Bijlage vraag 4 - Verslag bestuurlijk overleg PO 23 03 2021

Bestuurlijk overleg Primair Onderwijs Dongen Datum: 23 maart 2021

Aanwezig: Marc van Baast (Initia), Arnoud Wever (PCPO Midden-Brabant), Robert Venema (BRAVOO), Sylvia van der Westen (Gemeente Dongen), Vivianne Buteijn (Gemeente Dongen) Doel overleg: Reflectie op analyse en urgenties gesignaleerd in onderwijsatlas 2021. Achtergrond: De Onderwijsatlas 2021 maakt alle kwantitatieve gegevens van de Dongense schoolgebouwen inzichtelijk, zoals: gebouwcapaciteit, normatieve ruimtebehoefte, overmaat / tekort, ontwikkelingen in leerlingenaantallen en leerlingmigratie (leerlingenstromen tussen wijken). Dit verslag vat de bevindingen en gezamenlijke ambitie van de drie schoolbestuurders samen en biedt een vertrekpunt voor vervolgstappen, wanneer de nieuwe directeur-bestuurder van Initia is aangetreden.

Leerlingmigratie in relatie tot omvang scholen Analyse leerlingenmigratie (zie ook atlas) • In totaal gaan ca. 870 leerlingen niet in hun eigen buurt naar school. (uitstroom naar s(b)o en bo buiten de gemeente is hierin niet opgenomen). • 514 van de 870 leerlingen hebben ook een keuzemogelijkheid voor een school binnen de eigen buurt. West 1 en Hoge Akker hebben geen school binnen de eigen buurtgrens, logischerwijs gaan zij naar de naastgelegen buurten. • Er is relatief veel uitstroom uit West 2, ondanks aanwezigheid 2 scholen. De helft van de kinderen in West 2 gaat naar een school buiten West 2. • Vanuit de Biezen stromen nagenoeg geen leerlingen uit naar andere buurten. • De scholen in Klein Dongen Vaart en ‘s Gravenmoer zijn ‘dorpsscholen’ en ontvangen vooral leerlingen uit de eigen kern. Bespreking: Met name de wegtrek van circa 100 kinderen uit West 2 (waar twee scholen gevestigd zijn) valt op. Ongeveer de helft van de kinderen in basisschoolleeftijd die in West 2 woont, kiest voor een school in een andere wijk. Deze massale uitstroom naar scholen in andere wijken is niet wenselijk. Mogelijk spelen segregatie en imago-problemen een rol in West. In de andere gebieden zijn ook opvallende stromen te zien. Met de ontwikkeling van nieuw te bouwen IKC’s is het goed om naar deze bewegingen te kijken in relatie tot de omvang van de nieuwe IKC’s.

Uitgangspunt • De gezamenlijke ambitie van schoolbesturen en gemeente is dat kinderen goed onderwijs vinden in hun eigen buurt / wijk. • Het streven is een duurzame huisvestingsportefeuille te realiseren waarin de gebouwomvang goed past bij de leerlingenaantallen. Overschot of tekort van ruimte wordt zo veel mogelijk voorkomen. Oplossingsrichting / uitwerking Om te grote leerlingenstromen te voorkomen en te werken aan een scholenlandschap met sterke scholen, die complementair aan elkaar zijn in aanbod, is in het overleg verkend welke mogelijkheden er zijn om leerlingmigratie terug te dringen en te sturen op stabiele, gezonde omvang van scholen. De schoolbestuurders zijn voorstander van een gentlemens agreement / ontmoedigingsbeleid waarbij scholen terughoudend optreden met het aannemen van leerlingen uit andere wijken. Dit vraagt alertheid van directeuren in hun aanname beleid. Voor nieuw te bouwen IKC’s wordt een maximum-omvang (in leerlingenaantal) afgesproken. Daarmee wordt ook voorkomen dat tijdelijk aanzuigende werking van een nieuw gebouw, tot leegloop in omliggende scholen leidt.

De voorwaarde daarbij is dat de kwaliteit van alle scholen op orde is en dat de scholen en bestuurders, met vertrouwen in elkaar, beleid afstemmen op het algemeen belang. Deze afspraak wordt door de drie schoolbesturen en gemeente ondersteund. Verdere uitwerking vindt plaats wanneer de nieuwe directeur-bestuur van Initia is aangetreden. NB: De normatieve overmaat in de schoolgebouwen van St. Jan en Achterberg vraagt aandacht. Verkenning uitruil locaties Het toekomstperspectief in West is de huisvesting van de twee scholen onder 1 dak in een IKC. Dat geldt ook voor IKC Biezen. In beide wijken zijn het scholen van Initia en Bravoo die samen gehuisvest worden. Het is een verkenning waard of een uitruil van locaties hier meerwaarde heeft. Mogelijke meerwaarde: • De uitruil biedt mogelijkheden om twee grotere scholen te creëren, ipv 4 scholen in stand te houden, waarvan er 2 klein van omvang zijn (Noorderpoort onder opheffingsnorm). • Er is minder concurrentie. • Voor de bedrijfsvoering van de scholen heeft samenvoeging een positief effect. • De uitruil kan een kansrijk perspectief bieden voor locatie Noorderpoort, welke Initia voornemens is te laten fuseren ivm de opheffingsnorm. Bravoo en Initia geven aan dat een uitruil een te onderzoeken optie is maar voor de korte termijn een stapje te ver.

Aandachtspunten: • Wil Initia de weg naar eventuele uitruil tussen Biezen en West 2 open houden, dan is het zinvol te overwegen Noorderpoort niet met St. Jan samen te voegen, maar met De Vlinderboom. • De tijd voor onderzoek is kort met de naderende deadline voor de fusie van Noorderpoort (uiterste datum voor realisatie fusie is 1 februari 2022). • Dit thema vraagt ook aandacht bij de aankomende ontwikkeling van IKC Biezen. Verder verkenning en eventuele uitwerking vindt plaats met de nieuwe directeur-bestuurder van Initia. Uitstroom naar S(B)O irt zorgprofielen, leerlabs en OOM-klas Uitgangspunt De scholen moeten bij de populatie passende zorgprofielen hebben; complementair aan elkaar. Onderzoeksvraag: hoe is de uitstroom naar SBO en SO vanuit de verschillende wijken? Analyse van gegevens in DUO – uitgevoerd in periode na het overleg - levert onderstaand beeld (+ zie bijlage voor meer details). NB: De gegevens in DUO zijn beschikbaar tot cijferniveau postcodes. Daardoor is geen exact onderscheid te maken tussen wijken en worden sommige wijken samen genomen in de analyse. Postcode Wijk

5101 West 1 & deel Oud Dongen

5102 West 2 & Beljaart

5103 Biezen & Hoge Akker

5104 Oud Dongen & Centrum

5105 Buitengebied Oost

5106 KleinDongenVaart

5109 ’s Gravenmoer

Totaal

Uitstroom naar: SBO 6 SO rec 1 SO rec 2 SO rec 3 2 SO rec 4 2 VSO rec 1 VSO rec 2 1 VSO rec 3 3 VSO rec 4 8

17 2 4 7 8 11

9 1 7 12 4 11 10

13 4 8 5 5 12

2 2 2 1

1 1 1

2 1 4 1 5

47 7 25 33 5 30 48

Totaal

49

54

47

7

3

13

195

22

Conclusie: In absolute aantallen is de behoefte in West 2 / Beljaart, Biezen / Hoge Akker en Oud Dongen / Centrum ongeveer vergelijkbaar. Er zijn verschillen zichtbaar in het soort ondersteuningsvraag. De uitstroom naar SBO is het grootst vanuit West 2 / Beljaart. SO rec 4 krijgt de meeste leerlingen uit Biezen / Hoge Akker. De vraag naar SO rec 3 leeft vooral in Oud Dongen / Centrum en Biezen / Hoge Akker. Uit de kleine kernen is minder vraag naar S(B)O, dat heeft uiteraard ook met de leerlingendichtheid te maken daar. Bij het inrichten van zorgprofielen en het spreiden / plaatsen van leerlabs en OOM-klas kan gebruik gemaakt worden van bovenstaande gegevens. Aantallen zijn te laag om (dis)locaties voor speciaal (basis)onderwijs te realiseren in Dongen. Maar via de leerlabs en OOM-klas kan mogelijk een lichter alternatief geboden worden, waarmee leerlingen niet uit hoeven stromen naar S(B)O buiten de gemeente, maar met extra aandacht in de eigen gemeente onderwijs kunnen volgen passend bij hun ondersteuningsbehoefte.

Tot slot De schoolbestuurders spreken uit te waarderen hoe er nu samengewerkt wordt en hopen die goede samenwerking voort te kunnen zetten met de nieuwe directeur-bestuurder van Initia. Marc van Baast zal voorliggend verslag van het bestuurlijk overleg toevoegen aan het overdrachtsdossier, zodat Angela Horsten als nieuwe directeur-bestuurder goed op de hoogte is van de gezamenlijke uitgangspunten die besproken zijn. Een vervolgoverleg wordt gepland zodra zij aangetreden en ingewerkt is.

Verslag opgesteld door Vivianne Buteijn, 23 april 2021