Bijl3- 24-75 Voortgangsmonitor onderwijshuisvesting najaar 2024

VOORTGANGSMONITOR ONDERWIJSHUISVESTING – NAJAAR 2024 Op grond van Artikel 102 van de Wet op het primair onderwijs en Artikel 76b van de Wet op het voortgezet onderwijs heeft de gemeente een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvestingsvoorzieningen. Als financier van deze voorzieningen is de gemeente verantwoordelijk voor het bewaken van de maatschappelijke middelen. Deze halfjaarlijkse 'monitor onderwijshuisvesting' is daarbij een hulpmiddel. De monitor geeft tweejaarlijks inzicht in de voortgang van voorbereiding, planvorming en realisatie van de Integrale Kindercentra (hierna IKC's). De monitor is een dynamisch document. Mocht de informatievraag van de gemeenteraad wijzigen dan wordt de monitor daarop aangepast. Zoals in RIB 1- 2024 is aangekondigd wordt de Voortgangsmonitor Onderwijshuisvesting gebundeld met de andere P&C-stukken voor die periode, aangeboden aan de gemeenteraad.

Actuele uitvoeringsagenda onderwijshuisvesting

1

Kader/ raadsbesluiten In september 2021 heeft de gemeenteraad scenariokeuzes voor de IKC-ontwikkeling vastgesteld en opgenomen in de investeringsbegroting. Voor de drie IKC’s Heilig Hart, JJ Anspach en ’s Gravenmoer is in december 2021 het investeringskrediet beschikbaar gesteld. Voor IKC Anspach heeft de gemeenteraad in maart 2023 een aanvullend krediet beschikbaar gesteld in verband met gestegen bouwkosten. In februari 2024 heeft de raad gesproken over de scenario’s voor het bewegingsonderwijs en daarbij besloten een gymzaal toe te voegen aan de plannen voor IKC Biezenkring en IKC Heilig Hart. In april 2024 heeft de gemeenteraad aanvullend krediet beschikbaar gesteld voor IKC Heilig Hart. In juni 2024 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over het investeringskrediet voor IKC Biezenkring en het aanvullend krediet voor IKC 's Gravenmoer. Deze beide IKC’s zijn nu in ontwikkeling.

IKC Heilig Hart

Besluit Realiseren van een integraal kindcentrum, in lijn met visie en beleid zoals beschreven in de Onderwijsvisie “(Op)groeien in de gemeente Dongen”.

Toelichting Programma: 2484 m2 bvo basisschool Heilig Hart 378 m2 bvo kinderopvang Stichting Kid Nieuw geïntegreerde gymzaal Investeringsbudget: € 11.083.000 Bouwheerschap: schoolbestuur stichting Mondiaen.

In ontwikkeling! IKC Anspach

Realiseren van een integraal kindcentrum, in lijn met visie en beleid zoals beschreven in de Onderwijsvisie “(Op)groeien in de gemeente Dongen”

Programma: 1659 m2 bvo basisschool JJ Anspach 171 m2 bvo kinderopvang Petito’s Investeringsbudget gemeente: € 6.463.916 aanvullende investering PCPO: € 256.185 Bouwheerschap: schoolbestuur PCPO Midden Brabant.

Gereed! IKC ’s Gravenmoer

Realiseren van een integraal kindcentrum, met geïntegreerde gymzaal, in lijn met visie en beleid zoals beschreven in de Onderwijsvisie ‘(Op)groeien in de gemeente Dongen”

Programma: 1296 m2 bvo basisschool De Springplank + basisschool De Wegwijzer 227 m2 kinderopvang De Toverdroom Nieuw geïntegreerde gymzaal (voorheen gymzaal ‘t Wiel) Integraal ontwerp met aanliggend openbaar terrein (parkeerterrein) Investeringsbudget: € 8.810.000 Bouwheerschap: gemeente Dongen

In ontwikkeling! 2

IKC Biezenkring

Besluit Realiseren van een integraal kindcentrum, in lijn met visie en beleid zoals beschreven in de Onderwijsvisie ‘(Op)groeien in de gemeente Dongen”.

Toelichting Voor de nieuwbouw van IKC Biezenkring is in 2021 besloten te kiezen voor nieuwbouw voor een periode van 25 jaar (in plaats van 50 jaar), zonder gymzaal. In juni 2024 besluit de gemeenteraad over het voorstel om IKC Biezenkring te bouwen voor een periode van 50 jaar. Conform besluit van de gemeenteraad in februari 2024 zal het IKC gebouwd worden met een geïntegreerde gymzaal. Programma: 1639 m2 bvo basisschool De Biezenkring 227 m2 kinderopvang De Toverdroom

-

Nieuw geïntegreerde gymzaal

Investeringsbudget: € 8.615.000. Bouwheerschap: gemeente Dongen

In ontwikkeling! IKC West

Realiseren van een integraal kindcentrum, in lijn met visie en beleid zoals beschreven in de Onderwijsvisie ‘(Op)groeien in de gemeente Dongen”

Voor de nieuwbouw van IKC West is bij het vaststellen van de programmabegroting 2022-2025 besloten om de nieuwbouw uit te stellen naar een zo spoedig mogelijk moment na 2028. De wijk West vraagt aandacht. Met de planontwikkeling aan de Noorderbunder en de ontwikkeling van een goed IKC kan de wijk een positieve impuls krijgen. De wijk is gebaat bij goede, sterke voorzieningen met een positieve uitstraling. In de kadernota 2024 is de ambitie uitgesproken om te starten met de gebiedsgerichte aanpak van West 1 en 2. De bouw van IKC West maakt hier onderdeel van uit. In het Investeringsplan 2024 dat in de begroting is opgenomen is een voorbereidingskrediet opgenomen. Geraamd investeringsbudget in scenario: € 10.334.000

Uitgangspunt voor het kwaliteitsniveau op het gebied van luchtkwaliteit en duurzaamheid in de nieuwbouwplannen is – conform besluit van de gemeenteraad in maart 2019 - niveau Bouwbesluit + Frisse Scholen B (Klasse B voor energie, lucht, licht, geluid en temperatuur conform het ‘Programma van Eisen Frisse Scholen’) en Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). BENG is het niveau bouwbesluit. Daarnaast wordt bij

3

nieuwbouw rekening gehouden met batterijopslag, omdat nog niet kan worden aangesloten op een energienetwerk met voldoende vermogen. Uitgangspunt voor de omvang van nieuwe schoolgebouwen is dat deze gebouwd worden voor het leerlingenaantal in de piek van de leerlingenprognose. Dit is in het najaar van 2023 met de schoolbesturen afgesproken.

4

Programma per fase Uitgaande van een uitgebreide omgevingsvergunning zonder (hoger) beroepsprocedures 2024 Q1

2025 Q2

Q3

Q4

Q1

2026 Q2

Q3

Q4

Q1

2027 Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

IK Dongen Vaart (gereed muv ingroei jeugdcentrum 2025) Cambreur College (gereed)

IKC Heilig Hart

IKC J.J. Anspach

o/i

o

i

IKC Biezenkring

o/i

IKC ’s Gravenmoer

o/i

IKC West

Voorbereiding (programma, ontwerp, organisatie) Realisatie (bouw) Nazorg (o = oplevering / i = ingebruikname) Gereed

Programma met budget De investeringsbedragen zijn opgenomen in het jaar van start bouwwerkzaamheden. Er worden al eerder voorbereidingskosten ten laste van de kredieten gebracht. De onderstaande bedragen zijn gebaseerd op recente raadsbesluiten. Begroting

2024

2025

2026

2027 en later

IKC Dongen Vaart Cambreur college IKC Heilig Hart*

€ 11.083.000

IKC J.J. Anspach** IKC Biezenkring***

€ 8.615.000

IKC 's Gravenmoer****

€ 8.810.000

IKC West***** Totaal

€ 10.334.000 € 19.893.000

€ 8.615.000

€ 10.334.000

* Het krediet voor IKC Heilig Hart is in 2019 gevoteerd. Eind 2021 is het krediet verhoogd tot € 7,1 mln. Begin 2024 is het krediet nogmaals verhoogd tot € 11,1 mln. ** Het krediet voor IKC Anspach werd in het investeringsplan opgenomen in jaar 2023 (jaar start bouw). *** De raming is opgehoogd met de sloopkosten voor het gebouw van basisschool Noorderpoort. In juni 2024 besluit de gemeenteraad over het nu opgenomen bedrag.

5

**** In 2021 heeft de gemeenteraad een krediet beschikt van € 5.286.120. In juni 2024 heeft de gemeenteraad positief besloten over aanvullend krediet. ***** Bij IKC West is op dit moment nog niet te zeggen wanneer de bouw zal starten Uitgangspunten - De stichtingskosten zijn inclusief btw en gaan uit van kwaliteitsniveau Frisse Scholen B en BENG. - De ramingen omvatten nog geen indicatie van eventuele kosten voor tijdelijke huisvesting, asbestsanering, afboeken van boekwaardes, mogelijke aanpassingen aan de openbare ruimte en eventuele opbrengsten uit herontwikkeling van vertreklocaties. - In september 2023 zijn de leerlingenprognoses vastgesteld door de gemeente en de schoolbesturen, gebruikmakend van de 1 oktobertelling 2022. - Bij nieuwbouw wordt een apart budget opgenomen voor batterijopslag (gevolgen netcongestie). Toelichting op bedragen in tabel Voor IKC Heilig Hart, IKC ’s Gravenmoer, IKC Anspach en IKC Biezenkring zijn de investeringen gebaseerd op stichtingskostenramingen die ten behoeve van de – inmiddels vastgestelde– zijn opgesteld. Voor IKC West is in 2023 een raming gemaakt op basis van de verwachte stichtingskostenprijs en op basis van aannames over de verwachte omvang van de betreffende basisscholen en hun kinderopvangpartners.

Voor IKC West geldt dat jaarlijks (in de ‘najaars voortgangsmonitor’) beschouwd wordt of het geraamde budget nog toereikend is voor de verwachte ontwikkeling. In de Kadernota 2024 is een voorstel gedaan voor het eerder starten van planvorming voor IKC West. In het Investeringsplan 2024 is een voorbereidingskrediet opgenomen om de plannen voor IKC West verder vorm te geven.

Haalbaarheid van IKC-kredieten (algemeen) Hét moment waarop zekerheid over de haalbaarheid van de kredieten ontstaat, is – voor ieder IKC afzonderlijk - het moment waarop een aannemer geselecteerd wordt. Als gemeente houden we de ontwikkelingen daarvan continu in de gaten, en specifiek voor de IKCkredieten zijn we daarover steeds in gesprek met de bureaus die het projectmanagement verzorgen voor de nieuwe IKC-gebouwen. Deze bureaus bouwen op dit moment op meerdere plekken in het land scholen/IKC’s. Zij informeren ons over de aanbestedingsresultaten aldaar en kunnen daarmee een indicatie afgeven over wat we kunnen verwachten bij de aanbesteding van onze IKC’s. Ontwikkelingen in de markt per mei 2024 De projectmanagementbureaus die onze IKC-ontwikkelingen mee begeleiden signaleren de volgende risico’s in de markt, deze zijn niet wezenlijk veranderd sinds de vorige voortgangsmonitor: -

Er is sprake van onvoorspelbare fluctuaties in prijzen en hoge inflatie als gevolg van de onzekere situatie in conflictgebieden, energiekosten, schaarste in bouwmaterialen en schaarste van personeel. Planningen zijn risicovol vanwege drukte in de markt, bij onderaannemers en de daarbij horende bijhorende (dag)prijzen. De ontwikkelingen op het elektranetwerk zorgen ervoor dat er aanvullende installaties nodig zijn. In de lopende IKC-ontwikkelingen worden op alle locaties batterijopslag toegevoegd, i.v.m. het gebrek aan ruimte voor grootaansluitingen op het elektriciteitsnetwerk.

Wat dit concreet betekent voor de kredieten van onze IKC’s monitoren we nauwlettend. Doordat er verschillen zijn in omvang per IKC, alsook verschillen in type aanbesteding en in bouworganisatievorm zijn de IKC’s niet één op één met elkaar te vergelijken, ondanks dat zij ongeveer in dezelfde periode gebouwd worden.

6

Stand van zaken per IKC Per actief project wordt met het stoplichtmodel aangegeven wat de stand van zaken is aan de hand van de factoren Tijd ('halen we de planning?'), Geld ('blijven we binnen budget?') en Kwaliteit ('behalen we het gewenste resultaat?'). De scores in deze monitor zijn bepaald op basis van het meest recente investeringsplan. Het project verloopt conform planning Er is verhoogde aandacht, gericht op mogelijke interventies Interventies zijn nodig om weer grip te krijgen op het verloop van het thema ‘tijd’/ ‘geld’/ ‘kwaliteit’

Project IKC Dongen Vaart Fase: Afgerond

Toelichting Tijd Geld Kwaliteit

Bij de besluitvorming voor IKC St. Agnes is besloten dat het Jeugdcentrum uiterlijk 1 januari 2025 ingegroeid is in het schoolgebouw. Vanwege de gestegen leerlingenprognoses, zoals vastgesteld in september 2023, biedt IKC St.Agnes geen ruimte meer voor het jeugdcentrum. In de begroting wordt daarom voorgesteld het jeugdcentrum te behouden op de huidige locatie en de middelen daarvoor ter beschikking te stellen. Cambreur College Fase: Nazorg

De voormalige MAVO-gebouwen (Bolkensteeg) zijn geschikt gemaakt voor primair onderwijs en worden op dit moment ingezet voor de tijdelijke huisvesting van de JJ Anspach school en De Biezenkring. De gebouwen zijn formeel overgedragen aan de gemeente. De nieuwbouw aan de Mgr. Schaepmanlaan is in gebruik. In eerdere monitoren was er nog aandacht voor een mogelijk verzoek van OMO aan de gemeente om kosten voor schoonmaak van de grond te bekostigen. Een dergelijk verzoek heeft de gemeente nog niet ontvangen.

7

IKC Heilig Hart Fase: in ontwikkeling (Definitief Ontwerp)

Tijd Geld Kwaliteit In april 2024 is door de gemeenteraad een aanvullende investeringskrediet voor de nieuwbouw van het IKC Heilig Hart beschikbaar gesteld. Dit was nodig om financiële ruimte te bieden voor een groter oppervlak (meer leerlingen), hogere stichtingskosten, een batterij (i.v.m. gebrek aan ruimte voor een grootaansluiting op het elektriciteitsnetwerk), een geïntegreerde gymzaal en extra ontwerpkosten als gevolg van de inpassing van een gymzaal in het programma. Schoolbestuur Mondiaen (voorheen Initia) is bouwheer voor het IKC. Als gevolg van het nieuwe ruimteprogramma is de stedenbouwkundige configuratie en inpassing op de plek bijgesteld. Het is de wens om de school een adres aan de Schoolstraat te geven. Ten aanzien van de ruimtelijke procedure liggen de acties bij de bouwheer en diens projectmanager. Zij voeren de gesprekken met de betreffende afdelingen en personen van gemeente Dongen op gebied van procedures, ontwerp buitenruimte, verkeerskundige situatie, stedenbouw, etc. Het huidige plan past binnen het bestemmingsplan. Een omgevingsvergunning is uiteraard nodig en hier worden op dit moment de voorbereidingen voor getroffen. De aanpassing van de openbare ruimte en het ontwerp van de buitenruimte van de school worden op elkaar afgestemd en worden als één geheel ter hand genomen.

Planning De planning van het project is herzien door het besluit omtrent het bewegingsonderwijs. Een deel van het ontwerptraject moest daardoor overnieuw gedaan worden. Dit zorgt ervoor dat de oplevering van het IKC verschuift naar het eerste kwartaal van 2026. Dit is een uiterst ambitieuze planning, welke door de school gewenst wordt in verband met het ruimtetekort dat zij vanaf begin 2026 voorziet op de huidige schoollocatie.

8

IKC J.J. Anspach Fase: in ontwikkeling (eindfase realisatie)

Tijd Geld Kwaliteit Op 16 december 2021 is door de gemeenteraad het investeringskrediet voor de nieuwbouw van het IKC Anspach beschikbaar gesteld. PCPO Midden-Brabant is bouwheer voor het IKC. PCPO Midden-Brabant heeft als bouwheer een projectmanagementbureau in de arm genomen om hen te ondersteunen in de ontwikkeling en realisatie van het IKC. In maart 2023 heeft de gemeenteraad een aanvullend krediet gevoteerd voor de realisatie van dit IKC. Daarnaast investeert PCPO Midden-Brabant ook eigen middelen in het IKC. Actuele werkzaamheden De bouw is gereed. Risico’s Niet van toepassing

9

IKC Biezenkring Fase: in voorbereiding (programma van eisen)

Tijd Geld Kwaliteit Actuele ontwikkelingen Het programma van eisen voor de nieuwbouw is afgerond. In het plan komt een inpandige gymzaal, op basis van het raadsbesluit van 1 februari 2024. Op 6 juni heeft de gemeenteraad positief besloten over het investeringskrediet voor de nieuwbouw en over het voorstel om het gebouw voor 50 jaar te bouwen (in plaats van 25 jaar zoals eerder door de gemeenteraad besloten was). Het college heeft de voorkeurslocatie voor de nieuwbouw van IKC Biezenkring vastgesteld. De locatie van de voormalige basisschool Noorderpoort is de planlocatie voor het IKC. De leerlingen van De Biezenkring zullen tijdelijk gehuisvest worden in het voormalige MAVO-gebouw aan de Bolkensteeg. Dat gebouw komt komende zomer vrij als de JJ Anspach school haar nieuwbouw betrekt. Planning Na het besluit van de gemeenteraad in juni 2024 is gestart met de aanbesteding voor een projectmanagementbureau dat de nieuwbouw kan begeleiden. Dit bureau is inmiddels geselecteerd. Nu geldt ongeveer een periode van 2,5 tot 3 jaar tot oplevering van de nieuwbouw. De verwachting is dat een nieuw schoolgebouw dan in de zomer van 2027 betrokken zou kunnen worden.

IKC ’s Gravenmoer Fase: in ontwikkeling (Definitief Ontwerp)

Tijd Geld Kwaliteit Op 16 december 2021 is door de gemeenteraad het investeringskrediet voor de nieuwbouw van het IKC ‘s Gravenmoer beschikbaar gesteld. De gemeente treedt voor dit IKC op als bouwheer en heeft een projectmanagementbureau geselecteerd om te ondersteunen in de ontwikkeling en realisatie van het IKC. Het eigendom van het IKC wordt gesplitst in een deel van de gemeente (gymzaal) en een deel in eigendom van PCPO Midden Brabant (onderwijsmeters en kinderopvang). Op 6 juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten over een aanvullend krediet voor IKC 's Gravenmoer. Het aanvullend krediet is nodig voor extra m2 (hogere leerlingenaantallen scholen, een extra ruimte voor kinderopvang, extra ruimte voor gebruikers van de gymzaal), een batterij (ivm gebrek aan ruimte voor grootaansluiting Enexis) en prijsstijgingen in de markt. Actuele werkzaamheden Om het IKC te kunnen bouwen op de planlocatie, wordt gymzaal ’t Wiel gesloopt. Alle benodigde onderzoeken daartoe zijn uitgevoerd en de ontheffing is verleend. Naar verwachting kan de sloop in het eerste kwartaal van 2025 plaatsvinden. De kosten hiervan zijn opgenomen in het kredietvoorstel waarover de raad 6 juni besluit. Risico’s Voor de realisatie van het IKC is een wijziging in het bestemmingsplan nodig en dient een omgevingsvergunning ingediend te worden.

Een aantal omwonenden hebben aangegeven niet gelukkig te zijn met de komst van het IKC op de

10

planlocatie. Er bestaat een kans dat deze omwonenden gedurende de procedures bezwaar indienen. De gemeente en projectorganisatie gaan met hen in gesprek om te bekijken of eventuele bezwaren opgelost kunnen worden. In het huidige ontwerp is rekening gehouden de aandachtspunten die omwonenden eerder in het traject aangaven. Er wordt zorgvuldig omgegaan met de signalen van omwonenden. De participatie van de omgeving wordt vormgegeven conform de regels van de nieuwe omgevingswet. Komende jaren is er sprake van een grootaansluiting stop door Enexis in Brabant. Het IKC heeft een nieuwe groot aansluiting nodig. In de kredietaanvraag aan de raad is een post opgenomen voor een batterijopslag voor energie. Hiermee kan de behoefte opgevangen worden, tot het moment dat een grootaansluiting weer mogelijk is. Planning De planning van dit IKC is ernstig beïnvloed door benodigde ontheffing voor sloop van de gymzaal (ivm aanwezigheid vleermuizen). Inmiddels heeft een herstart van het project plaatsgevonden. De verwachting is dat het nieuwe gebouw in het derde kwartaal van 2026 in gebruik genomen kan worden. Project IKC West

Toelichting Voorbereidingen voor de IKC ontwikkeling zijn nog niet gestart. De wijk West vraagt aandacht. Met de planontwikkeling aan de Noorderbunder en de ontwikkeling van een goed IKC kan de wijk een positieve impuls krijgen. De wijk is gebaat bij goede, sterke voorzieningen met een positieve uitstraling. De bouw van het IKC is het sluitstuk van een grote transformatieopgave in de wijk. De schoolgebouwen zijn verouderd en voldoen niet meer aan de eisen voor hedendaags onderwijs (indeling) en hedendaagse eisen ten aanzien van ventilatie, binnenklimaat en duurzaamheid. De technische levensduur is reeds overschreden voor De Vlinderboom, en deze wordt binnenkort bereikt voor De Westerkim. De gebouwen vragen om een voorziening in onderwijshuisvesting. Het vormen van een Integraal Kindcentrum met de twee scholen, kinderopvang en mogelijk andere partijen uit het voorliggend veld onder één dak biedt daarnaast mooie kansen en belangrijke inhoudelijke voordelen die aansluiten bij een integrale wijkaanpak. De reden waarom er eerder voor het doorschuiven in tijd gekozen is, had een financiële grondslag (in relatie tot de schuldquote). Nu er meer financiële ruimte lijkt te ontstaan, willen we dit project graag weer naar voren halen. In de Kadernota 2024 heeft de raad hiermee ingestemd. Naar verwachting kan de planvorming in 2025 worden opgestart.

11