Bijl2E- 24-45 Verslag gebiedsontwikkeling Glorieux bijeenkomst 15 juli 2022

Verslag bijeenkomst 15 juli 2022 Bijeenkomst gebiedsontwikkeling Glorieux Op vrijdagmiddag 15 juli gingen we samen met partners, gebruikers, eigenaren, omwonenden en andere betrokkenen verder met de gebiedsontwikkeling van het gebied Glorieux. Dit deden we op een interactieve manier onder begeleiding van Sandra Poelman (Glowingplaces) en Tom Vaessen (dagvoorzitter) op een prettige locatie bij GGz Breburg. Aan de bijeenkomst hebben circa 55 belangstellenden en belanghebbenden deelgenomen.

Verslag Van de bijeenkomst is dit uitgebreid verslag gemaakt voor alle aanwezigen en voor mensen die er niet bij konden zijn. Meer informatie Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact op door een e-mail te sturen naar glorieux@dongen.nl.

Dongen, 2 augustus 2022

Opening

Door Tom Vaessen, dagvoorzitter van deze bijeenkomsten. “Twee maanden geleden dat we bij elkaar waren voor het ontwikkelevent. We gaan de volgende stappen zetten samen. Stappen die we moeten zetten voor een gedroomd scenario. We hebben hard gewerkt. We hebben er zin in om samen met de deelnemers weer stappen vooruit te zetten.”

Tom Vaessen interviewt wethouder Kees de Jong kort over de gebiedsontwikkeling. “Op 19 mei ben ik geïnstalleerd als wethouder in Dongen. In de tussentijd ben ik helemaal bijgepraat over de gebiedsontwikkeling.” Wat is de intentie van deze bijeenkomst? Waarom organiseren we dit? “Dit gebied is uniek in Dongen. Veel zaken komen bij elkaar. Religie, historie, cultuur. Het is een prachtige omgeving waar dingen mogen gebeuren. Er worden ideeën opgehaald. De omgeving praat mee. Over wat wenselijk is, welke ideeën maar ook welke zorgen er zijn. De gemeente heeft een faciliterende rol. De gemeente Dongen is geen eigendom van de grond. We vervullen de ruimtelijke ordening. We hebben te maken bij een bijzonder gebied met zowel religieus als industrieel erfgoed.” Wat is je gedachte na bijeenkomst vorige keer? “Uit de vorige bijeenkomst zijn veel ideeën gekomen. Van groot tot klein. Mensen geven aan zorgen te hebben over wat er is om te behouden. Er moet genoeg ruimte blijven voor ecologie. Reuring moet ontstaan. Ik werd daar heel vrolijk van. Je mag dromen, maar het moet ook concreet worden. Er moeten keuzes gemaakt worden. Ik hoop dat we daar vandaar verder mee komen. ”

Dagvoorzitter Tom Vaessen (rechts) interviewt wethouder Kees de Jong (links).

Kennismaking met de zaal We maken kennis met wie er aanwezig is. Tom stelt vragen aan de aanwezigen.

Wie was er vorig keer bij? 90 procent van de mensen steekt hun hand op, zij waren er op 13 mei ook bij. Wat is je bijgebleven van de vorige sessie? “Veel nieuwe en goede ideeën na de vorige keer.” “We waren goed op dreef met elkaar.” Waarom ben je er vandaag weer bij? “Ik ben erg geïnteresseerd.” “Ik wil dat iedereen van ‘onze achtertuin’ kan genieten, maar ikzelf wil dat ook blijven doen.”

Sfeerimpressie van de bijeenkomst

Terugblik Sandra Poelman (Glowingplaces) vertelt wat is bijgebleven van de vorige bijeenkomst en licht toe wat er in de tussentijd is gedaan. “Wat mij vooral is bijgebleven is de hoeveelheid ideeën en betrokkenheid. Dat is heel mooi. Ideeën van theetuin tot wijngaard, horeca tot een natuurlijke speeltuin. De kern daarin was behoud van groen en cultuurhistorie in het gebied, maar ook ontwikkeling om dat mogelijk te maken.” Wat is er in de tussentijd gedaan? “Anneke en Eva van Vervoort architecten hebben gewerkt aan vertalen van alle ideeën en wensen naar praatplaten en sfeerbeelden. Voor alle deelgebieden zijn meerdere scenario’s uitgewerkt. De praatplaten zijn voorafgaand aan deze bijeenkomst gedeeld met eigenaren Van den Assem, GGz Breburg, wooncorporatie Leystromen en het Waterschap, zodat zij er als eigenaren vast over na.” Wat speelt er en wat komt er kijken bij dit soort ontwikkelingen? “Er komt veel kijken bij zulke ontwikkelingen: planologische kaders, financiële haalbaarheid en maatschappelijke draagvlak. Vandaag onderzoeken we het laatste aspect, het maatschappelijk draagvlak. Wat vinden we ervan? Wat leeft er? Wat zijn de voordelen, nadelen, bezwaren? Waar zijn mensen enthousiast over? Ook krijgen we steeds beter zicht op de planologische kaders, omdat we de gebiedsontwikkeling op een open en transparante manier aanpakken.

Zo zijn er bijvoorbeeld door het Waterschap aanvullende kaders aangereikt. Natuurlijk speelt de financiële haalbaarheid ook een belangrijke rol. Plannen kunnen alleen tot stand komen als ze ook financieel haalbaar zijn. Daarom zijn globale ideeën uitgewerkt tot concrete praatplaten met ruimtelijke schetsen. Op basis daarvan kan in een later stadium de financiële haalbaarheid verder onderzocht worden.”

Vraag uit zaal: Wie zijn de financiële partners? Antwoord: Dat zijn de eigenaren. Leystromen, Heuvelpark en GGz Breburg. Vraag uit zaal: 27 jaar geleden is een dergelijke bijeenkomst ook geweest. Daar is niks mee gedaan. Antwoord: We maken nu een gebiedsvisie, met de intentie om vanuit die visie stappen te zetten om het gebied te ontwikkelen. Er ontstaat een discussie in de zaal. Een aantal aanwezigen geeft aan dat er niet goed geluisterd wordt. Dagvoorzitter Tom Vaessen geeft aan dat de bijeenkomst er is om te luisteren naar wat er leeft en dat er tijdens de deelsessie voldoende ruimte is om feedback te geven.

Wat gaan we vandaag doen? Dagvoorzitter Tom Vaessen licht toe wat we vandaag gaan doen. 1. We gaan van Eva en Sandra een presentatie krijgen van de praatplaten met ontwikkelscenario’s voor deelgebieden. 2. We gaan vervolgens in groepen de deelgebieden bediscussiëren. 3. Tenslotte gaan we in groepen voor het totale gebied de belangrijkste ideeën en uitkomsten formuleren.

Presentatie praatplaten (ontwikkelscenario’s voor deelgebieden) Tijdens de vorige bijeenkomst was er veel gelijkgestemdheid in ideeën. De drie belangrijkste aspecten hierin zijn: -

Groen en rust Reuring en ontmoeting (passen in het gebied) Wonen, dit moet passend zijn.

Op basis van deze ideeën zijn praatplaten gemaakt. Het gebied is verdeeld in deelgebieden. Scenario’s per deelgebied zoals het eruit zou kunnen komen te zien. Het zijn geen plannen, het zijn uitwerkingen van de ideeën die tijdens de vorige bijeenkomst zijn opgehaald. Sandra en Eva geven uitleg over de deelgebieden en presenteren een vlekkenplan: in kleuren, van reuring naar rust. Praatplaten worden gepresenteerd door Sandra en Eva. Deze praatplaten gaan we vandaag bespreken met jullie. De intentie is om het gesprek te voeren met elkaar. Wat klopt wel, wat klopt niet. We voeren samen argumenten op tijdens de gesprekken. Of je iets nou wel passend vindt of niet. Het gesprek wordt gevoerd door en met stakeholders en omwonenden.

Eva Vervoort tijdens de presentatie.

De praatplaten per deelgebied zijn terug te vinden in de bijlage van dit verslag. Het gaat om onderstaande indeling:

A Heuvelpark

D Park

A1 Wonen werken en cultuur

D1 Parkrust en parkactiviteit

A2 Dongen Guggenheim

D2 Parkwachter en natuurpaviljoen

B De groene vallei (paardenveldje)

E Boerenerf Glorieux

B1 Bosrijk cluster wonen XL

E1 Solitair 2 gebouwen solitair

B2 Bosrijk wonen werken

E2 Boerderij + solitair 1 icoon

B3 Groene verkaveling

E3 Boerderij + grondgebonden

C De broedertuin C1 Tine House moestuin wonen C2 Gezamenlijk parkrand wonen C3 Solitair moestuin wonen

Eerste reacties en vragen na de presentatie.

Opmerking uit zaal: Woningbouw is uitgesloten bij De Groene Vallei. Daar liggen archeologische vondsten waardoor woningbouw niet mogelijk is. Antwoord: Sandra geeft aan dat dit niet overeenkomst met de kaders zoals bij haar bekend, maar dat ze dit verder zal uitzoeken. Opmerking uit zaal (tijdens de presentatie): Hebben jullie ook andere woningtypes geschetst? Antwoord: Ja. Dat volgt zo meteen in andere deelgebieden. Opmerking zaal: Groene vallei heeft een agrarische functie. Dus nu liggen er plannen om te gaan bouwen. Antwoord: Sandra maakt duidelijk dat het geen plannen zijn maar een visie is op de toekomst. Deze sessie is ervoor bedoeld om daarover uw mening te geven. Opmerking zaal: je kunt het gebied eigenlijk niet per deelgebied beoordelen, je moet het als geheel zien. Antwoord: Om het geheel beter te kunnen beoordelen kijken we eerst naar de deelgebieden. Vervolgens kijken we later op de middag naar het totale gebied.

Eerste sessie: bespreken praatplaten per gebied We gaan in kleine groepjes uit elkaar. Het liefst bij mensen die je niet kent. Dat levert nieuwe ideeën en standpunten op. Op iedere tafel ligt een deelgebied met de verschillende scenario’s. Daar gaan we het verdiepende gesprek over voeren. Bij ieder deelgebied is een gespreksleider. Hij of zij stelt de groepjes vragen over een deelgebied. Alle groepjes komen langs alle verschillende deelgebieden. Na 10 minuten schuiven de groepen door naar het volgende deelgebied. Reacties die zijn gegeven op de praatplaten: A Heuvelpark A1 Wonen werken en cultuur A2 Dongen guggenheim • • • • • • • • • • • • •

Geen afbraak aan gebouwen, behoud historische gebouwen Geen duur, iconisch gebouw Fijne rustige sfeer behouden Efficiënt inrichten van gebouwen Oude gebouwen herstellen en behouden Een mix van wonen, kleinschalig werken en cultuur Horeca/theehuis: in Heuvelpark, niet in park. Bijvoorbeeld een terras langs de Donge. Idee terras langs voor de Looierij is waardevol Iconisch gebouw ja kan. Dit is mooi in contrast met de oude gebouwen, die springen er dan ook uit. Dongen is een dorp, daar hoeft geen groots museum te zijn. Waterloop achter Looierij terugbrengen, zo kun je eilandje realiseren. Geen commerciële ruimtes Als er gebouwd wordt, moeten de hoge gebouwen bij elkaar staan. Alleen kleinschalige gebouwen

B De groene vallei (wordt ook paardenveldje genoemd) B1 Bosrijk cluster wonen XL B2 Bosrijk wonen werken B3 Groene verkaveling • • • • • • • • • • • • •

Bouwen kan, maar niet te hoog en niet te veel. B2 dus. Parkachtige uitstraling De woning ideeën die er liggen: woningen zijn kostendragers om de rest van de gebouwen op te knappen. Door 10 woningen te bouwen, kan er een half gebouw worden opgeknapt. Met die nieuwe gedacht: meer woningen kan, maar behoud rust. Bouwen kan, wel circulair en kleinschalig. Zoals Brabantpark 2 Nachtegaal nestelt in het gebied Kleine woningen voor starters en terugkomers Een goede mix van woningen, koop en huur Het groene karakter behouden Wandelroutes Een open gebied voor iedereen Pas op dat er geen sluiproutes voor verkeer in het gebied komen. Tiny Houses Kleine bedrijfjes aan huis.

C De broedertuin C1 Tiny House moestuin wonen C2 Gezamenlijk parkrand wonen C3 Solitair moestuin wonen • • • • • • • • • • •

Geen verdichting door bebouwing Moestuin uitbreiden Moestuin ecologisch De Donge verbreden en een wandelpad daarbij aanleggen. Moestuin is maatschappelijk en sociale functie Geen Tiny Houses, deze ogen slordig Tiny houses in Groene Vallei Geen hoogbouw Zoveel mogelijk groen De moestuin als zachte overgang van bebouwing naar groen. Een combinatie van flora en fauna

De aanwezigen bespreken in groepen de praatplaten per deelgebied.

D Park D1 Parkrust en parkactiviteit D2 Parkwachter en natuurpaviljoen • • • • • • • • • • •

Behoud van monumentale bomen. RUST! Woningbouw niet ten koste van rust. Wel speeltoestel, maar klein. Geen grote recreatie. Mensen moeten niet met koningsdag komen bbq in het park. Geen woningen! De kern, het park is uniek. Het is een uniek rustgebied. Wandelpas langs de Donge. Het unieke karakter moet behouden blijven. Het park moet openbaar zijn waardoor er ook gehandhaafd kan worden. Kleinschalige activiteiten zijn mogelijk. Verbinding Donge-Zwemvijver is een goed idee!

E Boerenerf Glorieux E1 Solitair 2 gebwouen solitair E2 Boerderij + solitair 1 icoon E3 Boerderij + grondgebieden • • • • • • • • •

Boerderij behouden Intensief bebouwen kan hier Park moet verscholen blijven Organisch gebouw Educatief centrum / werkplaats / ontdekfabriek Terrasje bij de boerderij Mooie woonplek De Donge verbreden Bouwen voor de behoefte, jongeren, ouderen

Tweede sessie: bespreken belangrijkste uitkomsten en ideeën hele gebied Na het bespreken van de deelgebieden in kleine groepjes is een korte pauze. Na de pauze worden nieuwe groepen gemaakt. Ook dit keer wordt verzocht bij iemand te gaan zitten die je niet of niet zo goed kent. Een gespreksleider bespreekt samen met de kleine groepjes het hele gebied. Alle groepen geven aan het eind hun belangrijkste uitkomsten en ideeën over het gebied. De uitkomsten per groep.

Groep 1 Het is leuk om het hele gebied te bekijken. Wat wij willen is dat elke Dongenaar en diegene die wil door het gebied kunnen struinen. Het verbinden van alle inwoners. Ontmoeten. Wonen. Verbinden van alle gebieden. Respect voor groen en historie. Laat ons als omwonenden het bestemmingsplan maken. Gemeente trek je handen ervan af. Geen dubbele agenda door gemeente. Een openbaar platform door inwoners.

Groep 2 Cultureel historische panden moeten behouden blijven. Dorps karakter is belangrijk. Panden laten zoals zijn, maar herstellen als dat nodig is. Woningbouw kan, maar alleen aan de randen. De gemeente moet het park in eigendom krijgen en het onderhouden. Dit om het park te behouden. Partijen moet je met elkaar in verbinding brengen.

Groep 3 Rustig, groen. Betaalbare woningen voor starters en senioren. Sociale woning voorzieningen. Sociaal karakter zowel in groen als bebouwing. Het een moet het ander niet overrulen. Zorg voor goede ontsluiting.

De belangrijkste uitkomsten en ideeën voor het hele gebied worden in kleine groepjes besproken.

Groep 4 Park absoluut met rust laten. Veel potentie en mogelijkheden in het Heuvelpark. Daar mogen zeker gebouwen komen. Guggenheim is zeker denkbaar. Er mag een iconisch gebouw staan. Wonen in de Groene Vallei zien we wel zitten. Een goede ontsluiting is wel heel belangrijk. Broedertuin: sceptisch over ontsluiting. Liever moes- en volkstuinen. Goede maatschappelijke sociale functie. Rol gemeente: Transparante rol. Er heerst wantrouwen. Dit moet hersteld worden. Dit kan door openheid en serieus genomen te worden. Korte termijn: geld voor het park.

Groep 5 Park moet open en toegankelijk zijn. Huizen aan de rand zijn denkbaar, wel in de vallei en bij de boerderij. Moestuin is belangrijk vanwege sociale aspect. Dit werkt goed. Wandelroutes! Terughoudend voor fietsroutes. Horeca aan de randen. In het park rust. Historische gebouwen behouden, bij Heuvelpark horeca en bedrijvigheid. Oude bomen behouden. Parkeren centraliseren. Geld is belangrijk. Eerste slag/stap: certificaten door bewoners. Je koopt een stukje park als inwoner. Gemeente moet park aankopen, anders kan er niet veel.

Groep 6 Kwaliteit van de Donge verbeteren. Samen met landschapsarchitecten moet er gekeken worden naar een inrichtingsplan voor het groen. Landschapsarchitecten eerst inzetten en dan pas een plan. Veel grijzen. Ook jongere generatie aanboren: jongeren heb je nodig om hier wat van te vinden. Zij zijn de toekomst.

Groep 7 Het moet financieel haalbaar zijn. Woningbouw is daardoor noodzakelijk. Gemeente moet het park overnemen. Daar is buurtparticipatie voor nodig. GGz samen met de buurt een stichting het park overnemen. Coöperatie. GGz als buurthuis.

Groep 8 Meest belangrijk: het groene hart behouden. Dat moet een rust gebied worden. Dat moet gemeente faciliteren, eigenaarschap. Ontsluiting die daarin rol speelt moet gemeente op zich nemen/en veiligheid. Bebouwing aan de randen, hoe verder naar binnen, hoe meer groen. Heuvelpark innovatie en bedrijvigheid. En bijzondere architectuur. Daar zit een stukje DNA van Dongen, koester dat. Woningbouw aan rand, dat moet, anders is er geen geld. Misschien een crowd funding voor groene hart.

Afsluiting Sandra Poelman sluit de bijeenkomst af. “De middag was ontzettend nuttig. Er zijn heel veel goede dingen de revue gepasseerd. Iedereen was heel eerlijk en heeft zich uitgesproken. Daar ben ik erg dankbaar voor. Zo kunnen we goed samenwerken, het voelde vandaag alsof we één team waren.” Opmerkingen en vragen uit de zaal •

We hebben nu ideeën gezien en daarover hebben we het gesprek gevoerd. Nu willen we op de hoogte gehouden worden. Transparantie is heel belangrijk.

•

Het moet nu niet ophouden. Het moet door. Laten we vooral doorpakken.

•

In het begin was ik overruled. Dat mag niet dat kan niet. Dat zette de sfeer. Nu ervaar ik dat we gezien en gehoord zijn. We moeten ons realiseren dat er wel geld nodig is uit de woningbouw om iets te realiseren. Het gesprek blijven voeren hoe we dat doen.

•

In het begin ging het even over de financiering. Maar ik heb daar verder niets over gehoord vandaag. Sandra licht toe dat dat ook niet de intentie was van deze middag. Natuurlijk is dat belangrijk, maar vandaag stonden we stil bij wat u belangrijk vindt voor dit gebied. We gaan dit uitwerken in een gebiedsvisie. Daarin worden ook de financiën verder uitgewerkt. Dat is onderdeel van het vervolg.

•

Hoe staat het met de bodemgesteldheid/ bodemverontreiniging ivm looierijen? Goede vraag, daar moet nader naar gekeken worden. Goede check om te doen. Net als de archeologie. Net als in het park, ivm het kerkhof.

•

Kan het ook een keer op een avond. Of in het weekend. Veel mensen die een uitnodiging hebben gekregen, konden er overdag niet bij zijn. Toegezegd wordt dat de volgende bijeenkomst ’s avonds of in het weekend zal plaatvinden.

Wethouder Kees de Jong: “Ik hoor veel ideeën voor het gebied. We gaan nu stappen zetten. Een stuk eigenaarschap aan de inwoners geven is zeker mogelijk. Veel ideeën zijn erg interessant. We moeten karakteristieke eigenschappen voor de toekomst bewaren.”

Tot slot

Tot slot wordt een 360 graden foto gemaakt. Het resultaat ziet u op de volgende pagina.