Bijl2- 25-64 Reactienota

Toekomstvisie gemeente Dongen 2040 Koesteren wat blijft, omarmen wat komt

Reactienota Toekomstvisie Dongen 2040

Inleiding In de participatiefase hebben we veel waardevolle input opgehaald. Inwoners kregen in deze periode de gelegenheid om hun ideeën, zorgen en wensen over de toekomst van onze gemeente te delen. Deze inbreng heeft in belangrijke mate richting gegeven aan de inhoud en koers van de Toekomstvisie. In deze reactienota geven we een beknopt overzicht van de opgehaalde input en laten we zien waar deze in de Toekomstvisie terugkomt. Alle reacties zijn met zorg bekeken en gewogen om te bepalen of - en op welke manier - ze een plek krijgen in de Toekomstvisie. De Toekomstvisie is een strategisch en richtinggevend document dat dient als kompas voor de ontwikkeling van onze gemeente op de lange termijn. Niet alle suggesties of wensen passen binnen een document van dit abstractieniveau. Meer concrete of uitvoeringsgerichte onderwerpen horen thuis in beleidsregels, uitvoeringsprogramma’s of verordeningen. Of en hoe deze thema’s daarin een plek krijgen, wordt afgewogen bij toekomstige besluitvorming. De volgende tabellen geven per thema een overzicht van de opgehaalde input en tonen onder welk subthema van de Toekomstvisie deze is ondergebracht. De laatste tabel bevat de input die geen directe plek heeft gekregen in de Toekomstvisie, maar die wel waardevolle aandachtspunten biedt voor toekomstig beleid en uitvoering.

2

1. Identiteit en verbondenheid Wat we hoorden

Waar het over ging

Trots op gemeente Dongen uitstralen Waarderen waar Dongen al groot in is; samen dingen doen Iedereen kan zich thuis voelen in gemeente Dongen Verbinding betekent dat iedereen kan en mag meedoen, ongeacht leeftijd of achtergrond Evenementen toegankelijk houden voor Dongenaren Verenigingen blijven ondersteunen met subsidie en materialen Bestaande activiteiten en verenigingen beter borgen door bijvoorbeeld een vacaturebank voor vrijwilligers Activiteiten en faciliteiten voor Dongenaren (o.a. Oranjeparkfestival en Zomerspelen) Levendig verenigingsleven Vrijwilligers waarderen Belang van vrijwilligers blijven onderstrepen Zorgen voor voldoende vrijwilligers voor alle activiteiten en verenigingen Voldoende vrijwilligers behouden Motivatie om als vrijwilliger aan de slag te gaan Geschiedenis tonen in objecten zoals infopaaltjes op straat Het unieke karakter van Dongen, 's Gravenmoer en Klein-DongenVaart behouden blijft, met aandacht voor rust, ruimte en samenhang. Behouden van de Zomerspelen, Dongen ICE etc. Dat er in 2040 nog religieuze gemeenschappen bestaan die verbinding vinden in elkaar Koepelkerk die open blijft om kaarsje aan te steken Koepelkerk als ontmoetingsruimte

Trots

Verbondenheid

Toegankelijkheid

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Een samenleving die verbindt

Beschermen en beleven van identiteit en erfgoed

Verenigingsleven ondersteunen Ontmoeten en organiseren

Een samenleving die verbindt Vrijwilligers faciliteren en waarderen Voldoende vrijwilligers behouden

Identiteit beleven Unieke karakter

Bestaande initiatieven en tradities in ere houden

Erfgoed beleven

3

Beschermen en beleven van identiteit en erfgoed

Zorgen om het behoud van de Laurentiuskerk Bijeenkomst voor maatschappelijke thema’s Stimuleer initiatieven voor sociale cohesie in buurt/wijk

Lokale initiatieven

4

2. Ruimte en wonen Wat we hoorden

Waar het over ging

Groene woonomgeving Meer bloemen in het centrum met bloemenbakken Ruimte geven aan natuur en water Bestaande wijken vergroenen Parkeerplaatsen vullen met beplanting Bomen en groen zoveel mogelijk behouden Minder maaien ter bevordering van biodiversiteit NK tegelwippen organiseren Stimuleren groene tuinen en faciliteren Stimuleren biodiversiteit Emissieloos bouwen en met duurzame bouwmaterialen Regenwater opvangen stimuleren Goede fietspaden Infrastructuur is belangrijk voor economie. We moeten zorgen dat Dongen bereikbaar is. Betere verbinding industrieterreinen met provinciale- en snelwegen om stilstaand vervoer en daarmee CO2 te voorkomen OV van de kernen moet beter

Groene publieke leefomgeving

Speelvoorzieningen en speeltuinen, óók voor 10-18 jaar Voldoende voorzieningen in kleine kernen en in de wijken Supermarkt of buurtsuper in de buurt Verschillende woningen voor andere doelgroepen Gemixt wonen, met verschillende generaties, financiële inkomens en achtergronden Intergenerationele hofjes woningen met gezamenlijke tuinen en ruimte Levensloopbestendige woningen

Voorzieningen

Voorrang voor inwoners van Dongen Betaalbaar wonen, zowel koopals huurwoningen

Toegankelijkheid woningen

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Groene, biodiverse leefomgeving Circulair en biodivers wonen stimuleren

Verkeer/infrastructuur en bereikbaarheid Openbaar vervoer

Voorzieningen dichtbij en goede bereikbaarheid

Gedifferentieerd wonen

Passende woningen en sterke buurten

5

Voldoende beschikbare woningen in alle kernen Kansen geven voor starters op de woningmarkt Mogelijkheden voor kavelsplitsingen Familiewoningen, zodat families elkaar kunnen ondersteunen Voorkomen van verkeersongelukken in wijken en bij (snel)fietspaden Voetgangers en fietsers voorrang geven, auto’s te gast Wegen met lager snelheidslimiet

Woningen delen

Verkeersveiligheid

Autoluw centrum Drugsvrije en veilige (speel)omgeving: controleren op overlast Voldoende handhaving

Veiligheid en handhaving

Openbare ruimte aantrekkelijker maken om anderen te ontmoeten Voldoende zitplekken

Verbondenheid in de wijk

Veiligheid en verbondenheid borgen

Leefomgeving daagt uit voor ontmoeting en bewegen De straat als vereniging zien Dorpshuizen en wijkraden stimuleren

6

3. Klimaat en energie Wat we hoorden

Waar het over ging

Voldoende ruimte voor regenwater

Gewoontes aanpassen

Drinkwater alleen voor consumptie en regenwater voor wassen, douchen en toilet Waterbeheersing tegen extreem weer Afwatering van huizen o.a. door regenval Stimuleren biodiversiteit Emissieloos bouwen en met duurzame bouwmaterialen Hittestress voorkomen door groen Duurzaamheid voor elke beurs Duurzame maatregelen stimuleren door subsidies of kortingen Rekening houden met toekomst van de jongeren

Waterbeheersing

Klimaatadaptief en duurzaam handelen

Groene leefomgeving stimuleren

Betaalbaarheid

Toegankelijkheid

Rekening houden met financiële impact o.a. ook voor ondernemers In samenspraak met inwoners verduurzamen

Draagvlak vanuit inwoners

Er is nog onvoldoende besef waarom bepaalde maatregelen nodig zijn, dus educatie nodig Energiecoaches inzetten Inzetten op groene vormen van energie

Bewustwording en educatie

Energiegebruik zo laag mogelijk Aandacht voor netcongestie Robuust elektriciteitsnet door alternatieve energie Energiehubs in de wijk

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Draagvlak en draagkracht voor duurzaamheid

Groene energie

Elektriciteitsnet van de toekomst

Kleine windmolens aan de rand van industrieterreinen Afval scheiden en minder consumeren Betere afvalverwerking

Circulair handelen

Kringloopwinkels zijn de gangbare winkels Reparatieshops Bijdragen aan de energievraag, bijvoorbeeld via warmtenet, warmtebronnen en elektra in de winter Groene landbouw stimuleren

Groene bedrijvigheid

7

Energie en circulaire transitie

Bedrijven helpen te verduurzamen Ondersteun bedrijven die willen investeren in groene energie Milieubewuste industrie, duurzaam omgaan met grondstoffen

8

4. Werken en economie Wat we hoorden

Waar het over ging

Stimuleren realistische circulaire economie Milieubewust omgaan met grondstoffen o.a. voor nieuw te vestigen bedrijven/industrie Duurzaam produceren als uitgangspunt Minder produceren om afval te verminderen Bedrijven aantrekken met lage CO2 voetafdruk Circulariteit die wat oplevert voor de maatschappij, want het is vaak duurder voor bedrijven. Bedrijven helpen bij verduurzaming Samenwerking met lokale netwerken voor grondstoffen en productie

Milieubewust en circulair ondernemerschap

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Duurzaam ondernemen en circulaire bedrijvigheid

Bedrijven ondersteunen

Flexibel opstellen van gemeente o.a. met vergunningen en starten van bedrijf Voorkomen van vertrekkende bedrijven Inzetten op organisaties en bedrijven die meerwaarde hebben voor samenleving Externe investeringen moeten bijdragen aan lokale gemeenschap

Meerwaarde creëren voor samenleving

Waardevolle werkgelegenheid dichtbij o.a. voor jongeren

Talentontwikkeling voor jong en oud

Jongeren opleiden voor beroepen van de toekomst (techniek, IT en zorg) Mogelijkheden voor omscholing Klassieke vakmanschap waar scholing voor nodig is, dat vormt kwaliteit van leven. Samenwerking met bedrijven en jongeren, zoals een meester-leerling verhouding. Opleiding tot vakexpert, wat meerwaarde heeft voor economie en op sociaal gebied Bedrijven ondersteunen in onderwijs, bijv. door praktijkles, stageplekken, begeleiding in vakmanschap Zoveel mogelijk lokaal houden, o.a. diverse winkels en detailhandel, maar ook betaalbaar Stimuleren vestigen van MKB

Vakmanschap vergroten

Toegankelijkheid voor vestigen in gemeente

9

Werkgelegenheid en talentontwikkeling voor iedereen

Bereikbaarheid met OV voor aantrekkelijk werkgeverschap Goede economie ondersteunend aan en noodzakelijk voor manier van leven voor Dongen Inzetten op organisaties en bedrijven die meerwaarde hebben voor samenleving Economie met kansen voor onder- en middenklasse De identiteit van gemeente Dongen blijft behouden, tegelijkertijd dat impulsen van grote investeerders nodig zijn om het lokale te beschermen/mogelijk te maken Ondersteun vooruitstrevende ondernemers Gebruik maken van moderne technologie zoals AI Ruimte voor eigen initiatief voor ondernemers Diverse winkelaanbod Voorzieningen die passen bij de samenstelling van de samenleving

Economie die waarde levert voor de gemeenschap

Lokaal vestigen met maatschappelijke meerwaarde

Economische innovatie

Aanbod

Uitgebreide en veilige horeca Noodzakelijke faciliteiten in gehele gemeente Combinatie van wonen, werken en recreëren in de gemeente Toerisme stimuleren (passanten toerisme) Bereikbaarheid en (verkeers)veiligheid van kernen

Samenhangende thema’s

10

Aantrekkelijk en verbonden centrumgebied

5. Opgroeien en zorg Wat we hoorden

Waar het over ging

Inwoners elkaar kennen en helpen, weten elkaar te vinden, begroeten elkaar Gemengd wonen, waar starters kunnen ondersteunen bij ouderen Wijken zijn gemeenschapsplekken met dorpshuis waar men samenkomt en proactief zorg, veiligheid, beweging oppakt Activiteiten voor jongeren en ouderen

Inwoners kennen en helpen elkaar

Gemeente Dongen als plek waar je prettig oud kunt worden

Welzijn

Activiteiten voor verschillende generaties

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Zelfredzaamheid en lokale ondersteuning bij zorgvragen

Zo lang mogelijk op eigen kracht kunnen staan Dat iedereen de juiste zorg kan krijgen Dat men makkelijker zorg kan krijgen, zonder ingewikkelde procedures Onderwijs: meer praktijkles, minder enkel uit boeken Achterhaald onderwijssysteem bijwerken, waarbij jeugd zelf meedenkt over passend systeem Goede verbinding onderwijs en werk/arbeidsmarkt Activiteiten organiseren voor jeugd tussen 12 en 18 Faciliteiten en speelplekken voor oudere jeugd beschikbaar hebben Betaalbare sport- en muziekcontributie

Zorg krijgen

Gemeenschapsplekken in dorpen/wijken voor samenkomen

Community care

Een cultureel diverse samenleving Iedereen een gelijke start, zelfde mogelijkheden hebben

Diversiteit Gelijkheid voor iedereen

Gelijke kansen voor iedereen, ongeacht achtergrond, leeftijd of inkomen Wonen, werk, zorg en onderwijs moet voor iedereen toegankelijk zijn

Praktijkgericht leren

Talentontwikkeling en onderwijs

Activiteiten

Vitale leefstijl als fundament

Sociale veiligheid breed borgen Toegankelijkheid voor iedereen

11

6. Samenwerking en dienstverlening Wat we hoorden

Waar het over ging

Houd contact met álle verenigingen en niet alleen grote partijen Zorg voor verbinding tussen verenigingen, initiatieven en evenementen (bijv. als gespreksleider daar aanwezig te zijn) Facilitator van initiatieven uit de inwoners en ondernemers Een gemeente waar inwoners met plannen mag komen, waar ze gesteund en gehoord voelen Regiefunctie is nodig als spin in het web Er gebeurt zoveel in de gemeente en omgeving, inwoners en organisatie moeten het volgende weten: - Wat - Wie - Hoe En dat uitwisselen met elkaar Samenwerken met andere gemeenten

Verbinding tussen en met verenigingen

Samen met verenigingen winterstop/zomerstop overbruggen met activiteiten Zorgen voor goede communicatie en samenwerking Ambtelijke organisatie meer regionaal laten samenwerken om betere dienstverlening te krijgen. Door alle opgaven is het de vraag of de gemeente zelfstandig moet blijven Zorgen voor goede communicatie en samenwerking met organisaties, netwerken en bedrijven Een dekkend medialandschap in gemeente Dongen Goede communicatie vanuit de gemeente Als gemeente denken in mogelijkheden en niet in beperkingen Gemeente moet bereikbaar blijven voor senioren en mindervaliden o.a. met info per post en loket

Waar het terugkomt in de Toekomstvisie

Gemeente als facilitator Gemeente als lokale én regionale netwerkregisseur Verzamelen en uitwisselen informatie

Verbinding met buurgemeenten Slimme samenwerkingen Een gezonde en zelfstandige gemeente

Zelfstandigheid gemeente Communicatie vanuit de gemeente Proactieve gemeentelijke communicatie

Oplossingsgericht werken Beschikbaar zijn als gemeente

12

Gemeentelijke dienstverlening versterken

Beleid en vergunningen makkelijker maken voor kleine evenementen

Eenvoudige vergunningverlening

Gemeenschap die proactief allerlei zaken oppakt (zoals zorg, vereenzaming, beweging, verduurzaming, cultuur en ontwikkeling, etc.) Buren en buurten verbeteren het contact met elkaar en de gemeente De straat als vereniging Wijkraden opzetten

Inwoners zijn proactief naar elkaar Lokaal eigenaarschap en participatie als basis Initiatieven binnen de wijk

13

7. Overige input Wat we hoorden Minder immigranten Passende woningen voor asielzoekers

Waar het over ging Asiel en migratie

Onze reactie Dit onderwerp valt onder nationaal beleid. Dit onderwerp wordt meegenomen in de reguliere uitvoering van het lokale huisvestingsbeleid en afspraken met het COA en de regio over opvang en spreiding. Dit onderwerp is mede afhankelijk van nationaal beleid en regionale afstemming. Onduidelijk op welke afspraken wordt gedoeld. Als het gaat om afspraken met COA of andere samenwerkende partijen, dan wordt dit meegenomen in de evaluatie. Dit onderwerp wordt meegenomen bij de actualisatie van de beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten. Daarnaast heeft dit aandacht in de reguliere handhavingswerkzaamheden. Dit onderwerp valt onder nationaal beleid.

Woonwijken

Dit onderwerp wordt betrokken bij het opstellen van het omgevingsplan. Tot die tijd kan het geadresseerd worden middels een verzoek tot handhaving. Dit onderwerp wordt gemonitord middels het schone lucht akkoord.

Het is goed als er een mooi AZC komt Afspraken die niet nagekomen worden o.a. vanwege AZC De huisvesting van arbeidsmigranten moet op orde zijn en netjes Geef asielzoekers makkelijk mogelijkheid om te werken Geen sishalounge of turkse bezorgservice in een woonwijk Luchtkwaliteit verbeteren in de wijken langs het agrarisch gebied Ouderenwoningen met garages in elke wijk Cammeleur 7 dagen per week open

Gemis om een goede bibliotheekcollectie voor volwassenen De Cammeleur voldoet niet aan de verwachtingen, er valt weinig te doen Kritisch zijn op klimaataanpak, o.a. omdat zonnepanelen ook veel grondstoffen bevatten en ook vervuilend zijn voor de afvalhoop wanneer deze zijn afgeschreven Zonnepanelen op daken en niet op bouwbare grond Trottoirs die niet gemaakt zijn voor mindervaliden zoals met rolstoel. Rolstoeltoegankelijkheid is niet op orde.

Dit onderwerp valt onder de reguliere uitvoering van het woningbouwprogramma De gemeente heeft hier maar een beperkte rol in. Dit onderwerp kan worden meegenomen in de afspraken met de Cammeleur. Hiervoor moeten de kosten worden afgewogen tegen het maatschappelijke rendement. Dit valt buiten de invloedssfeer van de gemeente.

Cammeleur

Dit onderwerp kan worden meegenomen in de evaluatie rondom het Cultuurhuis. Zonnepanelen

Dit signaal wordt meegenomen in de projecten m.b.t. duurzaamheid.

Dit onderwerp kan worden meegenomen in het omgevingsplan. Dit onderwerp is onderdeel van beheer en inrichting openbare ruimte.

Toegankelijkheid

14

Onprettig dat autogebruik ontmoedigd wordt Zorgen om de integriteit van de gemeente, dat is niet in elke afdeling op orde. Bijdragen van de buurtgemeenten voor opvang van hulpbehoevende ouderen die de gemeente financieel ondersteund Gemeente die verantwoord omgaat met budgetten Afdeling jeugd heeft beperkt kennis over zorginhoudelijk en onderwijs. Handhaving op bedrijfswagens die geparkeerd staan in de wijken Wenselijk om meer wijkagenten of BOA’s zichtbaar te zien in de wijk Betere handhaving op wegen i.v.m. snelheidsovertredingen Een lokale post voor hulpdiensten met o.a. brandweer, ambulance Project starten waar iedereen welkom is en inwoners met kleine beurs ook thuis voelen door o.a. samenwerking met eagle shelter en arm in arm Bestemmingsplannen kunnen omzetten van retail naar woning Meer openbare toiletten

Dit onderwerp kan worden meegenomen in het mobiliteitsplan. Signaal voor de interne organisatie.

Gemeente

Onduidelijk wat met dit punt wordt bedoeld.

Dit onderwerp is onderdeel van de reguliere P&Ccyclus. Signaal voor de interne organisatie.

Interne organisatie Handhaving

Dit is een reguliere taak m.b.t. handhaving van de APV (mits de bedrijfswagen bepaalde afmetingen heeft; anders meegenomen bij herijking APV). Signaal voor de interne organisatie en periodiek overleg met politie. Primair vindt hier handhaving door politie plaats. Signaal wordt meegenomen in samenwerking politie. Spreiding en dekking hulpdiensten wordt overleg met de Veiligheidsregio en hulpdiensten gewogen.

Ideeën en suggesties

Dit signaal wordt betrokken bij de uitvoering van sociaal beleid.

Dit signaal wordt betrokken bij het opstellen van het omgevingsplan. Dit onderwerp is onderdeel van beheer en inrichting van de openbare ruimte. Dit onderwerp komt aan de orde bij het vaststellen van de begroting. Deze input sluit aan bij de ambitie om jongeren actiever te betrekken bij gemeentelijk beleid. Het signaal wordt meegewogen bij de uitvoering en verdere ontwikkeling van de gemeentelijke aanpak van participatie. Dit onderwerp valt buiten de invloedssfeer van de gemeente. Er zijn mogelijkheden zoals bijvoorbeeld het Automaatje.

Vaste lasten inwoners verlagen om armoede tegen te gaan Een jongerenenquete om te bepalen wat zij graag als voorzieningen zouden willen hebben Activiteiten vanuit organisaties zijn vaak op een locatie; kan daar vervoer naartoe geregeld worden? Mensen in nood zijn altijd welkom en worden bijgestaan om hun eigen zelfstandig leven op te bouwen Zaak van de Toekomst wordt gezien als geldverspilling Onmacht, onbegrip en weinig inzicht in totstandkoming van de thema’s toekomstvisie.

Dit onderwerp valt onder nationaal beleid.

Feedback op toekomstvisie

Dit onderwerp wordt meegenomen in de evaluatie van het proces om te komen tot een toekomstvisie. Dit onderwerp wordt meegenomen in de verantwoording en evaluatie van het proces om te komen tot een toekomstvisie.

15

Noodzakelijk om goed inzicht te hebben in wat er gebeurt met input. Terugzien wat er met de input voor de toekomstvisie wordt gedaan Doelen moeten realistisch zijn om te voorkomen dat mensen afhaken. Doorslaan voorkomen: dat vraagt om een besef van haalbaarheid in het algemeen

Dit onderwerp wordt meegenomen in de verantwoording en evaluatie van het proces om te komen tot een toekomstvisie. De Toekomstvisie is een lange-termijnkompas en laat zich vertalen in doelen die worden opgenomen in beleidsstukken.

16