Bijl2- 25-33 Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2025 (2)

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2025 (2)

Zaaknummer: 2025-167643 Versie: behandeling B&W Vastgesteld door de Raad van de gemeente Dongen op < geplande datum: 3 juli 2025 >

1

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

Inhoudsopgave 1.

Inleiding 1.1. Basis voor de voortgangsrapportage 1.2. Uitgangspunten 1.3. Leeswijzer

3 3 3 4

2.

Materiele vaste activa 2.1. Overig verspreid liggende gronden 2.2. Molendijk 2.3. Zonnepark Tichelrijt 2.4 Hoofdstraat 24 2.5. Recapitulatie materiele vaste activa

5 5 5 6 6 6

3.

Bouwgrond in exploitatie 3.1. De beljaart 3.2. Noorderbunder 3.3. De vijf turven 3.4. Tichelrijt 2 3.5. Tichelrijt 3 3.6 Tichelrijt zuid 3.7. Recapitulatie bouwgrond in exploitatie

7 7 8 9 10 11 12 13

4.

Risicomanagement 4.1. Risicobeheersing 4.2. Risicofactoren 4.3. Algemene reserve 4.4. Voorziening grondexploitatie

14 14 14 16 16

5.

Vergelijking

17

2

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

1. Inleiding 1.1. Basis voor de voortgangsrapportage In de Nota Grondbeleid is bepaald dat tweemaal per jaar een voortgangsrapportage grondexploitatie wordt opgemaakt. Op 14 november 2024 is de voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (1) vastgesteld. Daarin zijn de gerealiseerde gegevens tot en met 2023 verwerkt, zijn ramingen van 2024 en verder opgenomen en is de verwachte stand van zaken per 1 januari 2025 weergegeven. In de nu voorliggende voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2) zijn de werkelijk gerealiseerde gegevens uit 2024 verwerkt en wordt de werkelijke stand van zaken per 1 januari 2025 gepresenteerd. Hiermee vormt deze voortgangsrapportage de basis voor de jaarstukken 2024. De eerstvolgende actualisatie volgt in het najaar van 2025 ten behoeve van de begroting 2026. In de als bijlagen opgenomen grondexploitatiebegrotingen wordt uitgegaan van de daadwerkelijk gerealiseerde kosten en opbrengsten tot en met 2024. De jaarschijven 2025 en later betreffen ramingen, waarbij die van 2025 het meest nauwkeurig is. In de teksten van deze voortgangsrapportage wordt telkens verwezen naar de stand van zaken per 1 januari 2025.

1.2. Uitgangspunten Ten behoeve van de actualisatie van de grondexploitaties is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: - Vastgestelde grondprijzen voor 2025 (zie tabel 1). - Voor de rentetoerekening worden de volgende percentages aangehouden: 1,20% voor 2025, 1,36% voor 2026 en 1,39% voor 2027 en verder. - Voor de kostenindexatie wordt een percentage van 4% aangehouden. - Voor de opbrengstenindexatie wordt een percentage van 0% aangehouden. - Voor de post onvoorzien wordt een percentage van 10% aangehouden. - Bij de materiële vaste activa neemt de boekwaarde niet toe tot het moment dat het complex in exploitatie wordt genomen. Het jaarlijkse resultaat van deze complexen wordt ten gunste of ten laste van de algemene begroting gebracht. Uitzondering daarop zijn kosten met betrekking tot (grond)verwerving of opbrengsten uit (grond)verkoop. Deze kosten en opbrengsten worden wel verrekend met de boekwaarde. - Bij de bouwgrond in exploitatie wordt het jaarresultaat verrekend met de boekwaarde. Tabel 1: Grondprijzen Gehanteerde grondprijzen* t.b.v. Woningbouw goedkope sector

2025 225

2024 220

2023 220

Woningbouw middeldure en dure sector

375

360

345

Particulier opdrachtgeverschap

440

425

405

Bedrijventerrein zichtlocatie

185

180

170

Bedrijventerrein normale ligging

155

150

140

Commerciële maatschappelijke doeleinden

185

180

170

Niet commerciële maatschappelijke doeleinden

105

100

95

*grondprijzen zijn exclusief BTW en per m²

3

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

1.3. Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de complexen toegelicht die vallen onder de materiële vaste activa. Dit zijn: Overig verspreid liggende gronden, Molendijk, Zonnepark Tichelrijt en Hoofdstraat 24. De in exploitatie genomen complexen zijn De beljaart, Noorderbunder, De vijf turven, Tichelrijt 2, Tichelrijt 3 en Tichelrijt zuid. Deze complexen komen aan de orde in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in de risicoparagraaf en financiële consequenties. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 een vergelijking gemaakt tussen deze voortgangsrapportage en de twee voorgaande rapportages.

4

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

2. Materiele vaste activa 2.1. Overig verspreid liggende gronden In het complex overig verspreid liggende gronden zijn gronden ondergebracht die zeer divers van karakter zijn en die in het verleden in eigendom zijn gekomen van de gemeente. Er is geen noodzaak om deze gronden in eigendom te behouden, doch zijn zij momenteel belast met verhuur en/of pacht. Vrijkomende percelen binnen dit complex kunnen worden afgestoten. In bijlage 1 is een overzicht weergegeven van de betreffende percelen die per 1 januari 2025 in eigendom zijn. Overig verspreid liggende gronden Boekwaarde Opp. 173.000 m² 1-1-2025 Doel Areaal verkleinen.

Totaal p.m2

610.000 4

Plan

Van pacht en/of huur vrijkomende percelen afstoten.

Budget

De verkoopopbrengst dekt de boekwaarde.

Winstcapaciteit

-

2.2. Molendijk Het object Molendijk 3A is in eigendom van de gemeente en valt binnen dit complex. Wegens de strategische ligging, in de kern van 's Gravenmoer en naast de brandweerkazerne, vormt dit een toekomstige mogelijke ontwikkellocatie. Aangenomen wordt dat de ontwikkeling rendabel kan zijn. Molendijk Opp. Doel

Boekwaarde 1-1-2025 Strategische positie behouden.

145 m2

Totaal p.m2

171.000 1.179

Winstcapaciteit

-

Plan

Nog geen zicht op definitieve ontwikkeling. Daarom is er nog geen exploitatiebegroting opgesteld of inschatting van winst of verlies.

Budget

Totdat dit gebied nader ontwikkeld wordt, wordt Molendijk 3A verhuurd. De boekwaarde van het object zal bij eventuele verkoop worden terugverdiend.

5

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

2.3. Zonnepark Tichelrijt De gronden van het Zonnepark Tichelrijt, in de oksel van de Vierbundersweg, zijn in eigendom van de gemeente en vallen binnen dit complex. Op deze gronden is een recht van opstal gevestigd ten behoeve van de exploitatie van het zonnepark door een derde partij. Naam

Doel

Zonnepark Tichelrijt Boekwaarde Totaal 114.000 m2 1-1-2025 p.m2 Strategische positie behouden.

Plan

Exploitatie van een zonnepark.

Budget

De retributie die wordt ontvangen voor het recht van opstal dekt de lasten voor het hebben van de grond, waaronder de rente en belastingen.

Opp.

1.528.000 13

Winstcapaciteit

-

2.4. Hoofdstraat 24 In 2024 is de locatie Hoofdstraat 24 te ’s Gravenmoer aangekocht. Deze aankoop is gedaan met het doel om een bedrijfsactiviteit uit de kern ’s Gravenmoer weg te nemen. Er wordt onderzoek gedaan naar een kleinschalige woningbouwontwikkeling op de locatie. Zodra een mogelijke invulling voldoende concreet en reëel is, zal een voorstel aan de raad worden gedaan om de locatie in exploitatie te nemen. Naam

Doel

Hoofdstraat 24 Boekwaarde Totaal 1.314.000 39.000 m2 Winstcapaciteit 1-1-2025 p.m2 34 Bedrijfsactiviteiten wegnemen uit de kern ’s Gravenmoer.

Plan

Woningbouwontwikkeling op de locatie nader onderzoeken.

Budget

Totdat dit gebied nader ontwikkeld wordt, wordt Hoofdstraat 24 tijdelijk beheerd via een leegstandsbeheerder. De beheerskosten worden gedekt uit de grondexploitatie algemene dienst. Het achtergelegen agrarisch perceel wordt verpacht (geliberaliseerd). Het onderzoek naar herontwikkeling van de locatie dient meer inzicht te geven in een mogelijk exploitatieresultaat.

Opp.

-

2.5. Recapitulatie materiele vaste activa Materiele vaste activa Complex Overig verspreid liggende gronden Complex Molendijk Complex Zonnepark Tichelrijt Complex Hoofdstraat 24 Totaal

Opp. 173.000 145 114.000 39.000 326.145

Boekwaarde 01-01-2025 610.000 171.000 1.528.000 1.314.000 3.623.000

Boekwaarde per m² 4 1.179 13 34 11

6

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3. Bouwgrond in exploitatie 3.1. De beljaart Het nagenoeg afgeronde uitleggebied voor woningbouw van de gemeente Dongen betreft De beljaart. Het bestemmingsplan voor dit gebied is vastgesteld en onherroepelijk en is fasegewijs op onderdelen nader uitgewerkt. Alle woningbouwkavels zijn uitgegeven en de inrichting van fase 5 is gereed. Er resteert binnen het plangebied nog de realisatie van een IKC inclusief de inrichting van de omliggende openbare ruimte. De beljaart Opp. (uitgeefbaar) Doel

2.500 m2

Plan

Afronding van het complex is voorzien in 2027.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Totaal -/- 399.000 Boekwaarde Winstcapaciteit 45.000 1-1-2025 p.m2 nihil Realisatie van een woningbouwlocatie met circa 780 nieuwbouwwoningen in diverse prijscategorieën en verschillende maatschappelijke voorzieningen.

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Hogere kosten: - Infrastructuur

Bedrag € 66.000 V € 33.000 N

- Personeel en advies Hogere opbrengsten: - Grondverkopen

€ 13.000 V

Winstcapaciteit

€ 45.000 V

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1) Door kostenstijging wordt de aanleg van de infrastructuur duurder.

€ 1.000 N Door gestegen grondprijzen worden de opbrengsten hoger.

7

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.2. Noorderbunder De gronden binnen het plan Noorderbunder zijn eigendom van de gemeente en vallen binnen dit complex. Deze locatie is een toekomstige woningbouwlocatie en als zodanig ook opgenomen in de Structuurvisie Dongen 2020 en in het gemeentelijk woningbouwprogramma. In 2023 is het bestemmingsplan voor deze ontwikkeling door de raad vastgesteld. In 2024 is een samenwerkingsovereenkomst met betrekking tot de opstalontwikkeling gesloten met Casade en Janssen de Jong Projectontwikkeling, thans hetende Blink. Noorderbunder Boekwaarde Totaal 6.408.000 Opp. 33.000 m2 Winstcapaciteit 264.000 (uitgeefbaar) 1-1-2025 p.m2 194 Doel Realisatie van een woningbouwlocatie met circa 300 nieuwbouwwoningen in diverse prijscategorieën. Plan

Bestemmingsplan is vastgesteld.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Hogere kosten: - Infrastructuur

Bedrag € 208.000 V € 238.000 N

- Overige kosten - Kostenstijging

€ 1.000 N € 87.000 N

Lagere kosten: - Rente

€ 84.000 V

- Onvoorzien Hogere opbrengsten: - Grondverkopen

€ 289.000 V

Winstcapaciteit

€ 264.000 V

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1) Door kostenstijging wordt de aanleg van de infrastructuur duurder. Voor de toekomst wordt rekening gehouden met verder oplopende prijzen. Door aangepaste planning lopen rentekosten op.

€ 9.000 V Door aangepaste planning lopen ook de inkomsten uit grondverkopen op.

8

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.3. De vijf turven De gronden nabij de Waspikse weg, Julianalaan, Havenkade en Klipper zijn eigendom van de gemeente en vallen binnen dit complex. Dit complex is gevormd als toekomstige woningbouwlocatie en als zodanig ook opgenomen in de Structuurvisie Dongen 2020 en in het gemeentelijk woningbouwprogramma. De raad heeft voor de ontwikkeling een uitgangspuntennotitie vastgesteld. In 2024 is een overeenkomst met Van Wanrooij Projectontwikkeling gesloten met betrekking tot de opstalontwikkeling. Tevens zal Casade een deel van de opstalontwikkeling voor haar rekening nemen. Naam Opp. (uitgeefbaar) Doel

De vijf turven

Plan

Uitgangspuntennotitie dient als basis voor de stedenbouwkundige schets en vervolgens het omgevingsplan.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Boekwaarde Totaal 2.567.000 Winstcapaciteit 95.000 1-1-2025 p.m2 117 Realisatie van een woningbouwlocatie met circa 120 nieuwbouwwoningen in diverse prijscategorieën.

22.000 m2

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Hogere kosten: - Infrastructuur

Bedrag € 122.000 V € 141.000 N

- Overige kosten - Rente

€ 1.000 N € 12.000 N

- Personeel en advies - Kostenstijging

€ 8.000 N € 15.000 N

Lagere kosten: - Grondverwerving

€ 12.000 V

- Onvoorzien Hogere opbrengsten: - Grondverkopen

€ 134.000 V

Winstcapaciteit

€ 95.000 V

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1) Door kostenstijging wordt de aanleg van de infrastructuur duurder. Door aangepaste planning lopen rentekosten op. Voor de toekomst wordt rekening gehouden met verder oplopende prijzen. De in 2024 afgeronde aankoop is voordeliger dan geraamd.

€ 4.000 V Door aangepaste planning en gestegen grondprijzen lopen de inkomsten uit grondverkoop op.

9

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.4. Tichelrijt 2 Het in ontwikkeling zijnde uitleggebied voor bedrijvigheid betreft Tichelrijt 2. Voor dit gebied is een beheersverordening vastgesteld dat het gehele bedrijventerrein beheerst. Op het laatste uitgeefbare kavel is thans een noodopvanglocatie voor asielzoekers gerealiseerd. Na de opheffing van deze noodopvanglocatie zal het perceel worden uitgegeven. Naam Opp. (uitgeefbaar) Doel

Tichelrijt 2

Plan

Verkoop van de laatste nog in voorraad zijnde grond aan De Nestel. Afronding van het complex is voorzien in 2027.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Totaal Boekwaarde 1-1-2025 p.m2 Realisatie van een bedrijventerrein.

9.000 m2

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Hogere kosten: - Infrastructuur - Beheer - Overige kosten - Rente - Personeel en advies - Onvoorzien - Kostenstijging Hogere opbrengsten: - Grondverkopen - Huren en pachten Tussentijdse winstneming Winstcapaciteit

1.126.000 125

Winstcapaciteit

45.000

Bedrag € 82.000 V

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1)

€ 4.000 N € 12.000 N € 2.000 N € 21.000 N € 5.000 N € 3.000 N € 5.000 N

Door aangepaste planning in verband met de verlenging van de noodopvanglocatie lopen diverse kosten op.

€ 40.000 V

Door latere verkoop nemen de opbrengsten toe vanwege hogere grondprijzen

€ 6.000 V € 31.000 N € 45.000 V

Winstneming 2024

10

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.5. Tichelrijt 3 De gronden en opstallen (Danielsweg 1) aan de oostzijde van de Danielsweg zijn eigendom van de gemeente en vallen binnen dit complex. Deze locatie is een toekomstig bedrijventerrein en als zodanig ook opgenomen in de Structuurvisie Dongen 2020. Naam Opp. (uitgeefbaar) Doel

Tichelrijt 3

Plan

Bestemmingsplan is vastgesteld en onherroepelijk. Fysieke uitvoering is in voorbereiding.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Boekwaarde Totaal 576.000 Winstcapaciteit 1-1-2025 p.m2 48 Realisatie van een nieuw bedrijventerrein in aansluiting op Tichelrijt 2.

12.000 m2

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Hogere kosten: - Infrastructuur - Beheer

Bedrag € 84.000 V € 9.000 N € 37.000 N

- Overige kosten Lagere kosten: - Sloop - Rente - Onvoorzien - Kostenstijging Hogere opbrengsten: - Grondverkopen

€ 38.000 V

Tussentijdse winstneming Winstcapaciteit

€ 25.000 N € 63.000 V

63.000

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1)

Door aangepaste planning ziin er langer beheerskosten van toepassing.

€ 4.000 N € 3.000 V € 6.000 V € 2.000 V € 5.000 V Door gestegen grondprijzen nemen de opbrengsten uit grondverkoop toe. Winstneming 2024.

11

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.6. Tichelrijt zuid De gronden aan het begin van de Zandeweg waren eigendom van de gemeente en zijn inmiddels verkocht ten behoeve van bedrijventerrein. De Zandeweg is verlengd en er dienen nog een paar afrondende werkzaamheden plaats te vinden. Naam Opp. (uitgeefbaar) Doel

Tichelrijt 3

Plan

Bestemmingsplan is vastgesteld en onherroepelijk. Afronding van het complex is voorzien in 2025.

Budget

Complex heeft een geprognosticeerd positief eindresultaat.

Boekwaarde Totaal -/- 211.000 1-1-2025 p.m2 nihil Realisatie van een nieuw bedrijventerrein.

0 m2

Verschillenanalyse: Verschil Winstcapaciteit Lagere kosten: - Infrastructuur - Personeel en advies - Onvoorzien - Kostenstijging Tussentijdse winstneming Winstcapaciteit

Bedrag € 271.000 V € 3.000 V € 5.000 V € 6.000 V € 5.000 V € 162.000 N € 128.000 V

Winstcapaciteit

128.000

Toelichting Verwachting in voortgangsrapportage 2025 (1)

Winstneming 2024.

12

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

3.7. Recapitulatie bouwgrond in exploitatie Bouwgrond in exploitatie Complex De beljaart Complex Noorderbunder Complex De vijf turven Complex Tichelrijt 2 Complex Tichelrijt 3 Complex Tichelrijt zuid Totaal

Opp. (uitgeefbaar) 2.500 33.000 22.000 9.000 12.000 0 78.500

Boekwaarde 01-01-2025 -/- 399.000 6.408.000 2.567.000 1.126.000 576.000 -/- 211.000 10.067.000

Boekwaarde per m² nihil 194 117 125 48 nihil 128

Winstcapaciteit 45.000 264.000 95.000 45.000 63.000 128.000 640.000

13

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

4. Risicomanagement 4.1. Risicobeheersing Om de risico’s binnen de grondexploitaties zo goed mogelijk te beheersen wordt een aantal maatregelen structureel toegepast, zoals: - Twee maal per jaar actualisatie van de grondexploitatie (continue monitoring); - Het niet laten toenemen van de boekwaarde bij materiële vaste activa tot het moment dat het complex in exploitatie wordt genomen; - Het hanteren van een reële kostenindexatie; - Het hanteren van de 0-lijn ten aanzien van opbrengstenindexatie; - Het hanteren van een generieke post onvoorzien van 10%; - Het streven om het grondareaal (overig verspreid liggende gronden) te verkleinen om daarmee zowel de rentelasten als de boekwaarde te verkleinen; - Voor de gronden die in eigendom blijven wordt getracht het rendement te optimaliseren ter dekking van de rentelasten; - Jaarlijkse actualisatie van de grondprijzen zodat marktconforme prijzen gehanteerd worden; - Exploitaties binnen termijn van 10 jaar houden; - Zo expliciet en nauwkeurig mogelijk ramen op basis van normbedragen en/of ervaringscijfers; - Indien nodig een reservering opnemen in verband met eventuele vennootschapsbelasting. Ondanks het feit dat de risico’s zo goed mogelijk worden beheerd kunnen er uiteraard ontwikkelingen optreden die een negatief financieel gevolg hebben.

Deze ontwikkelingen hebben we niet altijd zelf in de hand, maar kunnen het gevolg zijn van maatschappelijke en/of marktontwikkelingen. In de volgende paragraaf worden een aantal van deze risicofactoren benoemd.

4.2. Risicofactoren Grondexploitaties worden opgesteld aan de hand van inschattingen die op dat moment reëel zijn. Dat houdt in dat de grondexploitaties in beginsel globaal van opzet zijn en gedurende de looptijd van een project verder verfijnd en gedetailleerd worden. Gedurende de looptijd kunnen de volgende factoren van invloed zijn op het financiële verloop van de grondexploitatie. a. rente De rente heeft vooral invloed op een grondexploitatie indien er sprake is van een hoge boekwaarde. De rente wordt namelijk over de boekwaarde gerekend en als kostenpost in de exploitatiebegroting opgenomen. Momenteel is de rente laag en bij een stijgende rente kan dit derhalve een negatief effect hebben op de grondexploitaties. b. kostenstijging De kostenstijging heeft vooral invloed op nog te realiseren uitgaven. Indien deze uitgaven in de verdere toekomst liggen is het risico op een kostenstijging groter dan wanneer ze binnen korte tijd voorzien zijn. Momenteel wordt er rekening gehouden met een gemiddelde kostenstijging van 4% per jaar. Wanneer de kostenstijging harder doorzet kan dit een negatief gevolg hebben op de grondexploitaties.

14

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

c. opbrengstenverandering Het is mogelijk om ook rekening te houden met toekomstige kostenstijgingen. Om risico’s op dit vlak te voorkomen wordt er behoudend geacteerd en geen opbrengstenstijging ingerekend. Overigens is het ook voorstelbaar dat er in economisch moeilijke tijden sprake kan zijn van een opbrengstendaling. Vooralsnog is er echter geen reden om daar van uit te gaan. Hier wordt daarom de 0-lijn aangehouden. d. macro-economische factoren Een risico dat we niet kunnen beïnvloeden zijn de macro-economische factoren die enerzijds de kosten en anderzijds de opbrengsten kunnen beïnvloeden. Deze factoren hebben met de algehele economische situatie te maken, waarbij het economisch klimaat en het consumentenvertrouwen veel bepalend is. Deze macro-economische factoren vinden hun weerslag in de voornoemde kosten- en opbrengstfluctuaties. e. planning en fasering Een wijziging in planning en fasering kan invloed hebben op de eindresultaten van grondexploitaties. Wanneer een project een langere doorlooptijd heeft kan het zijn dat er sprake is van meer kostenstijging en/of meer rentekosten. Ook kan dit tot gevolg hebben dat inkomsten later worden gerealiseerd.

Om de planning zo goed mogelijk te monitoren worden de grondexploitaties tweemaal per jaar geactualiseerd en bijgewerkt naar een reële verwachting op het gebied van kosten en baten, maar ook op het gebied van planning en fasering. f. onvoorziene kosten In ieder project kunnen onverwachte en/of onvoorziene gebeurtenissen optreden. Om deze op te vangen wordt per grondexploitatie een post onvoorzien van 10% ingerekend. Met dit budget kunnen deze onvoorziene kosten doorgaans worden opgevangen. Indien het om grote onvoorziene zaken gaat dient dit bij de actualisaties verwerkt te worden. Bij grote onvoorziene zaken kan bijvoorbeeld gedacht worden aan: - flora en fauna maatregelen; - archeologische vondsten; - niet voorziene bodem- en/of grondwaterverontreiniging; - enzovoorts. Al dit soort onvoorziene zaken en/of gebeurtenissen zijn van invloed op het project waaronder ook de financiën binnen de grondexploitatie. g. verandering van programma Zoals eerder is gesteld begint een grondexploitatie op basis van een globale inschatting. Gedurende het project wordt deze verder verfijnd en gedetailleerd. Daarbij wordt steeds uitgegaan van een reëel scenario, ook wat betreft het programma binnen het project. Diverse elementen die het programma vormen kunnen daarbij in de loop der tijd wijzigen.

Daarbij valt te denken aan: - wijziging van het woningbouwprogramma; - wijziging van de mate van intensiteit van de bebouwing; - wijziging van materiaalgebruik in de openbare ruimte; - enzovoorts. Verandering van een programma kan door verschillende oorzaken tot stand komen. Soms is het een gevolg van veranderende inzichten en soms zijn het noodgedwongen aanpassingen die moeten worden doorgevoerd. Ook de onder druk staande maatschappelijke of economische haalbaarheid van een project kan een verandering van het programma tot gevolg hebben.

15

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

4.3. Algemene reserve In de P&C-stukken wordt een aantal algemene risico's met betrekking tot de grondexploitatie benoemd en gekwalificeerd. Ter dekking van deze eventuele risico’s wordt een algemene reserve aangehouden. Deze is voldoende groot om de risico's op te kunnen vangen.

4.4. Voorziening grondexploitatie De commissie BBV schrijft in haar notitie grondexploitatie voor dat bij een geprognosticeerd verlies op een grondexploitatie direct een afboeking plaatsvindt of een voorziening wordt getroffen ter grootte van dit volledige verlies. In het verleden zijn de geprognosticeerde verliezen direct afgeboekt. Er is derhalve geen voorziening voor de grondexploitatie aanwezig. Op basis van de actualisatie van de grondexploitatie zijn er geen grondexploitatiecomplexen die - na de reeds gedane afboekingen in het verleden - nog een geprognosticeerd verlies opleveren. Het is nu derhalve niet nodig een voorziening te treffen of een directe afwaardering te doen.

16

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

5. Vergelijking Om een beeld te schetsen van het verloop van de diverse onderdelen binnen de grondexploitatie biedt dit hoofdstuk een vergelijking tussen de diverse Voortgangsrapportages grondexploitatie.

Overzicht Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2025 (2) Complex

Boekwaarde

Kosten

Kosten

Baten

Baten

1-1-2025

gerealiseerd

geraamd

gerealiseerd

geraamd

t/m 2024

na 2024

t/m 2024

na 2024

Winstcap.

Overig verspreid liggende gronden

610.000

0

0

0

0

0

Molendijk

171.000

0

0

0

0

0

1.528.000

0

0

0

0

0

Zonnepark Tichelrijt Hoofdstraat 24

1.314.000

0

0

0

0

0

De beljaart

-/- 399.000

47.325.000

616.000

47.723.000

263.000

45.000

Noorderbunder

6.408.000

8.600.000

8.561.000

2.191.000

15.234.000

264.000

De vijf turven

2.567.000

3.117.000

5.136.000

551.000

7.798.000

95.000

Tichelrijt 2

1.126.000

17.245.000

120.000

16.119.000

1.290.000

45.000

Tichelrijt 3

576.000

2.108.000

1.200.000

1.532.000

1.839.000

63.000

Tichelrijt zuid

-/- 211.000

1.318.000

82.000

1.529.000

0

128.000

Totaal

13.690.000

79.713.000

15.715.000

69.645.000

26.424.000

640.000

Winstcap.

Overzicht Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2025 (1) Complex

Overig verspreid liggende gronden Molendijk

Boekwaarde

Kosten

Kosten

Baten

Baten

1-1-2025

gerealiseerd

geraamd

gerealiseerd

geraamd

t/m 2024

na 2024

t/m 2024

na 2024

610.000

0

0

0

0

0

171.000

0

0

0

0

0

Zonnepark Tichelrijt

1.528.000

0

0

0

0

0

De beljaart

-/- 253.000

47.470.000

437.000

47.723.000

250.000

66.000

Noorderbunder

7.313.000

9.504.000

7.423.000

2.191.000

14.943.000

208.000

De vijf turven

2.686.000

3.237.000

4.855.000

551.000

7.664.000

122.000

Tichelrijt 2

1.112.000

17.236.000

44.000

16.124.000

1.239.000

82.000

Tichelrijt 3

546.000

2.078.000

1.170.000

1.532.000

1.800.000

84.000

0

1.258.000

0

1.529.000

0

271.000

13.713.000

80.783.000

13.929.000

69.650.000

25.896.000

833.000

Tichelrijt zuid Totaal

17

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

Overzicht Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2024 (2) Complex

Overig verspreid liggende gronden Molendijk

Boekwaarde

Kosten

Kosten

Baten

Baten

Winstcap.

1-1-2024

gerealiseerd

geraamd

gerealiseerd

geraamd

t/m 2023

na 2023

t/m 2023

na 2023

610.000

0

0

0

0

0

171.000

0

0

0

0

0

Zonnepark Tichelrijt

1.528.000

0

0

0

0

0

De beljaart

-/- 433.000

47.291.000

616.000

47.723.000

238.000

54.000

Noorderbunder

6.168.000

8.360.000

8.222.000

2.191.000

14.508.000

118.000

De vijf turven

2.383.000

2.934.000

4.981.000

551.000

7.375.000

11.000

Tichelrijt 2

1.080.000

17.202.000

76.000

16.122.000

1.166.000

9.000

Tichelrijt 3

487.000

2.019.000

1.266.000

1.532.000

1.820.000

67.000

Tichelrijt zuid

-/- 455

1.074.000

184.000

1.529.000

0

271.000

11.539.000

78.880.000

15.345.000

69.648.000

25.107.000

530.000

Totaal

18

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

Bijlagen

19

Gemeente Dongen

Voortgangsrapportage grondexploitatie 2025 (2)

Bijlage 1 - Voorraad complex Overig verspreid liggende gronden per 1-1-2025 Omschrijving Perceel Wielstraat Perceel Wielstraat Perceel Wielstraat Perceel Wielstraat Perceel Wielstraat Perceel Kanaaldijk Noord Perceel Doelstraat Perceel Bosweg Perceel Lange Veertel Perceel Hoofdstraat

Kadastraal Oppervlakte Gemeente Sectie Nummer(s) 's Gravenmoer B 2568 16.690 m² 's Gravenmoer B 2676 15.090 m² 's Gravenmoer B 2685 19.750 m² 's Gravenmoer B 2598 47.700 m² 's Gravenmoer B 2585 38.890 m² Dongen L 82 en 83 9.455 m² Dongen A 4821 12.290 m² Dongen M 805 9.140 m² 's Gravenmoer B 3267 (ged.) 2.000 m² 's Gravenmoer B 3415 1.938 m² 172.943 m²

20