Bijl1- 25-64 De Toekomstvisie Dongen 2040

Toekomstvisie gemeente Dongen 2040 Koesteren wat blijft, omarmen wat komt Oktober 2025

2

Inleiding Voor u ligt de Toekomstvisie van de gemeente Dongen

In deze visie kijken we verder dan vandaag. We weten dat de

2040. Deze visie is samen met inwoners, ondernemers en

toekomst verandert, soms sneller dan we verwachten. Daarom

verenigingen tot stand gekomen. De inbreng,

bouwen we aan een gemeente die stevig staat, maar

betrokkenheid en ideeën uit de samenleving vormen het

wendbaar genoeg is om met veranderingen om te gaan. Een

fundament van dit toekomstbeeld: een hechte

gemeente die zijn identiteit koestert én ruimte biedt voor

gemeenschap waarin iedereen mee kan doen, waar

vernieuwing. Waar mensen prettig wonen, werken en elkaar

mensen naar elkaar omkijken en waar ruimte is voor

ontmoeten. Waar duurzaamheid en ondernemerschap elkaar

nieuwe initiatieven. Vanuit deze kracht bouwen we1 met

versterken en iedereen kan meedoen: jong en oud, in al onze

vertrouwen aan de toekomst van de gemeente Dongen!

kernen.

De Toekomstvisie schetst hoe we ons de gemeente van

De toekomst brengt grote opgaven met zich mee - van

morgen voorstellen. Geen routekaart met vaste stappen, maar

klimaatverandering tot vergrijzing en digitalisering. We gaan

een kompas dat richting geeft én ruimte laat om bij te sturen.

die uitdagingen aan vanuit onze sterke basis: betrokken

Het beschrijft wat we belangrijk vinden, waar we voor staan en

dorpskernen, een actief verenigingsleven en een

hoe de keuzes van vandaag bijdragen aan de gemeente

gemeenschap met oog voor elkaar. Dat maakt de gemeente

Dongen van morgen.

Dongen weerbaar, toekomstgericht en veerkrachtig.

1

die onze gemeente rijk is. Op andere plekken, zoals in de lijstjes met wat we wél en níet doen, verwijst ‘we’ specifiek naar de gemeente Dongen.

Met ‘we’ bedoelen we alle inwoners van Dongen, ’s Gravenmoer en Klein-DongenVaart, samen met de vele bedrijven, verenigingen, stichtingen en andere organisaties 3

De Toekomstvisie is opgebouwd rond zes thema’s die samen

Deze visie is geen eindpunt, maar het vertrekpunt van onze

het fundament vormen voor onze toekomst:

gezamenlijke koers. Samen gaan we met vertrouwen de toekomst tegemoet!

• Identiteit en verbondenheid: onze identiteit als basis voor vernieuwing • Ruimte en wonen: kwaliteit van de leefomgeving centraal • Klimaat en energie: op duurzame manier vergroenen • Werken en economie: lokale meerwaarde creëren • Opgroeien en zorg: samen gezond ontwikkelen • Samenwerking en dienstverlening: ondersteuning in lokaal eigenaarschap. In elk thema schetsen we een toekomstbeeld van de gemeente Dongen in 2040. Het is geen stappenplan of tijdlijn, maar een richtinggevend toekomstbeeld dat helpt bij de keuzes van vandaag. Elk thema sluit af met een overzicht van wat we wél en níet doen. Deze punten helpen ons richting te geven aan beleid en besluiten: zo laten we met concrete voorbeelden zien welke keuzes passen bij onze koers en welke niet. Het is nadrukkelijk geen samenvatting van de visie, maar een hulpmiddel om onze richting concreet te maken.

4

Identiteit en verbondenheid Onze identiteit als basis voor vernieuwing

Ruimte voor vernieuwing, met respect voor onze tradities

Koesteren van ons historisch erfgoed

In 2040 is gemeente Dongen een hechte en toekomstgerichte gemeenschap, waar traditie en vernieuwing hand in hand gaan. De gemeente Dongen is meer dan een verzameling dorpen: samen zijn we een gemeenschap met elk dorp een eigen karakter. Wat ons bindt, is onze vindingrijkheid, betrokkenheid en zorg voor elkaar. Want dat is onze identiteit. We zijn trots op onze eigenheid. Dit is zichtbaar in ons erfgoed, ons bruisende verenigingsleven en de verhalen die generaties met elkaar verbinden. Tegelijkertijd blijven we vooruitkijken: we vernieuwen, zonder te vergeten waar we vandaan komen. Zo blijft Dongen gewoon bijzonder, nu én in 2040. Een samenleving die verbindt Inwoners zijn sterk verbonden met hun buurt en met elkaar. Tradities als de Zomerspelen blijven belangrijk, terwijl nieuwe initiatieven onze identiteit blijven verrijken. Onze identiteit is Beschermen en beleven van onze identiteit

goed voelbaar in ons dagelijks leven. Mensen voelen zich

5

Verenigingsleven is het kloppend hart

verbonden door gedeelde waarden, kennen elkaar en kijken

Lokale initiatieven op het gebied van muziek, kunst en

vanzelfsprekend naar elkaar om. Samen nemen we

evenementen geven onze identiteit extra kleur. Deze

verantwoordelijkheid voor onze buurt en gemeenschap. We

initiatieven zijn toegankelijk en betaalbaar voor jong en oud. Zo

blijven vernieuwen, maar altijd met respect voor waar we

blijft onze identiteit levend, zodat ook nieuwe generaties zich

vandaan komen.

ermee verbonden voelen.

Het verenigingsleven vormt ook in 2040 het kloppend hart van

Vertaalslag van heden naar toekomst

onze gemeenschap. Verenigingen, vrijwilligers en lokale

We houden onze identiteit levend door tradities, verenigingen

initiatieven werken samen, delen kennis en zorgen ervoor dat

en erfgoed zichtbaar te maken in het dagelijks leven. We

iedereen mee kan doen. Jong en oud vinden er ontmoeting. Zo

bewaken onze eigenheid en kiezen bewust wat wel en niet bij

blijft Dongen een hechte en betrokken gemeente, waar

Dongen past. Daarom doen we de volgende dingen wel en

iedereen zich thuis voelt en trots meedoet.

niet:

Beschermen en beleven van identiteit en erfgoed

Wat we wél doen

We beleven onze identiteit en ons erfgoed actief op allerlei

• we geven veel ruimte aan nieuwe initiatieven en tradities

manieren die passen bij elk van onze drie kernen. Door

van onze inwoners;

historische plekken en gebouwen, levende tradities, bekende

• we brengen onze identiteit en erfgoed tot leven via

evenementen en nieuwe (culturele) initiatieven is onze

onderwijs, cultuurprojecten, evenementen en

gemeente herkenbaar en uniek. Bij alle keuzes die we maken

ontmoetingsplekken;

over ruimte en (ge)bouwen laten we de cultuurhistorische

• we koesteren en beschermen historisch erfgoed en geven

waarde meewegen. Zo zijn verleden, heden en toekomst met

het, waar nodig, een nieuwe bestemming zodat de waarde

elkaar verbonden.

behouden blijft.

6

Wat we niét doen • we geven geen prioriteit aan cultuurinitiatieven die geen binding hebben met onze identiteit en gemeenschap; • we trekken geen grootschalige evenementen aan die niet passen bij onze schaal en identiteit; • we nemen geen ruimtelijke of economische besluiten zonder erfgoed en tradities daarin mee te wegen.

7

Ruimte en wonen Kwaliteit van de leefomgeving centraal Gemengde woonwijken

In 2040 is gemeente Dongen een plek waar iedereen zich thuisvoelt. We hebben buurten en woningen die passen bij ieders leven, met ruimte, groen en voorzieningen dichtbij. Het gaat daarbij niet alleen om de stenen en de straten, maar ook om de natuur, veiligheid en ontmoetingsplekken. Dit draagt bij aan een hechte gemeenschap en versterkt de kwaliteit van de leefomgeving: het hart van een prettige en toekomstbestendige gemeente. Passende woningen en sociaal sterke buurten In de gemeente Dongen woont iedereen prettig. In elke wijk of buurt is een mix van woningen te vinden, zodat voor iedereen een passende plek is. Zo leven starters, gezinnen en ouderen naast én met elkaar. In het woningaanbod is ons groene, landelijke karakter levendig aanwezig. Nieuwbouw en bestaande woningen zijn duurzaam en energiezuinig. Dankzij een goede doorstroom blijft voor iedereen een passende woning beschikbaar.

Wonen en leven gaan hand in hand met een groene leefomgeving 8

Voorzieningen zijn toegankelijk en dichtbij

Onze buurten en wijken zijn toekomstbestendig en sociaal

met biobased en plantaardige materialen, bij voorkeur uit de

sterk ingericht. Jongeren die na hun studie terugkeren vinden

buurt. Regenwater verwerken we daar waar het valt. Zo zijn we

hier weer een thuis, net als nieuwe bewoners die hier hun

bestand tegen wateroverlast én perioden van droogte. Onze

leven willen opbouwen. Een goede mix van bewoners maakt

groene en biodiverse omgeving krijgt de ruimte die het nodig

buurten levendig en zorgzaam, waar ruimte voor ontmoeting

heeft om te groeien. Dit zorgt voor een verblijfplaats en

vanzelfsprekend is.

voedsel voor dieren en draagt bij aan een goede luchtkwaliteit en verkoeling.

Groene, biodiverse leefomgeving Wonen en leven gaan bij ons hand in hand met een groene

Voorzieningen dichtbij en goede bereikbaarheid

leefomgeving. De natuur, het water en de omgeving geven

We hebben een hoog voorzieningenniveau. Onze

onze gemeente haar karakter: van de Donge en de Vaart tot

basisvoorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk en dichtbij.

de groene buurten en het landschappelijke karakter van het

Van winkels en scholen tot sportvelden en

buitengebied. Onze wijken, buurten en bedrijventerreinen

ontmoetingsplekken. Ze passen bij de schaal en identiteit van

hebben volop bomen, planten en water, die zorgen voor

onze kernen. Daarnaast is er ruimte voor initiatieven vanuit de

biodiversiteit, verkoeling en ruimte voor ontmoeting. Samen

wijken zelf, zodat voorzieningen blijven aansluiten bij wat

met onze buurgemeenten hebben we een groene zone

inwoners nodig hebben. Regionale voorzieningen, bijvoorbeeld

ontwikkeld die natuur, landschap en dorpen met elkaar

voor recreatie of specialistische zorg, zijn goed bereikbaar. Zo

verbindt. Deze beschermen het landschap, bieden ruimte voor

blijft het dagelijkse leven praktisch, levendig en verbonden.

recreatie en ontmoeting, en versterken het groene karakter van onze gemeente.

De gemeente is lokaal én regionaal goed bereikbaar. Dongen is goed toegankelijk en er zijn soepele verbindingen naar

Het beschermen van onze groene en biodiverse leefomgeving

Tilburg en Breda. Hiervoor gebruiken we duurzame

is leidend bij nieuwbouw, uitbreiding of doorontwikkeling van

vervoersopties zoals het openbaar vervoer, onze

onze bedrijventerreinen. We bouwen en isoleren uitsluitend 9

(snel)fietspaden, en deelmobiliteit. Onze omgeving is ingericht

• we zorgen voor groene en biodiverse buurten en wijken met

op innovatieve vormen van vervoer. Veiligheid en verbondenheid borgen In onze gemeente voelt iedereen zich veilig. We bewegen ons veilig van A naar B en onze openbare ruimte is daarop

ruimte voor water; • we zetten ons in voor het behoud van ons hoge voorzieningenniveau; • we behouden in onze ruimtelijke plannen voldoende ruimte voor winkels, MKB en voorzieningen, zodat onze centra

ingericht. We hebben goede verlichting, toegankelijke

levendig blijven.

voetpaden en overzichtelijke parken. Zo maken we zorgeloos gebruik van pleinen, speeltuinen en andere voorzieningen.

Wat we níet doen

Daarnaast is er genoeg ruimte voor ontmoeting. Er zijn

• we bouwen geen woningen enkel om streefcijfers te halen;

dorpshuizen, culturele centra en andere plekken waar mensen

• we transformeren geen wijken zonder aandacht voor

elkaar ontmoeten. Vertaalslag van heden naar toekomst We bouwen aan wijken en buurten waar mensen prettig leven. Deze kenmerken zich als groen, gemengd en

natuur, water en milieu; • we richten geen wijken (opnieuw) in zonder rekening te houden met innovatieve vormen van vervoer; • we laten voorzieningen niet verdwijnen zonder te zorgen voor passende alternatieven.

toekomstbestendig. Wanneer we bouwen houden we rekening met kwaliteit, samenhang en landschap. Concreet betekent dit dat we de volgende dingen wél en níet doen: Wat we wél doen • we ontwikkelen gemengde woonwijken met een goede mix aan woningen voor verschillende doelgroepen;

10

Klimaat en energie Op een duurzame manier vergroenen

Duurzame energie lokaal opgewekt en gedeeld

In 2040 is de gemeente Dongen duurzaam, energiezuinig

Duurzaamheid doen we samen

en circulair. We wekken energie lokaal op, delen die via slimme netwerken en gebruiken deze energie bewust. Iedereen heeft toegang tot duurzame energie, schoon water en een gezonde leefomgeving. Woningen en bedrijven zijn goed geïsoleerd en maken gebruik van schone warmte. Water, energie en grondstoffen worden efficiënt benut en hergebruikt. Onze leefomgeving is groen, biodivers en bestand tegen hitte en wateroverlast. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties nemen we verantwoordelijkheid, zodat duurzaamheid vanzelfsprekend is in ons dagelijks leven. Energie en circulaire transitie In 2040 gebruiken we energie zuinig en bewust. Woningen en bedrijven zijn goed geïsoleerd, gasvrij en zijn voorzien van lokaal opgewekte duurzame energie. Buurten wekken samen Een leefomgeving die bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering

energie op, slaan deze op en gebruiken het slim. Lokale initiatieven, zoals energiehubs en buurtprojecten, maken 11

Circulariteit is de norm

duurzaamheid tastbaar en dichtbij. Nieuwe projecten en

In onze gemeente is duurzaamheid iets wat we samen doen.

bedrijventerreinen worden standaard duurzaam ontworpen.

De grootste kracht ligt bij wat inwoners, ondernemers en

De energietransitie reikt verder dan onze gemeentegrenzen. Dongen werkt samen met regionale en landelijke partners aan een stabiel en toekomstbestendig energiesysteem. Zo zorgen we samen voor voldoende, schone en betaalbare energie.

organisaties zelf kunnen én willen doen. We laten zien wat iedereen zelf kan doen om duurzaam, waterbewust en klimaatbestendig te wonen, werken en leven. Draagvlak en draagkracht voor duurzaamheid

Circulariteit is de norm. Materialen krijgen een tweede leven,

We verduurzamen samen en we zorgen dat iedereen mee kan

productieprocessen zijn schoon en efficiënt en afval is bijna

doen. Persoonlijke situaties verschillen en daarom hebben we

verleden tijd. Hergebruik, reparatie en het delen van spullen

voor iedereen een passende aanpak. Soms lopen we voorop

zijn vanzelfsprekend

in expertise, soms volgen we de stroom. Veranderingen worden breed omarmd. Onze inwoners en ondernemers zijn

Klimaatadaptief en duurzaam handelen

gemotiveerd om bij te dragen. Zo is duurzaamheid een

We hebben een leefomgeving die bestand is tegen de

vanzelfsprekend onderdeel van ons dagelijks leven.

gevolgen van klimaatverandering. Klimaatadaptatie is zichtbaar in de manier waarop we de leefomgeving inrichten.

Vertaalslag van heden naar toekomst

Onze buurten zijn groen en water krijgt de ruimte. Daarnaast

We werken samen aan een duurzame manier van vergroenen.

zijn er veel slimme oplossingen zoals wadi’s,

Dat doen we met draagvlak, stap voor stap, en samen met

infiltratievoorzieningen en waterbuffers. Hiermee voorkomen

onze gemeenschap. Concreet gaan we de volgende acties wel

we wateroverlast én droogte. Ook onze bedrijventerreinen zijn

en niet doen:

klimaatbestendig en duurzaam ingericht.

12

Wat we wél doen • we garanderen leveringszekerheid van energie en water; • we maken gezamenlijke opwekking en opslag van energie mogelijk via energiehubs in wijken; • we gaan zuinig om met drinkwater door te investeren in wateropslag en -hergebruik. Wat we níet doen • we ontwikkelen geen beleid zonder oog voor haalbaarheid; • we passen geen vormen van grootschalige energieopwekking toe die niet passen bij onze schaal en ons karakter; • we voeren geen nieuwe maatregelen voor energiebesparing en verduurzaming door zonder inwoners en ondernemers te betrekken.

13

Werken en economie

Vitaal buitengebied met ruimte voor economische ontwikkeling

Lokale meerwaarde creëren

Ondernemen met maatschappelijke meerwaarde

In 2040 heeft de gemeente Dongen een sterke, lokale economie die nauw verbonden is met het dagelijks leven van inwoners. De gemeente blijft in de eerste plaats een fijne woongemeente, maar met een vitale economie waarin vakmanschap, ondernemerschap en innovatie elkaar versterken. Onze maakindustrie en het MKB leveren kwaliteitsproducten en houden ambachtelijke kennis levend. Tegelijkertijd ontwikkelen innovatieve bedrijven en startups duurzame oplossingen die zowel lokaal als regionaal waardevol zijn. Zo groeit de Dongense economie op een manier die past bij onze identiteit, maar gericht op vernieuwing en toekomstbestendigheid. Werkgelegenheid en talentontwikkeling voor iedereen In 2040 biedt de gemeente Dongen een gevarieerd en toekomstgericht werkklimaat. Jong talent, ervaren vakmensen en ambachtelijke ondernemers vinden hier kansen om hun

Levendige centra

vaardigheden in te zetten én verder te ontwikkelen. Bedrijven

14

Duurzame bedrijventerreinen

ondernemen met aandacht voor mens en omgeving: ze

Daarnaast werken bedrijven er samen aan een veilig en

investeren in hun medewerkers, dragen bij aan de

toegankelijk bedrijventerrein.

gemeenschap en bouwen samen aan een duurzame toekomst. Zo groeit de lokale economie, terwijl de dorpskernen

Onze energievoorziening is robuust en betrouwbaar.

hun karakter en verbondenheid behouden.

Bedrijventerreinen zijn grotendeels zelfvoorzienend door lokale opwek, opslag en het gebruik van warmtebronnen. Zo hebben

Leren en werken gaan hand in hand. Onderwijs sluit naadloos

bedrijven zekerheid, zelfs wanneer de energiebehoefte

aan op de praktijk, dankzij nauwe samenwerking tussen

verandert. We omarmen innovatie en nieuwe initiatieven die

scholen, ondernemers en de gemeente. Zo kunnen mensen

bijdragen aan een duurzame toekomst voor onze bedrijvigheid.

zich blijven ontwikkelen en beweegt de lokale arbeidsmarkt mee met de veranderingen van de tijd.

De gemeente Dongen is stevig verbonden met andere gemeenten in de regio. We werken samen aan duurzame

Duurzaam ondernemen en circulaire bedrijvigheid

energie, circulaire economie en regionale voorzieningen. Zo

Bedrijven in onze gemeente dragen actief bij aan

behouden we onze eigen identiteit, terwijl we actief bijdragen

duurzaamheid, samenwerking en gezondheid. Onze

aan een sterke en toekomstbestendige regio

bedrijventerreinen, zoals Tichelrijt en De Wildert, zijn groene en toekomstbestendige werklocaties. Tichelrijt is in 2040 uitgegroeid tot het meest duurzame bedrijventerrein van de regio Hart van Brabant. De Wildert vervult een sleutelrol als energieknooppunt, waar bedrijven samen duurzame energie opwekken, opslaan en delen met de regio. Bedrijven maken afspraken over circulair produceren, het delen van energie en het creëren van een gezonde, groene werkomgeving. Het afval

Economische groei met respect voor het buitengebied In 2040 is het buitengebied getransformeerd tot een vitaal gebied met ruimte voor economische ontwikkeling en behoud van zijn landelijke karakter. Natuurinclusieve landbouw gaat hand in hand met recreatie, lokale voedselproductie en landschapsbeheer. Boeren ondernemen duurzaam, versterken de biodiversiteit en dragen bij aan een vitaal landschap. Zo

van de een is zo veel mogelijk een grondstof voor de ander. 15

ontstaat een buitengebied waar economie en natuur elkaar

innovatie. We doen lokaal wat lokaal kan, met oog voor

versterken.

samenwerking in de regio. Ook in ’s Gravenmoer blijven

Lokaal vestigen met maatschappelijke meerwaarde We hebben een sterk vestigingsklimaat en trekken

basisvoorzieningen beschikbaar, zodat bewoners kunnen profiteren van een goed voorzieningenniveau dicht bij huis.

ondernemers aan die bijdragen aan de identiteit en

Vertaalslag van heden naar toekomst

leefbaarheid van de gemeenschap. De bijzondere band met de

We bouwen aan een sterke, toekomstgerichte economie die

maakindustrie en het MKB blijft een belangrijke pijler. Bedrijven

past bij het karakter van onze gemeente: ondernemend,

die zich hier vestigen, leveren lokale meerwaarde door te

betrokken en duurzaam. Daarom kiezen we voor groei die

investeren in mensen, duurzaamheid en samenwerking.

bijdraagt aan de kwaliteit van leven. Dat betekent dat we het

Ondernemers die niet passen bij onze kernwaarden laten we

volgende wél en níet doen:

geleidelijk los, zodat het karakter van de gemeente behouden blijft.

Wat we wél doen • we stimuleren alle ondernemers om actief bij te dragen aan de samenleving, bijvoorbeeld door sponsoring of

We verwelkomen innovatieve en duurzame ondernemingen die nieuwe ideeën en initiatieven brengen. Zo versterken we niet alleen de lokale economie, maar verrijken we ook onze identiteit.

ondersteunen van lokale voorzieningen; • we nemen samen met bedrijven de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen; • we transformeren De Wildert tot energieknooppunt voor de

Aantrekkelijk en verbonden centrumgebied Het centrum van de kern Dongen is in 2040 een levendige en

regio; • we maken samen met partners en ondernemers Tichelrijt

aantrekkelijke plek waar wonen, werken, winkelen en

het meest duurzame bedrijventerrein van de regio Hart van

recreëren samenkomen. Kleine ondernemers, familiebedrijven

Brabant.

en lokale winkels zorgen voor groei, verduurzaming en 16

Wat we níet doen • we streven geen economische groei na die ten koste gaat van leefbaarheid, duurzaamheid en sociale samenhang; • we trekken geen bedrijven aan die niet passen bij onze identiteit; • we maken geen korte-termijnkeuzes die afbreuk doen aan onze lange-termijndoelen.

17

Opgroeien en zorg Samen gezond ontwikkelen

Eigen kracht eerst, ondersteuning waar nodig

In 2040 voelt iedereen in onze gemeente zich gezien,

Gezonde en actieve inwoners zijn de basis van onze gemeente

gesteund en veilig. We zijn een gemeente waar kinderen en jongeren hun talenten ontwikkelen, volwassenen gezond en actief meedoen en ouderen zich gesteund voelen. Inwoners houden in de eerste plaats zelf de regie over hun gezondheid en welzijn, ondersteund door hun omgeving. De gemeente biedt, waar nodig, hulp als het niet meer zelf lukt. Zelfredzaamheid en lokale ondersteuning bij zorgvragen We zetten, waar nodig, in op preventie en zelfredzaamheid door ondersteuning dichtbij te faciliteren. Daarbij bouwen we voort op de kracht van onze gemeenschap door informele zorgnetwerken actief te ondersteunen. Lokale initiatieven hebben een belangrijke rol bij preventie en het voorkomen van zware zorgvragen. Inwoners worden aangemoedigd om zelf de regie te houden en zelf passende ondersteuning te Een veilige en zorgzame gemeenschap

organiseren. Daarom zijn mantelzorgers, vrijwilligers en

18

Onderwijs en samenleving bieden ruimte voor talentontwikkeling en groei

verenigingen onmisbaar. We waarderen deze inzet en zorgen

uitgedaagd. Dit versterkt niet alleen het welzijn van onze

dat zij de steun krijgen die ze verdienen.

jeugd, maar ook hun maatschappelijke betrokkenheid.

Wanneer iemand zorg nodig heeft, zetten we die vroegtijdig in om zwaardere zorg te voorkomen. Daarnaast werken inwoners, zorgaanbieders en gemeente slim samen, zodat iedereen van jong tot oud passende zorg en begeleiding kan ontvangen als dat nodig is.

Vitale leefstijl als fundament Onze kracht zit in de manier waarop we samenleven. Gezondheid, actieve vrijetijdsbesteding en community care zorgen voor verbondenheid, plezier én preventie. Iedereen kan meedoen en voelt zich onderdeel van de gemeenschap. Daarom zijn er toegankelijke en betaalbare voorzieningen

Talentontwikkeling en onderwijs

zoals sportclubs, verenigingen, ontmoetingsplekken en groene

Ontwikkelen stopt niet bij de schoolbanken. Onderwijs,

routes. Ook zijn er allerlei initiatieven die bijdragen aan onze

ondernemers en organisaties werken samen, zodat

gezonde en vitale leefstijl. Daarin werken inwoners,

ontwikkeling ook buiten het klaslokaal plaatsvindt. Hierdoor

organisaties en omliggende gemeenten samen, met aandacht

staan opgroeien, leren en werken dichtbij elkaar. Iedereen

voor zowel fysieke als mentale gezondheid.

heeft de ruimte om op eigen initiatief zijn of haar talenten te ontdekken. We hebben volop aandacht voor bewegen, gezondheid en cultuur. Onze kindcentra brengen onderwijs, kinderopvang en

Sociale veiligheid breed borgen De sociale veiligheid in onze hechte gemeenschappen is hoog, zodat iedereen zich verbonden voelt, actief mee kan doen en erop kan vertrouwen dat er hulp is wanneer dat nodig is.

andere voorzieningen samen onder één dak. Zo worden

Toch kan het iedereen overkomen als het even niet lukt. We

kinderen van jongs af aan gestimuleerd, ondersteund en

zorgen ervoor dat niemand tussen wal en schip valt. Daarom is er zorg en ondersteuning, maar ook vele netwerken en initiatieven in de gemeente. Onze gemeenschap vormt de plek 19

waar mensen op elkaar kunnen bouwen en naar elkaar

• we verkiezen geen kortetermijn-oplossingen boven

omkijken. Vertaalslag van heden naar toekomst

preventie en zelfredzaamheid; • we kijken niet weg als inwoners steun of hulp nodig hebben.

We bouwen aan een zorgzame en vitale gemeenschap, waarin mensen naar elkaar omkijken en niemand buiten de boot valt. Daarom organiseren we zorg, onderwijs en sociale veiligheid dichtbij mensen, en in verbinding met de gemeenschap. Concreet doen we de volgende dingen wel en niet: Wat we wél doen • we ondersteunen mantelzorgers, vrijwilligers en informele zorgnetwerken waar nodig; • we faciliteren kindcentra en (praktijkgerichte) leeromgevingen; • we stimuleren een actieve leefstijl waar iedereen aan mee kan doen; • we zorgen samen met inwoners, ondernemers en verenigingen voor sociale veiligheid. Wat we níet doen • we organiseren geen zorg op afstand zonder gebruik te maken van de kracht van lokale netwerken;

20

Samenwerking en dienstverlening Ondersteuning in lokaal eigenaarschap

Eigen initiatief en lokaal eigenaarschap versterken

In 2040 is gemeente Dongen een gemeenschap waar

De gemeente als verbindende netwerkregisseur, lokaal én regionaal

samenwerken vanzelfsprekend is. Inwoners, ondernemers en verenigingen nemen initiatief en maken het verschil. De gemeente biedt duidelijke en toegankelijke ondersteuning, zodat iedereen mee kan doen en verantwoordelijkheid kan nemen voor de eigen wijk of buurt. Zo bouwen we met elkaar aan een sterke en verbonden gemeente, die lokaal én regionaal haar kracht laat zien. Door oog te blijven houden voor vernieuwing en samenwerking zijn we een gezonde en zelfstandige gemeente. Lokaal eigenaarschap en participatie als basis In de gemeente Dongen kan en mag iedereen meedoen. Onze kracht zit in de inwoners en ondernemers en hun energie om zelf initiatieven te nemen. Die betrokkenheid moedigen we

Heldere communicatie en toegankelijke dienstverlening

21

Zelfstandige gemeente door slimme samenwerking

actief aan. We zorgen voor kennis, ruimte en zo nodig

gemeente. We zetten digitale oplossingen in om onze

middelen zodat goede ideeën werkelijkheid kunnen worden.

dienstverlening snel en toegankelijk te maken. Daarbij houden

Inwoners, ondernemers en verenigingen zijn actief betrokken bij nieuwe plannen en beleid. Zo ontstaat lokaal eigenaarschap: inwoners voelen zich verantwoordelijk voor hun leefomgeving en voor de keuzes die samen worden gemaakt. Dat versterkt de samenhang en zorgt voor oplossingen die passen bij onze gemeente.

we ook rekening met mensen die op een andere manier geholpen willen of moeten worden. Tegelijkertijd werken we met buurgemeenten en gemeenschappelijke regelingen om kennis, capaciteit en middelen te delen. Slimme samenwerkingen zorgen voor schaalvoordelen, zonder dat de eigenheid en identiteit van onze gemeente verloren gaat. Door voortdurend te investeren in innovatie en verbinding weet de

Gemeente als lokale én regionale netwerkregisseur

gemeente zichzelf krachtig en wendbaar te houden in een snel

Veel uitdagingen zijn te groot om alleen aan te pakken.

veranderende wereld.

Daarom brengen we inwoners, ondernemers en verenigingen bij elkaar. Er zijn ontmoetingen, projecten en netwerken waarin kracht en energie samenkomen. Zo versterken lokale initiatieven en beleid elkaar. Het is voor iedereen duidelijk wat ieders rol is: wat doet de gemeente, wat doet de samenleving, en wat doen we samen. Door die openheid krijgt iedereen gelijke kansen en voelt zich betrokken. Ook werken we veel samen met buurgemeenten en regionale partners. Een gezonde en zelfstandige gemeente Door te focussen op innovatie, efficiënte dienstverlening en slimme samenwerking, zijn we een gezonde en zelfstandige

Gemeentelijke dienstverlening versterken Onze dienstverlening is eenvoudig, duidelijk en snel. Iedere inwoner heeft gemakkelijk toegang tot de benodigde diensten. Herkenbare contactpersonen helpen inwoners, ondernemers en verenigingen om snel de juiste ondersteuning te vinden voor hun initiatieven, lokaal en regionaal. We delen kennis en middelen en brengen partijen samen. Zo sluit onze dienstverlening goed aan bij wat mensen echt nodig hebben. Proactieve gemeentelijke communicatie Iedereen weet wat er speelt en begrijpt waarom welke keuzes worden gemaakt. Dat komt door onze open, duidelijke en 22

transparante manier van communiceren. We luisteren naar de

• we communiceren op allerlei manieren: digitaal, fysiek,

samenleving en geven ruimte voor het goede gesprek. Zo kunnen inwoners, ondernemers en verenigingen meedenken,

visueel en auditief; • we zorgen voor goede dialoog met inwoners, ondernemers

meepraten en meedoen. Daarnaast communiceren we in

en verenigingen over het maken van keuzes bij beleid en

begrijpelijke taal en via verschillende kanalen zodat iedereen

ontwikkelingen.

onze informatie bereikt en iedereen mee kan doen. We zijn open en eerlijk dus we laten zien welke keuzes we maken, waarom, en hoe middelen worden besteed. Zo voelt iedereen

Wat we níet doen • we houden niet vast aan regels en procedures zonder ruimte te laten voor maatwerk en menselijkheid;

zich volwaardig onderdeel van onze gemeente.

• we nemen de verantwoordelijkheid van inwoners niet over Vertaalslag van heden naar toekomst We maken ruimte voor ideeën uit de samenleving en zorgen

wanneer zij het zelf of samen kunnen organiseren; • we werken niet uitsluitend lokaal, maar zoeken ook de

dat samenwerking, lokaal én regionaal, meerwaarde oplevert.

verbinding met onze regionale partners.

Daarbij vertrouwen we op de kracht van inwoners en werken samen over de gemeentegrenzen heen. Dat betekent dat we het volgende wél en níet doen: Wat we wél doen • we blijven een zelfstandige gemeente door slim lokaal en regionaal samen te werken; • we ondersteunen lokale initiatieven en versterken samenwerking tussen inwoners, ondernemers, verenigingen én regionale partners;

23