Bijl-1 24-82 Advies van participatieraad

Adviesraad Participatiewet Secretariaat: adviesraad.pwet@gmail.com

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Dongen t.a.v. Mevrouw A. de Hoon i.a.a. de griffie van de gemeenteraad Dongen, 5 september 2024 betreft:

advies inzake: Verordening adviesraden sociaal domein gemeente Dongen 2024

Geacht college, Onze adviesraad Participatiewet heeft maar weinig gelegenheid gekregen om met u vooraf na te denken over de thans voorliggende verordening. Op 27 juni jl. ontvingen wij de uitnodiging om aan te sluiten bij een voorbespreking van de conceptverordening met de WMO-adviesraad op 9 juli. Het bestaan van een nieuwe conceptverordening was ons tot dan onbekend. Per kerende post heeft onze voorzitter, de heer Piet Dilven, toen gevraagd om toezending van dit concept en tegelijk zijn ongenoegen kenbaar gemaakt over het feit dat een verordening die al 4 jaar in voorbereiding was ons pas in zo’n laat stadium bereikte. De conceptverordening is onze adviesraad dus eerst op 27 juni jl. onder ogen gekomen. Het plotselinge overlijden van onze voorzitter plaatste onze adviesraad voor nieuwe problemen, waardoor het ons niet mogelijk was eerder dan in dit advies te reageren op de thans voorliggende verordening. Geacht college, de huidige Participatieraad werd op 1 januari 2016 in het leven geroepen. De benoeming van de leden geschiedde toen op basis van artikel 5 van “de verordening Cliëntenparticipatie Sociale zekerheid gemeente Dongen”. Van meet af aan was het de bedoeling dat de gemeente een nieuwe verordening zou vast stellen met het oog op de nieuwe wetgeving. Een eerste concept verscheen onder de citeertitel “Verordening op de cliëntenparticipatie Participatiewet 2015”.

En hoewel deze verordening nooit officieel is vastgesteld, laat het wel zien hoe onze gemeente de cliëntenparticipatie als bedoeld in artikel 47 van de Participatiewet wilde inrichten. We lezen er: “De cliëntenparticipatie als bedoeld artikel 47 van de Participatiewet wordt opgedragen aan de Adviesraad Sociale Zekerheid”. In een in 2023 verschenen rapport zet de nationale ombudsman vraagtekens bij deze invulling. Naar zijn oordeel is een dergelijke adviesorgaan te vrijblijvend en vaak ontbreken de cliënten. Om die vrijblijvendheid te voorkomen kende u in deze conceptverordening 2015 de adviesraad de rechten en plichten toe die rechtens zijn toebedeeld aan een cliëntenraad.

Wij begrijpen dat het rapport van de ombudsman ook onze gemeente voor de vraag stelt of zij de cliëntenparticipatie met het in het leven roepen van adviesraden wel voldoende heeft gewaarborgd. Die spanning lezen wij terug in de thans voorliggende verordening. Daardoor hinkt de verordening naar ons oordeel op twee gedachten en is het niet altijd duidelijk of hij is geschreven met het oog op de bestaande adviesraden of met het oog op een nog tot stand te brengen cliëntenraad. Zo lezen wij in artikel 1, lid 1a niet meer terug dat de Participatieraad is bedoeld als de cliëntenparticipatie conform art.47 van de P-wet. Daarmee maakt u er het vrijblijvende adviesorgaan van waarop de Nationale ombudsman doelt. In artikel 2, lid 2 benoemt u de mogelijkheid dat uw college komt tot een besluit een cliëntenraad in te stellen. Uiteraard heeft uw college daartoe de bevoegdheid maar het artikel past naar ons oordeel niet in een verordening betreffende de adviesraden. En omdat u eigenlijk niet weet wat u dan nog met een adviesraad aan moet komt u in hetzelfde artikel met die vreemde constructie over de rechten van de voorzitter van de cliëntenraad. Ook de uiterst formele omschrijving van de benoeming en functie van de voorzitter in artikel 3 lijkt ons geschreven met het oog op het tot stand komen van een cliëntenraad. Advies:

Wij adviseren de verordening te beperken tot datgene waarvoor hij blijkens de citeertitel is bedoeld: de adviesraden sociaal domein, zoals onze gemeente die al sinds 2016 kent. Wij adviseren u de verordening zo in te richten dat hij het feitelijk functioneren van de huidige raad omschrijft en sanctioneert. Daartoe kan de verordening aanmerkelijk worden ingekort en wordt het een handzamer document. U zou in de aanhef kunnen opnemen dat de adviesraden sociaal domein worden opgeheven indien een cliëntenraad tot stand is gebracht.

Hiermee hebben wij ons hoofdbezwaar tegen de voorliggende verordening onder woorden gebracht. Toch willen wij nog graag artikelsgewijs stil staan bij de verordening. Artikel 1a advies

Artikel 2,2 Advies

wij adviseren u toe te voegen dat de Adviesraden bedoeld zijn als de cliëntenparticipatie zoals bedoeld in de wet.

wij adviseren u dit lid te laten vervallen, omdat het zoals boven betoogd niet ter zake is.

Artikel 2,7 In de toelichting lezen we dat u op deze wijze een maandelijkse vergadering wilt waarborgen. Maar het vastleggen van een maximaal aantal vergaderingen lijkt ons daarvoor niet het juiste instrument. Naar ons oordeel moet de raad kunnen samenkomen wanneer er iets te bespreken valt of wanneer u ons om advies vraagt. Liever leggen wij daarom een minimum aantal vast. En omdat u kiest voor een vergoeding van het advieswerk op jaarbasis brengt dat geen extra kosten voor de

gemeente met zich mee. Advies:

wij adviseren u het aantal vergaderingen van de adviesraden te bepalen op minimaal 6 keer per jaar.

Artikel 3 Dit artikel is naar ons oordeel, zoals eerder betoogd, gebaseerd op een cliëntenraad. Het maakt het vinden van een voorzitter en het functioneren van de adviesraden nodeloos ingewikkeld. Advies:

wij adviseren u het hele artikel 3 te laten vervallen

Artikel 4, lid 2 De adviesraad is geen cliëntenraad. Om te waarborgen dat de adviesraad toch de belangen van de cliënten kan behartigen, lijkt ons kennis van de locale samenleving onontbeerlijk. Advies:

wij adviseren u de tweede volzin van lid 2 te laten vervallen.

Artikel 4, lid 7 Ervaring leert dat nieuwe leden van de participatieraad geruime tijd nodig hebben om het brede veld van werk en inkomen, armoede en schuld, participatie en uitsluiting te leren kennen. Bovendien blijkt het in de praktijk lastig nieuwe leden voor de raden aan te trekken. Advies:

om continuïteit te waarborgen en om kennis en ervaring te bewaren adviseren wij u de leden van de raden de mogelijkheid te bieden tot twee maal herbenoemen en daarmee een maximale zittingsduur van 12 jaren mogelijk te maken. Wanneer u daartoe besluit kan de overgangsbepaling in artikel 13, lid 2 a komen te vervallen.

Artikel 5, lid 1c Ook in dit artikel is de spanning tussen adviesraad en cliëntenraad voelbaar. In een cliëntenraad hoort iemand, die uit de uitkering is, niet thuis, maar in een adviesraad, waar cliënten al zo moeilijk voor te vinden zijn, kan zo iemand een belangrijke bijdrage blijven leveren. Advies.

Wij adviseren u artikel 5, lid 1c te doen vervallen.

Artikel 6, lid 1 Advies: wij adviseren u, gelet op het gesteld bij artikel 3 voorzitter, secretaris en penningmeester door de adviesraden uit hun midden te doen benoemen. Wij merken daarbij op dat een penningmeester pas noodzakelijk wordt wanneer de adviesraden met een jaarbegroting en jaarrekening werken. Artikel 6, lid 2 Het verplicht opstellen van een huishoudelijk reglement door de adviesraden achten wij een voorbeeld van overorganisatie. Beter lijkt het ons bepaalde noodzakelijke elementen op te nemen in de verordening.

Advies:

wij adviseren om slechts de mogelijkheid om een HR op te stellen te benoemen. Zaken die u noodzakelijk acht voor het functioneren van de Raad dienen in de verordening te worden opgenomen.

Artikel 8, lid 1 Advies: wij adviseren u in dit artikel een verwijzing op te nemen naar artikel 9, lid 4 Artikel 10, lid 4 Lid 1 en 2 van dit artikel regelen hoe u de vergoeding voor de leden van de adviesraad wilt regelen. Daarmee lijkt lid 4 van dit artikel overbodig. Advies:

wij adviseren u artikel 10,lid 4 te schrappen.

Artikel 10, lid 5 Advies wij adviseren u de toevoeging – “voor zover mogelijk” – te schrappen. Artikel 13, lid 2a. Dit lid wordt overbodig indien u ons advies bij artikel 4, lid 7 volgt. Geacht college, wij hopen u met ons advies inzake deze “verordening adviesraden sociaal domein gemeente Dongen 2024” van dienst te zijn geweest en dat het mag bijdragen tot een goed functioneren van de adviesraden met het oog op de belangen van onze meest kwetsbare medeburgers. Wij wensen u wijsheid toe bij het besturen van onze gemeente.

Met vriendelijke groet namens de adviesraad participatiewet

Harrie Broeders (a.i.)