Algemene Beschouwingen VVD - Kadernota 2025

Kadernota 2025 Algemene Beschouwingen Dongense VVD 27-6-2024 Voorzitter, Laat ik beginnen met onze algemene conclusie: We zijn niet ontevreden over de voorliggende Kadernota. Wat betreft de financiën, die zijn de afgelopen twee jaar verbeterd. Daarbij moet wel worden aangetekend dat dit hoofdzakelijk kwam door aanzienlijk hoger dan verwachte inkomsten uit het gemeentefonds en niet zozeer door het gevoerde beleid. Doordat de Rijksoverheid meer geld heeft uitgegeven is er ook meer geld naar het gemeentefonds gegaan. Ofwel, dat was fietsen met heel veel rugwind. Die extra uitgaven van de Rijksoverheid komen o.a. door de te snelle groei van zorgkosten, extra uitgaven a.g.v. de hoge inflatie en door extra uitgaven a.g.v. de oorlog in de Oekraïne. Als we deze oorzaken bezien, stemmen die niet tot juichen. Ook profiteren we van de door de vorige coalitie doorgevoerde bezuinigingen waardoor kosten minder hard oplopen. En dat mag gezegd, daar was de VPD medeverantwoordelijk voor dus dank daarvoor. De begrotingseffecten van de zogenaamde ravijnjaren 2026 en 2027 vinden we eerlijk gezegd niet tegenvallen, we zien aanzienlijk hogere bedragen bij sommige andere Brabantse gemeenten. Maar zoals de Kadernota stelt, de begrotingseffecten zijn nog onzeker. Ook zal moeten blijken wat de recent aangetreden regering voor plannen gaat doorvoeren. De OZB-inkomsten worden geïndexeerd.

Hoewel het OZB-tarief omlaag gaat, zullen de gestegen woningwaarden tot iets hogere OZB-lasten leiden. Ons OZB-tarief voor woningeigenaren komt echter op het niveau van omliggende gemeenten, dus dat vinden we een goede zaak, we hebben er meermaals voor gepleit. (NB: Ohout 0,0833%, G-R 0,1046%, L-o-Z 0,1078%, Wwijk 0,0913%). We hebben daarentegen ook enkele zorgen naar de toekomst toe. Te beginnen met veiligheid van onze bewoners. We hebben vorig jaar bij bespreking van de Kadernota 2024 onze zorgen geuit over het toenemende middelengebruik onder jongeren en financieel misbruik van ouderen en kwetsbaren. We lezen in deze Kadernota dat er plannen zijn gemaakt en dat die momenteel worden uitgevoerd. Heel goed, en plannen zijn prima, maar uiteindelijk is het resultaat wat telt. Zoals bekend is de jaarlijks oplopende schuld een punt van zorg. Van een groot deel van deze schuld is de rente voor langere tijd vastgezet in de recente jaren van extreem lage rentestanden. Dat was een aangename mazzel, maar het is niet waarschijnlijk dat die situatie snel terugkomt, de rente stond het laagst in eeuwen. Onze schuld is een eigenlijk een soort financiële tijdbom: Vandaag heb je er nog weinig last van vanwege de relatief lage kapitaallasten, maar in de toekomst gaan deze lasten fors stijgen, en zit een toekomstig college met de gebakken peren zeg maar.

Daarom roepen wij het college nogmaals op om echt met de stofkam door investeringsplannen te lopen. Niet alleen die van de IKC's, maar ook van ons reguliere onderhoud en vervanging van riolering, straten en noem maar op, en van het gemeentehuis. De IKC's Heilig Hart, 's-Gravenmoer en Biezenkring moeten echt binnen de toegekende budgetten worden gebouwd. We willen niet het risico lopen dat wanneer we over enkele jaren IKC West gaan bouwen, dat we dan - weer - financiële problemen hebben. We willen niet het risico lopen dat de kinderen in West de toekomstige pechgeneratie van Dongen worden. En meevallers horen terug in de gemeentekas te vloeien, en niet te worden besteed aan architectonisch leukere opties enzo, daar is gemeenschapsgeld niet voor bedoeld. Een volgend punt van zorg blijft onze ambtelijke organisatie. Aan de financiële kant zullen er nog extra kosten komen om de personele consequenties van de eerder dit jaar genomen besluiten te betalen. Maar ook maken we ons zorgen over de uitvoeringskracht die we hebben. Kunnen we onze ambities als gemeente wel waarmaken? Wat betreft de woningbouw, daar ligt een forse opgave om tot 2040 nog 2.115 woningen te bouwen. Recent hebben we als raad drie locaties goedgekeurd om z.s.m. bouwplannen voor de gaan maken. Wat ons betreft, aan de slag, zorg dat we voldoende blijven bouwen.

Tot slot maken we ons zorgen over onze regionale samenwerkingsverbanden. We zien dat we als raad op grote politiek-bestuurlijke afstand staan en dat we soms onvoldoende goed worden geïnformeerd. Terwijl er grote uitdagingen spelen bij bijv. de GGZ en de Belastingsamenwerking West-Brabant. En we zijn in het sociale domein steeds afhankelijker van onze maatschappelijke partners in de regio. Daarom onze oproep om korter op deze partners en samenwerkingsverbanden te zitten en de raad beter te informeren. We zullen een motie indien die ook collega VVD-fracties bij diverse andere Brabantse gemeenten zullen indienen, om het college op te roepen de gemeenschappelijke regelingen te vragen ook de broekriem aan te halen. Samenvattend: Financieel gaat het wat beter, maar er hangen donkere wolken boven 2026 en 2027. Er liggen al plannen genoeg, het gaat nu echt om de uitvoering. Straks begint het zomerreces, daarna heeft dit college feitelijk nog maar 16 maanden, want vanaf januari 2026 gaan we allemaal in campagnestand voor de gemeenteraadsverkiezingen dat voorjaar. En er is nog veel te doen: Bouwen van de IKC's, bouwen van woningen, het Dorpsteam van de grond krijgen, de Cammeleur vol krijgen, het nieuwe armoedebeleid invulling geven om maar enkele voorbeelden te noemen.

Daarom, laten we die komende 16 maanden ons vooral richten op de uitvoering, het bereiken van onze doelen en ambities ne op bijsturing van nodig. Dit in het belang van onze bewoners en ondernemers. Want daar gaat het uiteindelijk om, voor hen staan we hier en doen we dit. Dank voor uw aandacht.