Aanbiedingsbrief Voorjaarspakket P&C-cyclus 2024

Aan de raadsleden Dongen, 30 mei 2024 Uw kenmerk Zaaknummer RIB nr. Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : 2024-150384 ::8 : Joost van Boekel : Aanbieding Voorjaarspakket P&C-cyclus 2024

Geachte raadsleden, Hierbij bieden we u aan: het Voorjaarspakket van de Planning- & Controlcyclus. In deze aanbiedingsbrief geven we u een toelichting op de Dongense Planning & Control-cyclus (hierna: P&C-cyclus), schetsen we op hoofdlijnen de inhoud van dit voorjaarspakket en gaan we in op de actuele financiële positie van de gemeente Dongen. Als afsluiting deze aanbiedingsbrief geven we inzicht in het verdere vervolgproces. Positionering Voorjaarspakket 2024 De Dongense P&C-cyclus bestaat dit jaar uit een tweetal pakketten De P&C-cyclus is de kapstok waarlangs gemeenten plannen maken, inzicht geven in de voortgang van die plannen en uiteindelijk verantwoording afleggen over de realisatie van de gemaakte plannen. Het is een jaarlijks terugkerende cyclus die borgt dat een gemeente (gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie) op gezette tijden in het jaar reflecteert op de koers, de plannen en de uitvoering van reguliere taken en doelstellingen. Het vervult daarmee een belangrijke rol in de informatievoorziening richting raad. In raadsinformatiebrief 2024-01 van 8 januari jl. bent u geïnformeerd over de planning van de P&Ccyclus dit jaar. Daarin was reeds aangegeven dat het aantal bestuursrapportages in 2024 wordt teruggebracht van drie naar twee. Hiermee vervalt het eindejaarspakket.

De P&C-cyclus bestaat daardoor dit jaar uit twee pakketten: het Voorjaarspakket en het Najaarspakket. De P&C-cyclus bestaat binnen de gemeente Dongen uit een vijftal (P&C-)producten die respectievelijk ingaan op het voorgaande jaar (de jaarrekening), het lopende jaar (de twee bestuursrapportages) en het komende jaar (de kadernota en de begroting). Deze producten worden op twee momenten geclusterd in het jaar aangeboden aan de gemeenteraad. Tegelijkertijd met de P&C-producten wordt op deze momenten ook een aantal onderliggende rapportages naar de raad verzonden. Verderop in deze brief wordt toegelicht welke onderliggende rapportages met dit voorjaarspakket worden meegezonden. In onderstaande tabel staan de twee P&C-pakketten weergegeven.

Cluster Voorjaarspakket

Producten Jaarrekening, Berap-1, Kadernota, individuele rapportages

Najaarspakket

Berap-2, Begroting, individuele rapportages

Aanlevering Opiniërende raad raad 31-mei 27-juni1 4-okt

7-nov

Besluitvormende raad 4-juli 14-nov

1 Op 27 juni wordt enkel de Kadernota 2025 opiniërend behandeld. De Jaarrekening 2023 en de Berap 2024-1

worden op 4 juli zowel opiniërend als besluitvormend behandeld.

Het Voorjaarspakket 2024 bevat acht onderdelen Thans bieden we uw raad het Voorjaarspakket aan. Dat bestaat, zoals in bovenstaande tabel weergegeven, uit drie P&C-producten: de Jaarrekening, de eerste Bestuursrapportage en de Kadernota. Daarnaast worden er vijf onderliggende rapportages met het Voorjaarspakket meegezonden. Hieronder wordt puntsgewijs en op beknopte wijze de inhoud en functie toegelicht van de producten en rapportages uit het Voorjaarspakket: • Jaarrekening 2023: Met de Jaarrekening legt het college verantwoording af over de behaalde (beleids- en financiële) resultaten in het voorgaande jaar. Met het vaststellingsbesluit accordeert de raad de uitgaven, wordt het positieve resultaat toegevoegd aan de algemene reserve en wordt het college decharge verleend. • Bestuursrapportage 2024-1: In de Bestuursrapportage wordt inzicht gegeven in de behaalde resultaten over het lopende jaar (tot en met peildatum 1 april) en worden budgetten aangepast aan de actuele ontwikkelingen. • Kadernota 2025: Met de Kadernota stelt de raad de inhoudelijke en financieel-technische kaders vast waarbinnen de komende begroting tot stand wordt gebracht. Het Kadernotaproces is daarmee het moment om de wensen en ambities te bepalen die in de komende begroting nader worden uitgewerkt.

• Onderwijshuisvestingsmonitor 2024-1: Deze halfjaarlijkse monitor Onderwijshuisvesting geeft inzicht in de voortgang van voorbereiding, planvorming en realisatie van de Integrale Kindercentra (hierna IKC's). De monitor sluit aan op de verantwoording in de eerste bestuursrapportage van 2024, aangevuld met inzichten die zich na 1 april (peildatum Berap-1) hebben voorgedaan. • Voortgangsrapportage Grondexploitatie 2024-2: Deze rapportage geeft een overzicht van de voortgang binnen de grondexploitatie inclusief een financieel perspectief. De financiële inzichten in deze tweede rapportage over 2024 sluiten aan bij de cijfers in de jaarrekening 2023. • Rapportage Dashboard Sociaal Domein 2024-1: Hierin treft u de belangrijkste gegevens en trends uit het dashboard met daarbij tekstuele toelichting op de ontwikkelingen in het Sociaal Domein. • Voortgangsrapportage Verduurzaming Gemeentelijke Gebouwen 2024: Deze jaarlijkse rapportage geeft inzicht in de vorderingen rondom het verduurzaming van de gebouwen die de gemeente in eigen bezit heeft. Uw raad heeft bij de behandeling van het raadsvoorstel verduurzamen gemeentelijke gebouwen uit december 2023 verzocht om deze rapportage.

• Voortgangsrapportage woningbouwontwikkelingen, warmtetransitie en klimaatadaptatie 2024: Deze jaarlijkse rapportage geeft inzicht in de ontwikkelingen op twee belangrijke opgaven binnen de bebouwde omgeving; wonen en duurzaamheid. In de rapportage wordt stilgestaan bij woningbouwontwikkelingen van de afgelopen jaren, een terugblik op relevante zaken op het gebied van klimaat en de warmtetransitie, de actuele stand van de woningbouw en klimaat, en de warmtetransitie en een vooruitblik op de toekomstige ontwikkelingen. Dit Voorjaarspakket bevat daarmee twee nieuwe rapportage (de onderste twee). Hiermee wordt gewerkt aan een verdere stroomlijning van de informatievoorziening aan de raad. Alle onderliggende rapportages kunnen worden geschouwd als verdiepingsinformatie bij dan wel de jaarrekening dan wel de bestuursrapportage. In tegenstelling tot wat was opgenomen in de raadsinformatiebrief over de planning van de P&Ccyclus in 2024 (RIB 24-01) ontbreekt de Bestuursrapportage Jeugd 2023. De Bestuurscommissie Jeugd heeft besloten de huidige bestuursrapportages met ingang van 1 januari te laten vervallen. In plaats daarvan komt er een pilot van 2 jaar rondom de bestuurlijke en andere rapportages. Doel daarvan is het meer samenhang en ‘georganiseerde’ differentiatie van beschikbare informatie te creëren.

Vermoedelijk komt er bij de eerste prognose van 2024 de eerste versie van de vernieuwde bestuursrapportage.

Actuele financiële positie Bij elk P&C-pakket informeren we uw raad over de actuele financiële positie van de gemeente Dongen. Dit doen we aan de hand van zes landelijk voorgeschreven kengetallen. De financiële positie wordt inzichtelijk gemaakt met een zestal kengetallen Deze kengetallen zijn opgenomen in onderstaande tabel. De kleurstelling (groen, geel, rood) verwijst naar de signaleringswaarden zoals die door de provincies worden gehanteerd. De gerealiseerde cijfers voor 2023 en de actuele cijfers voor 2024 zijn vergeleken met de prognose zoals die in de vorige raming (in het Najaarpakket bij Begroting 2024) waren opgenomen. Voor 2025 tot en met 2027 zijn de actuele prognoses weergegeven. De actuele prognoses zijn aangepast voor de uitkomsten uit de Jaarrekening 2023, de bijstellingen uit de eerste Bestuursrapportage over 2024, de herziene grondexploitaties en een actueel beeld rondom de uitvoering van het Investeringsplan 2024-2027. Er heeft geen volledige herijking van het investeringsplan plaatsgevonden; dit gebeurt in de Programmabegroting 2025-2028. In onderstaande opstelling is verondersteld dat er in 2026 en 2027 een oplossing is voor de ‘Ravijnjaren’, waardoor in die jaren sprake is van een sluitende begroting. Kengetallen Voorjaarspakket 2024 Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

2023

2023

2024

2024

2025

2026

2027

Najaar Realisatie

Najaar

Actueel

Actueel

Actueel

Actueel

75%

61%

112%

92%

113%

123%

129%

17,4%

19,8%

19,2%

21,7%

21,8%

21,1%

20,7%

2,5%

5,6%

1,8%

2,2%

3,0%

0,8%

0,6%

13,0%

11,5%

16,1%

15,2%

17,9%

10,2%

2,0%

104%

104%

100%

95%

96%

96%

96%

Er is sprake van een aanzienlijke verbetering van de financiële positie De afgelopen jaren is bewust geïnvesteerd in verbetering van de financiële positie van de gemeente Dongen ingezet. Via het ombuigingspakket uit 2020 is de begroting op orde gebracht, wat zich uit in een positieve structurele exploitatieruimte. In 2021 heeft uw raad besloten tot maximering van de schuldquote op 130%. Deels door ingrepen in het investeringsprogramma en deels door hogere baten en positieve jaarrekeningresultaten, is de groei van de schuldquote aanzienlijk afgevlakt. Ten slotte is de solvabiliteitsratio jaar-op-jaar verbeterd. Dit komt door de positieve jaarrekeningresultaten uit de afgelopen jaren en door de extra storting in de algemene reserve in 2022. Veel eerder dan verwacht is de signaalwaarde van 20% in zicht gekomen. Op het dieptepunt in 2019 bedroeg de solvabiliteit 9,9%. Dit betekent een verdubbeling in 4 jaar tijd. De komende jaren verwachten we een verdere financiële verbetering. De solvabiliteit stijgt door de jaarlijkse storting in de algemene reserve tot boven de 20%. Daarnaast is zichtbaar dat de belastingcapaciteit zich verbetert. Dit komt doordat het college zich ten doel heeft gesteld de OZB voor woningeigenaar meer in lijn te brengen met het landelijke gemiddelde. Al met al staan de gemeentelijke financiën er solide voor.

Hoe verder: Proces richting Begroting 2025 Met de behandeling van de Kadernota in de raadsvergadering van 27 juni en 4 juli aanstaande, begint het begrotingsproces. Vanaf dan gaat het college aan de slag met de uitwerking van de kaders zoals die door uw gemeenteraad worden vastgesteld in de Kadernota. Voor die tijd komt met de Meicirculaire 2024 nog duidelijkheid over de te verwachten hoogte van de Algemene Uitkering voor onze gemeente. Zoals u van ons gewend bent, informeren we u via een raadsinformatiebrief over de uitkomsten van de circulaire. Deze zal – afhankelijk van het precieze moment van publicatie van de circulaire – rond medio juni aan uw raad worden gezonden. Deze belangrijke financiële informatie kan daarmee nog worden betrokken bij de behandeling van de Kadernota.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen,

De secretaris, dr. G.W. Goedmakers

De burgemeester, M.C. Bakermans

Bijlagen: 1) 2024-147765 Jaarrekening 2023 2) 2024-149447 Bestuursrapportage 2024-1 3) 2024-149085 Kadernota 2025 4) 2024-149864 Onderwijshuisvestingsmonitor 2024-1 5) 2024-149040 Voortgangsrapportage grondexploitatie 2024-2 6) 2024-149924 Rapportage Dashboard Sociaal Domein 2024-1 7) 2024-149860 Voortgangsrapportage Verduurzaming Gemeentelijke Gebouwen 2024 8) 2024-150195 Voortgangsrapportage woningbouwontwikkelingen, warmtetransitie en klimaatadaptatie 2024