5. 2023-136353 - Rapportage dashboard Sociaal Domein 2023-1

Rapportage Dashboard Sociaal Domein 1e helft 2023 September 2023

Vooraf

•

Zoals gebruikelijk informeren we de raad tweemaal per jaar, in het Voorjaars- en het Najaarspakket van de P&C-cyclus, over de ontwikkelingen in het Sociaal Domein. Hierbij maken we gebruik van de cijfers die volgen uit ons eigen Dashboard Sociaal Domein.

•

De grafieken in de voorliggende rapportage wijken op sommige onderdelen af van de eerdere rapportages. Ook is in enkele grafieken sprake van een trendbreuk. Dit houdt verband met de ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Zo zorgt de ingezette regionale inkoop binnen het Wmo ervoor dat in ons dashboard alleen nog de cliënten zichtbaar zijn die van ‘de oude inkoop’ lopen.

•

Voor 2024 gaan we aan de slag met een nieuwe opzet voor de Rapportage Sociaal Domein.

Wmo – Actieve Cliënten 2023 ZIN Wmo per categorie Wmo Begeleiding Deze grafieken zijn een gedetailleerde uitsplitsing van het aantal actieve cliënten Wmo begeleiding en huishoudelijke hulp via Zorg in natura, per maand. Deze rapportage betreft het 1e halfjaar van 2023, dus tot en met juni 2023. Voor Wmo begeleiding zien we een enorme daling in aantal cliënten. De oorzaak is de regionale inkoop per 2023 waar we taakgericht inkopen via een coalitie van zorgaanbieders. De aantallen die nog in ons dashboard zichtbaar zijn, zijn de cliënten die via de “oude” inkoop Begeleiding ontvangen. Dit zal aflopen tot 0 cliënten. Er komt een regionale monitor Begeleiding. Deze is nu nog niet beschikbaar.

Huishoudelijke Hulp

Voor huishoudelijke hulp zien we al jaren een stijging van het aantal klanten dat gebruik maakt van deze voorziening. De stijging die we de afgelopen jaren zien, is het gevolg van de vergrijzing en het feit dat de koers is ingezet om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Dit betekent dat er meer mensen op leeftijd zelfstandig wonen. Wanneer zij niet meer vitaal genoeg zijn om zelfstandig hun huishouden te verzorgen, dan ligt er een taak voor de gemeente om hen daarin te ondersteunen. Logischerwijs zien we ook jaarlijks een stijging in de uitgaven voor wat betreft de voorziening huishoudelijke hulp.

Wmo – Actieve Cliënten 2023 PGB Wmo begeleiding Wmo Begeleiding

Deze grafiek is een gedetailleerde uitsplitsing van de actieve cliënten Wmo begeleiding via een PGB, per maand in 2023. We kijken alleen naar het 1e halfjaar van 2023. Overige Wmo producten via een PGB nemen we vanwege de geringe aantallen niet mee. Voor Wmo begeleiding zien we in het 1e halfjaar van 2023 een stijging t.o.v. 2022. Er zijn meer Community Care Dongen cliënten die een PGB ontvangen en de nieuwe inkoop heeft geleid tot een toename. Binnen het 1e halfjaar van 2023 zien we een redelijk constante qua aantal cliënten met een PGB.

Ontwikkelingen bijstandsbestand Participatiewet 1e helft 2023 (1) Tabel: in- en uitstroom bijstandsuitkering in 2023 (januari t/m juli)

Wat valt op? Te zien is dat in de 1e helft van 2023 in alle maanden, m.u.v. april 2023, de instroom hoger is dan de uitstroom. Daardoor groeit het bijstandsbestand. Dit is niet in lijn met de landelijke trend die juist een daling laat zien. In juli van dit jaar hadden 379 Dongense inwoners (317 huishoudens) een bijstandsuitkering. Het bijstandsvolume wordt voor een belangrijk deel bepaald door exogene factoren als beschikbaarheid van werk en demografische kenmerken als leeftijd, bezit en opleidingsniveau. Gemeenten hebben slechts gedeeltelijk invloed op het aantal mensen in de bijstand. Door het voeren van een zo effectief mogelijk re-integratie beleid kan een gemeente het bijstandsvolume beïnvloeden. Momenteel analyseren we aantallen en in- en uitstroom(cijfers) en zoeken we naar de mogelijkheden hierin bij te sturen. Overigens geldt voor kleine/middelgrote gemeenten dat er sneller sprake is van een relatief grotere stijging of daling doordat het totaal aantal bijstandsgerechtigden lager ligt. Hierdoor kan toeval dus vaker een factor van belang zijn.

Instroom en uitstroom De arbeidsmarkt is krap en sinds 2021 zijn er meer vacatures dan werklozen. Toch blijkt voor een behoorlijk deel van de bijstandsgerechtigden de overstap naar (betaald) werk lastig. In de praktijk is vaak sprake van een gebrek aan aansluiting tussen vraag en aanbod. De arbeidsmarkt heeft een breed aanbod maar veel van de bijstandsgerechtigden voldoen niet aan de vacature-eisen of solliciteren om andere redenen niet. Uit onderzoek is gebleken dat bijstandsgerechtigden vaker te maken hebben met een stapeling van problemen op verschillende levensdomeinen dan mensen zonder bijstandsuitkering. Hoewel dit niet voor alle bijstandsgerechtigden geldt, gaan problemen op het gebied van werk en inkomen vaak samen met allerlei andere belemmeringen in het dagelijks leven, zoals gezondheidsproblemen. Mede hierdoor blijft deze groep blijft kwetsbaar op de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen bijstandsbestand Participatiewet 1e helft 2023 (2) Tabel: naar verblijfsduur in de bijstand

Wat valt op? Veel van onze klanten ontvangen langdurig bijstand. Van het totale bestand zit ruim een derde deel (37% ten opzichte van 39% in 2022) langdurig (5 jaar of langer) in de bijstand. Ook de groep die tussen 2-5 jaar in de bijstand zit is met 26% (ten opzichte van 28% in 2022) ook ruim aanwezig. Dit is in lijn met de landelijke trend waaruit naar voren komt dat het aandeel van mensen dat langdurig (langer dan 5 jaar) in de bijstand zit alleen maar toeneemt. Het is zaak bij het actualiseren van reintegratiebeleid voldoende oog te hebben voor deze groep mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Doorontwikkeling Dashboard onderdeel Participatiewet We werken aan het doorontwikkelen en verbeteren van het dashboard Participatiewet om daardoor een completer beeld te krijgen van het volume, in- en uitstroom en de samenstelling van het bijstandsbestand, ook over meerdere jaren. Dat stelt ons beter in staat om tendensen en ontwikkelingen te zien, deze te duiden en daar waar mogelijk en nodig op voor te sorteren.

Jeugdhulp – aantal cliënten* en toewijzingen** Afgegeven indicaties Jeugdhulp - per januari 2023 t/m juli 2023

Deze grafieken tonen het aantal unieke jeugdigen dat binnen een bepaald tijdvlak (per 2023) een voorziening in het kader van de Jeugdwet ontving. Het beeld kan nog enigszins verschuiven in verband met effecten die met terugwerkende kracht in 2023 nog dienen te worden verwerkt. Omdat we per 1 januari volgens een nieuwe inkoopsystematiek werken geeft de huidige informatie momenteel nog een onvoldoende betrouwbaar beeld van een financiële doorvertaling en/of prognose. Samen met de Regio Hart van Brabant zetten we ons in om onze raad later dit jaar via een raadsinformatiebrief uitvoeriger hierover te informeren. Medio september hebben nog ruim 140 cliënten een toewijzing lopen onder de oude inkoopsystematiek.

*Unieke cliënten: Personen met een afzonderlijk clientnummer. ** Toewijzing: Een afzonderlijk besluitvolgnummer. Een cliënt kan meerdere zorgproducten toegekend hebben gekregen.