25-186 Memo Toezegging VNG Modelverordening

MEMO Toezegging Commissie Fysieke Leefomgeving Datum

11 december 2025

Portefeuillehouder René Jansen Aan de gemeenteraad van Dongen, Aanleiding Op de agenda van de Commissie Fysieke Leefomgeving van 27 november 2025 is de Lbr. 25/047 Modelverordening Lokaal eigendom bij grootschalige elektriciteitsopwek van de VNG ter kennisgeving aangeboden. Hier zijn door D66 vragen gesteld. De wethouder heeft toegezegd hierop terug te komen Tussenkop De modelverordening van de VNG is vergeleken met wat al is geregeld over lokaal eigendom in de REKS en bij het Publiek Ontwikkel Bedrijf(POB). De VNG-modelverordening Lokaal Eigendom geeft gemeenten een juridisch instrument om bij grote wind- en zonneprojecten een inspanningsverplichting voor 50% lokaal eigendom op te leggen. Ontwikkelaars moeten dan aantonen hoe zij dit realiseren en de gemeente kan deze dan toetsen en handhaven. De verordening is alleen van toepassing op grootschalige elektriciteitsopwekking binnen de eigen gemeente en kan alleen samen met de Energiewet in werking treden. In de REKS (Regionale Energie- en Klimaatstrategie) is het streven naar 50% lokaal eigendom opgenomen maar dit kan niet afgedwongen worden. Deze voorwaarde geldt voor de hele regio Hart van Brabant en is vooral strategisch en richtinggevend. Het Publiek ontwikkelbedrijf (POB) ontwikkelt duurzame energie in Hart van Brabant.

Zij hebben de opdracht namens de HvB-gemeenten (behalve Waalwijk) om grootschalige winden zonprojecten te realiseren. Hierbij is afgesproken dat het uitgangspunt minimaal 50 procent lokaal eigendom bij de energieprojecten is. In een ambtelijk overleg met de directeur van het POB is dat nogmaals bevestigd. Samenvatting De VNG-modelverordening is een nieuwe verordening waardoor er nog weinig ervaring is onder gemeenten in Nederland. De VNG-modelverordening vertaalt het streven naar juridisch afdwingbare regels.

Vooralsnog zijn er geen ontwikkelingen voorzien voor grootschalige energie opwek in de vorm van zon en wind in Dongen. Wij zien nu geen meerwaarde op korte termijn om de modelverordening op te stellen aanvullend op de afspraken in de REKS en met het POB. Ambtelijk is afgesproken om de VNG-modelverordening in de REKS-regiegroep te bespreken. De gemeenten Oisterwijk en Dongen zullen hiervoor een eerste opzet uitwerken. Zodra ambtelijk duidelijk welke stappen de regio wel of niet gaat nemen komen we bij u terug. René Jansen Wethouder