25-100 Bijl2b- AB voorstel Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Voorstel Aan Het Algemeen Bestuur van de BWB Onderwerp Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Datum 4 juli 2025

Inleiding Op 4 april jl. is door uw algemeen bestuur kennis genomen van de ontwerpbegroting 2026. Aansluitend aan de vergadering van het AB is de ontwerpbegroting naar de deelnemers verzonden in het kader van de te volgen zienswijzeprocedure. In overeenstemming met het bepaalde in artikel 30 van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant dient het algemeen bestuur van de BWB de begroting 2026 vóór 15 september 2025 vast te stellen en aan Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant te zenden. Het algemeen bestuur wordt voorgesteld de ‘programmabegroting BWB 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029’ vast te stellen met inachtneming van de reactie op de zienswijzes van de deelnemers. Ingediende (concept) zienswijzen Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling kunnen de deelnemers een zienswijze indienen binnen een periode van 12 weken nadat de ontwerpbegroting is toegezonden. Deze periode loopt af op 30 juni 2025. Per 27/6/25 is van 12 deelnemers het besluit ontvangen (8 deelnemers hebben besloten geen zienswijze in te dienen, 3 deelnemers doen dat wel). Van één deelnemer is een concept-zienswijze ontvangen, gezien het voorstel aan de raad van deze deelnemer leidt dit waarschijnlijk tot een zienswijze.

Algemene reactie Het Dagelijks Bestuur van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) heeft de ingediende zienswijzen met aandacht gelezen en heeft begrip voor de financiële zorgen die bij de deelnemende gemeenten leven met het oog op het zogenaamde “ravijnjaar” 2026. De onzekerheid over de toekomstige rijksbijdragen via het Gemeentefonds vormt voor veel gemeenten een concrete aanleiding om kritisch te kijken naar alle uitgaven, ook binnen gemeenschappelijke regelingen. De BWB onderkent deze opgave en streeft ernaar om in haar bedrijfsvoering voortdurend te zoeken naar een balans tussen het leveren van kwalitatief goede dienstverlening en een verantwoord financieel kader. In de ontwerpbegroting 2026 is reeds rekening gehouden met een daling van de totale begrotingsomvang van 3,5% (hierbij is rekening gehouden met de overdracht

van de proceskostenvergoedingen). Dit is mede het gevolg van gerealiseerde efficiencymaatregelen, waarmee wordt beoogd de lasten voor de deelnemers zo veel mogelijk te beheersen. Tegelijkertijd zijn loon- en prijsontwikkelingen grotendeels extern bepaald (bijv. cao-afspraken), waardoor deze slechts in beperkte mate intern kunnen worden opgevangen. Waar ruimte bestaat om kostenstijgingen te dempen, blijft de BWB zich daar vanzelfsprekend voor inzetten. Het Dagelijks Bestuur bedankt de deelnemers voor het in de BWB gestelde vertrouwen en waardeert de constructieve wijze waarop zij hun zienswijzen hebben ingebracht. Op basis van de inhoudelijke overwegingen leiden de ingediende zienswijzen niet tot een aanpassing van de ontwerpbegroting 2026. Reactie op de ingediende zienswijzen Gemeente Breda Zienswijze De BWB heeft haar begroting opgesteld op basis van reële uitgangspunten, waarbij de stijging van de deelnemersbijdrage zoveel als mogelijk wordt beperkt én er ruimte is om in de toekomst de efficiency te verbeteren en de gevolgen van de vergrijzing van de beroepsbevolking op te kunnen vangen. Binnen deze uitgangspunten is de 0-lijn dicht benaderd. Scenario’s om de bijdrage van de gemeente / deelnemers gelijk te houden, danwel te verlagen met 5%, 10% en 15% ten opzichte van de bijdrage voor 2025 zijn onderzocht.

Echter, in de begroting 2026 zijn geen beleidsinhoudelijke keuzes en daaruit voortvloeiende effecten opgenomen. De BWB moet de gevolgen van een gelijkblijvende / dalende deelnemersbijdrage concreter in beeld brengen. Voor de gemeente Breda stijgt de (bruto) bijdrage ten opzichte van 2025 met € 210.000. Dit komt voornamelijk door de stijging van het tarief voor het proces taxeren en herwaarderen naar € 14,30 per object (€ 12,26 in 2025 – een stijging van bijna 17%). Gemeente Breda ontvangt graag een uitgebreidere onderbouwing van deze tariefstijging en de vergelijking daarvan met de daling van de kosten van het proces waardebezwaren Reactie: De gemeenteraad van Breda vraagt om een meer concrete onderbouwing van de stijging van de deelnemersbijdrage in 2026, en in het bijzonder van het tarief voor het proces taxeren en herwaarderen, dat stijgt van € 12,26 naar € 14,30 per object (bijna 17%). Daarnaast wordt gevraagd deze stijging te spiegelen aan de daling van de kosten van het proces waardebezwaren, en de BWB wordt opgeroepen om de gevolgen van een gelijkblijvende of dalende deelnemersbijdrage concreter in beeld te brengen. De BWB onderkent de opgave die gemeenten ervaren in het licht van het ravijnjaar 2026 en heeft bij het opstellen van de begroting 2026 nadrukkelijk ingezet op een beperking van de lastenstijgingen.

De totale begroting daalt met circa 3,5% ten opzichte van 2025, en binnen die kaders is de zogenoemde “0-lijn” voor indexatie bijna volledig behaald. De BWB heeft – zoals door de gemeente Breda terecht benoemd – scenario’s verkend waarbij de deelnemersbijdragen voor 2026 gelijk blijven of dalen met 5%, 10% of 15% ten opzichte van 2025. Deze scenario’s zijn beleidsmatig afgewogen bij de kadernota, maar de bijbehorende uitvoeringsgevolgen zijn niet in de begroting verwerkt, omdat er geen bestuursbesluiten zijn genomen over taakversmalling of kwaliteitsaanpassingen. De voorliggende begroting is opgesteld op basis van het uitgangspunt dat de BWB verantwoordelijk blijft voor de volledige uitvoering van alle opgedragen taken, zonder verlaging van de kwaliteit. Binnen deze randvoorwaarden is gericht ingezet op beperking van de lastenstijging. Zo daalt de totale begroting van de BWB in 2026 met circa 3,5% en is de zogenoemde 0-lijn voor indexatie zoveel mogelijk benaderd.

De BWB herkent de behoefte van de gemeente Breda om beleidsmatige keuzes – waaronder scenario’s voor een lagere deelnemersbijdrage – in beeld te brengen. Het bestuur acht het wenselijk om dergelijke afwegingen te bespreken in het kader van de jaarlijkse kadernota. Op dat moment kunnen alternatieve richtingen, kwaliteitsniveaus of taakreducties in bestuurlijke samenhang worden gewogen. De begroting is bedoeld om de op dat moment geldende beleidskaders en afspraken te vertalen naar uitvoeringsbudgetten. De stijging van bijdrage voor Taxeren en herwaarderen (€ 239.400 nadelig) wordt zoals geconstateerd grotendeels veroorzaakt door een tariefverhoging van € 12,26 naar € 14,30 per WOZ-object. Deze tariefsverhoging is het gevolg van een verhoogde ureninzet op het product Taxeren en herwaarderen. Deze inzet wordt benut om meer aandacht en kwaliteit te leveren bij het vastleggen van secundaire objectkenmerken, het verbeteren van de datakwaliteit en het verwerken van objectcategorieën waarop de Waarderingskamer extra toezicht houdt. Het proces Waardebezwaren is als geheel goedkoper geworden, mede door het vervallen van het budget voor proceskostenvergoedingen én doordat nu minder uren benodigd. Voor Breda blijft het financiële voordeel echter beperkt.

Door een stijging van 9% in het aantal ingediende wozbezwaren stijgt het aandeel van de gemeente Breda in dit proces van 31% naar 34%, ondanks de lagere totale kosten. Hierdoor blijft het voordeel voor Breda in dit proces beperkt tot € 60.800. Per saldo leidt dit tot een stijgende deelnemersbijdrage in 2026. Gemeente Dongen Zienswijze Het naderende ravijnjaar 2026 maakt dat gemeenten voor een grote financiële opgave staan. De gemeenteraad van Dongen verwacht dan ook dat de Belastingsamenwerking West Brabant een bijdrage levert aan de taakstelling die vanaf het ravijnjaar op ons af komt en roept het bestuur op om de werkbudgetten in de regiobegroting niet te indexeren. Reactie: Voor de gemeente Dongen is in de ontwerpbegroting sprake van een daling van de deelnemersbijdrage met circa 6% (gecorrigeerd voor de proceskostenvergoedingen). Hiermee wordt gehoor gegeven aan de gewenste bijdrage aan de taakstelling van de gemeente Dongen voor 2026.

Gemeente Loon op Zand Zienswijze De gemeenteraad van de gemeente Loon op Zand heeft kennis genomen van de ontwerpbegroting BWB 2026. Wij constateren dat bij de onderdelen Waarderen, Heffen en Innen een kostenverdeelsleutel wordt gehanteerd die recht doet aan de mate waarin een deelnemer van de gemeenschappelijke regeling gebruik maakt van deze diensten. Voor de ondersteunende diensten wordt hiervan afgeweken en wordt het aantal deelnemers als kostenverdeelsleutel gehanteerd. Dit doet ons inziens onvoldoende recht aan het doel van deze gemeenschappelijke regeling. Wij verzoeken het Algemeen Bestuur dan ook om met ingang van de begroting 2027 voor in ieder geval de deelnemende gemeenten een kostenverdeelsleutel op basis van het aantal ingezetenen te hanteren voor de algemene kosten (ondersteunende diensten). Daarnaast staat de gemeentelijke begroting vanaf het jaar 2028 vanwege o.a. de lagere bijdrage vanuit het gemeentefonds onder druk. Vanuit solidariteit vragen wij onze gemeenschappelijke regelingen dan ook ertoe bij te dragen om de gemeentelijke begroting sluitend te houden. Daarvoor vragen wij u om de loon- en prijsindexaties voor 2026 geheel op te vangen binnen uw eigen begroting.

Reactie: De zienswijze van de gemeente Loon heeft betrekking op de wijze van kostenverdeling (voor algemene kosten) en daarnaast bevat deze een oproep om de loon- en prijsindexaties volledig binnen de eigen begroting van de BWB op te vangen. De algemene kosten worden per deelnemer omgeslagen. Deze algemene kosten bestaan uit het opstellen van verordeningen en beleidsregels en informatie-uitwisseling (onder andere managementinformatie). Voor deze verdeling is gekozen omdat de kosten niet significant verschillen tussen deelnemers. Wij nemen uw suggestie mee in de evaluatie van de kostenverdeelsystematiek, de deelnemers (vertegenwoordigd in het algemeen bestuur van de BWB) besluiten met een versterkte meerderheid (2/3 van het aantal stemmen) over de kostenverdeling. Deze oproep loon- en prijsindexaties op te vangen binnen de begroting heeft geleid tot een ontwerpbegroting waarin de loon- en prijsontwikkelingen binnen het bestaande financiële kader zijn geabsorbeerd. Met andere woorden: de totale begroting van de BWB daalt in 2026 met circa 3,5% (gecorrigeerd voor de proceskostenvergoedingen). Desondanks stijgt de deelnemersbijdrage van Loon op Zand in 2026 met circa 7%. Deze stijging is niet het gevolg van algemene indexaties, maar vloeit voort uit de kostenverdeling.

De oproep tot kostenbeheersing wordt serieus genomen en blijft leidend bij de verdere financiële doorontwikkeling. Gemeente Roosendaal Concept-zienswijze (formeel besluit 3/7/25) Gemeenten worden op dit moment, mede door een aanzienlijke financiële terugval in het Gemeentefonds, geconfronteerd met allerhande financiële uitdagingen. Voor de toekomst is nog steeds veel onzeker over de financiering van gemeenten door het rijk. De financiële positie van veel gemeenten, en dus ook van de gemeente Roosendaal, staat hierdoor onder druk. Het vorenstaande heeft ook gevolgen voor, de financiering van, gemeenschappelijke regelingen. Gelet op het vorenstaande vragen wij u om rekening te blijven houden met de financiële uitgangspositie van de gemeenten en bij onvoorziene kosten of uitgaven gedurende het begrotingsjaar, binnen de deelnemersbijdragen te blijven zoals deze door u in de voorliggende (ontwerp)begroting is gevraagd. Concept-Reactie De gemeenteraad van Roosendaal vraagt specifiek om terughoudendheid bij het doorberekenen van onvoorziene uitgaven door het verhogen van de deelnemersbijdrage. Deze oproep past binnen de bestaande werkwijze van de BWB, waarin onvoorziene kosten altijd binnen het vastgestelde begrotingskader en in overleg met deelnemers worden opgepakt. Er wordt op dit moment geen verhoging voorzien buiten de voorgelegde ontwerpbegroting.

Het Dagelijks Bestuur bedankt de deelnemers voor het in de BWB gestelde vertrouwen en waardeert de constructieve wijze waarop zij hun zienswijzen hebben ingebracht. Op basis van de inhoudelijke overwegingen leiden de ingediende zienswijzen niet tot een aanpassing van de ontwerpbegroting 2026. Voorstel Het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld: 1. Met inachtneming van de uitkomsten van de zienswijzeprocedure de programmabegroting 2026, inclusief het meerjarenperspectief 2027-2029, vast te stellen.