241605-Heuvelpark Dongen presentatie raad

Heuvelpark Glorieux Dongen presentatie, 16 mei 2024

Stakeholders

Adviseurs

Grosfeld Bekkers van der Velde

Een terugblik 13 mei 2022 - eerste bewonersbijeenkomst ophalen wensen en dromen van omwonenden 15 juli 2022 - tweede bewonersbijeenkomst workshopsessie waarin verschillende scenario’s op tafel zijn gelegd eind 2022 - begin 2023 - architectenselectie maart 2023 - augustus 2023 - ontwikkelen gebiedsvisie historisch onderzoek, veldwerk, workshops, concept ontwikkeling visie 5 september 2023 - derde bewonersbijeenkomst presentatie integrale gebiedsvisie 28 november 2023 - vierde bewonersbijeenkomst

eerste bewonersbijeenkomst

tweede bewonersbijeenkomst

derde bewonersbijeenkomst

Locatie BRABANTPARK

Beneluxlaan

BE

NE

LU XL

HEU

AA N

VEL EL

TRIANG E

HEUV

N

HEU

Heuvel

VEL STR A

AT

Heuvelstraat

STRAAT

LLAAN

MODESTUS

Ambitie

De ambitie is om het besloten landschap te koesteren en tegelijkertijd de cultuurhistorische waarde van de deelgebieden te activeren door verbindingen aan te leggen en een divers woonprogramma te realiseren die in gepaste verhouding staat tot de Donge en het groen.

Historische verkenning

Dongen voor 1900 • Eerste traditionele leerlooierijen concentreren zich langs Heuvelstraat en buurtschap de Heuvel en bepalen samen met de schoenennijverheid de groei van Dongen • Bebouwing langs historische boeren linten. Landschap wordt bepaald door akkerbouw en veeteelt • Slotje Overdonk en Eksterbroek bepalen samen met de Donge de structuur rond het plangebied • Franse Pater redemptionisten in 1e deel kloostercomplex(garenspinnerij uit 1780)

<1900

Broeders & industrialisatie • Broeders van Dongen nemen intrek op locatie Franse Pater redemptionisten en beginnen Sanatorium Overdonk(Huize Overdonk): • Eksterbroek wordt gesloopt • Villa Maria wordt gebouwd (1902) • Kweekschool Gerardus Majellahuis wordt gebouwd (1909) • Boerderij en landerijen worden aangelegd om te voorzien in levensbehoefte (1920) • Noviciaat wordt gebouwd (1932) • aanleg begraafplaats met omliggende tuin • Stapsgewijze uitbreiding Lindenhoven/Sanatorium Overdonk • Industrialisering/uitbreidingen Leerlooierijen eind 19e/begin 20e eeuw • Leerlooierij Heuvelstraat 9 (1880) breidt langzaam uit • Leerlooierij Heuvelstraat 1 wordt gebouwd(1905) • Leerlooierij Heuvel 19 wordt gebouwd (1937) • Aanleg Wilhelminakanaal

1900-1950

Opkomst woonwijken • Naoorlogse stadsuitbreiding komt op gang en wordt van west naar oost gebouwd • Deel tuin broeders vervalt t.b.v. uitbreidingswijk • Villa Maria brandt af (1976) • Bouw broederhuis Glorieux (1981) • Verdere uitbreiding/industrialisatie looierijen op het terrein van Van Assum tot eind jaren 60 • opslagloods (1962) • kantoorruimte (1972) • sloop slotje Overdonk (1978) • Leerlooierij Heuvel 19 wordt afgebroken

1950-1990

Ontwikkeling GGZ • Stapsgewijze afbraak Sanitorium • Afbraak Kweekschool Gerardus Majellahuis • Bouw huidige GGZ (1988) • Bouw nieuwe rijtjeswoningen aan heuvelstraat en Theodoorstraat(1991) • Broeders verlaten Broederhuis Glorieux in 2009

1990 - heden

Heden

Conclusies

Beeldverslag

De Heuvel & de Heuvelstraat

De Heuvelstraat

De Heuvel

De woonwijken

Stroken verkaveling naoorlogse uitbreidingswijken

Natuurinclusieve omgeving woningen Brabantpark

Bloemkoolwijk oostzijde plangebied

De Donge

De Looierijen & De Akkers

De Looierijen

De Akkers

De GGZ & Park Glorieux

Park Glorieux

De GGZ

Het Broederhuis & De Boerderij

De Boerderij

Het Broederhuis

Analyse

Landschap • Groenstructuur bevindt zich voornamelijk aan noordzijde plangebied • 3 karakteristieke groengebieden:

- akkerland/productiebos

- historisch park broeders Dongen

- publiek park gemeente

• Historische assen worden (gedeeltelijk) geflankeerd door hoogwaardig groen • Solitaire boomgroepen aan zuidzijde plangebied • pallet aan moestuinen/fruitgaarde

morfologie • Grootschalige gebouwcomplexen flankeren de gehele Donge • De (oorspronkelijke) looierijen, het noviciaat en de boerderij zijn van historische waarde • Grote diversiteit aan architectuur en stijl reflecteren de bouwtijd • Lintbebouwing langs Heuvelstraat en heuvel • Strokenverkaveling in uitbreidingswijken

Gebruik • Grote diversiteit aan functies vullen het plangebied • Zowel kleinschalige bedrijvigheid(westzijde) als grootschalige instituten(oostzijde) zijn aanwezig • Deel van de panden met historische waarde heeft te maken met leegstand • Gebruik is door het gesloten karakter van het plangebied beperkt tot niet zichtbaar in Dongen

Ontsluiting • Deelgebieden plangebied(Asbel, GGZ, private appartementen en Leystromen) zijn separaat en eenzijdig ontsloten • Broederhuis en boerderij zijn enkel bereikbaar via de Beneluxlaan • Plangebied is enkel informeel en via de groenstructuur aan de noordzijde met elkaar verbonden • Noordzijde Donge is volledig autoluw • Parkeren bevindt zich verspreid over de zuidzijde van het plangebied

Conclusie analyse

Ontsluiting

Functies

Morfologie

Landschap

• relatieve bereikbaarheid

• Diversiteit aan functies

• Cultuurhistorische waarde van

• Park heeft een grote historische waarde

• geen onderlinge connectie

• Woonprogramma is zorggeorienteerd

• Autoluw vs veel auto’s • informele paden langs de Donge

looierijindustrie en broederschap • grote gebouwcomplexen langs beide zijden Donge • indifferente bebouwing verstoort historische bebouwingsstructuur

• Monumentale lanenstructuur beperkt zichtbaar • open landschap vs gesloten park • Groen vs verhard • Ligging Donge onveranderd • Laag vs hoog

Visie

Kernwaarden

Historisch bewust Groen versus industrieel Doorwaadbaar en verbonden Verstilling versus dynamiek Gelaagd en inclusief

Verschillende sferen • Voortbouwen en versterken verschillende deelgebieden met eigen identiteit en karakter • Oogsten productiebos versterkt historische lijnen Park Glorieux

Het Broederhuis

Het Park Glorieux

De Akkers De GGZ

De Looierijen

Verleden als drager voor de toekomst • Versterken historische lanen en assen • ‘Hotspot’ & ‘Softspot’ fingeren als historische ankerpunten in gebied en markeren de meest karakteristieke (historische) bebouwing • ‘Hotspot Overdonk’: dynamiek, reuring, werken, beweging, ... • ‘Softspot Eksterbroek’: bezinning, rust, reflectie, sociaal maatschappelijk ... • Weghalen indifferente bebouwing

Softspot

• Herintroductie laan Overdonk en markering locatie oude Slotje Overdonk • Geoogst hout circulair inzetten

Hotspot

De Donge als (ecologische) verbinder • Ruimte voor beekherstel aan noordzijde Donge aan Park Glorieux • Nieuwe verbinding aan zuidzijde Donge van Overdonk naar Eksterbroek • Donge wordt begeleid door (nieuw) hoog groen • (Her)programmeren noordzijde deelgebied GGZ versterkt relatie met de Donge

Doorwaadbaar en verbonden • Nieuwe verbindingen over de Donge nabij de Looierijen • Toegankelijk maken deelgebieden aan de hand van bestaande én nieuwe toegangen

Accenten en bouwvlakken • Looierijen aan Heuvelstraat en nieuwe bebouwing aan Beneluxlaan vormen samen (nieuw) gezicht plangebied • Patchwork van oude en nieuwe ‘accenten’ rond deelgebied De looierijen • Zorgvuldige inpassing ‘achterkanten’ tuinen aan plangebied • Nieuwe bebouwing op locatie Glorieux als autonoom motief in groene ruimte

LEGENDA De looierijen

hoofdontsluiting

karakteristieke gebouwen

accent

De akkers

secundaire ontsluiting

invloedssfeer

oriëntatie

Park Glorieux

bestemmingsverkeer

hotspot

Het broederhuis

voetgangsverkeer

softspot

De GGZ

overdekte parkeerplaats

overstroom gebied

De Donge

onoverdekte parkeerplaats

Deelgebieden

Park Glorieux

De Donge

De looierijen

Broederhuis & boerderij

De akkers-oost

De akkers-west

De GGZ

Maquette