24-10 Art. 35 vragen D66 MSchouten ANTW- Aanvullende vragen centralisatie opvang Oekraïense vluchtelingen

Aan de raadsfractie van D66 Dongen T.a.v. M. Schouten

Dongen, 18 september 2024

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

2024-145816 0 Jerney Martens / 14 0162 Beantwoording vragen ex. art. 35 RvO inzake RIB 24-53 Centraliseren opvang Oekraïense vluchtelingen + persbericht en beantwoording artikel 35 vragen van het CDA

Geachte mevrouw Schouten, In antwoord op uw brief van 23 augustus 2024 vindt u hieronder de beantwoording van uw schriftelijk gestelde vragen over RIB 24-53 Centraliseren opvang Oekraïense vluchtelingen + persbericht en beantwoording artikel 35 vragen van het CDA. Inleiding: Op donderdag 19 augustus 2024 ontvingen de raadsleden RIB 24-53 Centraliseren opvang Oekraïense vluchtelingen, een persbericht van de gemeente Dongen over centralisatie van de opvang van de Oekraïense vluchtelingen en de beantwoording op de artikel 35 vragen van het CDA over de opvanglocaties Oekraïense vluchtelingen. Na het lezen van deze documenten heeft de fractie van D66 veel aanvullende vragen. Deze vragen heb ik hieronder per thema gebundeld. Reden voor centralisatie van de Oekraïense vluchtelingen Onze eerste vraag gaat over de achterliggende reden waarom het college ervoor kiest om de opvang van de Oekraïense vluchtelingen voortaan op 2 locaties te centraliseren, namelijk op de locatie Glorieux en Heuvelstraat. Deze reden is voor ons, na het lezen van de 3 documenten, niet goed duidelijk geworden. In de beantwoording van de schriftelijke vragen lezen we namelijk dat het college graag de regie op alle facetten van de opvang wil behouden. Burgemeester Slagboom geeft daarentegen in het persbericht aan dat er in het belang van de Oekraïense vluchtelingen wordt gekozen voor twee centrale opvanglocaties.

Volgens de heer Slagboom voldoen deze locaties aan de veiligheidseisen en kan er goede begeleiding geboden worden. Daarnaast zouden Oekraïnse vluchtelingen in Dongen elkaar op deze manier makkelijker leren kennen en steun bij elkaar kunnen vinden. Na het lezen van deze toelichting van de burgemeester blijft voor ons onduidelijk of nu de regie door de gemeente of het belang van de Oekraïense vluchtingen de daadwerkelijke reden voor centralisatie was. Bovendien kregen wij na het lezen van de woorden van de heer Slagboom het gevoel dat de opvanglocaties Dongen- Vaart en Bergmolenstraat niet aan de veiligheidseisen zouden voldoen en dat de begeleiding die daar aan de vluchtelingen geboden wordt minder goed is dan de begeleiding die vluchtelingen op de locaties Glorieux en Heuvelstraat ontvangen.

Verder wekt de heer Slagboom de indruk dat hij grootschaligere opvang beter voor het welbevinden van vluchtelingen vindt dan kleinschaligere opvang. 1.

Is voor de gemeente Dongen het belangrijkste argument voor de keuze voor centralisatie nu het belang van het houden van regie of staat bij deze keuze het belang van de Oekraïense vluchtelingen voorop? Antwoord: Het college voelt zich verantwoordelijk voor veilige en goede huisvesting en begeleiding voor de Oekraïense vluchtelingen in Dongen. Zoals in de eerdere RIB is aangegeven gaan we van een crisissituatie naar meer langdurige opvang. Dat betekent dat we ons voegen naar lokaal beleid en landelijke wet- en regelgeving. Door het centraliseren van de opvang en afstemming met begeleidingspartners bereiken we dit.

2.

Op basis van welke informatie/welk onderzoek is het college van mening dat grootschaligere opvang beter is voor het welbevinden van vluchtelingen dan kleinschaligere opvang? Antwoord: Het is een combinatie van eigen ervaringen en landelijke ontwikkelingen. Op meerdere plaatsen wordt gezien dat gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen wordt gecentraliseerd om – in balans met de capaciteit die beschikbaar is voor alle ambities en opgaven van gemeenten – grip te kunnen houden op kwaliteit en uniformiteit van begeleiding.

3. Heeft het college bij hun afweging voor centralisatie van de opvanglocaties rekening gehouden met het feit dat een verplichte verhuizing van vluchtelingen van een kleinschaligere locatie naar een grootschalige locatie behoorlijk belastend kan zijn, zeker voor de betrokken jonge kinderen die al langere tijd in de opvanglocatie aan de Vaartweg in Dongen- Vaart verblijven? Antwoord: Zoals bij het antwoord op vraag 1 is aangegeven gaan we van een crisissituatie waarin snel opvang geregeld moest worden naar meer langdurige opvang en begeleiding. Dat een verhuizing voor deze groep impact kan hebben, daarvan is het college zich bewust. Echter, de eerdergenoemde argumenten om te verhuizen wegen wat betreft het college zwaarder. De locatie Glorieux is dichter bij de basisschool waar de kinderen op zitten (Westerkim) en er verblijven op die locatie meerdere Oekraïense vluchtelingen en leeftijdsgenootjes. Voor de kinderen zijn er daarmee ook veel positieve punten te benoemen rondom de nieuwe verblijflocatie. Sinds afgelopen juni wordt gepoogd met de bewoners van Dongen-Vaart in contact te komen, om ze te informeren over de nieuwe verblijfplaats, ze op locatie te laten kijken en ze te ondersteunen bij deze verhuizing. Daarnaast hebben we eerder ervaring opgedaan met het verhuizen van Oekraïense vluchtelingen binnen Dongen. Dit is steeds goed en met respect verlopen. 4.

Kan het college aangeven waarom zij van mening is dat de begeleiding in de opvang locaties Glorieux en Heuvelstraat beter is dan de begeleiding die geboden wordt op de beide andere locaties? Antwoord: Voor het college gaat het niet om beter of slechter. De begeleiding op alle opvanglocaties wordt door dezelfde partij aangeboden. Deze begeleidingspartij werkt in opdracht van de gemeente. Daarin bestaat geen verschil. Als gemeente Dongen voelen wij ons verantwoordelijk voor de opvang van alle Oekraïense vluchtelingen en willen hen zo veel als mogelijk dezelfde begeleiding bieden. Tot op heden is niet mogelijk is gebleken om op adequate wijze begeleiding te bieden aan de Oekraïense vluchtelingen in Dongen-Vaart door

een partij die dit in opdracht van de gemeente doet. 5.

Heeft het college de Oekraïnse vluchtelingen in Dongen zelf gevraagd (bijvoorbeeld dmv een enquête) hoe tevreden zij zijn over de begeleiding die zij ontvangen en de woonsituatie in hun opvanglocatie? Antwoord: We zijn de afgelopen jaren als gemeente diverse malen in gesprek geweest met afvaardigingen op een aantal locaties. Het college heeft voorafgaand aan de wijziging van de opzet van de opvang van Oekraïense vluchtelingen geen peiling gedaan onder de Oekraïense vluchtelingen over de tevredenheid van hun opvanglocatie.

6.

Voldoen alle huidige opvanglocaties aan de verplichte veiligheidseisen? Antwoord: Alle drie de huidige gemeentelijke opvanglocaties voldoen aan de verplichte veiligheidseisen. Dongen-Vaart, inmiddels geen gemeentelijke opvanglocatie meer, voldoet niet aan de verplichte veiligheidseisen.

Beëindiging ondersteuning door het Refugee Team Het CDA heeft in de artikel 35 vragen gevraagd naar de reden voor de beëindiging van de ondersteuning van de Oekraïense vluchtelingen door het Refugee Team per 1 januari 2024. Uit het antwoord wordt ons niet duidelijk wat de reden nu precies is. Vandaar dat wij hier aanvullende vragen over hebben. 1.

Heeft het Refugee Team aangegeven dat ze de ondersteuning per 1 januari 2024 niet meer wilden/konden uitvoeren of heeft de gemeente de samenwerking met het Refugee Team per 1 januari 2024 opgezegd? Antwoord: De gemeente heeft na het aflopen van het contract in 2023, in 2024 geen nieuw contract met Refugee Team gesloten.

2.

Indien het Refugee Team haar ondersteuning heeft beëindigd, wat was de reden die zij hiervoor heeft opgegeven? Antwoord: Niet van toepassing.

3.

Indien de gemeente de samenwerking met het Refugee Team heeft opgezegd, wat was hiervoor dan de voornaamste reden? Antwoord: De samenwerking met Refugee Team wordt door de gemeente als positief ervaren. Echter, het was wenselijk de gemeentelijke organisatie op meerdere punten te ontlasten. Gebleken is dat Refugee Team daarin niet op alle punten tegemoet kon komen.

Huidige ondersteuning In de beantwoording wordt aangegeven dat Vierkracht Wonen BV op dit moment de begeleiding van de Oekraïense vluchtelingen op zich heeft genomen. Daarnaast zijn er ook nog partijen in beeld die zorgen voor het beheer van de locaties dan wel aanpalende voorzieningen. Er wordt in de bantwoording niet aangegeven over welke andere partijen het gaat. Over Vierkracht Wonen BV kunnen wij nauwelijks informatie terugvinden. Ze hebben bijvoorbeeld nog geen website.

Daarom hebben wij de volgende vragen: 1.

Wanneer is Vierkracht Wonen BV opgericht? Antwoord: Op 15 september 2023.

2.

Wat voor ervaring hadden zij met de begeleiding van Oekraïense vluchtelingen voordat zij door de gemeente Dongen werden gecontracteerd? Antwoord: Op dat moment boden zij al op verschillende locaties (o.a. Someren, Wemeldinge, Scharendijke) huisvesting en begeleiding aan minimaal 150 Oekraïense vluchtelingen. Dit betrof in alle gevallen huisvesting, aanwezigheids- en calamiteitenbeheer en sociaalmaatschappelijke begeleiding.

3.

Wanneer is Vierkracht Wonen bij de gemeente Dongen in beeld gekomen? Antwoord: In oktober 2022. Dit was toen nog onder de vlag van Bouwvast Beheer BV voor aanwezigheids- en calamiteitenbeheer op locatie Glorieux.

4.

Wat is de reden dat de gemeente voor Vierkracht Wonen heeft gekozen? Antwoord: In Vierkracht Wonen heeft de gemeente een begeleidende partij getroffen met ervaring op het gebied van opvang van verschillende doelgroepen, medewerkers die ervaring hebben met verschillende facetten van deze opvang en waarover vanuit andere gemeenten positieve ervaringen zijn gedeeld. Daarnaast was gemeente Dongen op zoek naar een partij die de gemeentelijke organisatie in grotere mate kon ontlasten.

5.

Heeft de gemeente met Vierkracht Wonen een contract/overeenkomst gesloten? Voor welke periode? Graag dit contract/overeenkomst toevoegen bij de beantwoording. Antwoord: De overeenkomst voor sociaal-maatschappelijke begeleiding met Vierkracht Wonen is afgesloten voor de periode januari tot en met december 2024. Gezien de openbaarmaking van art. 35 vragen wordt de overeenkomst op verzoek ter inzage aangeboden bij de griffie.

6.

Wat is er met Vierkracht Wonen BV afgesproken over de vergoeding voor de begeleiding van de 18 Oekraïense vluchtelingen die op dit moment in de opvanglocatie in Dongen – Vaart verblijven? Per welke datum ontvangt Vierkracht Wonen BV een vergoeding voor de begeleidng van deze vluchtelingen? Antwoord: - Per 01 januari 2024: sociaal-maatschappelijke begeleiding voor alle Oekraïense vluchtelingen die verblijven in een gemeentelijk opvang o.b.v. geregistreerd bewonersaantal van dat moment. - Per 01 juli 2024: aanwezigheids- en calamiteitenbeheer op Glorieux voor Oekraïense vluchtelingen o.b.v. geregistreerd bewonersaantal van dat moment.

7.

In welke andere gemeenten begeleidt Vierkracht Wonen BV vluchtelingen? Antwoord: Vierkracht Wonen BV Gemeente Someren Gemeente Schouwen-Duiveland

Onder vlag van Bouwvast Beheer BV Gemeente Terneuzen (enkel huisvesting) Gemeente Venlo 8.

Welke andere partijen zijn in beeld qua beheer en aanpalende voorzieningen? Graag de bijbehorende overeenkomsten met deze partijen bij de beantwoording toevoegen. Antwoord: Ook De Huischmeesters Noord-Brabant BV fungeert als partner voor het dagelijks (facilitair) beheer van de opvanglocaties. Gezien de openbaarmaking van Art. 35 vragen wordt de overeenkomst op verzoek ter inzage aangeboden bij de griffie.

9.

Is er sprake van een onderlinge relatie tussen Vierkracht Wonen BV en de andere betrokken partijen? Antwoord: Enkel sprake van een relatie tussen Bouwvast Beheer BV en Vierkracht Wonen BV. Deze bv’s zijn losstaande entiteiten waarbij onderscheid bestaat tussen locatiebeheer en begeleiding. Er is een splitsing gemaakt tussen vastgoed en beheer en begeleiding. Vierkracht Wonen BV en De Huischmeesters Noord-Brabant BV zijn samenwerkingspartners op de locaties waar zij voor de gemeente Dongen beiden werkzaam zijn.

Vergunning opvang vluchtelingen locatie Dongen- Vaart We lezen in de beantwoording van vraag 2 van de vragen van het CDA dat locatie Dongen-Vaart niet voldoet aan de bepalingen uit het Omgevingsplan en aan de vergunningseisen. Op punten zou niet worden voldaan aan het besluit bouwwerken leefomgeving. 1. Aan welke vergunningseisen en bepalingen uit het Omgevingsplan en besluit bouwwerken leefomgeving voldoet locatie Dongen – Vaart op dit moment niet? Antwoord: Voor de beantwoording van deze vraag zijn de vier punten van belang: De Omgevingswet Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Het Omgevingsplan gemeente Dongen De vergunning voor het bouwen van een bijgebouw De vergunning voor de tijdelijke crisisopvang van maximaal drie jongeren

De huisvesting van de Oekraïense vluchtelingen is strijdig met artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a van de Omgevingswet. Verder is dit strijdig met artikel 5.5, eerste en tweede lid, van de Omgevingswet. Ook is het strijdig met artikel 22.23 van het Omgevingsplan, gemeente Dongen, onderdeel bruidsschat en artikel 36 van het Omgevingsplan, onderdeel bestemmingsplan. Bewoning van het bijgebouw is op grond van het Omgevingsplan niet toegestaan. Op dit moment is, door het aantal ontheemden dat daar wordt gehuisvest, sprake van overbewoning in het bijgebouw. In 2005 is een vergunning verleend voor het bouwen van een bijgebouw bestaande uit één bouwlaag als opslag-/bergruimte achter op het perceel. In 2022 is een vergunning verleend voor het afwijken van het bestemmingsplan ten behoeve van de tijdelijke crisisopvang van maximaal drie jongeren tussen 16 en 24 jaar op de locatie Vaartweg 89 en 91 verleend. Op grond van deze vergunning is het toegestaan om vier nader genoemde ruimten in de bouwwerken op het perceel als verblijfsruimten voor de opvang van drie jongeren te gebruiken. Het gebruik van het bijgebouw voor de crisisopvang van een jongere is in de vergunning niet uitgesloten. Op dit momenten worden er meer ruimten gebruikt dan wat is verleend. De verleende vergunning gaat over tijdelijke crisisopvang voor drie jongeren en niet

over een groter aantal Oekraïense vluchtelingen. Met de verleende vergunning is ook nimmer beoogd om zoveel personen op het perceel te huisvesten. Op 19 augustus 2024 heeft de toezichthouder van de gemeente het gebruik van de locatie Dongen-Vaart gecontroleerd. In het controlerapport staat genoemd dat de bouwwerken op het perceel op een aantal onderdelen niet aan alle bouwtechnische voorschriften en voorschriften voor brandveiligheid uit het Bbl voldoen. Gebleken is dat er tekortkomingen zijn met betrekking tot: • de aanwezigheid van een afscheiding ter plaatse van vloerranden en trappen; • de vrije hoogte boven trappen van de begane grond naar de eerste verdieping; • de vrije doorgang van vluchtroutes; • luchtverversing op de begane grond; • spuivoorzieningen van de blokhutten op de begane grond van Vaartweg 89. De blokhutten hebben geen te openen ramen of deuren die in directe verbinding staan met de buitenlucht; • daglichtvoorzieningen in de blokhutten op de begane grond van Vaartweg 89; • de elektrische installatie in het bijgebouw door losse en uitstekende elektriciteitsdraden en niet afgemonteerde centraal- en wandcontactdozen. 2. Als niet wordt voldaan aan de bepalingen van het omgevingsplan is de situatie kennelijk al twee jaar gedoogd. Heeft de gemeente voor deze situatie een gedoogbeschikking afgegeven? Antwoord: Er is geen gedoogbeschikking afgegeven.

In de eerdere RIB 24-60 heeft het college de contextuele achtergrond aangegeven waarin dit is gebeurd. Informatievoorziening aan Oekraïense vluchtelingen in opvanglocatie Dongen – Vaart Wij lazen in de beantwoording van de vragen van het CDA dat de Oekraïense vluchtelingen op 19 juni 2024 via een brief op de hoogte zijn gesteld van het beëindigen van de overeenkomst en zijn uitgenodigd voor een informatieavond. Over deze brief hebben wij de volgende vragen: 1.

Klopt het dat deze brief in het Russisch was opgesteld? Antwoord: De brief van 19 juni 2024 is inderdaad in het Russisch opgesteld.

2.

Zo ja, wat is de reden dat deze brief in het Russisch was opgesteld en kan het college zich voorstellen dat juist voor Oekraïense vluchtelingen de taal waarin een brief is opgesteld heel gevoelig kan liggen? Antwoord: In overleg met de Oekraïense vluchtelingen in Glorieux is afgesproken dat wij in het Russisch kunnen en mogen communiceren. Het is uiteraard nooit de bedoeling geweest de Oekraïense vluchtelingen te kwetsen door voor deze taal te kiezen. De gemeente heeft in verdere communicatie steeds voor een beëdigd vertaler en tolk gekozen welke in het Oekraïens met de vluchtelingen communiceerde.

3.

Waarom is er voor gekozen deze brief pas op 19 juni 2024 aan de vluchtelingen te versturen, terwijl de opzegging van de overeenkomst door de gemeente al op 21 mei schriftelijk was gebeurd? Antwoord: De beheerders hebben tijdens een gesprek met de gemeente aangegeven dat zij graag zelf de Oekraïense vluchtelingen informeren over het besluit van de gemeente. Hier is tijd voor gegeven.

Oproep aan gemeentes Tot slot onze laatste vraag: 1. Hoe verhoudt het besluit om een opvanglocatie met 18 opvangplekken te sluiten zich tot de recente nieuwsberichten waarin de aanmeldlocatie in de Jaarbeurs in Utrecht zijn deuren moet sluiten en er een dringende oproep aan de gemeentes wordt gedaan om creatief te zijn in het realiseren van opvangplekken en het ondersteunen van particuliere initiatieven? Antwoord: Binnen de Regionale Regietafel Hart van Brabant (RRT HvB) worden in gezamenlijkheid afspraken gemaakt over het zo nodig opschalen van het aantal benodigde opvangplekken. De gemeente Dongen voldoet aan de gemaakte afspraken.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

dr. G.W. Goedmakers

ir. J.C. Slagboom

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.