24-07 Art 35 vragen CDA CvanOs ANTW- Opvanglocaties Oekraïense vluchtelingen

Sc hriftelijke vra gen ex. a rt. 3 5 RvO Naam:

Coert van Os

Datum: 5 juli 2024 Zaaknummer:

2024-152710

Onderwerp:

Collegebesluit ‘Centraliseren opvang Oekraïense vluchtelingen’

Portefeuillehouder:

Wethouder de Jong

Mondeling / schriftelijke beantwoorden

Geachte burgemeester en wethouders, Op 7 mei 2024 heeft u – volgens de openbare besluitenlijst – ingestemd met “het zoveel als mogelijk centraal opvangen van Oekraïense Vluchtelingen op de locaties Glorieux en Heuvelstraat / GGZ.” In het besluit staat ook “middels een raadsinformatiebrief informeert het college de gemeenteraad hierover.” Volgens onze informatie hebben wij deze raadsinformatiebrief (nog) niet ontvangen. Naar aanleiding van het genomen besluit en de missende raadsinformatiebrief hebben wij hierover een aantal vragen. 1. Wat is de reden dat de gemeenteraad deze raadsinformatiebrief (nog) niet heeft ontvangen? En wanneer kan de gemeenteraad de raadsinformatiebrief (alsnog) verwachten? De RIB is gepland nadat het proces omtrent centralisatie (deels) is afgerond. U mag deze in augustus verwachten. 2. Wat is de reden / zijn de redenen om Oekraïense vluchtelingen zo veel als mogelijk centraal op te vangen? We willen graag de regie op alle facetten van de opvang van Oekraïense vluchtelingen behouden. Met het in de lucht houden van locatie Dongen-Vaart en Bergmolenstraat is dat niet mogelijk. We staan voor uniformiteit in de dagelijkse begeleiding vanaf het eerste moment in Nederland, waaronder het aanvragen van bankrekeningen, taalles, het activeren richting werk enz. Om deze uniformiteit te garanderen is gekozen voor één begeleidende partij voor alle locaties.

De instroom blijft groot, maar de plaatsen beperkt. Door te centraliseren, houden we de grip op de plaatsing van Oekraïense vluchtelingen in afstemming met collega-gemeenten binnen de regionale regietafel. We bepalen als gemeente zelf hoeveel Oekraïense vluchtelingen we op onze gemeentelijke opvanglocaties kunnen opvangen.

Pagina 1 van 6

Door de Rijksoverheid is destijds aan gemeenten gevraagd om coulant om te gaan met handhaving op strijdig gebruik ten aanzien van bestemmingsplannen (na invoering Omgevingswet: Omgevingsplan). Nu de opvang van Oekraïense vluchtelingen langer duurt dan verwacht en gemeenten verantwoordelijk zijn voor alle facetten van de opvang, moeten we ook gaan toezien en handhaven op o.a. strijdig gebruik in relatie tot het Omgevingsplan en niet voldoen aan bewoning conform de vereisten van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Locatie Dongen-Vaart is in november 2023 gecontroleerd door de bouwtoezichthouder. Hoewel brandveilig, voldoet de locatie en het gebruik hiervan niet aan de bepalingen uit het Omgevingsplan en aan de vergunningseisen.

3. Op basis van welke informatie bent u tot de conclusie gekomen dat Oekraïense vluchtelingen zo veel als mogelijk centraal opgevangen moeten worden? Kan dit ook gedeeld worden met de gemeenteraad? Zie bovenstaande beantwoording. In de Jaarrekening 2023 van de gemeente Dongen lezen we: “Eind 2023 hebben we 90 Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente opgevangen. Ze zitten verspreid over vier locaties: Glorieux (34), Heuvelstraat (GGZ Breburg) (31), Bergmolenstraat (10) en aan de Vaartweg in Dongen-Vaart (15).” 4. Waarom prefereert het college de locaties Glorieux en Heuvelstraat (GGZ Breburg) boven de locaties Bergmolenstraat en Vaartweg? De locaties Glorieux en Heuvelstraat zijn dicht bij elkaar gelegen en bieden ruimte aan een grotere groep bewoners met bijbehorende faciliteiten. Dagelijkse begeleiding wordt hierdoor meer centraal georganiseerd. Op locatie Glorieux is deze ruimte gecreëerd na het vertrek van een aantal arbeidsmigranten. Locatie Dongen-Vaart is in november 2023 gecontroleerd door de bouwtoezichthouder. Hoewel brandveilig, voldoet de locatie en het gebruik hiervan niet aan de bepalingen uit het Omgevingsplan en aan de vergunningseisen. Deze opvanglocatie betreft een onwenselijke situatie waarbij op punten niet wordt voldaan aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. De locatie Bergmolenstraat is ook geschikt voor de opvang van andere doelgroepen. 5.

Op welke wijze zijn de beheerders én de Oekraïense vluchtelingen (bewoners) op de locaties Bergmolenstraat en Vaartweg (vooraf) bij het besluit betrokken? Locatie Dongen-Vaart • 29 april 2024: De beheerders van locatie Dongen-Vaart zijn tijdens een gesprek op 29 april 2024 geïnformeerd over het bestuurlijk besluitvormingsproces en het voornemen de locaties te centraliseren. • 15 mei 2024: Er heeft een gesprek met de beheerders en wethouder plaatsgehad waarin werd bevestigd dat de overeenkomst beëindigd zou

Pagina 2 van 6

•

•

•

• •

worden per 1 juli 2024. De overeenkomst is op 21 mei 2024 schriftelijk opgezegd met inachtneming van de gestelde opzegtermijn. 19 juni 2024: De Oekraïense vluchtelingen die verblijven op locatie DongenVaart zijn met een brief op de hoogte gesteld van het beëindigen van de overeenkomst en uitgenodigd voor een informatieavond op de locatie Glorieux op 27 juni 2024. Tijdens deze informatieavond zouden zij de nieuw opgeleverde keuken en kamers kunnen bekijken en afspraken kunnen maken over de verhuizing. Een reactie op de uitnodiging is op 19 juni 2024 gekomen in de vorm van een schriftelijke reactie door de beheerder. Hierin werd aangegeven dat alle Oekraïense vluchtelingen die verblijven op locatie Dongen-Vaart niet naar locatie Glorieux willen verhuizen. De begeleidingspartij heeft hierna meermaals telefonisch en per mail (o.a. op 28-06-2024, 02-07-2024, 09-07-2024, 11-07-2024) contact gezocht met de beheerders van locatie Dongen-Vaart in een poging de bewoners persoonlijk te informeren. Dit is niet gelukt. Op 8 augustus 2024 zijn de Oekraïense vluchtelingen per brief uitgenodigd voor een nieuwe informatiebijeenkomst op het gemeentehuis op 13 augustus 2024. Op 13 augustus 2024 zijn de Oekraïense vluchtelingen per mail op hun persoonlijke e-mailadres uitgenodigd voor de informatieavond op die dag. Tijdens de informatieavond was een onafhankelijk, beëdigd tolk aanwezig.

Helaas zijn er geen genodigden op deze uitnodigingen ingegaan.

Tot op heden is het – tot ongenoegen van de gemeente - niet gelukt in contact te komen met de bewoners. •

Vanaf 15 augustus verloopt de informatievoorziening omtrent de verhuizing enkel en alleen schriftelijk (per brief). De Oekraïense vluchtelingen ontvangen schriftelijk bericht over de termijn voor verhuizing. De beheerder van de voormalige gemeentelijke opvanglocatie ontvangt hiervan een kopie.

Locatie Bergmolenstraat De bewoners van de Bergmolenstraat worden op het moment dat sprake is van verhuizing geïnformeerd. 6. Hoe staan de Oekraïense vluchtelingen (bewoners) op de locaties Bergmolenstraat en Vaartweg tegenover een (nieuwe) verhuizing naar een andere locatie? De gemeente heeft de Oekraïense vluchtelingen zelf nog niet gesproken. Via de beheerders van de locatie Dongen-Vaart heeft de gemeente een brief ontvangen als reactie op de informatiebrief van 19 juni 2024. Deze brief is opgesteld door de beheerders van opvanglocatie Dongen-Vaart en ondertekent door de Oekraïense vluchtelingen van de locatie Dongen-Vaart. In deze brief geven ze aan dat de bewoners liever op de locatie Dongen-Vaart blijven. Echter is dit géén gemeentelijke opvanglocatie meer. Dit heeft gevolgen voor de vergoeding die de locatie ontvangt en voor de vereiste vergunning als bepaald in de Omgevingswet.

Pagina 3 van 6

Zoals eerder aangegeven is het tot op heden niet gelukt het gesprek aan te gaan met de Oekraïense vluchtelingen zelf. Daarom zijn ze voor de informatieavond op 13 augustus uitgenodigd om over dit proces in gesprek te gaan. De beheerder van de locatie Dongen-Vaart gaf aan dat bewoners niet voornemens waren om gebruik te maken van deze uitnodiging. Bij deze bijeenkomst was een beëdigd tolk aanwezig. Geen van de genodigden is op de bijeenkomst van 13 augustus in het gemeentehuis verschenen. 7. Kunnen de Oekraïense vluchtelingen (bewoners) de verhuizing weigeren? Nee, de verhuizing kan niet geweigerd worden. Het is de bewoners ten allen tijde toegestaan te verhuizen naar een gemeentelijke opvang in een andere gemeente, of zelf op zoek te gaan naar particuliere woonruimte. Langer verblijven op deze locatie is niet mogelijk. 8. Op welke wijze zijn de Oekraïense vluchtelingen (bewoners) geïnformeerd over de verhuizing? En hoe hebben zij deze communicatie ervaren? Zie beantwoording vraag 5 en 6. De (particuliere) opvanglocatie aan de Vaartweg in Dongen-Vaart (Ter Vermaak ende Lering ) vangt sinds juli 2022 Oekraïense vluchtelingen op voor de gemeente Dongen. De beheerders en de bewoners hebben bezwaar gemaakt tegen het genomen collegebesluit. De motivering hiertoe hebben zij in een brief van 12 juni jl. aan u toegelicht. 9.

Wanneer is deze particuliere organisatie door u geïnformeerd over het (voorgenomen) besluit? Zie beantwoording vraag 5. 10. Staat het een opvanglocatie vrij om opvang (particulier) te continueren? Zie beantwoording vraag 7. Hierbij is het van belang dat er conform vergunningseisen wordt gehuisvest en dat particuliere opvang c.q. gastgezinnen geen financiële vergoeding vanuit de overheid ontvangen. 11. Het bezwaar is (volgens onze informatie) niet-ontvankelijk verklaard, omdat het collegebesluit geen besluit in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht is. Kunt u toelichten waarom het collegebesluit geen “schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.” is? Een rechtshandeling is publiekrechtelijk als zij is gebaseerd op een publiekrechtelijke grondslag. In de regel is daarvoor nodig dat het bestuursorgaan de bevoegdheid tot het verrichten van die handeling ontleent aan een specifiek wettelijk voorschrift. In dit geval is hier geen sprake van. De overeenkomst tussen de gemeente Dongen en Ter Vermaak ende Lering BV betreft een privaatrechtelijke overeenkomst met daarin een opzegclausule. Dit maakt dat bezwaar tegen de opzegging van de overeenkomst niet mogelijk is.

Tot slot, op 26 september 2022 is de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd dat Refugee Team de gemeente Dongen bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen ondersteunt en dit overneemt van Vluchtelingenwerk. Inmiddels begrijpen Pagina 4 van 6

wij dat Refugee Team de ondersteuning niet meer uitvoert, maar dit is overgenomen door een andere partij. Indien dit het geval is, hebben wij de volgende vragen: 12. Wie voert nu de ondersteuning uit? De begeleiding van de Oekraïense vluchtelingen is op dit moment belegd bij Vierkracht Wonen BV. Daarnaast zijn ook nog partijen in beeld die zorgen voor een beheer van de locaties dan wel aanpalende voorzieningen. 13. Per wanneer voert Refugee Team de ondersteuning niet meer uit? Januari 2024. 14. Wat is hiervan de reden? Zoals aangegeven duurt de opvang van Oekraïense vluchtelingen langer dan in eerste instantie verwacht. Dit betekent dat de opvang moet worden belegd binnen reguliere processen binnen de ambtelijke organisatie. De partijen die worden betrokken bij de ondersteuning van Oekraïense vluchtelingen (dat zijn er meer dan alleen de partij die begeleiding uitvoert) dienen de ambtelijke organisatie zoveel als mogelijk te ontlasten om de overige opgaven en ambities goed te kunnen uitvoeren. Dit betekent dat we door de jaren heen ook andere / meer taken beleggen bij de partijen die zorgen voor de ondersteuning op de resterende locaties . Onder meer vanwege die reden worden keuzes gemaakt.

Dit zegt niet iets over de kwaliteit van betreffende partijen, maar wel over de interne afwegingen die worden gemaakt om onze opgaven en ambities in haar totaliteit te kunnen bewerkstelligen. 15. Welk bedrag betaalt de gemeente jaarlijks voor de ondersteuning van Oekraïense vluchtelingen? Was hiervoor een (meervoudige) aanbesteding nodig? De ondersteuning van Oekraïense vluchtelingen valt uiteen in meerdere onderdelen, waaronder begeleiding, beheer en bijvoorbeeld ondersteuning van andere partijen. Tot op heden is het niet nodig geweest om voor één van de onderdelen een openbare aanbesteding in te richten. -

Toelichting op onderstaande uiteenzettingen: In dit overzicht houden we de categorisering aan zoals wordt gehanteerd door de Rijksoverheid; De bijdrage vanuit het Rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen per beschikbare plaats per dag is in 2024 lager dan in 2023; In het overzicht van 2024 is de doorbelasting van de inzet van de ambtelijke organisatie nog niet opgenomen; Het restant over 2024 zal substantieel lager uitvallen dan het restant in 2023 daar we trachten de ambtelijke organisatie zoveel als mogelijk proberen te ontlasten zonder de regie te verliezen.

2023:

Doorbelasting inzet ambtelijke organisatie Huisvestings- en transitiekosten Overige leveringen en diensten Rijksbijdr. Bekostigingsreg. opvang ontheemde Oekraïne

-87.981,08 -447.398,13 -266.476,84 2.375.906,56

Restant

1.574.050,51

Pagina 5 van 6

2024 (tot op heden - 31-7-2024) :

Huisvestings- en transitiekosten Overige leveringen en diensten Rijksbijdr. bekostigingsreg. opvang ontheemde Oekraïne Bekostigingsregeling opvang ontheemde Oekraïne Terugvordering opvang ontheemde Oekraïne

-313.768,69 -127.002,05 2.003.850,00 -100.839,00 2.814,72

Restant tot op heden (31-7-2024)

1.465.054,98

Wij zien de vragen graag – conform Reglement van Orde van de gemeenteraad – zo spoedig mogelijk schriftelijk beantwoord worden, in ieder geval binnen 30 dagen nadat de vragen zijn ingediend. Bij voorbaat onze dank. Met vriendelijke groet, Coert van Os Raadslid Mede namens, de fractie van het CDA Dongen - ’s Gravenmoer

Pagina 6 van 6