20230323-04 Art 35 D66 UKöse ANTW- Ervaringen Dongen met nieuwe wet inburgering

Aan de fractie van D66 c.c. Leden van de gemeenteraad

Dongen, 21 april 2023

Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr. Betreft

: : : : :

0 Deniz Yerlikaya-Satici / 140162 Beantwoording vragen ex. art. 35 RvO inzake ervaringen met de Wet inburgering 2021.

Geachte fractie van D66,

In antwoord op uw vragen vindt u hieronder de beantwoording van uw schriftelijk gestelde vragen over de ervaringen met de Wet inburgering. 1. Krijgt Dongen voldoende informatie van het COA over personen wanneer deze gekoppeld worden aan onze gemeente, zodat de gemeente zich ook kan voorbereiden voorafgaand aan de komst van de inburgeraar? Zo nee, aan welke informatie is behoefte? En op welke wijze bereidt de gemeente de inburgering dan wel voor, voorafgaand aan de komst van de inburgeraar? Ja. Wij ontvangen voldoende informatie van het COA om ons voor te bereiden op inburgering. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van hun applicatie waarin alle klanten staan geregistreerd. Daarnaast is de casemanager van het COA ook bekend bij ons zodat we waar nodig aanvullende informatie kunnen vragen voor een warme overdracht. 2. Hoe kijkt de wethouder naar de mogelijkheden voor maatwerk bij het maken van het Persoonlijk Inburgeringsplan (PIP) met de inburgeraar? Maatwerk en snelheid staat in het inburgeringstelsel centraal. Dit onderstrepen wij. 3. Als de inschatting is dat iemand het niveau van B1 niet zal halen, wordt deze persoon dan in de Zroute ingedeeld, of zijn er andere mogelijkheden? Het PIP is een individueel traject waar de leerbaarheidstoets onderdeel van is.

De toets geeft antwoord op de vraag of de leerroute op taalniveau B1, met mogelijkheid tot afschaling naar taalniveau A2, voor de inburgeraar haalbaar is. Als uit de leerbaarheidstoets blijkt dat het

taalniveau B1 (inclusief afschaling naar taalniveau A2) niet haalbaar is, dan lijkt een keuze voor de Z-route voor de hand te liggen. Echter vinden wij het belangrijk dat de uitkomst van de toets in de context wordt geplaatst van alle informatie die in de brede intake wordt opgehaald. En we hebben dan ook de mogelijkheid om onderbouwd af te wijken van de uitslag van de leerbaarheidstoets. 4. Welke afwegingen worden gemaakt bij de keuze van een route voor inburgeringsplichtigen? Wordt hierbij bijvoorbeeld eerder gekeken naar haalbaarheid of naar potentie van de inburgeraar? Potentie van de inburgeraar. Wij monitoren de voortgang van het inburgeringstraject en de haalbaarheid van een succesvolle afronding binnen het daarvoor gestelde termijn. 5. Kan een inburgeringsplichtige, indien hij of zij werk vindt, een route volgen waarbij voorgenoemde inburgeringsplicht zodanig ingevuld kan worden dat deze het werk zo min mogelijk in de weg zit? Werken naast het inburgeringstraject blijft een lastige combinatie. Het aanbod van taallessen vindt namelijk overdag plaats. In de praktijk zien we een enkele keer dat een inburgeraar al betaald werk heeft bij instroom. In deze gevallen kan de combinatie van het inburgeringstraject en werk een probleem vormen. Er zijn momenteel een aantal gemeenten die onderzoeken of het mogelijk is werken én inburgeren wel te combineren. 6.

Welke knelpunten ervaart Dongen (verder) bij het vaststellen van een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP)? Heeft dit impact op de kwaliteit van een PIP? Wij ervaren geen knelpunten bij het vaststellen van een PIP. 7. Hoeveel tijd kost het de gemeente om een PIP vast te stellen? Wat gebeurt er als dit niet lukt in de door het Rijk voorgeschreven 10 weken? Dat tijdsinvestering is afhankelijk of het een asiel- of gezinsmigrant betreft. Voor het vaststellen van een PIP voor een asielmigrant is gemiddeld acht uur nodig, verspreid over maximaal 10 weken. Het vaststellen van een PIP voor een gezinsmigrant duurt gemiddeld zes uur. De gemeente kan afwijken van deze hoofdregel. Dat kan alleen als het redelijkerwijs niet mogelijk is om het PIP binnen de 10-wekentermijn vast te stellen zonder informatie van een derde, van welke informatie het college in afwachting is. Uiterlijk twee weken na ontvangst van deze informatie stelt het college het plan dan alsnog vast. 8. Op welke wijze monitort Dongen de voortgang in de inburgering van gezinsmigranten en heeft de gemeente hier voldoende gegevens voor? Er vinden voortgangsgesprekken plaats waarin we de voortgang van het inburgeringstraject en het verloop van de taalontwikkeling bespreken. 9.

Welke eventuele knelpunten komt Dongen tegen bij de begeleiding van gezinsmigranten? Voor gezinsmigranten geldt dat zij de kosten van het taalonderwijs en de inburgeringsexamens zelf moeten betalen. Hiervoor kunnen zij een lening afsluiten bij DUO. Wij zien in de praktijk dat zij liever geen lening afsluiten en zich hierdoor niet inschrijven op een taalschool. Ze proberen het op eigen kracht te leren. Wij kunnen ze niet verplichten zich in te schrijven. Wel informeren wij hen over het formele en informele taalaanbod en benadrukken wij het belang van het leren van de Nederlandse taal. 10. Kan de wethouder aangeven hoe financiële ontzorging van inburgeringsplichtigen verloopt? Volgens de wet moeten inburgeringsplichtige statushouders in het eerste half jaar dat zij een bijstandsuitkering hebben verplicht worden ‘financieel ontzorgd’. Dit betekent dat vanuit de bijstandsuitkering de huur, zorgverzekering en gas, water en licht betaald worden. Inmiddels is bekend geworden dat gemeenten meer ruimte krijgen voor maatwerk bij de inrichting van het financieel ontzorgen en dat wij de ondersteuning kunnen aanpassen aan de indivduele situatie. Het financieel ontzorgen was in het begin lastig vorm te geven in de praktijk en het werd snel duidelijk dat meer aadacht nodig was voor deze doelgroep. We verrichten de betalingen vanuit de

bijstandsuitkering en hebben een budget-coach die de inburgeraars begeleid in het proces van financieel zelfredzaam worden. De recente aanpassingen vanuit het rijk geeft ons ruimte om meer maatwerk te leveren en per dossier goed te kijken wat er nodig is. 11. Heeft de gemeente voldoende inzicht in de gegevens die nodig zijn voor een goede financiële ontzorging? Welke eventuele andere knelpunten komt de gemeente tegen (bijv. bij de keuzevrijheid en het eigen risico bij zorgverzekeringen)? Ja, hierover zijn duidelijke afspraken gemaakt tussen de gemeente, Casade en Vluchtelingenwerk. Een van de knelpunten is dat bij aanvang van de uitkering er te weinig geld overblijft omdat de toeslagen nog niet zijn vastgesteld. Dit betekent dat bij betaling van de vaste lasten er te weinig leefgeld overblijft. Daarnaast is het voor de inburgeraars niet altijd duidelijk hoeveel geld ze te besteden hebben en voor welk doeleinde een uitkering is overgemaakt, zoals bijvoorbeeld het inrichtingsbudget. Iedereen is vrij om te kiezen welke energiemaatschappij of zorgverzekering zij wilt. Een aandachtspunt is dat sommige ‘budget aanbieders’ vaak alleen werken met automatische incasso. Hierdoor kunnen wij deze vaste lasten niet altijd direct overmaken. 12.

Op welke wijze bereidt onze gemeente zich voor op een mogelijke toename in inburgeringsactiviteiten door de wens van Oekraïense ontheemden om langer in Nederland te verblijven? Tegen welke knelpunten loopt Dongen aan in de voorbereiding? Wat is er nodig om deze knelpunten te doorbreken? Op dit moment vallen Oekraïense vluchtelingen onder de richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne. Vluchtelingen uit Oekraïne die besluiten direct asiel aan te vragen, zullen verblijven in de reguliere COA-opvanglocaties. Het grootste knelpunt is dan de opvangcapaciteit bij het COA en de doorstroom naar permanente huisvesting. Gemeenten worden opgeroepen om locaties beschikbaar te stellen, terwijl dat dat niet altijd haalbaar is. Daarnaast wordt vanwege de verhoogde toestroom de taakstelling huisvesting statushouders hoger en is het mogelijk dat we dan de taakstelling niet realiseren. 13. Hoe verloopt de begeleiding van inburgeraars die nog onder de oude wet (wi2013) moeten inburgeren? Dit loopt goed. De groep inburgeraars onder de oude wet hebben deelgenomen aan de Pilot inburgering. In deze Pilot zijn trajecten aangeboden in de geest van de nieuwe Wet inburgering. Deze Pilot is inmiddels afgerond. Echter heeft deze groep ook een uitkering op grond van de Participatiewet. In dit kader krijgen ze ondersteuning bij de versterking van hun participatie (naar vermogen) en taal.

Daarnaast is er nog de ELIP-groep. Dit zijn inburgeraars onder de oude wet waarbij de inburgeringstermijn binnen een half jaar afloopt en waarbij de verwachting is dat ze dit mogelijk niet gaan halen. Voor deze groep zijn beperkte financiële middelen beschikbaar gesteld aan de gemeente. Vanuit dit budget kunnen we in gesprek met de inburgeraar kijken wat aanvullend nodig is om de inburgering binnen de termijn te behalen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris, De burgemeester,

Mr. H.L.M. van Noort

Drs. M.C. Starmans-Gelijns

i

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden.