20230316-01 TV VVD FdenBroeder ANTW- Aanvullend krediet IKC JJ Anspach

Te c h n i s c h e v r a a g Naam:

Frans den Broeder

Datum: 3-3-2023 Onderwerp:

Aanvullend krediet IKC J.J. Anspach

Portefeuillehouder:

Denise Kunst

Behandeland ambtenaar: Team Maatschappelijk Beleid Vraag / vragen In reactie op de antwoorden op onze technische vragen d.d. 28-2-2023 hebben we de volgende vragen: 1. Er wordt gesteld dat de J.J. Anspach school een leerlingenstop kent sinds de zomer van 2021. Aangezien het aantal leerlingen van de Anspach jaarlijkse stijgt, is er per definitie geen sprake van een leerlingenstop, maar een selectiever aannamebeleid. Zie https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/basisonderwijs/vraag-enantwoord/mag-een-basisschool-mijn-kind-weigeren. Graag verduidelijking hoe men “leerlingenstop” definiteert. PCPO geeft hierover het volgende aan: Een echte leerlingstop is er niet, dat kan ook niet, omdat we wel onze uitstroom moeten aanvullen (vanuit groep 8). Wij sturen op het afgesproken maximum van 290. 2. Er wordt gesteld dat wachten op de nieuwe leerlingenprognoses zou afwijken van de Verordening Voorzieningen Onderwijshuisvesting gemeente Dongen 2017: Met referte aan de verordening: a.

Bijlage 2, artikel A, lid 1: “Een prognose van het aantal te verwachte leerlingen van een school voor basisonderwijs of een school voor voortgezet onderwijs wordt gemaakt voor een periode van minstens vijftien jaar, met als eerste jaar het jaar waarin de start van de bekostiging wordt gewenst (de prognoseperiode).” Dat jaar is dus 2023, of zoveel later als dat het geld beschikbaar moet zijn om de bouwkosten te betalen, niet het jaar van het eerste verzoek voor kredietvotering. Immers, het “jaar waarin de bekostiging wordt gewenst” dient verstaan te worden het jaar waarin men kan aanbesteden en kan gaan bouwen, niet de jaren waarin er sprake is van ontwerpen, begrotingen, berekeningen, vergunningen enz. Zie ook verder onze vragen 6 en 7. We weten maar al te goed hoe lang dergelijke trajecten kunnen duren. Daarom voorziet de verordening ook middels artikel 3 in de mogelijkheid van een voorbereidingskrediet. Graag uitleg van de portefeuillehouder. U stelt dat bekostiging niet eerder gewenst is dan 2023. Dat is niet juist: bekostiging is gewenst vanaf het eerste moment dat er kosten gemaakt worden voor de nieuwbouw, dat was in jaar 2021. Een voorbereidingskrediet wordt gebaseerd op een goedgekeurd investeringskrediet dat vastgesteld is door de gemeenteraad.

Pagina 1 van 5

b. Bijlage 2, artikel A, lid 2: “De prognose omvat gegevens voor minstens een periode van zes jaar (de analyseperiode) met als laatste jaar het jaar dat voorafgaat aan het indienen van de aanvraag. De prognose is niet meer dan twee jaar oud.” Het jaar van indienen van de aanvraag van het eerste investeringskrediet was 2021. Echter, er wordt nu een aanvullend krediet gevraagd van een substantieel bedrag én dat terwijl er nog steeds niet is aanbesteed voor de bouw. In lijn met de verordening betekent dat we leerlingenprognoses moeten hebben gebaseerd op een analyseperiode tot en met 2022. Uw stellingen zijn onjuist. De planontwikkeling is direct na de kredietvotering in december 2021 gestart. Dit heeft inmiddels geresulteerd in een ontwerp dat passend bij de afspraken over de schoolomvang in het programma van eisen voldoet, aan hetgeen uw raad geaccordeerd heeft bij de kredietvotering. De aanbestedingsprocedure voor IKC Anspach is inmiddels gestart. Er zal niet eerder een opdracht gegund worden dan dat de raad een besluit heeft genomen over voorliggend (aanvullend) kredietvoorstel. Immers, wat nu als er door welke oorzaak ook vertraging was ontstaan en deze aanvullende aanvraag pas over bijv. drie jaar was gekomen. Zou het college dan nog steeds rekenen met de leerlingencijfers tot en met 2020? Dat kan o.i. niet kloppen.

De juridische logica van de verordening is wat ons betreft helder. Omdat de verordening niet expliciet voorziet in situaties van vertraging in planfase of uitloop van investeringsbegroting, dient hier de logica van haar uitgangspunten te worden gevolgd en dat betekent in casu dat er eerst nieuwe leerlingenprognoses moeten komen. De casus die u schetst is niet aan de orde. Er is geen sprake van vertraging. Na de kredietvotering door de gemeenteraad op 16 december 2021 is direct het ontwerptraject voor het IKC Anspach gestart. De planontwikkeling loopt sindsdien voortvarend. Er wordt uitvoering gegeven aan het programma van eisen dat als onderlegger diende bij de kredietaanvraag. U stelt dat het college heeft gerekend met leerlingencijfers tot en met 2020. Dit is onjuist: er is gewerkt met de leerlingenprognose die in november 2020 opgesteld is, en die vooruitblikt op de periode na 2020. De prognose is gekoppeld aan de aanvraag en niet aan het krediet. Is de portefeuillehouder het eens met onze lezing van de verordening? Zo niet, dan graag antwoord van een juridisch deskundige hoe de verordening moet worden begrepen in onderhavige casuïstiek inclusief, voor zover beschikaar, referentie aan toepasselijke jurisprudentie. Bovenstaand is per alinea de reactie opgenomen. Er is geen jurisprudentie beschikbaar hierover. c. Bijlage B: Dit artikel gaat over voedingsgebied.

In de beantwoording van onze artikel 33-vragen van 9-12-202 inzake IKC Heilig Hart, vraag 11 antwoordde de wethouder op dat er geen primaire of secundaire voedingsgebieden door de scholen of de gemeente zijn aangewezen. Dat roept de vraag op: Wat is het voedigingsgbied van het IKC J.J. Anspach? Pagina 2 van 5

De gemeente heeft geen afspraken gemaakt over voedingsgebieden. Waar bijlage B van de Verordening over gaat is de beschrijving van het gebied waaruit leerlingen van een school afkomstig zijn. Pronexus – het bureau dat de leerlingenprognoses voor de gemeente Dongen opstelt – heeft deze gebieden in de prognoses geinventariseerd en benoemd. Dit gebeurt op basis van inschrijfgegevens. In de prognoses die Pronexus in november 2020 opstelde, zijn de volgende wijken benoemd als gebied waar leerlingen van de JJ Anspach vandaan komen: West 1, West 2, Centrum, Hoge Akker, Oud Dongen, Dynamische buurten (overig). 3. Is er bij het eerste investeringskrediet voor het IKC J.J. Anspach conform de verordening gerekend met leerlingenprognoses o.b.v. een analyseperiode tot en met 2020? Ja. Het bureau Pronexus dat onze leerlingenprognoses opstelt gebruikt daarvoor een programma dat daartoe goedgekeurd is door de VNG en dat voldoet aan de eisen die de verordening stelt. Voor de duidelijkheid: er is gewerkt met de leerlingenprognose die in november 2020 opgesteld is, en die vooruitblikt op de periode na 2020. Bij het opstellen van die prognose heeft Pronexus onder andere de gegevens van de periode voorafgaand aan 2020 geanalyseerd (conform de eisen van de verordening). 4. Wanneer wordt het aanbestedingstraject gestart voor de IKC J.J.

Anspach? Het aanbestedingstraject is reeds uitgezet (de uitvraag is gepubliceerd). De opdracht wordt niet eerder gegund dan dat uw raad heeft besloten over voorliggende kredietvraag. 5. Artikel 95, lid 3 van de Wet op het primair onderwijs stelt duidelijk dat: “Burgemeester en wethouders nemen uitsluitend voorzieningen in de huisvesting in het programma op, voor zover: -

met de voorzieningen in het kalenderjaar volgend op het jaar van vaststelling van het programma redelijkerwijs een aanvang kan worden gemaakt dan wel de voorzieningen in het desbetreffende kalenderjaar kunnen worden gerealiseerd, en

-

niet een van de weigeringsgronden, genoemd in artikel 100, van toepassing is.”

De kostenraming van het Programma van eisen voor IKC J.J. Anspach dateert uit april 2021. Acht maanden later in december 2021 is het investeringskrediet gevoteerd. Waarom is niet zo spoedig mogelijk na toekenning van het investeringskrediet een aanbestedingstraject gestart om te waarborgen dat binnen voornoemde wettelijke termijn de bouw kon starten én we zekerheid zouden hebben gekregen over de bouwkosten? Een aanbesteding wordt altijd vooraf gegaan door een ontwerptraject. Daartoe was eerst een besluit over het investeringskrediet nodig. Na toekenning van het investeringskrediet in december 2021 is direct het ontwerptraject gestart. De wetstekst verwijst naar een procedure waar we in Dongen bij het vaststellen van het Plan van Aanpak Onderwijshuisvesting Dongen 2018 en via de uitvoering van de motie van uw raad daarbij (gericht op flexibiliteit in voortgang van plannen) – beiden vastsgesteld in september 2017 - in afstemming met het onderwijsveld andere keuzes in gemaakt hebben. Er is destijds besloten om het Plan van Aanpak (Integraal Huisvestingsplan) vast te stellen als uitvoeringsagenda en de toen geraamde

Pagina 3 van 5

investeringen indicatief op te nemen in de meerjarenbegroting. Het college kreeg de opdracht van uw raad om daarna op locatieniveau per IKC verdere uitwerking van plannen vorm te geven. Op basis daarvan zouden per IKC afzonderlijke kredietvoorstellen naar de raad gebracht worden, waarmee de begroting maatgericht bijgesteld zou worden. Deze werkwijze is gericht op flexibiliteit, maatwerk, zo goed mogelijke aansluiting bij de werkelijkheid, en gericht op een zo spoedig mogelijke doorlooptijd voor de scholen. Hiermee hebben wij ingezamenlijkheid besloten, met goede redenen af te wijken van het proces van het Programma zoals beschreven in de verordening. Deze werkwijze is de afgelopen jaren naar tevredenheid van alle partijen uitgevoerd. Uw raad is via de halfjaarlijkse voortgangsmonitor Onderwijshuisvesting steeds over de stand van zaken in de uitvoering van deze werkwijze geïnformeerd. 6. Als het college zich aan de wet had gehouden, had het investeringskrediet alleen ter votering aan de raad mogen worden voorgelegd als in redelijk kon worden verwacht dat in 2022 de bouwwerkzaamheden konden aanvangen of worden gerealiseerd. In het raadsvoorstel van de kredietvotering 2021-016571 staat bij punt 1.1 onder “Kanttekeningen”: “Enkele direct omwonenden van de planlocatie voor het IKC hebben mogelijk bezwaar tegen de komst van het IKC.

Bij de ontwikkeling van het IKC is daarom rekening te houden met eventuele proceduretijd die benodigd kan zijn wanneer omwonenden bezwaar aantekenen tegen aspecten van de bouw. Het risico hierop wordt actief geminimaliseerd door een goede communicatie over de plannen en gesprekken met stakeholders en buurtbewoners.“ Dit roept de vraag op: Op welke gronden heeft het college geoordeeld dat er in redelijk verwacht kon worden dat conform de voornoemde wetgeving in 2022 met bouwwerkzaamheden kon worden begonnen of de bouw zelfs dat jaar al gerealiseerd kon worden? Uw stelling is onjuist: het college heeft dit niet zo geoordeeld zoals u in uw vraag stelt. In het raadsvoorstel over het oorspronkelijke investeringskrediet (door de raad vastgesteld op 16 december 2021) gaat het college uit van start bouwwerkzaamheden in 2023. Het college distantieert zich van uw uitspraak dat zij zich niet aan de wet gehouden zou hebben. 7. Met referte naar diezelfde tekst in voornoemd raadsvoorstel: Lopen er momenteel nog bezwaarprocedures en/of juridische procedures van bewoners en/of andere belanghebbenden tegen de bouw van de nieuwe IKC J.J. Anspach? Zo ja, graag toelichting welke invloed dit kan hebben op de bouwplannen en de oplevertermijn. Op dit moment loopt de procedure voor de omgevingsvergunning. Inwoners krijgen daarin gelegenheid om bezwaar aan te tekenen.

Er zijn op dit moment nog geen bezwaren ontvangen. Wel zijn er omtrent de bouwplannen vragen gesteld door omwonenden, welke tijdens de procedure zijn beantwoord. Het is nog niet in te schatten of dit gaat leiden tot een bezwaarprocedure. 8. Er zijn tot nu toe investeringskredieten gevoteerd voor drie nieuwe IKC’s. In hoeverre lopen we als gemeente het risico van precedentwerking, dat als we dit aanvullend krediet zouden voteren, eventuele aanvullende kredietverzoeken voor de twee andere IKC’s niet geweigerd kunnen worden? Als er ook van de andere IKC’s verzoeken komen voor aanvullend krediet – wat niet ondenkbaar is gezien de wereldwijde prijsontwikkelingen – zullen deze steeds individueel beoordeeld moeten worden. Pagina 4 van 5

Daarbij moeten steeds dezelfde uitgangspunten en kaders gehanteerd worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het kader dat de gemeenteraad heeft gesteld ten aanzien van het realiseren van nieuwbouwscholen die BENG zijn en Frisse Scholen Klasse B hebben op het gebied van binnenklimaat. De gemeente kan daar in de uitvoering van de opdracht van de gemeenteraad niet in differentieren per school. Daarbij geldt wel dat de situatie en budgetbehoefte per IKC kan verschillen en dat eventuele aanvragen verschillend kunnen zijn van aard en omvang.

Pagina 5 van 5