20230209-07 TV D66 JdeJong ANTW- RIB 03 Monitor voortgang interne beheersing

Te c h n i s c h e v r a a g Naam:

Joeri de Jong

Datum: 05-02-2023 Onderwerp:

RIB 03 Monitor voortgang interne beheersing

Portefeuillehouder:

R. Jansen

Behandelend ambtenaar: J. van Boekel, C van Tilburg Vraag / vragen Uit de managementletter, p. 4 volgt dat als gevolg van de bijstelling van de algemene uitkering het resultaat is gestegen. Deze bijstelling wordt als een belangrijke oorzaak genoemd. 1. Zijn er andere oorzaken die niet van geringe betekenis zijn geweest en wat waren deze oorzaken? Antwoord: Tijdens de interim controle heeft de accountant voor de beoordeling van het financiële beeld van de gemeente gekeken naar de op dat moment meest recente bestuursrapportage, te weten berap 2022-2. In deze berap zijn de belangrijkste bijstellingen toegelicht. Voor een antwoord op deze vraag verwijzen we naar die berap. De evaluatie van risico’s en beheersingsmaatregelen heeft voldoende de aandacht in de P&C cyclus (p.5). Met betrekking tot TUF Recycling is nooit goed in beeld gebracht op welke manier de risico’s geduid moesten worden, maar was ook niet inzichtelijk welke factoren en actoren invloed hadden op het risico. 2.

Op welke manier worden risico’s die samenhangen met naleefgedrag, of beter gezegd: het ontbreken daarvan, in beeld gebracht, gewogen en geduid? Antwoord: In juni 2021 is de raad bij de aanbieding van het accountantsverslag geïnformeerd over de Integrale Aanpak Risicomanagement van de gemeente. In deze aanpak wordt onderscheid gemaakt tussen beleidsrisico’s (die binnen de P&C-cyclus worden geïnventariseerd en beheerst) en risico’s in uitvoeringsprocessen. Risico’s rondom naleefgedrag hebben betrekking op dit laatste. De beheersing van deze risico’s wordt getoetst binnen de interne controles. Die controles gaan uit van een risicogerichte aanpak waarbij op basis van bevindingen en signalen wordt bepaald hoe de controles ingericht moeten worden.

Met betrekking tot de afschrijving op schoolgebouwen is aandacht vereist ten aanzien van de afschrijvingslasten. Dit kan invloed hebben op zowel de financiering van de begroting als op het exploitatiesaldo. 3.

Wat is het saldo van de huidige afschrijvingslast en de herrekende afschrijvingslast voor de jaren 2023, 2024, 2025 en 2026?

Pagina 1 van 5

Antwoord: In de afgelopen Programmabegroting 2023-2026 is het afboeken van de resterende boekwaarde van de Anspachschool opgenomen. Dat was op dat moment de enige school waarvan besloten was tot sloop (omdat op deze plek het nieuw te bouwen IKC komt). In de begroting hebben we de resterende boekwaarde in één keer in het jaar van de sloop (zijnde 2023) afgeschreven. De accountant heeft aangegeven dat de resterende boekwaarde over de resterende levensduur (zijnde 2022 en 2023) afgeboekt moet worden. Dit zullen we herstellen in de jaarrekening 2022 en berap 2023-1. In onderstaande tabel is het verschil in beide methoden weergegeven. Een minteken is hierbij een nadeel voor de gemeentelijke financiën. 2022

2025

2026

Bijstelling afschrijvingslasten Anspach was

-164.500 11.000 9.000

9.000

Bijstelling afschrijvingslasten Anspach wordt -82.200

-82.200 11.000 9.000

9.000

Verschil

82.300

-82.200

2023

2024

0

0

0

Inmiddels is ook besloten tot sloop van de Noorderpoort (raadsbesluit 22 december jl.). Dat betekent dat volgens dezelfde systematiek de resterende boekwaarde van de Noorderpoort dient te worden afgeschreven, namelijk over de resterende levensduur (zijnde ook hier 2022 en 2023). In onderstaande tabel is het financiële gevolg hiervan gepresenteerd. Zoals zichtbaar in de tabel leidt dit in de jaren 2022 en 2023 tot een nadeel en daarna tot een voordeel. Dit zal voor 2022 worden verwerkt in de jaarrekening en voor 2023 en verder in berap 2023-1. 2022

2023

2024

2025

2026

Afschrijvingslasten Noorderpoort was

4.021

4.021

4.021

4.021

4.021

Afschrijvingslasten Noorderpoort wordt

30.826

30.826

0

0

0

Verschil

-26.805 -26.805

4.021

4.021

4.021

Voor de overige scholen is op dit niet moment nog niet zeker of dan wel wanneer ze gesloopt gaan worden. Als daar duidelijkheid over bestaat zullen ook voor die scholen de begrote afschrijvingslasten worden herberekend. 4.

Tot in welk jaar heeft deze herrekening effect op het exploitatiesaldo en de financiering? Antwoord: De afschrijvingslasten voor de Anspach liepen oorspronkelijk tot en met 2034. Die van de Noorderpoort nog tot en met 2036. Het naar voren halen van de afschrijving naar de jaren 2022 en 2023 leidt dus van 2024 tot en met 2036 tot een voordeel voor het exploitatiesaldo. Op de financiering heeft de herberekening van de afschrijvingslasten geen effect.

Ten aanzien van de leges van de omgevingsvergunningen is de landelijke trend dat er sprake is van een afnemend aantal aanvragen. Daarnaast zijn de bouw- en projectkosten op dit moment volatiel. Pagina 2 van 5

5.

Is er sprake van een afname van het aantal aanvragen in Dongen gedurende de afgelopen 36 maanden? Antwoord: Op dit moment is er een migratie van het programma waar de afgelopen jaren vergunningen mee zijn verleend naar een nieuw programma. Hierdoor is het op dit moment niet mogelijk om deze gegevens te genereren. De verwachting is dat onze gemeente de landelijke trend heeft gevolgd.

6.

Welke beheersingsmaatregelen heeft de gemeente Dongen ten aanzien van de volatiliteit van de bouw- en projectkosten? Gebruikt zij externe toetsers om de juistheid van de opgegeven bouwkosten vast te stellen, of wordt hier additionele software voor gebruikt? Antwoord: Hiervoor wordt onder andere gebruik gemaakt van de zogenaamde ROEB (Regionaal overleg Eindhoven Bouwtoezicht) lijst. Dit is een analoge lijst van prijzen (in de vorm van bouwkosten per m3 / m2) voor allerlei soorten bouwwerken die jaarlijks door deskundigen aan de hand van marktgegevens wordt opgesteld.

7.

Wat betekenen de huidige marktbewegingen ten aanzien van de vastgoedmarkt voor de opbrengsten uit leges omgevingsvergunningen? Antwoord: De markt in Nederland laat zien dat door onder andere de grote behoefte aan woningen er sprake is van een toenemend aantal bouwinitiatieven. Als er voldoende mogelijkheden zijn om deze te concretiseren, dan zou dit betekenen dat aanvragen voor bouwplannen sneller worden ingediend waardoor de legesopbrengsten zullen stijgen. Daar staat tegenover dat de woningbouw onder druk komt te staan door stijgende prijzen en een stijgende rente. Het per saldo effect laat zich niet voorspellen.

De rente en stijgende kosten vormen een bedreiging voor de begroting van Dongen (p. 7). 8.

Op welke manier wordt geborgd dat stijgende kosten niet worden afgewenteld op de gemeente? Antwoord: De huidige stijging van kosten is een mondiaal verschijnsel waaraan de gemeente Dongen zich helaas niet kan onttrekken. Wel proberen we uiteraard ons zoveel mogelijk te wapenen tegen buitensporige kostenstijgingen. Zoals gebruikelijk proberen we zo scherp mogelijk in te kopen. Overigens stijgen niet alleen de kosten, maar ook de inkomsten van de gemeente. Hierdoor zijn we bij de Programmabegroting 2023-2026 in staat geweest een centrale reservering inflatieontwikkeling te genereren. Dit centraal gepositioneerde budget is beschikbaar om kostenstijgingen op te vangen.

De gemeente gebruikt op dit moment geen resultaatgerichte instrumenten ten aanzien van de risicobeheersing (p. 9-10). 9.

Waarom worden er geen resultaatgerichte instrumenten gebruikt?

Pagina 3 van 5

Antwoord: In de managementletter geeft de accountant aan dat de gemeente Dongen niet werkt met prestatie indicatoren of stoplichtenrapportage om over de beleidsmatige voortgang te rapporteren. Voor een antwoord op de vraag waarom dat zo is verwijzen we naar de reactie op het rekenkameronderzoek ‘Is de aansluiting te maken’ die onlangs (RIB1 – Planning P&C-cyclus 2023) naar de raad is gestuurd. Daarin is aangegeven dat in de Programmabegroting 2023-2026 bij twee beleidsthema’s is proef gedraaid met prestatie-indicatoren, gecombineerd met een stoplichtenmodel. Met de Financiële Commissie is afgesproken dat we deze proef begin 2024 evalueren. In de reactie op het genoemde onderzoek is aangegeven dat deze methode zich niet voor ieder thema leent, omdat niet alle prestaties zich in cijfers laten vangen. Er is sprake geweest van een ethical – hacker als gevolg waarvan een doelgerichter beleid wordt geadviseerd (p. 14). 10. Is de gemeente in staat om voldoende waarborgen rondom data en bescherming van de netwerken te realiseren? Antwoord: Dit doen wij in samenwerking met de gemeente Tilburg. Zowel wij als Tilburg toetsen dit onder meer middels de ENSIA audit (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). Daar zullen altijd verbeterpunten uit voortkomen, en we werken continu aan het verbeteren van de bescherming. 11.

Op welke momenten is er een kritieke dreiging geweest? Antwoord: Daar is geen sprake van geweest. De grondexploitatie (p. 19) wordt geraakt door het Didam-arrest. In de beantwoording van de artikel 33 vragen van 24 mei 2022 heeft u aangegeven het Didam – arrest toe te passen. 12. Op welke manier wordt het Didam – arrest geborgd in de uitvoering? Antwoord: Dat is afhankelijk van het type gronden dat verkocht wordt. Bijvoorbeeld: Snippergroen Bij deze gronden is in het snippergroenbeleid vastgelegd welke gegadigde(n) in aanmerking kunnen komen voor aankoop. Op basis van dat beleid wordt gecontracteerd en de voorgenomen verkoop wordt voorafgaand aan de verkoop gepubliceerd. Bouwgronden in exploitatie Bij bouwgronden binnen grondexploitaties wordt conform het Didam-arrest een mededinging georganiseerd. Momenteel wordt nog nader uitgewerkt hoe deze mededingingsvorm er bij de eerstvolgende verkopen binnen de grondexploitaties uit gaat zien. De verkoopprocedure zal in ieder geval voorafgaand aan de selectie worden gepubliceerd.

Pagina 4 van 5

Overige gronden Bij andere voorgenomen verkopen wordt steeds onderzocht of er een vorm van mededinging noodzakelijk is of dat één-op-één gecontracteerd mag worden. Dit is per casus verschillend. In ieder geval wordt iedere voorgenomen grondverkoop gepubliceerd. 13. Welke effecten heeft het Didam-arrest op de prognose en waarden van de gronden in Dongen die in exploitatie zijn genomen? Antwoord: Geen. De waarde is altijd marktconform ingerekend binnen de grondexploitaties en dat blijft onveranderd. Het Didam-arrest schrijft alleen voor hoe tot een selectie van een koper overgegaan moet worden. Deze selectie heeft geen invloed op de waarde en/of waardeprognose van de betreffende te verkopen gronden.

Pagina 5 van 5