2023-139159 Bijl1- Bestuursrapportage 2023-3

2

Aan de gemeenteraad Hierbij bieden wij u aan: de derde Bestuursrapportage van dit jaar (Berap 2023-3). Op basis van Berap 3 wordt het gewijzigde begrotingssaldo 2023 naar boven bijgesteld met € 934.000, inclusief de mutaties op de reserves. De gewijzigde begroting na Berap 2023-3 sluit op € 1.891.000 positief. Anders dan de eerste en de tweede bestuursperiode bevat deze derde bestuursperiode geen beleidsverantwoording. De definitieve (jaar)verantwoording over 2023 volgt zoals gebruikelijk in de jaarrekening. Opvallendste wijzigingen De volgende aanpassingen springen het meest in het oog: 1. Verwerking septembercirculaire 2023 voor de jaren 2023 t/m 2027: Circulaires worden verwerkt in de eerstvolgende Berap na het verschijnen ervan. Eerder bent u al via raadsinformatiebrief-61 geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire. 2. Vrijval post Onvoorzien, naar rato van de verstreken periode. 3. Bijstelling baten op basis van de recent verschenen budgetbrief BUIG waarmee de rijksbijdrage wordt geactualiseerd. 4. Uitgaven BUIG worden aangepast op basis van het huidig cliëntenbestand en de daarbij behorende kosten. 5. Bijstelling kosten Wmo Hulp bij het Huishouden op basis van actuele inzichten rondom tariefontwikkeling. 6. De door de Belastingdienst opgelegde voorlopige aanslag vennootschapsbelasting is in deze Berap verwerkt. 7.

Een viertal investeringskredieten wordt aangepast aan de prijsontwikkelingen die zijn opgetreden sinds de votering van deze kredieten. Bij de betreffende programma's en thema’s in deze rapportage leest u de toelichting bij deze aanpassingen. Dan heeft u meteen ook de juiste context en referentiekaders bij de hand. Die toelichting en context is van belang. Deze derde Bestuursrapportage is de laatste momentopname voor de jaarrekening. Ontwikkelingen zetten zich door, bij de jaarrekening maken we – letterlijk en figuurlijk – de definitieve “balans” op. Een aantal posten zullen dan ook pas worden verwerkt. Het betreft onder meer de winstneming binnen grondexploitatie Tichelrijt Zuid (eerder gemeld in berap-2) en de verwerking van de uitgaven rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen (zal leiden tot een meevaller). Doel Met deze Bestuursrapportage willen wij u informeren over de actuele stand van zaken van de lopende gemeentebegroting. We doen dit enkel op de financiële ontwikkelingen waarbij we een doorkijk willen geven naar de stand van zaken per einde begrotingsjaar. Tijdspad Formeel bezien beslaat deze derde Bestuursrapportage de periode van 1 augustus tot 1 oktober 2023. Bij de bepaling van de budgetaanpassingen hebben we echter zo goed als mogelijk rekening gehouden met alle relevante ontwikkelingen en inzichten. Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris,

De burgemeester,

mr. H.L.M. van Noort

M.C. Bakermans 3

4

Leeswijzer Berap 2023-3 gaat in op de financiële vertaling van besluiten en ontwikkelingen tot 1 oktober 2023 die leiden tot actualisatie van budgetten zoals opgenomen in de programmabegroting 2023. Deze Berap kent geen actualisatie van de beleidsvoortgang. De Bestuursrapportage is opgesteld in lijn met de programmabegroting 2023-2026. In de opzet wordt per programma en thema een update gegeven over de eventueel financiële ontwikkelingen per thema. Hoe de cijfers te interpreteren? • In de financiële overzichten duiden we de saldi (en gerealiseerde resultaten) met een minteken voor een nadeel en “blanco” voor een voordeel. o Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. o Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • Bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders aangegeven, afgerond in duizenden euro’s vermeld. Optellingen kunnen marginaal afwijken door de afrondingen. • De toelichting van de verschillen is per thema uitgewerkt en gepresenteerd in de kolom Berap 2023-3. • Afwijkingen kleiner dan € 10.000 worden in basis niet toegelicht. De begrotingscijfers zijn uit de primitieve begroting overgenomen. De begroting na wijziging is primitieve begroting + Berap-1 + Berap-2 + Berap-3.

5

Inhoudsopgave Aan de gemeenteraad ...........................................................................................................................3 Leeswijzer ..............................................................................................................................................5 Inhoudsopgave ......................................................................................................................................6 Financieel perspectief...........................................................................................................................7 1. Dongen Leeft! .............................................................................................................................8 2. Dongen Zorgt!............................................................................................................................10 3. Veilig Dongen! ...........................................................................................................................13 4. Dongen Onderneemt! ................................................................................................................14 5. Dongen Dient!............................................................................................................................16 6.

Algemene dekkingsmiddelen en overhead................................................................................18 Investeringsplan 2023 ...................................................................................................................20

6

Financieel perspectief In het financieel perspectief wordt u een overzicht gepresenteerd van alle baten, lasten en begrotingswijzigingen die naar aanleiding van de inzichten die van augustus 2023 tot 1 oktober 2023 bekend waren. In het financieel perspectief zijn enkel de wijzigingen op de begroting 2023 met hun meerjarige doorwerking verwerkt. Financieel meerjarig perspectief 2023-2027 2023 132 7 818

Primitieve begroting 2023 Resultaat Berap 2023-1 Resultaat Berap 2023-2 Primitieve begroting 2024-2027 Begrotingssaldo na Berap 2023-2 Mutaties Berap 2023-3 Thema Omgeving Thema Zorg Thema Armoede Thema Ondernemerschap Thema Werknemerschap Thema Bestuur Thema Dienstverlening Thema Beheer en Onderhoud Thema Afval Thema Algemene uitkering Thema Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Thema Overhead Saldo van mutaties Berap 2023-3 Mutaties reserves

2024

2025

2026

2027

103 103

471 471

-1.845 -1.845

-2.124 -2.124

-240

-240

-240

-240

699 -44

699

699

699

1.239

1.179

1.073

1.861

934

1.654

1.639

1.532

2.320

1.891

1.757

2.110

-313

196

956 23 -240 31 -9 189 -19 74 -13 955 -58

Mutaties reserves Begrotingssaldo na Berap 2023-3

In deze Bestuursrapportage worden de mutaties in de budgetten toegelicht ten opzichte van de gewijzigde begroting 2023 na Berap-2. Het resultaat van Berap 2023-3 bedraagt € 934.000 positief. Dit is inclusief de mutaties op de reserves. Het herziene begrotingssaldo na Berap 2023-3 bedraagt € 1.891.000 positief. De mutaties van Berap 2023-3 zoals hierboven per thema zijn weergegeven zijn elders in deze rapportage inhoudelijk toegelicht. Met de Septembercirculaire is sprake van een grote toekenning van middelen in latere jaren. Deze toekenningen zijn geen compensatie voor de ravijnjaren maar komen voort uit de te verwachten volumegroei van de uitgaven. De baten voorkomend uit deze circulaire voor 2023 en 2024 e.v. zijn via de voorliggende Berap 2023-3 verwerkt. Bij de Begroting 2025-2028 beoordelen we opnieuw integraal het meerjarenperspectief en nemen we ook de actuele meerjarenramingen voor de uitgavenkant mee.

7

1. Dongen Leeft! Het programma Dongen Leeft! gaat over het brede terrein dat bepaalt hoe het is om in Dongen te leven. Leven gaat dan om het vinden van een duurzame eigen plek om te wonen. Maar leven is meer dan wonen. We bouwen aan een gezonde leefomgeving door te investeren in leefbare en sociale wijken en kernen. Duurzaamheid en klimaat heeft een belangrijke plaats ingenomen om prettig te kunnen leven, ook in de toekomst. Dongen is dan ook volop aan het verduurzamen. Zonnepanelen worden geplaatst, nieuwe woningen worden aardgasloos gebouwd en de bestaande gebouwde omgeving wordt verduurzaamd waarbij wordt ingezet op het stimuleren van isoleren. De hoge energiekosten geven hiervoor een extra aanleiding. Met het oog op de klimaatveranderingen zoals droogte, hittestress en hevige regenval zal Dongen investeren om onze omgeving leefbaar te houden. Dongen kent een rijk verenigingsleven. Inwoners zijn lid van sportverenigingen, bezoeken evenementen en gaan naar de bibliotheek. In de basis zijn alle ingrediënten aanwezig om Dongen ook in de toekomst de gemeente te laten zijn waar het prettig duurzaam wonen, werken, leven en verblijven is, maar waar ook onze geschiedenis en herkomst beleefbaar blijft. Dongen Leeft! is vooral een programma waarbinnen kaders worden geschapen en wordt ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen.

Bij de ontwikkelingen in het maatschappelijk domein wordt (waar mogelijk) gezocht naar andere invullingen en een andere manier van werken. De instandhouding van onze duurzame en leefbare omgeving zien wij als dienstverlening aan onze inwoners. Dit is daarom opgenomen in het programma Dongen Dient.

Wat mag het kosten? Thema 110

Taakveld Omschrijving Omgeving 0.10 Mutaties reserves 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 2.418 1.116 63 135 -38 21 44 2.464 1.295 14 14 513 28 5 -24 494 28 43 1 44 1 1 556 30 8 563 30 1.188

1.044

5

117

46

135

-18 3

21

44

1.196

1.223

166

Baten • Er zijn middels ruiling percelen grond verkocht nabij Dunanstraat, Planetenstraat, Pasteurstraat, Schweitzerstraat en Rijensestraatweg.

44 voordeel 44

S/I I

Lasten • Er is middels ruiling percelen grond geworven nabij Dunanstraat, Planetenstraat, Pasteurstraat, Schweitzerstraat en Rijensestraatweg. • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.

21 nadeel -30

S/I I

9

I

8

Thema 120

Taakveld Omschrijving Leven 0.10 Mutaties reserves 3.4 Economische promotie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 3.866 560 352 182 -176 4.042 742 70 70 170 13 18 188 13 253 52 167 156 420 208 1.627 294 102 -150 1.580 294 1.092

18

-54

1.055

112

45 14 458

-7 1 26

-1

37 15 484

26

167

25

5

197

1

23

64

41

112

20

26

20

Baten •

S/I

Lasten •

S/I

Thema 130

Taakveld Omschrijving Duurzaamheid 0.10 Mutaties reserves 6.3 Inkomensregelingen 7.4 Milieubeheer

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 963 5 501 480 408 368 1.872 853

963

5

501

480

368 40

368

368 1.504

368 485

Baten •

S/I

Lasten •

S/I

9

2. Dongen Zorgt! In het programma Dongen Zorgt! worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en met de toenemende energieprijzen, oplopende rentestand en de inflatie kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen om er voor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.

En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven en door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staat de inhoud centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Het recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hier op aan.

Wat mag het kosten? Thema 210

Taakveld Omschrijving Onderwijs 0.10 Mutaties reserves 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 2.467 632 220 -468 2.219 632 9 1.359 1.099

170 632

50

-468

10 1.061 1.148

632

Baten •

S/I

Lasten •

S/I

10

Thema 220

Taakveld Omschrijving Zorg 0.10 Mutaties reserves 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71a Hulp bij het huishouden (Wmo) 6.71b Begeleiding (Wmo) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (Wmo) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 18.447 493 1.064 484 2.704 2.575 457 217 22.673 3.769 900

3

53

2.648

274

271

1.446 1.208

2.605

2.575

95

70 216

95

2.419

2.578

2.918

369

1.516 33

10

2.107

3.558

1.303 100

240

2.769

39 119 141

3 2 6 7

131

2.107 3 41 125 148

4.542

221

4.762

270 452

14 24

284 476

34

2

36

397

21

418

117 75 282 102 1.151

6

123 75 297 107 1.608

15 5 241

226

217

249

217

131

442

Baten 217 voordeel 217 • Het Rijk heeft een SPUK Integraal Zorgakkoord (IZA) beschikbaar gesteld. De aanvraag loopt via gemeente Tilburg namens de regio Midden-Brabant.

S/I I

Lasten • De ambitie van het Integraal Zorgakkoord is om de zorg voor iedereen toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden. In juli is het regiobeeld voor de regio MiddenBrabant opgeleverd. Dit wordt momenteel vertaald in een regioplan. Om de doelen en ambities van het IZA te bereiken is door het Rijk een SPUK-regeling in het leven geroepen. Gemeente Tilburg heeft deze voor de regio Midden-Brabant aangevraagd. Bestuurlijk is overeenstemming bereikt over het bestedingsoverzicht 2023 binnen de SPUK-regeling. De gemeente Dongen ontvangt naar aanleiding hiervan middelen vanuit de SPUK-regeling 2023. • De gemeente Dongen heeft samen met de ABG-gemeenten een overeenkomst voor Wmo Hulp bij het huishouden. De overeengekomen tarieven en indexering zijn gebaseerd op een kostprijsonderzoek van enkele jaren geleden. De tien gecontracteerde zorgaanbieders geven aan dat het tarief ontoereikend is, omdat ontwikkelingen die sindsdien gespeeld hebben niet zijn meegenomen, zoals de covid-pandemie, hyperinflatie, personeelskrapte en CAO-ontwikkelingen. In opdracht van de gemeente Dongen en de ABG-gemeenten voert een extern onderzoeksbureau een onafhankelijk onderzoek uit naar het tarief voor Hulp bij het huishouden. Dit moet leiden tot een reële kostprijs. Het college heeft toegezegd het tarief over 2023 met terugwerkende kracht vanaf 1 januari te corrigeren.

Vanaf 1 januari 2024 geldt er een nieuw, reëel tarief wat jaarlijks geïndexeerd zal worden. Het onafhankelijk onderzoek naar reële tarieven loopt nog. Het definitieve tarief is nog niet bekend. De gemeente Tilburg loopt voor en heeft de nieuwe tarieven reeds bekend gemaakt. Op basis van de relatieve stijging van het tarief van de gemeente Tilburg voor 2023 is een inschatting gemaakt voor de gemeente Dongen voor 2023, en de vertaling naar 2024 en verder. In afwachting van de uitkomst van het onderzoek zal bij Berap 2024-1 een nadere aanpassing plaatsvinden.

457 nadeel -217

S/I I

-240

S

11

Thema 230

Taakveld Omschrijving Armoede 0.10 Mutaties reserves 6.3 Inkomensregelingen

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 1.117 109 407 406 84 -31 1.577 515 501 501 1.117 109 407 -95 84 -31 1.577 14

Baten •

S/I

Lasten • Aframen budget meedoenregeling op basis van werkelijke bestedingen.

12

31 voordeel 31

S/I I

3. Veilig Dongen! Binnen het programma Veilig Dongen! richten we ons op het bevorderen van de objectieve en subjectieve veiligheid van inwoners, ondernemers en bezoekers. Hierbij leggen we accenten op ondermijning, cybercriminaliteit, de verbinding van zorg en veiligheid en de aanpak van overlast. De preventie van High Impact Crimes (woninginbraak, overvallen, straatroof ofwel WOS-feiten) is een reguliere taak. Tevens borgen we de crisisbeheersing, die verder is uitgewerkt in programma 320. Op al onze prioriteiten werken we intensief samen met onze netwerkpartners om zowel de fysieke als de sociale veiligheid te kunnen waarborgen. Deze partners zijn te vinden in de veiligheidsketen (politie en Openbaar Ministerie, brandweer, veiligheidsregio, omgevingsdienst, RIEC/Taskforce) maar omvat ook Enexis, belastingdienst en natuurlijk de sociale- c.q. zorgsector: sociaal team, Wmo, VeiligThuis, Zorg- en Veiligheidshuis, Halt, maatschappelijk werk, verslavingszorg, jeugdzorg etc. Ieder van deze partners is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen taken, maar we zoeken nadrukkelijk de integraliteit door samen te werken in trajecten en projecten. We trekken samen op en versterken elkaar daardoor.

Bijvoorbeeld: de politie is verantwoordelijk voor de opsporing van drugspanden, maar de gemeente is verantwoordelijk voor de bestuurlijke sluiting en de belastingdienst voor het ontnemen van wederrechtelijk verkregen vermogen.

Wat mag het kosten? Thema 310

Taakveld Omschrijving Integrale veiligheid 1.2 Openbare orde en veiligheid 8.3 Wonen en bouwen

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 831 16 20 851 16 597 16 17 614 16 234 3 237

Baten •

S/I

Lasten •

S/I

Thema 320

Taakveld Omschrijving Rampenbestrijding en brandweer 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 1.487

4

-128

1.358

4

1.487

4

-128

1.358

4

Baten •

S/I

Lasten •

S/I

13

4. Dongen Onderneemt! Het programma Dongen Onderneemt! gaat uit van het stimuleren van lokaal ondernemerschap, het creëren van een interessant vestigingsklimaat en inwoners in staat stellen om te participeren, zo mogelijk via (vrijwilligers)werk. Op het gebied van duurzaamheid liggen er bovendien opgaven voor de lokale ondernemers om samen aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen. Een gezonde lokale economie heeft een aantrekkende werking op Dongen voor zowel nieuwe als bestaande bedrijven. Wij zien veel kansen om meer met werkgevers samen te werken. Er zijn banen, er zijn beschikbare werknemers, maar ze passen niet direct bij elkaar. Daar kunnen wij een rol in spelen. Economie en werkgelegenheid grijpen direct in op elkaar. Wanneer bedrijven zich vestigen in Dongen brengt dat banen met zich mee. Dit vergroot de kans dat Dongenaren een (betaalde) baan vinden dichtbij huis. Samenwerking met (potentiële) werkgevers staat centraal bij onze uitvoering van de Participatiewet en bij de nieuwe Wet Inburgering. Dongense ondernemers zijn steeds bereid gebleken om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden. Daarin blijven we de samenwerking zoeken. We vinden het belangrijk dat inwoners zoveel als mogelijk kunnen voorzien in hun eigen inkomen.

Daar waar ze een steuntje in de rug nodig hebben, hebben wij vanuit de Participatiewet de mogelijkheid om de inwoner te ondersteunen, binnen de beschikbare financiële middelen. Wij kijken bij de inzet van (arbeids)trajecten vooral naar korte interventies en naar het rendement van onze investeringen.

Wat mag het kosten? Thema 410

Taakveld Omschrijving Ondernemerschap 0.10 Mutaties reserves 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 317 139 1 18 15 9 346 154 307

133

10

6

1

18

15

9

336

148

10

6

Baten •

S/I

Lasten • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. Thema 420

Taakveld 6.3 6.4 6.5

Omschrijving Werknemerschap Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

9 nadeel -9 Berap-2

Berap-3

S/I I

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 8.577 4.717 29 29 376 400 589 9.383 5.336 6.543 4.717 20 29 300 400 589 7.263 5.336 1.383 76 1.460 651 9 661

Baten 589 voordeel 589 • Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, Ioaw-z en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie (LKS). Voor onze gemeente is dit budget voor 2023 inmiddels definitief bepaald op € 5,3 miljoen. Dit definitieve budget is € 589.000 hoger vastgesteld dan het voorlopige budget, enerzijds in verband met de verhoging van het wettelijke minimumloon per 1 januari 2023 met 10,15%, anderzijds is de rijksbijdrage aangepast aan de ontwikkeling van het cliëntbestand. De bijstelling van de rijksbijdrage werkt structureel door.

14

S/I S

Lasten • In Dongen is in 2023 tot nu toe sprake van een lichte stijging van het bijstandsbestand ten opzichte van 2022. Wanneer we de te verwachten ontwikkeling in de omvang van het bijstandsbestand over 2023 afzetten tegen het beschikbare budget, dan schatten wij in dat een aanvulling van € 400.000 benodigd is. We doen onderzoek naar de oorzaken van de toename van het bijstandsbestand. Eerste inzichten laten zien dat de instroom voor een aanzienlijk deel bestaat uit doelgroepen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en uit statushouders. Dit vraagt om een andere aanpak en om nieuw beleid. Zoals aangekondigd in de Begroting 2024 herijken we het re-integratiebeleid. De inzichten uit de analyse van het bestand nemen we hierbij mee. Samen met de bijstelling uit Berap-2 zijn de lasten ten opzichte van de begroting met ca. € 700.00 toegenomen. De lasten zijn hiermee harder gestegen dan het BUIG-budget vanuit het Rijk (dat altijd na-ijlt bij de uitgaven op lokaal niveau).

15

400 nadeel -400

S/I S

5. Dongen Dient! Binnen het programma Dongen Dient! richt de gemeente zich op haar dienende rol in de Dongense maatschappij. Alles wat een gemeente doet, staat immers ten dienste van de gemeenschap: inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen. De uitvoering van taken vraagt in sommige gevallen samenwerking met andere gemeenten en (overheids)organisaties. We bevorderen de zichtbaarheid van het gemeentebestuur. We werken aan meer transparantie, een toegankelijk en aanspreekbaar bestuur en meer en eerdere betrokkenheid van onze inwoners bij beleid. Het college is zichtbaar in de wijken en kernen en we maken structureel tijd vrij voor werkbezoeken aan wijken / kernen, ondernemers en maatschappelijk partners. We zijn een bereikbare gemeente, met kundige en betrokken medewerkers die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De lijnen tussen de inwoners en ondernemers en de gemeente zijn kort en persoonlijke contacten zijn vriendelijk. De klantwaarde is het vertrekpunt en de dienstverlening is van buiten naar binnen gericht. Tevens waarborgen we een verzorgd straatbeeld door de openbare ruimte in Dongen schoon, heel, netjes, breed toegankelijk en veilig te houden.

Wat mag het kosten? Thema 510

Taakveld 0.10 0.1

Omschrijving Bestuur Mutaties reserves Bestuur

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 1.880 65 27 -22 19 1.942 27 27 27 1.880 65 -22 19 1.942

Baten •

S/I

Lasten • Inhuur formatie griffie tot juli 2024. Thema 520

Taakveld Omschrijving Dienstverlening 0.2 Burgerzaken 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen

19 nadeel -19 Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

S/I I

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 1.891 937 67 34 -14 60 1.978 997 913 229 28 38 26 60 1.004 289 174 134 5 -4 176 134 804

574

34

-40

798

574

Baten 60 voordeel 60 • Op basis van werkelijke ontvangsten vindt er een bijstelling plaats op de baten van leges voor reisdocumenten.

S/I I

Lasten 14 voordeel 40 • Met vaststelling van de APV in juli 2022 is in artikel 2:28 – kort gezegd – een vergunningplicht in het leven geroepen voor het exploiteren van openbare inrichtingen (waaronder horeca-inrichtingen). Veel inrichtingen in Dongen hebben naast een exploitatievergunning tevens een alcoholwetvergunning nodig. In 2023 is daarom besloten een inhaalslag uit te voeren voor de actualisering van ons exploitatie- en alcoholwetvergunningenbestand. Hiervoor is in de begroting 2023 € 125.000 vrijgemaakt om een vergunningverlener in te huren. De opdracht loopt oorspronkelijk tot eind december 2023. Wij maken nu de inschatting dat er 1 a 2 maanden verlenging nodig is om de inhaalslag af te ronden. Het budget dat nu vrijvalt zal middels Berap 2024-1 worden aangevraagd om het project in 2024 te kunnen afronden. 16

S/I I

•

-26

Op basis van werkelijke ontvangsten vindt er een bijstelling plaats op de verschuldigde rijksleges voor reisdocumenten.

I

Tot het thema 530 Beheer en onderhoud behoren o.a. riolering en geprogrammeerd gebouwenbeheer. De kosten worden vanuit een voorziening (rioolbeheer en geprogrammeerd gebouwenbeheer) gedekt en hebben geen directe invloed op het exploitatieresultaat. Om inzicht te geven in de ontwikkelingen binnen dit thema worden de cijfers in de rapportage gedeeld. Thema 530

Taakveld Omschrijving Beheer en onderhoud 0.10 Mutaties reserves 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 8.3 Wonen en bouwen

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 7.484 2.527 326 -78 25 33 20 7.764 2.572 3 1 3 1 500

45

2.351

187 1

170

-75

2.566

187

138

-12

1.756 308

2.106

25

25

20

45

2.470

232 1

2.700

187

1.756 335

2.106

Baten • Op basis van werkelijke opbrengsten leges voor kabels en leidingen vindt er een bijstelling plaats.

20 voordeel 20

S/I I

Lasten • Bij wegen, straten en pleinen hebben meer kleinschalige reparatiewerkzaamheden plaatsgevonden. • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.

33 nadeel -20

S/I I

-13

I

17

8

500

9

Het thema 540 Afval is volledig kostendekkend. De opbrengsten en kosten worden gesaldeerd en uit de voorziening gedekt waardoor deze geen directe invloed hebben op het exploitatieresultaat. Om volledig inzicht te geven, worden de cijfers binnen dit thema gedeeld. Thema 540

Taakveld 7.3

Omschrijving Afval Afval

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 3.263 3.858 169 169 20 20 3.451 4.046 3.263 3.858 169 169 20 20 3.451 4.046

Baten • In 2023 hebben we een vergoeding ontvangen voor het inzamelen van zwerfafval. Lasten • Door hogere opbrengsten van de inzameling van zwerfafval vindt er een hogere dotatie aan de voorziening afval plaats.

17

20 voordeel 20

S/I I

20 nadeel -20

S/I I

6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead In programma 6 wordt een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen en het overzicht van overhead gepresenteerd. Het is geen inhoudelijk programma, zoals de vijf voorgaande hoofdstukken, maar een opsomming van een aantal geldstromen die vanuit onderlinge samenhang zijn geordend. De algemene dekkingsmiddelen geven inzicht in een aantal algemene inkomstenbronnen van de gemeente, zoals de algemene uitkering. De overhead geeft aan welke kosten samenhangen met de sturing en ondersteuning van de organisatie. Algemene uitkering De cijfers in dit document zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2023. De eerstvolgende circulaire is die van december 2023. De effecten voor 2023 van de decembercirculaire worden verwerkt in de Jaarrekening 2023. De (mogelijke) effecten voor 2024 en verder zullen dan in Berap 2024-1 worden verwerkt. Over de effecten van een eventuele decembercirculaire zult u zoals te doen gebruikelijk via een raadsinformatiebrief worden geïnformeerd.

Wat mag het kosten? Thema 610

Taakveld Omschrijving Algemene uitkeringen 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Primitieve Begroting 2023 Lasten

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap3

Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 44.036 530 380 955 45.900 44.036

530

380

955

45.900

Baten 1.347 voordeel 1.347 • Verwerking septembercirculaire 2023.De allocatie van de ontvangen middelen aan de lasten zit verspreid over alle voorgaande thema’s.

S/I S

Lasten •

S/I

Thema 620

Taakveld Omschrijving Gemeentelijke belastingen en heffingen 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 3.4 Economische promotie

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 321

6.834

20

205

341

7.039

99 108 113

79 4.441 2.104 70

121 -6 -94

216 -11

221 102 19

79 4.658 2.092 70

Baten •

S/I I

Lasten •

S/I I

18

Thema 630

Taakveld Omschrijving Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 0.5 Treasury 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 2.204

654

-1.009

-81 2.229

109 545

-1.009

108

556

628

108

850 -294

628

56

58

1.808

1.390

-60

769 866

845 545

118

174

Baten •

S/I I

Lasten • De post onvoorzien is naar rato van het jaar vrijgevallen. Er zijn vooralsnog geen kosten ten laste van dit budget gebracht. Er resteert nog een budget van € 20.000 om onvoorziene ontwikkelingen op te vangen tot aan het einde van het jaar. • Voor de vennootschapsbelasting 2023 is een verhoogde voorlopige aanslag opgelegd. Dit is het gevolg van de waardebepaling van de grondexploitaties.

Thema 640

Taakveld 0.1 0.4 0.10

Omschrijving Overhead Bestuur Overhead Mutaties reserves

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Berap-2

Berap-3

58 nadeel 60

S/I I

-118

I

Begroting 2023 na Berap-3

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 9.496 170 9.141 170 396 -41 115 115 9.381 170 9.026 170 396 -41 9.496 170 9.141 170 396 -41

Baten •

S/I

Lasten • In 2023 is er een aantal schadeclaims aan de orde geweest waarbij de gemeente het eigen risico heeft moeten betalen aan de verzekering. • Er heeft een nieuwe aanbesteding voor het salarispakket plaatsgevonden. Aan de invoering van het nieuwe pakket zijn ook implementatiekosten verbonden. • In Berap 2023-1 is een budget opgenomen voor preventieve inspecties voor het arbobeleid. Als gevolg van de implementatie van het salarispakket zullen naar verwachting de inspecties in 2024 worden opgepakt. Hiervoor zal in de Berap een budget worden aangevraagd. • In berap 2023-1 is een budget opgenomen voor een onderzoek naar de externe communicatie van de gemeente. De start van het onderzoek zal niet in 2023 plaatsvinden maar in 2024. Het budget voor 2023 valt vrij en zal indien nodig in 2024 bij de berap worden aangevraagd.

19

nihil -25

S/I I

-20

I

20

I

25

I

Investeringsplan 2023 Investeringen 2023 (bedragen * €1.000) Investeringsplan cf. Berap 2023-2 Wegen, straten en pleinen · Min. Ruys de Beerenbrouckstr. · Min. Loeffstraat · Kuyperstraat · Gebiedsontwikkeling 't Blik · Molensteeg · Waterberging de Biezen · Verkeersplan hoofdstraat · Meester Janssenweg · Leeuweriklaan · Elzenweide · Roelof van Dalemstraat · Veepad · EVZ Wildertse arm · Snelfietsroute F629 · Verkeersremmende maatregelen De Beljaart · N629 verkeersaanpassingen · N629 Realisatie (bijdrage) · N629 Reconstructie Steenstr. · N629 Vervangen verkeersregelinstallatie · Rotonde Fazantweg · Vaartweg herinrichting · Vierbundersweg · Asfaltering Eindsestraat (rijweg)

Mutaties krediet Krediet na Berap 2023 2023-3

8.702 285 371 230 272 30 308 211 12 184 77 80 20 234 1.227 8 356 1.610 333 150 199 1.688 150 667

70 25 20 25

8.772 310 *1 391 *1 255 *1 272 30 308 211 12 184 77 80 20 234 1.227 8 356 1.610 333 150 199 1.688 150 667

Bruggen en duikers · Brug Vaartweg 69 · Brug Waspikse weg · Stuw Kerkebos · Brug Waspikse weg (gemengd verkeer) Materieel · Gladheidsbestrijding · Parken en plantsoenen · Milieustraat · Begraven

180 4 62 24 90 666 67 212 372 15

0

180 4 62 24 90 666 67 212 372 15

ICT

200 123 77

0

200 123 77

Gemeentelijke gebouwen · Brandveiligheid gemeentehuis · Onderhoud en verduurzaming gemeentehuis

3.072 16 3.056

0

3.072 16 3.056

Onderwijshuisvesting · IKC Beljaart · IKC Anspach · IKC Gravenmoer · Voorbereidingskrediet IKC Biezenkring (sloop

18.432 6.791 6.464 5.177 150

0

18.582 6.791 6.464 5.177 150

· ·

Inrichten thuiswerkplek Vervanging zaaksysteem

20

0

Investeringen 2023 (bedragen * €1.000) Investeringsplan cf. Berap 2023-2 Riolering 5.946 · Emmalaan 61 · Oude Baan 2.222 · Nolenslaan-Batenburgstr. 6 · Vervangen installaties 663 · Renovatie Fazantenweg 40 · Vervanging Plutostraat 169 · Renovatie centrumring 331 · Uitvoering klimaat Hoge kant 134 · Afkoppelen Hoofdstraat 65 · N629 persleiding 382 · Rioolvervanging fietspad Eindsestraat 605 · Riolering kerkstraat 884 · Rioolrenovatie Industriestraat 133 · Rioolrenovatie Middellaan 251

Mutaties krediet Krediet na Berap 2023 2023-3 65 6.011 61 2.222 6 663 40 65 234 *2 331 134 65 382 605 884 133 251

Financiële vaste activa - Investeringen 2023 (bedragen * €1.000) Investeringsplan cf. Begroting 2023

Mutaties krediet Krediet na Berap 2023 2023-3

715

715

Deelname publiek ontwikkelbedrijf

Toelichting kredieten De werkzaamheden aan de Min. Ruys de Beerenbrouckstraat, Min. Loeffstraat en Kuyperstraat worden als een gezamenlijk project uitgevoerd. Op basis van een nieuwe kostenraming is een aanvullend krediet benodigd ad € 70.000. De raming van het *1 krediet dateert uit 2021 en de prijzen voor materialen en uitvoering zijn afgelopen twee jaar enorm gestegen. Daarnaast is gebleken dat bij het behouden van de bomen het werk behoorlijk arbeidsintensiever is geweest. Uit rioolinspecties is gebleken dat de riolering in de Plutostraat in slechte staat is. Voorafgaand aan het vaststellen van een definitief ontwerp is aan bewoners gevraagd of er suggesties of ideën zijn. Deze zijn zoveel als mogelijk verwerkt in het definitief ontwerp. Op basis van het definitief ontwerp is een projectbegroting opgesteld. Uit de projectbegroting komt naar voren er een krediet van € 234.000 benodigd is. De bijstelling komt voort uit het gebruik van andere materialen, het toepassen van waterpasserende verharding in de parkeerplaatsen, door het aanbrengen van groeiplaatsverbeteringen voor planten en bomen en door de algehele prijsontwikkelingen sinds de raming van het krediet voor de begroting.

21

*2