2023-130652 Rapportage Dashboard Sociaal Domein 2022

Rapportage Dashboard Sociaal Domein 2022 Juni 2023

Definities en nadere uitleg Wmo/Jeugd

• Aantal unieke cliënten: balk ‘unieke cliënten’ toont het aantal unieke cliënten met een actieve indicatie in de/het betreffende maand of jaar. Hier wordt gecorrigeerd voor meerdere indicaties of voorzieningen. Ook cliënten met langdurige indicaties worden meegeteld. • Aantal zorgproducten: Het aantal zorgproducten waarvan de looptijd geheel of gedeeltelijk overlapt met de geselecteerde tijdsperiode binnen de betreffende wet (Wmo/Jeugd)

Wmo actieve cliënten en producten 2020 t/m 2022 ZIN

De 1e grafiek hiernaast toont een overzicht van de ontwikkelingen in de klantaantallen (zwarte kolom) en het aantal zorgproducten (rode kolom). Het gaat over alle Wmo zorgproducten (huishoudelijke hulp, Wmo begeleiding en materiële voorzieningen) die via Zorg in Natura zijn ingezet over de jaren 2020, 2021 en 2022. We zien in deze jaren een stabilisatie in zowel aantal klanten als aantal zorgproducten ZIN. Als we inzoomen op de verschillende zorgproducten in de 2e grafiek dan zien we een daling bij de producten Wmo begeleiding en vervoersvoorziening (rode en gele kolom) Tegelijkertijd zien we een stijging bij huishoudelijke hulp (1e zwarte kolom). De afgelopen jaren hebben we ingezet op normalisatie en producten binnen het voorliggend veld (bijv. Automaatje). Dat verklaart een daling in cliënten en producten Wmo begeleiding en vervoersvoorziening. De vergrijzing zorgt voor een toename in aantal cliënten en product huishoudelijke hulp.

Wmo – Actieve Cliënten 2022 ZIN Wmo per categorie Wmo Begeleiding Deze grafieken zijn een gedetailleerde uitsplitsing van het aantal actieve cliënten Wmo begeleiding en huishoudelijke hulp via Zorg in natura, per maand in 2022. Voor Wmo begeleiding zien we ondanks de pieken een redelijk stabiel beeld in 2022, in de zin dat de aantallen zich rondom een gemiddelde omhoog en omlaag bewegen. Ook hier wordt duidelijk dat de lijn “gemiddelde” van 2022 (rood) lager ligt dan die van 2021 (grijs). Voor wat betreft de uitgaven op Wmo begeleiding zien we dat deze in 2022 lager zijn dan in 2021. Dat is in lijn met hetgeen we in de grafieken terugzien v.w.b. klantaantallen en aantal zorgproducten.

Huishoudelijke Hulp

Voor huishoudelijke hulp zien we al jaren een stijging van het aantal klanten dat gebruik maakt van deze voorziening. De stijging die we de afgelopen jaren zien, is het gevolg van de vergrijzing en het feit dat de koers is ingezet om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Dit betekent dat er meer mensen op leeftijd zelfstandig wonen. Wanneer zij niet meer vitaal genoeg zijn om zelfstandig hun huishouden te verzorgen, dan ligt er een taak voor de gemeente om hen daarin te ondersteunen. Logischerwijs zien we ook jaarlijks een stijging in de uitgaven voor wat betreft de voorziening huishoudelijke hulp.

Wmo – Actieve Cliënten ZIN 2022 per categorie Wmo Vervoersvoorziening

Deze grafiek is een gedetailleerde uitsplitsing van het aantal actieve klanten met een vervoersvoorziening via Zorg in natura, per maand in 2022. We zien een stabiel aantal klanten per maand behalve in de laatste 2 maanden. In de praktijk zijn er niet minder klanten geweest. Het lijkt fout te zijn gegaan binnen het dashboard. T.o.v. 2021 is het gemiddelde beduidend lager.

Wmo actieve cliënten en producten 2020 t/m 2022 PGB

De grafiek hiernaast toont een overzicht van de ontwikkelingen in de klantaantallen (zwarte kolom) en het aantal zorgproducten (rode kolom) via een Persoonsgebonden budget. Het gaat over alle Wmo zorgproducten (huishoudelijke hulp, Wmo begeleiding en materiële voorzieningen) over de jaren 2020, 2021 en 2022. We zien in deze jaren zowel een afname in aantal klanten als aantal zorgproducten via een PGB. Een PGB wordt met name aangevraagd en afgegeven voor Wmo begeleiding. Daar zien we dan ook terug in de afname. Deze vindt met name plaats bij Wmo begeleiding. De afgelopen jaren hebben we ingezet op het ontmoedigen van PGB’s omdat we niet of nauwelijks kunnen sturen op de kwaliteit van zorg van de PGB aanbieders. Deze hebben namelijk geen contract met ons of de regio.

Wmo – Actieve Cliënten 2022 PGB Wmo begeleiding Wmo Begeleiding

Deze grafiek is een gedetailleerde uitsplitsing van de actieve cliënten Wmo begeleiding via een PGB, per maand in 2022. Huishoudelijke hulp en vervoersvoorziening via een PGB nemen we vanwege de geringe aantallen niet mee. Voor Wmo begeleiding zien we met name in het 2e halfjaar van 2022 een stijging. In 2021 begon de stijging in dat jaar eerder. Het gemiddelde over beide jaren is vrijwel gelijk. Opmerkelijk is de stijging in de kosten van PGB’s Wmo begeleiding in 2022 t.o.v. 2021. In 2022 hebben we € 455.000 aan kosten PGB Wmo begeleiding gehad t.o.v. € 342.000 in 2021. De verklaring hiervoor is dat er in 2022 PGB’s met een zwaardere zorgindicatie zijn ingezet.

Ontwikkelingen bijstandsbestand Participatiewet 2022 (1) Tabel: in- en uitstroom huishoudens met een bijstandsuitkering in 2022

Wat valt op? Te zien is dat over heel 2022 het totaal aantal huishoudens (= unieke cliënten, oranje lijn) per maand vrijwel gelijk is gebleven. Het gaat steeds om rond de 300 huishoudens in onze gemeente met een bijstandsuitkering.

Instroom en uitstroom Er was sprake van economische groei en krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor was de verwachting dat meer mensen dan voorheen vanuit de bijstand zouden kunnen uitstromen naar werk. De praktijk blijkt anders en instroom (= aantal huishoudens dat in aanmerking komt voor bijstand) en uitstroom (= aantal huishoudens dat geen bijstand meer nodig heeft) blijven met elkaar in evenwicht waardoor de totale omvang van het bestand nagenoeg gelijk is gebleven. In de praktijk blijk dat veelal sprake is van een mismatch tussen onze bijstandsklanten en de arbeidsmarkt. Het aanbod past niet bij de vraag uit de markt. Dat heeft te maken met het ontbreken van passende functie- en opleidingseisen bij onze klanten. Ook zien we een toenemend aantal mensen dat te maken heeft met meervoudige ernstige problematiek en/of psychische kwetsbaarheid. Deze groepen blijven kwetsbaar op de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen bijstandsbestand Participatiewet 2022 (2) Tabel: naar verblijfsduur in de bijstand

Wat valt op? In onze gemeente is het aandeel van mensen die langere tijd in de bijstand zitten relatief groot ten opzichte van klanten die korter uitkering ontvangen. Van het totale bestand zit ruim een derde deel (38%) langdurig (5 jaar of langer) in de bijstand. Het gaat daarbij om een groep klanten met een aanzienlijke afstand tot de arbeidsmarkt. Ook de groep die tussen 2-5 jaar in de bijstand zit is met 28% behoorlijk vertegenwoordigd. Doorontwikkeling Dashboard onderdeel Participatiewet Op dit moment is een deel van het dashboard Participatiewet ‘under construction’. We werken aan de doorontwikkeling van het dashboard waardoor we in de nabije toekomst een beter beeld krijgen van de samenstelling en fluctuaties van het bijstandsbestand. Daarbij komen onder andere onderwerpen als ‘reden instroom’, ‘reden uitstroom’ en ‘indeling op de participatie ladder’ nadrukkelijk aan bod. Ook stelt het ons in staat om over meerdere jaren de data te vergelijken, relevante ontwikkelingen te gaan zien en duiden.

Jeugdhulp – aantal cliënten en zorgproducten Aantal cliënten 2021 per maand

Bovenstaande grafieken tonen het aantal jeugdigen dat binnen een bepaald tijdvlak een voorziening in het kader van de Jeugdwet ontving. We zien in 2022 een stijging van het aantal cliënten ten opzichte van de voorgaande jaren. De gemeente Dongen is hierin niet uniek. We zien als mogelijke oorzaken uitgestelde zorg en toenemende problematiek bij jeugdigen als gevolg van de afgelopen Corona-jaren. Logischerwijze neemt hiermee voor 2022 ook het aantal actieve zorgproducten en het gemiddeld aantal zorgproducten per persoon toe. Het beeld over 2022 kan nog enigszins verschuiven in verband met effecten die met terugwerkende kracht in 2023 nog dienen te worden verwerkt.