2023-12994 RV Plan van Aanpak Energie armoede

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

: 2023-129904

Portefeuillehouder

: I.C.H. Jansen;A.J.M. de Hoon

Behandelend ambtenaar

: Bernard Lambooij

Onderwerp

: Raadsvoorstel Plan van Aanpak Energie armoede

VOORSTEL: Het Plan van aanpak leggen wij aan uw raad voor ter opiniërende bespreking, waarna het college het plan van aanpak vaststelt en in uitvoering neemt.

BESLUIT: -

INLEIDING: Vanuit het Rijk krijgen gemeenten extra middelen voor de aanpak van energiearmoede. In bijgaand plan van aanpak wordt op hoofdlijnen beschreven hoe de middelen besteed worden. Dit plan van aanpak is dus niet in beton gegoten, maar moet vooral gezien worden als een handelingsperspectief. Bij het opstellen van dit plan is gebruik gemaakt van de op dit moment actuele gegevensbronnen. Het onderwerp is actueel en daarom is het risico groot dat de informatie snel achterhaald is. Er moet snel ingespeeld kunnen worden op nieuwe informatie en eventuele nieuwe geldstromen die vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld.

ARGUMENTEN: 1.1 We gaan huishoudens met energiearmoede structureel helpen met daadwerkelijke maatregelen in de woning, zowel op de korte als lange termijn Met uitzondering van de financiële compensatie van de minima van € 1.300 per huishouden per jaar gaan alle beschikbare rijksmiddelen naar fysieke maatregelen in de woning. Op korte termijn richten we ons op de kleine, maar wel direct zichtbare, maatregelen. Dit betreft kleine maatregelen, zoals het plaatsen van tochtstrips, ledlampen of radiatorfolie en het vervangen van energie-onzuinig witgoed, zoals wasmachine, koelkast of vriezer. De lange termijn aanpak richt zich op grotere maatregelen die de energierekening blijvend verlagen. Dit betreft met name de isolatie van matig tot slecht geïsoleerde woningen (energielabel C t/m G). Voor wat betreft de sociale huurwoningen ligt de eerste verantwoordelijkheid bij Casade. Voor de aanpak van de koopwoningen volgen we de strategie uit de Transitievisie Warmte (2021) en het daaruit voortgevloeide procesplan (begin 2023). De uitvoering van de sporen ‘gemeente brede aanpak’ en ‘gebiedsgerichte aanpak’ is gestart. In het kader van de gebiedsgerichte aanpak gaan we als vervolg op de pilot in de focusbuurt ’s Gravenmoer in een tweede focusbuurt aan de slag waar de aanpak van energiearmoede centraal staat.

Hierdoor wordt het energieverbruik van de woning structureel verlaagd en daarmee ook de energierekening. Dit levert een structurele bijdrage aan het verbeteren van de inkomenspositie van de betreffende huishoudens. De doelgroep betreft niet alleen de sociale minima (inkomen <120% sociaal minimum) maar ook de groep daarboven, de zogenaamde werkende armen (inkomen 120-140% sociaal minimum).< span> 1.2 De aanpak energiearmoede vult de financiële ondersteuning vanuit het lokaal steunfonds aan met

verduurzamingsmaatregelen Het steunfonds biedt de mogelijkheid aan inwoners met een inkomen tussen 120 en 140% van het sociaal minimum om een aanvraag in te dienen voor de gemeentelijke energietoeslag. Deze bedraagt € 600, te verstrekken als incidentele bijdrage. Bij de aanvraag wordt een inkomenstoets gedaan op basis van de meest recente loonstrook of uitkeringsspecificatie. De aanpak energiearmoede vult de financiële ondersteuning vanuit het lokaal steunfonds aan met verduurzamingsmaatregelen om de energiekosten te verlagen. 1.3 Er worden geen extra financiële middelen van de gemeente ingezet Voor de uitvoering van de kleine maatregelen en het vervangen van witgoed zetten we de beschikbare rijksmiddelen in. Dit betreft een specifieke uitkering die gemeenten in januari 2022 hebben ontvangen van het Rijk. Voor de gemeente Dongen gaat het om een bedrag van € 366.917,--. Het geld moet voor 31 december 2024 uitgegeven zijn. Voor de financiële ondersteuning van de grotere verduurzamingsmaatregelen zetten we de middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma in. Omdat deze middelen bedoeld zijn voor de slechtst geïsoleerde woningen met een relatief lage WOZ-waarde verwachten we dat juist de doelgroep met energiearmoede hiervoor in aanmerking komt. Er geldt echter geen inkomensgrens, dus ook huishoudens met een hoger inkomen kunnen aanspraak op de NIP-subsidie maken.

Daar bovenop kunnen de ISDE-subsidie en de duurzaamheidslening uit het Warmtefonds worden ingezet. De gemeente zet dus geen eigen middelen in voor de aanpak van energiearmoede met uitzondering van de benodigde apparaatskosten voor het begeleiden van de uitvoering. 1.4 We werken samen in de regio en met maatschappelijke partners Voor zowel de uitvoering van de kleine maatregelen en de witgoedregeling werken we samen met de regiogemeenten in Hart van Brabant, woningcorporatie Casade en sociale partner ContourdeTwern. Een groot deel van de doelgroep woont in huurwoningen van Casade en heeft contact met het maatschappelijk werk en deze partijen krijgen een rol in de communicatie en het betrekken van de inwoners bij de uitvoering van het plan. Ook voor de uitvoering van de grote verduurzamingsmaatregelen werken we waar mogelijk samen met de regio en de genoemde maatschappelijke partners. 1.5 We werken waar mogelijk met lokale marktpartijen Voor de uitvoering van de kleine maatregelen (Klusdienst) en de witgoedregeling is onze intentie om marktpartijen uit de regio te contracteren mits beschikbaar en marktconform. Energiecoöperatie Energie Dongen heeft interesse in een uitvoerende rol met name als ondersteuner van de Klusdienst. Hierover maken we nadere afspraken met EC Energie Dongen en de uitvoerder van de Klusdienst.

Voor de grotere verduurzamingsmaatregelen zal vermoedelijk een collectief inkooptraject ingezet gaan worden. Ook daarvoor zien we om naar lokale marktpartijen. 1.6 De Klusdienst en de Witgoedregeling starten op korte termijn We willen graag op zo kort mogelijke termijn met de uitvoering van zowel de Klusdienst als de Witgoedregeling starten, in ieder geval voor het stookseizoen begint. We streven de volgende planning na.

Mei 2023 Juni 2023 Juli t/m September Okt 2023 Feb 2024 December 2024

Project Klusdienst en Witgoedregeling Besluitvorming college plan van aanpak energiearmoede Besluitvorming gemeenteraad plan van aanpak energiearmoede Contractuele voorbereiding en aanbesteding Klusdienst en Witgoedregeling Start uitvoering Klusdienst en Witgoedregeling Tussenevaluatie Einde Klusdienst en Witgoedregeling

Uitgangspunt in deze planning is dat de aanbesteding van zowel de Klusdienst als de Witgoedregeling via een enkelvoudige onderhandse procedure kan verlopen. Hierover is reeds contact met de inkopers van de gemeente geweest en dit lijkt mogelijk te zijn. Als het aanbestedingstechnisch niet mogelijk is en een meervoudige aanbesteding nodig is, start de uitvoering op zijn vroegst begin 2024. Het heeft echter onze sterke voorkeur om de uitvoering aan het begin van het stookseizoen te starten omdat dan het effect van de maatregelen het grootste is.

KANTTEKENINGEN: 1.1 Kunnen we de doelgroep goed in beeld krijgen? De belangrijkste uitdaging is het in beeld krijgen bij welke huishoudens precies ondersteuning nodig is en waar de nood het hoogst is. De privacy regels van de AVG maken het lastig om de doelgroep goed inzichtelijk te maken. De eerste stap is dat we nader in beeld moeten brengen bij welke huishoudens er daadwerkelijk energiearmoede is en waar die het grootst is. De data van PON/Telos en TNO geven een eerste beeld. Daarnaast verwachten we dat verschillende bronnen meer gevoel geven bij de data of deze verder verfijnen: • Informatie vanuit Sociaal Domein • Informatie vanuit het traject vroegsignalering en schuldhulpverlening • Huishoudens die gebruik maken van de Dongen doet mee pas. • Contour de Twern. Uiteindelijk verwachten we hiermee voldoende zicht op de doelgroep te krijgen. 1.2 Moet de aanpak van energiearmoede geen onderdeel zijn van een totaalaanpak voor armoede? Energiearmoede is een onderdeel van een breed aantal aspecten van armoede. Het streven is om het terugdringen van energiearmoede op langere termijn onderdeel te laten zijn van een totaal omvattend armoedebeleid. Hierin moet ook een koppeling worden gemaakt met andere sociaalmaatschappelijke problematiek (zoals eenzaamheid).

1.3 Is er voldoende capaciteit in de markt (zowel in menskracht als materieel) om uitvoering aan dit plan te geven? De verduurzaming van woningen vertraagt momenteel door het gebrek aan menskracht en soms ook materieel. Echter we zien ook dat marktpartijen relatief veel interesse hebben om mee te doen aan een collectieve aanpak. Dit zorgt voor schaalvoordeel en beperkt offerte- en andere aanloopkosten. De voorgestelde aanpak heeft een collectief karakter en wij verwachten dat deze voldoende aanknopingspunten voor marktpartijen bevat om hier capaciteit (en materieel) voor ter beschikking te stellen.

FINANCIËN: De kosten voor de uitvoering van de maatregelen worden volledig gedekt door de beschikbare SPUK-middelen. De benodigde apparaatskosten worden door reguliere begroting gedekt.

COMMUNICATIE: Het team communicatie wordt ingezet om de organisatie, raad en inwoners op een passende manier te informeren en te betrekken. De in te zetten communicatiemiddelen worden met team communicatie afgestemd.

VERVOLG: Na besluitvorming worden de in het Plan van Aanpak genoemde vervolgacties ter hand genomen.

BIJLAGEN: Bijlage 1. Concept Plan van Aanpak Energiearmoede d.d. 1 mei 2023