2023-128690 Bijl3- Advies Wmo adviesraad concept Verordening Wmo 2023

WMO-Adviesraad Gemeente Dongen Secretariaat:

Wildzangweg 30 5106 NP DONGEN E-mail: secretariaatwmoadviesraad@gmail.com

College van Burgemeester en wethouders gemeente Dongen i.a.a. de gemeenteraad

Dongen, 10 mei 2023. Onderwerp: advies concept verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2023. Geacht college,

I. Inleiding In de mail van 7 april 2023 is door uw kwaliteitsadviseur, mevrouw W. Struijs gevraagd om advies uit te brengen over de conceptverordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2023. Een en ander binnen de daarvoor geldende termijn van 6 weken. Op dinsdag 18 april 2023 heeft de WMOadviesraad een gemeentelijke toelichting en uitleg ontvangen, waarvoor onze dank. II. Concept verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2023 Tijd, plaats en omstandigheden alsmede jurisprudentie en wetgeving hebben geleid tot aanpassing en actualisering van de geldende verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2019. In de thans voorliggende conceptverordening is daarop voortgeborduurd. Het concept geeft een goed beeld van met name: a. b. c. d.

De procesgang bij een hulpaanvraag (melding, gemeentelijk onderzoek en persoonlijk plan); De omschrijving, reikwijdte en weigeringsgronden bij maatwerkvoorzieningen; De regels met betrekking tot het persoons gebonden budget (PGB); De overige bepalingen zoals bijdragen in de kosten, bestrijding van oneigenlijk gebruik, kwaliteit en veiligheid, melding van calamiteiten (geweld) en een klachtenregeling.

Aangaande de maatschappelijke ondersteuning vraagt de WMO-adviesraad haar bijzondere aandacht voor de hierna volgende punten. Het betreffen niet alleen onderwerpen aangaande de verordening maar ook aangelegenheden die met name met de uitvoering van het beleid te maken hebben. Het gaat om de volgende kwesties: 1. 2. 3. 4. 5.

De indieningstermijn persoonlijk plan (artikel 4, lid 1); De verslaglegging als onderdeel van het gemeentelijk onderzoek (artikel 6, leden 7 en 8); De nieuwe inkoop WMO begeleiding bij zelfredzaamheid en participatie ( artikel 10, lid 1); De klachtregeling van zorgaanbieders en gemeente; Het Wmo-traject en eigen inbreng/invloed zorgaanvrager.

6. De Evaluatie en cliëntervaringsonderzoek. (sub1)-indieningstermijn persoonlijk planVoor het indienen van een persoonlijk plan stelt uw college de zorgaanvrager gedurende 7 dagen na melding in de gelegenheid het plan te overhandigen. Het merendeel van de zorgaanvragers is daarbij echter aangewezen op ondersteuning en hulp van derden (familie, vrienden, cliëntondersteuners of andere hulpverleners). Gezien dat gegeven is ons inziens de gestelde termijn van 7 dagen te kort en is het alleszins redelijk en aanvaardbaar om deze indieningstermijn minimaal te stellen op 14 dagen na melding. (sub2)-verslaglegging als onderdeel gemeentelijk onderzoekUw college geeft de zorgaanvrager een schriftelijke weergave van de uitkomsten van het onderzoek, waaronder een verslag van het gesprek. De zorgaanvrager wordt in de gelegenheid gesteld om opmerkingen of aanvullingen op het verslag te geven. Het verslag is van essentieel belang voor de zorgaanvrager omdat bij ondertekening het verslag als (definitieve) “zorgaanvraag” wordt beschouwd. Juist dit verslag is zo belangrijk omdat het de basis vormt voor het besluit over toekenning van een voorziening of niet. Een proactieve voorlichting/ toelichting vanuit de Wmo-consulent is hier een vereiste.

(sub3)-nieuwe inkoop Wmo-begeleidingNieuw is de per 1 januari 2023 ingevoerde (centrale) inkoop Wmo-begeleiding bij onder andere zelfredzaamheid, participatie, persoonlijke verzorging, dagopvang e.d. Essentieel is daarbij de procedurewijziging en de gemandateerde bevoegdheid aan de Coalitie Hart van Brabant (lees: zorgondersteuners) voor het afgeven van een beschikking. Wanneer uit de 1e melding bij de lokale toegang (lees: entree) blijkt dat een maatwerkvoorziening nodig is, wordt de aanvraag doorgezet naar de Coalitie Hart van Brabant. Deze instantie onderzoekt de ondersteuningsaanvraag, zorgt voor passende ondersteuning en legt de afspraken vast in een plan van aanpak. Dat plan wordt naar de zorgaanvrager gestuurd en vormt tevens krachtens mandaat de door de coalitie afgegeven beschikking. Daartegen kan bezwaar worden gemaakt. In het kader van de rechtsbescherming dient een bezwaarschrift echter ingediend te worden bij het gemeentebestuur (B&W?) waar de zorgaanvrager woonachtig is. Ook in deze situatie is een actieve voorlichting/toelichting vanuit de Wmo-consulent dan wel zorgondersteuner gewenst alsmede de vermelding in de beschikking van de mogelijkheid tot het maken van bezwaar bij een andere organisatie (gemeente).

(sub4)-klachtregeling zorgaanbieders en gemeenteOp basis van artikel 25 van de verordening zijn de zorgaanbieders verplicht te beschikken over een regeling voor de afhandeling van klachten van de zorgaanvragers. Uit nationaal onderzoek is echter gebleken dat zorgaanvragers drempels ervaren bij het indienen van een klacht. Niet alleen omdat ze voor hun zorg afhankelijk zijn van de instantie waar de klacht zich tegen richt, maar ook omdat het vaak niet duidelijk is waar ze de klacht moeten indienen als gemeente Wmo-taken laat uitvoeren door derde partijen. Voor de rechtsbescherming van de zorgaanvrager maakt het niet uit of een gemeente taken zelf uitvoert of deze laat uitvoeren door een derde partij. De gemeente blijft altijd aanspreekbaar op taken die zij hebben laten uitvoeren door derde partijen. Daarvoor behoren goede afspraken gemaakt te worden over de wijze waarop de klachtbehandeling vorm krijgt. Als een zorgaanvrager met zijn klacht niet verder komt bij de derde partij dan moet hij met zijn klacht terecht kunnen bij de gemeente.

2

Zorgaanvragers moeten in beginsel kunnen klagen over alles wat hen niet aanstaat in de manier waarop zij zich bejegend voelen. Zij kunnen ontevreden zijn over het gedrag of handelwijze van een Wmoconsulent, over de wijze waarop een gesprek is gevoerd of een gebrek aan deskundigheid. Voor die situaties staat de gemeentelijke klachtenprocedure open. Ook hier is tijdens het Wmo-proces vanuit de gemeente een proactieve voorlichting/toelichting vereist. (sub5)-WMO-traject en eigen inbreng/invloed zorgaanvragerBij het aanvragen van Wmo-hulp belandt de zorgaanvrager in een situatie waarin hij afhankelijk wordt van de wijze waarop de gemeente het Wmo-proces heeft ingericht. Daarbij spelen de kennis, het inlevingsvermogen van de Wmo-consulent en de financiële kaders, waarbinnen de gemeente de WMO uitvoert, een rol. Verder zijn van invloed de contracten die de gemeente heeft afgesloten met zorgaanbieders voor het leveren van voorzieningen en diensten. Daarbij lijken de behoefte van de zorgaanvrager en dat wat de gemeente biedt soms (te) ver uiteen te liggen. Uit de signalen die de WMO-adviesraad in het verleden vanuit de Dongense bevolking heeft ontvan-gen blijkt ook dat zorgaanvragers zich niet altijd gehoord voelen en serieus worden genomen. De manier van behandeling en de houding die men aanneemt ten opzichte van zorgvragers verdient verbetering.

(sub6)-evaluatie en cliëntervaringsonderzoekIn de geldende verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2019 staat in artikel 28 vermeld dat eenmaal per 4 jaar het gevoerde beleid wordt geëvalueerd. Tot op heden heeft de WMOadviesraad een dergelijke evaluatie gemist. Dat geldt overigens ook voor de cliëntervarings-onderzoeken 2021/2022. III. Aanbevelingen/aandachtspunten Gezien het bovenstaande en de signalen die de WMO-adviesraad in het verleden heeft ontvangen met betrekking tot de maatschappelijke ondersteuning bevelen wij uw college en de instanties die de WMO uitvoeren het volgende aan: a. Geef duidelijke informatie en voorlichting over het aanvraagproces en laat de zorgaanvrager niet wachten, neem de termijnen van de WMO in acht en vraag niet telkens hetzelfde als iemand al een Wmo-voorziening ontvangt; b. Hanteer een simpel proces bij verlengingsaanvragen; c. Waarborg en informeer over de mogelijkheid om aanpassingen en onjuistheden in het verslag van het keukentafelgesprek toe te passen en te corrigeren; d. Wees flexibel en creatief bij het toekennen van Wmo-voorzieningen als het aangebodene niet (geheel) aansluit bij de behoefte van de zorgaanvrager en geef daarbij aan de zorgaanbieder ruimte voor het meedenken en meebewegen; e. Biedt proactief voldoende en onafhankelijke cliëntondersteuning aan; f.

Zorg ervoor dat het duidelijk is waar de zorgaanvrager terecht kan met klachten en stel eisen aan de klachtbehandeling bij ingeschakelde derde partijen. g. Zorg voor voldoende empathische en deskundige Wmo-consulenten.

IV. Resumé/advies Samenvattend constateert de WMO-adviesraad dat in de voorliggende conceptverordening – juridisch gezien- voldoende waarborgen voor de belanghebbende zorgaanvragers zijn ingebouwd zoals 3

onafhankelijke cliëntenondersteuning, klachtregeling en inspraak in het verslag betreffende het gevoerde gesprek. Ook de gestelde aanbevelingen kunnen bij de beleidsuitvoering een positieve bijdrage in het Wmo-proces opleveren. Dat alles brengt de WMO-adviesraad tot de eindconclusie dat ingestemd kan worden met het voorgestelde concept verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Dongen 2023. Tekenen daarbij overigens nog wel aan dat het wenselijk is om de indieningstermijn voor het persoonlijk plan te stellen op 14 dagen na melding. Rest nog te vermelden dat voor het bereik en informeren van de Dongense inwoners de WMO-adviesraad uw college aanbeveelt om -naast de wettelijke formele publicatie van de verordening- een publicatie -in begrijpbare taal- te plaatsen in de gemeentelijke informatiekrant.

Hoogachtend, Namens de WMO-adviesraad, W.A.M. Segers, voorzitter

4