2023-080 Bijl2- Begeleidende tekst presentatie bedrijfsbezoek 12 juni 23

Dia 2 Al meer dan eeuw wordt er landbouw bedreven op Maasland. In deze periode is er veel gebeurd hieronder staat een beknopte versie van onze lange geschiedenis. 1913 t/m 1915 De grond is in deze periode ontgonnen door de Heer Maas, vandaar de naam van de boerderij Maasland. De eerste 2 jaren heeft er graan gestaan. Daarna is het land weer bewerkt, in deze tijd werd dat nog gedaan met het paard en is er gras ingezaaid, dit is onveranderd gebleven tot met de jaren 60. Daarna zijn verschillende greppels dicht gegooid om betere bewerkbare percelen te krijgen 1935 De heer Maas heeft de grond nagelaten aan de kerk in Dongen. Deze verkoopt de grond op een veiling (afmijning) aan "Opa Sjef Dankers" uit Loon op Zand die goed grasland nodig had voor zijn koeien 1946 Net na de oorlog hebben Dorus Dankers en Toke van Beek er het eerste boerderijtje gebouwd met de puinresten van de oorlog. Toen stonden de eerste jaren de koeien in een stal gebouwd van strobalen 1966 In 1966 is Maasland een van de eerste boerderijen in Brabant met een ligbox stal voor 30 koeien en wordt er van melken met de hand in de wei en de stal overgestapt naar een 2 x 2 gesloten tandem melkstal 1980 Het bedrijf wordt overgenomen door Dick & Lian. De stal wordt uitgebreid van 30 koeien naar 90 koeien 1998 Het bedrijf stapt over van gangbare bedrijfsvoering naar ecologische bedrijfsvoering.

Ook is er in 1998 een poel aan gelegd om meer amfibieën aan te trekken zoals kikkers en salamanders, maar ook vogels hebben baat van het water. 2011 De nieuwe stal met twee melkrobots wordt in gebruik genomen. Deze biedt plaats aan circa 140 melkkoeien. Bij deze stal is gekozen om een kant uit te voeren met een potstalsysteem. Zo hebben de koeien een groot strobed en kan met de stalmest uit de pot het bodemleven op de akkers en weilanden worden verbeterd. Dia 3 -Er werd al op tijd ingezien dat het huidige landbouwsysteem niet houdbaar is. Er is gekozen om natuurvriendelijker te gaan werken voor dier en natuur. Daarom is in 1998 besloten om volledig naar een biologische bedrijfsvoering te gaan. Daarnaast zijn we in 2021 ook Natuurinclusief geworden, zie onderstaand artikel voor meer informatie. https://www.exitus.nl/verhalen/natuurinclusief-ondernemen-hoe-dick-en-stefan-dankers-hunbusinessplan-maakten/ -Onze koeien weiden jaarlijks, vanaf eind maart/begin april tot kerst (als het weer het toelaat) buiten. Daarnaast gaan het jongvee en de droge koeien naar het nabijgelegen natuurgebied Huis ter Heide. -Er is al snel voor gekozen om geen enkelvoudige grassen te zaaien maar juist kruidenrijke grasmengsels. Juist door het zaaien van kruidenrijkgras, krijg je betere wortelgroei en een beter bodemleven. Ook kan kruidenrijk grasland beter tegen droogte.

-Onze biologische melk wordt geleverd aan coöperatie Eko Holland. Deze zet de melk alleen af op de Nederlandse markt. We praten hier dus over een echt Nederlands product wat ook in Nederland blijft. -Zoals al eerder aangegeven is de helft van de melkveestal uitgevoerd als een potstalsysteem. Na weidegang is dit het meest comfortabel voor de koe. In deze groep van de potstal zitten voornamelijk de “verse koeien” dat betekent dat deze koeien pas een kalfje hebben gekregen, en zo het maximale comfort en bewegingsvrijheid hebben. Daarnaast is deze strorijke stalmest een ideale bodemverbeteraar, waardoor de organische stofgehalte (koolstofbinding co2) stijgt en de grond nog meer als een spons werkt en zo beter het vocht vasthoudt. -Om de natuurwaarde te versterken en het bedrijf goed in te kleden in het landschap zijn er meerdere houtwallen en solitaire bomen aangeplant. -Bij biologische bedrijfsvoering en natuurbeheer heb je een koe nodig die om kan gaan met natuurlijk schraal grasland in het natuurgebied en tegen een stootje kan. Daarom past het dubbeldoelras Fleckvieh goed bij onze bedrijfsvoering. We fokken nu naar volledige hoornloosheid en A2A2 melk. Deze oermelk is beter te verdragen voor mensen die gevoelig zijn voor bepaalde eiwitten. Zij kunnen van normale melkproducten een zogenoemd ‘opgeblazen gevoel’ krijgen.

Voor deze mensen kan A2A2 zuivel een prettig alternatief zijn. -Sinds 2006 kan je bij ons dagelijks van 8 tot 20 uur verse melk tappen uit de automaat. Door deze melktap willen we de verbinding tussen boer en burger nog beter maken. -We doen al vele jaren samen met Natuurmonumenten natuurbeheer in landgoed Huis ter Heide. Dit doen we door middel van het beheren van de graanakkers. Het graan gebruiken we als krachtvoervervanger en stro dient weer als strooisel voor de potstal. En beweiden we de kruidenrijke graslanden en bosweides met ons vee. -Naast onze melktap hebben we nog twee korte ketens gecreëerd. Zo zijn we al meer dan 10 jaar toeleverancier voor de ijsmakerij Jacobushoeve, die hier het lekkerste schepijs van maakt. Sinds vorig jaar gaat het grootste gedeelte van onze stierkalveren naar biologische stierenmester Heining & Hoef. Deze stiertjes worden gebruikt voor natuurbegrazing in onder andere natuurgebied Surae in Dorst, waarna ze verwaard worden in eigen slagerij. -In 1999 zijn wij bezig geweest met een project om in de omgeving van ons bedrijf een aantal windmolens te plaatsen. Helaas is dit na vele gesprekken en besluitenloosheid niet van de grond gekomen.

Graag verwijzen wij jullie naar de drie krantenartikelen in bijlage, waarin hierover meer is te lezen Dia 4 -Door automatiseringen op ons melkveebedrijf, onder andere door gebruik te maken van automatische melksystemen (melkrobots) hebben we over heel de dag en het jaar een vlakke energievraag. Door meer windenergie op te wekken, hebben we minder elektriciteit van zonnepanelen nodig en krijgen we een vlakker energieproductie en energieverbruikspatroon waardoor het bestaande stroomnetwerk beter benut kan worden. Juist nu netcongestie een belangrijk aandachtspunt is, is dit voor de lokale energietransitie een belangrijke meerwaarde. Enexis, die in ons gebied het elektriciteitsnet beheert, pleit hier ook voor in hun visie: “Laat zon volgend zijn en niet leidend. In vermogen streven we naar een 50/50-verdeling tussen zon en wind, omdat dan het elektriciteitsnet gunstig gebruikt wordt.” Maar de verdeling is nu 80/20 – en die verhouding wordt steeds schever

-De gemeente Dongen staat voor de opgave om in 2030 een CO2-emissie reductie van 49% bereikt te hebben, zoals te lezen staat in het coalitieakkoord 2022 – 2026. Dan moet er wel voldoende ruimte komen voor duurzame opwek uit kleine windenergie initiatieven. Hoe willen dit anders gaan bereiken? De zonneladder in Dongen zit vol en zeer grote bedrijfshallen die berekend zijn op zonnepanelen zijn er niet. -We hebben als Nederland en dus ook als Dongen ook nog een doel om in 2030 onze elektriciteit 70% uit hernieuwbare bronnen te halen. Dit wordt een enorme uitdaging, mede vanwege het feit dat Nederland in 2022 nog geen 40% uit hernieuwbare bronnen haalt en Dongen in 2021 nog geen 6%. -Ons bedrijfssysteem is een kringloopsysteem en we werken met minimale input. Met deze gedachten willen we ook energieneutraliteit bereiken zodat we onze co2 footprint maximaal kunnen verkleinen. -Op onze locatie is er sprake van veel horizonvervuiling door de vakwerkmasten van de hoogspanningslijnen, de glasfabriek met bijbehorende schoorstenen en de vele windturbines in gemeente Tilburg. Daarnaast zit ons bedrijf in de geluidshinderzone van industrieterrein de Wildert. Mede door deze feiten is onze locatie uitermate geschikt voor een pilot om een kleine windmolen te plaatsen

Dia 5 In deze dia zijn twee afbeeldingen te zien, die dominantie van hoge bouwwerken en geluidshinder goed weergeven. De oranjestippen zijn de windturbines in gemeente Tilburg met tiphoogtes van 125 tot 150 meter. De rode en blauwe lijnen zijn de 380kv en 150kv lijnen met respectievelijke hoogtes van 60 en 26 meter Daarnaast staat een afbeelding uit het akoestisch onderzoeksrapport van Peutz. De roze lijn geeft de geluidshinder weer die komt van industrieterrein “De Wildert”. In dit rapport is te lezen dat bij onze locatie zelfs nog 47 decibel per etmaal geluidshinder van de industrie aanwezig is! Dia 6 Vergelijking hoge bouwwerken in de omgeving, deze afbeelding spreekt voor zich. Hierin is duidelijk te zien over wat voor kleine agrarische windmolen we praten.

Dia 7 -Zoals door ons en diversen andere partijen wordt onderbouwd in de ingediende zienswijzen, waaronder Reingineers, ZLTO, en Energiecoöperatie Dongen rendeert een ashoogte van 15 meter niet. Dit komt door het feit dat er op 15 meter een te lage windsnelheid is in dit gebied. Dat zeker bij ons bedrijf wordt gekenmerkt door veel hoge begroeiing en bebouwing. -In het beleidskader wordt er voorgesteld om een norm aan te houden van 35 decibel. Deze norm is zelfs nog 5 decibel lagere dan wat in een stiltegebied is toegelaten. Houd het gewoon simpel en pak hiervoor de landelijke norm 47 decibel overdag en 41 decibel s ’nachts. -Dit geld tevens voor de slagschaduw norm. Houd het simpel en pak de landelijke norm.

-Waarom zou een molen die na 25 jaar nog in goede staat is, per se moeten worden verwijderd. Wij pleiten voor maatwerk. Mocht blijken dat de turbine na afloop van genoemde periode nog in goede staat is, zou deze gewoon moeten kunnen blijven staan. Alle extra energie die hij opwekt, is dan mooi meegenomen. Dia 8 -Ons voorstel is om het beleidskader op de punten van ashoogte, geluid en slagschaduw aan te passen zoals al eerder is onderbouwd. Nog beter is, om van ons project een pilot te maken. En wel om de volgende punten: • Ons bedrijf heeft al veel dominantie van in het landschap van windturbines • Veel hoge bouwwerken in de directe omgeving. • Er is al veel geluidshinder aanwezig van industrie. • Er is overleg gevoerd met defensie die hebben geen bezwaar tegen een windmolen van 25 meter ashoogte • Overleg gehad met netbeheerder Enexis en omdat we nog op een kleinverbruikers aansluiting zitten, kunnen we altijd terug leveren op het net. Enexis juicht juist windenergie toe omdat dit juist het net ontlast. • Buurgemeente Loon op zand respecteert de keuzes van gemeente Dongen en heeft dus geen bezwaar. • Initiatiefnemer voor windenergie in Dongen sinds 1999