2023-000592 RV Procesplan uitvoering Transitievisie warmte Dongen

RAADSVOORSTEL Datum

2 maart 2023

Zaaknummer

2023-000592

Portefeuillehouder

I.C.H. Jansen

Behandelend ambtenaar

Astrid Egberts - Huijbregts

Besluitvormende raadsvergadering

13 april 2023

Onderwerp

Raadsvoorstel procesplan uitvoering Transitievisie warmte (TVW)

VOORSTEL 1. Akkoord te gaan met bijgevoegd procesplan voor de uitvoering en de gemeentebrede aanpak van de Transitievisie Warmte ter voorbereiding op de eerste wijkuitvoeringsplannen (WUP). 2. Een budget ter grootte van € 310.635 hiervoor beschikbaar te stellen en dit te laten verwerken in berap 2023-3. INLEIDING Nederland moet een bijdrage leveren aan het tegengaan van de opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. In het Klimaatakkoord heeft de Rijksoverheid met allerlei partijen hierover afspraken gemaakt. Onderdeel van het Klimaatakkoord is de afspraak om alle woningen en gebouwen voor 2050 aardgasloos te maken. Deze omschakeling en de grote opgave om van het aardgas af te gaan noemen we de warmtetransitie. De gemeenten zijn in het Klimaatakkoord aangewezen als regisseur van de warmtetransitie. Als eerste stap in deze warmtetransitie heeft de gemeenteraad van Dongen op 16 december 2021 de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. In de TVW is de visie en koers vastgelegd hoe de gemeente Dongen de doelen uit het Klimaatakkoord wil behalen en van welke alternative warmtebronnen zij gebruik willen maken. Afstemming met omliggende regiogemeenten voorkomt dat een warmtebron ten onrechte dubbel gebruikt wordt of juist onbenut blijft.

Dat is de reden dat inzicht in de warmtevraag en het warmte-aanbod onderdeel uitmaakt van de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Dat gebeurt dan in de vorm van een Regionale Structuur Warmte (RSW) waarbij de warmtebronnenstrategie wordt meegenomen. Deze wordt in het voortgangsdocument van de REKS dit jaar ook aan alle regiogemeenten aangeboden. De TVW richt zich in eerste instantie op de periode tot 2030. In het Klimaatakkoord geldt deze periode als een aanloopperiode waarin circa 20 procent van de woningen aardgasvrij of gereed voor aardgasvrij wordt gemaakt. De ambitie van de TVW voor de gemeente Dongen is hierop afgestemd en dat betekent dat in de periode tot 2030 minimaal 1.400 bestaande koop- en huurwoningen (20 procent van de totale isolatieopgave) zodanig te isoleren dat deze op een later moment aardgasvrij gemaakt kunnen worden. Daarnaast willen we, samen met de inwoners, ervaring op doen met het aardgasvrij maken.

1

In 2022 zijn we gestart met het in uitvoering brengen van de Transitievisie Warmte en hebben we bijgaand procesplan opgesteld waarna we vervolgens aan de slag zijn gegaan in de eerste startwijk: ’s Gravenmoer. Het procesplan is opgesteld om ons te helpen om de juiste keuzes te maken voor de volgende stappen die gezet moeten worden om te komen tot wijkuitvoeringsplannen. Het procesplan is een vervolg op de vastgestelde Transitievisie Warmte en omdat deze voor een deel van de raadsleden nieuw is, is in bijlage 1 alle relevante achtergrondinformatie rondom de TVW opgenomen en in bijlage 2 de samenvatting van de TVW. ARGUMENTEN 1.1 Het procesplan warmtetransitie Dongen is opgesteld ter voorbereiding om de juiste keuzes te maken voor de volgende stappen die gezet moeten worden voor een wijkuitvoeringsplan Na het vaststellen van de Transitievisie Warmte in december 2021 stond de wereld niet stil, integendeel zelfs. Met name de oorlog in Oekraïne en de daarop volgende energiecrisis hebben niet alleen voor een toename van energiearmoede gezorgd maar ook voor een grotere maatschappelijke betrokkenheid bij het onderwerp woningverduurzaming. De urgentie van de energietransitie is hiermee aanzienlijk vergroot.

Om te komen tot een gedragen uitvoering met een goede inhoudelijke en organisatorische basis, zijn we in 2022 gestart met gesprekken en samenwerkingssessies met inwoners, externe samenwerkingspartners en regiogemeenten. Daarin hebben we een programmatische aanpak voor de TVW-sporen A en B (zie bijlage 2 voor meer informatie) en het thema energiearmoede uitgewerkt en hebben we een buurt-/wijkkeuze gemaakt voor spoor B. Het resultaat is vastgelegd in bijgaand procesplan. Het procesplan geeft inzicht in de stappen die we willen gaan zetten en geeft concrete doelen waar we mee aan de slag willen gaan. 1.2 De stappen die we aankomende jaren gaan zetten, zijn zo concreet mogelijk uitgewerkt maar liggen nog niet vast In het procesplan zijn drie aanpakken programmatisch uitgewerkt: een gebiedsaanpak, een individuele aanpak én de aanpak voor energiearmoede (zie argument 1.3). We nemen als gemeente de regie en geven ondersteuning en ontzorging waar het kan. De aanpakken zijn zo concreet mogelijk uitgewerkt en ook zijn eindproducten benoemd maar tegelijkertijd zijn de aanpakken niet vastgelegd. We moeten ons ervan bewust zijn dat de uitvoering van de warmtetransitie niet een projectaanpak maar een procesaanpak vereist. Samen met inwoners en samenwerkingspartijen werken we naar het uiteindelijke doel.

We geven ruimte aan een flexibele invulling zodat initiatieven vanuit de betrokken en enthousiaste inwoners en partijen geïmplementeerd kunnen worden. Daarnaast zijn er nog nieuwe regels en wetgeving vanuit het Rijk te verwachten die we ook moeten implementeren. De uitvoering van de warmtetransitie is maatwerk en daardoor niet altijd voorspelbaar. Per aanpak hebben we twee fasen onderscheiden, een planfase en een uitvoeringsfase. Het tijdspad, de tussentijdse doelen en resultaten zijn in het procesplan per fase in tabellen uitgewerkt. Ook is hierin de verwachte inzet van de gemeente geraamd om een richting te geven waar we rekening mee moeten houden aan kosten en tijdsbesteding. Deze inzet bestaat enerzijds uit

2

interne capaciteit (inzet FTE) en anderzijds inzet van externe expertise. Indien de interne capaciteit niet kan worden vergroot, kiezen we ervoor om meer externe expertise in te huren. Dit zal afhankelijk zijn van wat nodig is. 1.3 We maken onderscheid tussen een gebiedsaanpak, een individuele aanpak en een aanpak voor energiearmoede. Zoals hiervoor aangegeven maken we onderscheid in 3 aanpakken: 1) De gemeentebrede individuele aanpak, geeft alle woningeigenaren in onze gemeente handvatten om hun woning te verduurzamen. Het accent ligt hier op communicatie, (digitale) informatieverstrekking en ontzorging, zoveel mogelijk vraaggestuurd en op maat. Meedoenactiviteiten kunnen de participatiegraad vergroten. Een communicatie- en participatieplan wordt hiervoor opgesteld. Deze aanpak borduurt voort op spoor A uit de TVW (zie de achtergrondinformatie in bijlage 2).

2) In de gebiedsgerichte aanpak ligt het accent op participatie en samenwerken. Deze aanpak borduurt voort op spoor B uit de TVW (zie de achtergrondinformatie in bijlage 2). In de eerste startwijk, ’s Gravenmoer, zijn we hiermee al goed op weg. Na een druk bezochte inwonersavond heeft een relatief groot aantal inwoners zich aangemeld voor deelname aan Team Duurzaam ’s Gravenmoer. Inmiddels zijn er drie buurtteams ontstaan waarbij ContourdeTwern, Casade en Energiecoöperatie Dongen worden gevraagd hun kennis en kunde in te brengen. Het doel is om tot een versnelling van de woningverbetering, het isoleren en ventileren, te komen. We nemen hierbij ook koppelkansen mee vanuit de klimaatopgave, natuurverbetering en de aanpak van monumenten. Ondertussen is het Team Duurzaam ’s Gravenmoer verschillende malen bijeengekomen en zijn de eerste stappen gezet richting een gezamenlijk Wijkuitvoeringsplan (WUP). Deze aanpak moet leiden tot goede voorbeelden voor andere buurten in Dongen. 3) Verder is de aanpak voor energiearmoede in het procesplan opgenomen. De aanpak van energiearmoede loopt nu zowel via het sociale domein met het verstrekken van energietoeslagen als via team Klimaat, Energie en Duurzaamheid op het treffen van maatregelen en advies om energie te besparen. We zoeken naar samenwerking in de regio Hart van Brabant en met Casade, ContourdeTwern en andere partijen.

Een gedeelte van de doelgroep waar energiearmoede speelt, betreft de particuliere woningeigenaren met veelal slecht geïsoleerde woningen. Deze doelgroep willen we stimuleren en faciliteren om hun woning te verduurzamen zodat hun maandelijkse energielasten dalen. Casade pakt de huurwoningen aan. De aanpak voor energiearmoede/energiebesparing wordt in een afzonderlijke nota aan het college en de gemeenteraad aangeboden omdat dit onderwerp breder is dan alleen ontzorging van inwoners en het nemen van isolerende maatregelen. Deze plannen gaan in op maatregelen op de korte termijn maar ook op de langere termijn. Het terugdringen van energiearmoede willen we op langere termijn onderdeel laten zijn van het armoedebeleid. De drie aanpakken staan niet los van elkaar maar interacteren. Zo is in de gebiedsgerichte aanpak aandacht voor energiearmoede en zijn de communicatiemiddelen van de individuele aanpak bruikbaar voor de gebiedsgerichte aanpak.

3

1.4 De energietransitie is een grote complexe opgave waarbij we niet altijd weten welke stap de volgende is We zijn ons ervan bewust dat we niet alle stappen concreet kunnen onderbouwen. De energietransitie willen we vorm geven door “te doen” en niet alleen door beleidsnotities te maken of ons laten leiden door vooraf opgestelde onderzoeken en hiervoor offertes aanvragen. We laten de inwoners en de stakeholders meedenken wat het beste past. We willen maatwerk leveren en ruimte geven aan innovaties die zeker op ons pad komen. De uitdagingen voor Dongen zijn er vooral opgericht om samen de stappen te zetten om onze eerste ambitie om in de periode tot 2030 minimaal 1.400 bestaande koop- en huurwoningen (20 procent van de totale isolatieopgave) zo te isoleren dat deze op een later moment aardgasvrij gemaakt kunnen worden. We willen hierbij onze inwoners verbinden waarbij we vooral ook kijken naar de sociale cohesie maar ook nadrukkelijk onze natuur- en klimaatopgaven betrekken. We willen de inwoners elkaar laten helpen waarbij de gemeente zal ondersteunen en de regie zal nemen. 1.5 In de TVW is reeds besloten om ’s Gravenmoer als startwijk te nemen en voorbeeld te stellen voor de verdere uitwerking Uit de TVW volgde dat de drie meest kansrijke buurten om te gaan starten - West 1, Biezen en ‘s Gravenmoer – waren.

Samen met de stakeholders en klankbordgroepleden in de samenwerkingssessies hebben we het afgelopen jaar een extra stap gezet en een verdere selectie gemaakt. Onderzocht is wat er speelt in deze buurten, welke maatschappelijke en sociaalmaatschappelijke opgaves er liggen en welke opgaves koppelkansen vormen voor een integrale buurtaanpak. De belangrijkste criteria voor de buurtkeuze waren koppelkansen in de fysieke leefomgeving, de planning van Casade voor de woningverbetering van de corporatiewoningen, de mate van sociale cohesie, de mogelijkheid voor samenwerking met gebiedspartijen (ContourdeTwern, wijk-/dorpsraden) en de mate van energiearmoede. Door dit extra onderzoek zijn we afgeschaald van drie naar twee buurten om te gaan starten. Dit zijn ’s Gravenmoer en de Planetenbuurt in West 1 geworden. Omdat we niet de capaciteit hebben om in beide buurten tegelijk op te starten zijn we in ‘s Gravenmoer begonnen. Hier verwachten we de hoogste betrokkenheid van de inwoners. Daarna zal, als de pilot goed verloopt, de Planetenbuurt in West 1 volgen. Voor deze wijken gaan we samen met de inwoners en andere partijen (o.a. Casade, Contour de Twern, Energiecoöperatie Dongen) een aanpak bedenken om de woningen versneld (verder) te verduurzamen. Deze aanpak wordt vastgelegd in een zogenaamd Wijkuitvoeringsplan (WUP). Vervolgens wordt deze WUP in uitvoering gebracht.

In ’s Gravenmoer is het proces om te komen tot het opstellen van het WUP reeds volop aan de gang. 1.6 Het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (WUP) is verplicht vanuit het klimaatakkoord Gemeenten zijn verplicht om een wijkuitvoeringsplan op te stellen voor de wijken die voor 2030 van het aardgas af gaan. Een wijkuitvoeringsplan is een verdiepingsslag op de Transitievisie Warmte die met alle belanghebbenden (inwoners en stakeholders) gemaakt wordt om een wijk, buurt of dorp aardgasvrij te maken. In het wijkuitvoeringsplan wordt invulling gegeven aan diverse bouwstenen: techniek, financiën, regie & organisatie, wijkactivatie, collectieve inkoop, planning & uitvoering en koppelkansen met natuur en klimaat. Dongen heeft niet de intentie om bepaalde buurten/wijken voor

4

2030 al volledig aardgasloos te maken. De wijkuitvoeringsplannen zullen vooral in het teken van woningverbetering staan waarbij de stappen om aardgasloos te worden belangrijk zijn om de energielasten van de inwoners te laten dalen en het comfort te verbeteren. Het procesplan zal ons hierin ondersteunen. 2.1 Om het traject van de TVW te vervolgen zijn financiële middelen nodig om de stappen te kunnen zetten Op dit moment hebben we geen structurele middelen in de begroting staan voor de uitvoering van de warmte- en energietransitie. Wel zijn vanuit het rijk middelen toegezegd voor de uitvoering (zie argument 2.2). Om niet stil te staan in de stappen naar het verduurzamen van onze gebouwde omgeving vragen we om een budget van € 310.635. Op pagina 21 van het bijgevoegde procesplan is uitgewerkt hoe we aan dit bedrag zijn gekomen. Hierbij hebben we gerekend, zoals is aangeven, met een gemiddelde van 1400 inzetbare uren per 1 FTE waarbij we uitgegaan zijn van 8 uur per dag zodat we op 175 dagen netto inzet per jaar uitkomen. Daarbij is ook inzichtelijk gemaakt wat de nu ingeschatte benodigde bedragen voor 2024 en 2025 zijn. De warmtetransitie is, zoals eerder aangegeven, een complexe opgave waarbij we niet altijd van tevoren weten wat de volgende stap en de kosten hiervan zullen zijn. Via voortgangsrapportages houden we het college en de raad op de hoogte.

2.2 Het rijk wil een duurzame woning voor iedereen bereikbaar maken door financiële ondersteuning Door het rijk zijn uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid toegezegd1. Deze middelen zijn reeds gekwantificeerd per gemeente (zie ook het kopje Financiën). Op dat moment was nog niet duidelijk wanneer en in welke vorm (algemene uitkering of specifieke uitkering) de middelen richting gemeenten kwamen. Wel geeft de minister van EZK in een brief van 25 oktober 2022 aan gemeenten aan dat gemeenten reeds kunnen anticiperen op die middelen: “Door inzicht te geven in deze budgetreeks wil ik u voldoende vertrouwen geven te kunnen investeren in vaste formatie waarmee u de uitdagingen van de klimaatopgave kan aanpakken.” Inmiddels is op 27 februari jl de regeling gepubliceerd in de Staatscourant1 . Deze middelen zijn bedoeld voor alle onderdelen van het energie- en klimaatbeleid dus niet alleen voor de uitvoering van woningverbetering en de wijkuitvoeringsplannen. Dit vormt echter wel de grootste opgave en het overgrote deel van het geld zal dus ook daarvoor nodig zijn. Daarnaast zijn er door het rijk middelen toegezegd voor het isoleren van woningen en voor de aanpak van energiearmoede2. Die middelen vormen echter geen dekking voor het nu gevraagde procesplan, maar zijn bedoeld voor de Lokale Aanpak Isolatie en zullen in de uitvoering voor koopwoningen worden ingezet.

Deze regeling wordt opgepakt in samenwerking met de regio Hart van Brabant. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan woningeigenaren met slecht geïsoleerde woningen die moeite hebben hun woning te gaan verduurzamen.

1. Verdeling geld voor klimaat- en energiebeleid 2023 bekend | VNG; Staatscourant 2023, 6282 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) 2. Specifieke Uitkering (SpUk) Lokale Aanpak Isolatie (rvo.nl) 5

KANTTEKENINGEN 1.1 Verdere stappen zetten kan alleen als de gemeenteraad budget beschikbaar stelt Zoals aangegeven hebben we geen structurele middelen in de begroting staan voor de uitvoering van de warmte- en energietransitie. Mocht de raad geen budget beschikbaar willen stellen dan kunnen we geen verdere stappen zetten met de verduurzaming en zullen we eerst de ontvangst van de genoemde rijksmiddelen moeten afwachten. Er zal vertraging optreden in het proces om te komen tot de uitvoering van de warmtetransitie en het opzetten van een wijkuitvoeringsplan zoals is aangegeven in het klimaatakkoord. 1.2 Krijgt de aanpak van energiearmoede wel voldoende aandacht in dit traject? Energiearmoede is een onderdeel van een breed aantal aspecten van armoede. Het streven is om het terugdringen van energiearmoede op langere termijn onderdeel te laten zijn van een totaal omvattend armoedebeleid. Het procesplan geeft aan hoe we de het aspect energiearmoede mee gaan nemen in onze aanpak. Fase 1 zal bestaan uit het besteden van de beschikbare rijksmiddelen, gericht op het treffen van kleine maatregelen zoals kierdichting, radiatorfolie, witgoedregeling en gedragsadviezen. We doen dit in samenwerking met de regio Hart van Brabant, Casade en ContourdeTwern. Onderdeel van de aanpak is ook een beeld te verkrijgen van de behoefte van de doelgroep.

Belangrijk is om in de gesprekken met particuliere woningeigenaren ook perspectief te geven voor grotere maatregelen waarmee nog meer energiebesparing bereikt kan worden. In Fase 2 maken we met de door de regio aangestelde kwartiermaker vanuit de provincie en samenwerkingspartijen een plan voor de structurele aanpak van energiearmoede. We willen hierbij verder gaan dan het thema energie en ook een koppeling maken met andere sociaal-maatschappelijke problematiek (zoals eenzaamheid). 1.3 Is het procesplan wat nu tot stand is gekomen een goede tussenstap voor de nog op te stellen wijkuitvoeringsplannen? Afgelopen jaar is er zorgvuldig gewerkt aan het opstellen van dit plan met enthousiaste en betrokken inwoners en de al eerdergenoemde betrokken partijen. In de regio Hart van Brabant stemmen we voortdurend de voortgang met elkaar af. Vanuit de REKS staat het onderwerp TVW ook op de agenda. Hier is ook een relatie met de strategie van aanwezige beschikbare alternatieve warmtebronnen in onze regio Hart van Brabant zoals in de inleiding is aangegeven. De warmtetransitie is een gezamenlijke opgave van inwoners, gemeente en de aangesloten partijen. Alle partijen hebben een rol in het vervolg van het traject. Het is aan de gemeente om over deze rollen de regie te pakken en het proces en de aanpak goed te laten lopen en aan te sturen.

Dit betekent dat de gemeente ervoor moet zorgen dat iedereen in zijn juiste rol zit, partijen en inwoners faciliteert en stimuleert, capaciteit beschikbaar stelt of inhuurt voor het opstellen van de plannen, hen begeleidt bij de uitvoering en ondersteunt met communicatie- en participatieactiviteiten. Dit kan zij niet alleen en daarom doen zij dat samen met adviesbureau Antea Group voor de procesbegeleiding en structuur en

6

adviesbureau Atriensis voor de communicatie en participatie. Het natuurlijke vervolg is het opstellen van een buurt/wijkuitvoeringsplan (WUP) 1.4 Zorgt de samenwerking in de (sub)regio niet voor vertraging? De gemeenten Loon op Zand, Waalwijk en Dongen maken onderdeel uit van de regio Hart van Brabant en hebben Casade als woningcorporatie en Contour deTwern als sociale partner. Op veel punten is de koers die de drie gemeenten voor de warmtetransitie hebben uitgestippeld, vergelijkbaar. Door samen te werken bij de uitvoering van de warmtetransitie ontstaan mogelijk schaalvoordelen en hoeft niet drie keer hetzelfde wiel te worden uitgevonden. Kennis en ervaringen worden gedeeld. Daarnaast wordt er vanuit de REKS Hart van Brabant ondersteuning en samenwerking in de regio gezocht. De aangestelde kwartiermaker voor de aanpak van energiearmoede brengt hierin een goede toegevoegde waarde. Ook de andere werkgroepen vanuit de REKS zorgen voor een goede basis om uiteindelijk te kiezen in onze regio voor een alternatieve warmtebron(nen), een werkende infrastructuur en voldoende balans in opwek en teruglevering van elektriciteit. De onderwerpen grote opwek en afname, klimaat en ruimtelijke ordening krijgen vanuit de REKS en het Publiek ontwikkelbedrijf een plaats zodat de opgaven goed verbonden blijven.

2.1 Lopen we risico dat er geen rijksmiddelen komen? In de reeds genoemde brief van het ministerie van EZK in 2022 is aangekondigd dat er rijksmiddelen komen en op 27 februari jl is de regeling gepubliceerd. Met de toegestuurde brief wil de minister het vertrouwen geven aan gemeenten om vooruitlopend op de daadwerkelijke verstrekking van rijksmiddelen alvast te investeren in de benodigde uitvoering van de TVW. Met deze brief en de publicatie van de regeling achten wij het een aanvaardbaar risico om reeds te starten. FINANCIËN In het bijgevoegde procesplan (blz. 14 t/m 21) zijn per aanpak de activiteiten, gemeentelijke inzet en externe kosten geraamd. Op pagina 21 van het procesplan is per jaar een raming gemaakt van de benodigde inzet (FTE) en middelen voor de uitvoering van de benodigde stappen voor het individuele gemeentebrede spoor A en het gebiedsgerichte spoor B. Hierbij hebben we gerekend, zoals is aangeven, met een gemiddelde van 1400 inzetbare uren per 1 FTE waarbij we uitgegaan zijn van 8 uur per dag zodat we op 175 dagen netto inzet per jaar uitkomen. Daarbij is ook inzichtelijk gemaakt wat de nu ingeschatte benodigde bedragen voor 2024 en 2025 zijn De aanpak voor energiearmoede is hier niet in opgenomen omdat de aanpak voor energiearmoede in een afzonderlijke nota aan de gemeenteraad wordt aangeboden.

Dit onderwerp is zoals eerder aangegeven breder dan alleen ontzorging van inwoners en het nemen van isolerende maatregelen.

7

De inzet van de gemeente vraagt om een uitbreiding van de huidige formatie van 1 FTE die nu wordt ingezet in deze warmtetransitie naar 2 FTE in 2023 en 2,5 of 3 FTE in 2025. Wij zijn voornemens om op korte termijn de werving te starten voor uitbreiding van de benodigde ambtelijke capaciteit. Mocht dit niet haalbaar zijn, dan zullen we snel overgaan op externe inhuur. De markt voor personeel op het gebied van duurzaamheid, energie en klimaat is op dit moment erg schaars. In de tabel is ook aangegeven hoeveel extra budget er nodig is om de extra inzet en het extern advies te bekostigen. Belangrijk is te beseffen dat de warmtetransitie een complexe opgave is waarbij we niet altijd van tevoren weten wat de volgende stap zal zijn. Dit kan van invloed zijn op de benodigde inzet en capaciteit. De bovenstaande bedragen zijn daarom ook richtbedragen en kunnen in de praktijk hoger of lager uitvallen. Om de kosten te dekken worden de aangekondigde beschikbare uitvoeringsmiddelen voor het klimaat- en energiebeleid ingezet. Dit is de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Zie: Staatscourant 2023, 6282 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl) Op het moment dat we deze middelen daadwerkelijk ontvangen, zullen we deze via de berap in de begroting verwerken. Als dan ontstaat dekking voor de uitgaven uit het procesplan.

Kosten die gemaakt worden voordat daadwerkelijke Rijksbijdrage ontvangen wordt kunnen worden gedekt uit de eerder verkregen gelden ter dekking van de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord. Deze zijn gestort in de reserve Duurzaamheid. Bij Berap 2023-3 zal de feitelijke reservemutatie dan worden voorgelegd aan de Raad om op correcte wijze uitvoering te geven aan het budgetrecht van de raad.

Rijksmiddelen klimaat-

2023

2024

2025

€ 480.097

€ 484.452

€ 488.807

en energiebeleid Zoals is aangegeven in voorgaande tabel worden niet alle rijksmiddelen voor het extra benodigd budget ingezet voor de wijkuitvoeringsplannen. We zullen het bedrag van de rijksmiddelen ook inzetten voor andere taken van het team Klimaat Energie en Duurzaamheid inzake het klimaat- en energiebeleid. We zullen hierover verantwoording afleggen via de eisen en voorwaarden die zullen worden gesteld vanuit het rijk. COMMUNICATIE Adviesbureau Anteagroup en Adviesbureau Atriensis werken samen met het team communicatie aan een communicatie- en participatieplan. VERVOLG In 2023 zullen we stappen zetten voor het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (WUP) voor de eerste startwijk, ’s Gravenmoer. We starten met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (WUP) voor de

8

tweede startwijk, West 1 (Planetenbuurt) als we voldoende leerervaring hebben opgedaan in ’s Gravenmoer en we voldoende capaciteit en middelen hebben. We willen het traject hiervoor eind 2023 starten. Wij zullen de raad met een voortgangsrapportage op de hoogte houden. BIJLAGEN 1) Procesplan “Uitvoering warmtetransitie Dongen” d.d. 26 januari 2023 2) Achtergrondinformatie Transitievisie Warmte 3) Samenvatting Transitievisie Warmte

9