20221222 RV Kernagenda gemeente Heusden

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

Onderwerp

Concept kernagenda Regio Hart van Brabant ‘23-‘27 en concept aangepaste begroting 2023

Portefeuillehouder

Mevrouw drs. W. van Hees

Datum raadsvergadering

20 december 2022

Aantal bijlagen

4

Samenvatting Een van de conclusies uit het governanceonderzoek dat Tilburg University voor Regio Hart van Brabant heeft uitgevoerd, was de noodzaak om flexibiliteit in de samenwerking aan te brengen. Dit heeft geresulteerd in de keuze om in deze bestuursperiode te gaan werken met een kernagenda en ‘aanverwante regionale activiteiten’ (eerder keuzeagenda genoemd). Deze kernagenda is feitelijk de kaderstelling voor de regionale samenwerking in Hart van Brabant voor de bestuursperiode 20232027 waaraan in beginsel alle deelnemende gemeenten meedoen. Hierbij is duidelijk voor een andere insteek gekozen dan de strategische meerjarenagenda die in de afgelopen vier jaren als koersdocument is gehanteerd. Per domein zijn kort de maatschappelijke opgaven benoemd met de activiteiten die de samenwerkende gemeenten ondernemen om hieraan invulling te geven. Mede vanuit onze lokale ambitie, en de Heusdense keuze om te ‘dansen op verschillende schalen’, leggen we op sommige onderdelen wat meer focus, zonder overigens de andere opgaven bij voorbaat uit het oog te verliezen. De ‘aanverwante regionale activiteiten’ worden gevormd door initiatieven die wisselende coalities van gemeenten binnen de regio nemen. Momenteel is enkel het Van Gogh Nationaal Park aangeduid als een dergelijke activiteit. Verder is de begroting 2023 Regio Hart van Brabant aangepast en in lijn gebracht met de kernagenda.

Op basis van het concept van de kernagenda is geconcludeerd dat de beschikbare financiële middelen in de begroting 2023 toereikend zijn om uitvoering te kunnen geven aan de gewenste activiteiten. Het voorstel is om:  kennis te nemen van- en in te stemmen met zowel het concept van de kernagenda ’23-’27 Regio Hart van Brabant als de aangepaste begroting 2023 Regio Hart van Brabant;  dit als zienswijze kenbaar te maken aan het algemeen bestuur. Aanleiding In een verenigde vergadering van alle gemeenteraden die deelnemen aan de samenwerking Regio Hart van Brabant, werd in 2019 een motie aangenomen over de governance binnen deze samenwerking. In vervolg hierop is in 2020 aan Tilburg University gevraagd om de governance van de regionale samenwerking in Hart van Brabant te onderzoeken. Een van de conclusies was de noodzaak om flexibiliteit in de samenwerking aan te brengen. Dit heeft geresulteerd in de keuze om in deze bestuursperiode te gaan werken met een kernagenda en ‘aanverwante regionale activiteiten’ (eerder keuzeagenda genoemd). Met dit voorstel gaan wij hierop nader in. Feitelijke informatie Voorgeschiedenis In de coalitieprogramma’s en bestuursakkoorden hebben de deelnemende gemeenten hun ambities en opgaven geformuleerd voor de huidige bestuursperiode. Op de regionale radenavond van 29 juni jl.

is door alle deelnemende gemeenten de kern van het lokale coalitieprogramma in relatie tot de regionale samenwerking gepresenteerd. Deze coalitieprogramma’s en bestuursakkoorden vormen mede de basis voor de activiteiten die in regionaal verband worden opgepakt. Een en ander is vervolgens vervat in het concept van de kernagenda ’23-’27 dat nu voor zienswijzen voorligt. Deze agenda is in de afgelopen maanden uitgebreid besproken, zowel ambtelijk als in diverse

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

portefeuillehoudersoverleggen. Het doel hiervan was te komen tot een goede en realistische vertaling van de lokale ambities waarbij regionale samenwerking resulteert in een duidelijke meerwaarde. Uit de keuzes die in het concept van de kernagenda zijn gemaakt, volgt een aanpassing van de begroting 2023. Ook deze aangepaste begroting ligt aan u voor met de mogelijkheid hierover uw zienswijze te geven. Kaders De kernagenda is feitelijk de kaderstelling voor de regionale samenwerking in Hart van Brabant voor de bestuursperiode 2023-2027. Binnen de taken, opgaven en activiteiten van de kernagenda werken in beginsel alle deelnemende gemeenten samen. Hierbij wordt opgemerkt dat de gemeenten AlphenChaam en Baarle-Nassau enkel deelnemen aan het sociaal domein. Voor de overige domeinen werken ze samen in de regio Brabant-west. Ook onze gemeente participeert niet volledig op alle onderdelen. De afspraken/opgaven rondom woningbouw, bedrijventerreinen, mobiliteit en afval zijn bijvoorbeeld merendeels in Noordoost-Brabant (of een deel hiervan) belegd. Daarnaast opereren we in de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Het opstellen van de kernagenda is verankerd in de Gemeenschappelijke Regeling 2022 van de Regio Hart van Brabant.

Hierover is in essentie het volgende opgenomen:  het algemeen bestuur stelt iedere vier jaar, in het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen, voor de regio een kernagenda vast;  het algemeen bestuur raadpleegt voor de vaststelling van de kernagenda de portefeuillehouders;  het algemeen bestuur biedt, voorafgaand aan de vaststelling, het concept van de kernagenda aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenteraden aan en biedt hen de gelegenheid om hun zienswijze hierover kenbaar te maken;  het algemeen bestuur integreert de agenda voor Midpoint Brabant, voor zover het de overheidsinbreng betreft, in de kernagenda. Daarnaast stelt het Rijk regionale samenwerking op een aantal thema’s (met name binnen het sociaal domein) verplicht. Hoewel het gaan werken met een kernagenda nieuw is voor de regio, wordt er natuurlijk al samengewerkt. Logisch dat een groot aantal thema’s waarop nu al wordt samengewerkt, als input voor de kernagenda is gebruikt. Overige informatie Regionale kernagenda ’23-‘27 Het gaan werken met een kernagenda en ‘aanverwante regionale activiteiten’ (eerder keuzeagenda genoemd) gebeurt vanuit de volgende doelen:  het aanbrengen van focus en flexibilisering in de samenwerking;  het verkrijgen van evenwicht tussen ambities en uitvoeringskracht;  de toegevoegde waarde van de samenwerking in Regio Hart van Brabant beter zichtbaar maken.

Dit alles met de bedoeling dat zo’n werkwijze bijdraagt aan een helder verwachtingspatroon, acceptatie en aan een resultaatgericht bestuurlijk gesprek over (gezamenlijke) ambities en doelstellingen. Natuurlijk is het primaire doel dat de regionale samenwerking, op de onderdelen die in de kernagenda staan, bijdraagt aan meer en betere resultaten voor onze inwoners en ondernemers. De kernagenda kent duidelijk een andere insteek dan de strategische meerjarenagenda, die in de afgelopen vier jaren als koersdocument werd gehanteerd. In de kernagenda zijn de ambities minder groots geformuleerd en er is meer aandacht voor wat we binnen de samenwerking concreet gaan doen. In de kernagenda worden per domein kort de maatschappelijke opgaven benoemd (kolom twee). Vervolgens worden per opgave de activiteiten beschreven die de samenwerkende gemeenten

2 Onderwerp: concept kernagenda Regio Hart van Brabant 23-27 en concept aangepaste begroting 2023

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

ondernemen (kolom drie) om hieraan invulling te geven. Verder wordt per domein inzicht gegeven in de financiële middelen die voor de uitvoering beschikbaar zijn op basis van de begroting 2023. Speerpunten voor Heusden De gedachte achter het gaan werken met een kernagenda is een bundeling van die thema’s, onderwerpen en opgaven die ons als deelnemende gemeenten gezamenlijk binden en waarbij regionale samenwerking resulteert in een duidelijke meerwaarde. Mede vanuit onze lokale ambitie en de onze keuze om te ‘dansen op verschillende schalen’, is het aanbrengen van enige focus realistisch en noodzakelijk. Zoals hiervoor al werd aangegeven ligt onze focus voor verstedelijking en daarmee voor woningbouw, bedrijventerreinen en mobiliteit nadrukkelijk op Noordoost Brabant. Ook voor afval richten we ons in oostelijke richting op Stadsgewest ‘s-Hertogenbosch. Vanuit dit perspectief is het dan ook onnodig en inefficiënt om op alle opgaven en activiteiten uit de kernagenda even zwaar in te zetten. We leggen daarom op sommige onderdelen wat meer focus, zonder overigens de andere opgaven bij voorbaat uit het oog te verliezen. Onderstaand volgt een kort overzicht van die opgaven uit de kernagenda waarop we vanuit Heusden nadrukkelijk in gaan zetten; onze speerpunten binnen de kernagenda:  Sociaal domein o Over de volle breedte van de kernagenda.  Fysiek domein o REKS.

o Communicatiecampagnes VANG. o Pilots circulariteit afvalstromen. o Actiepunten van het Regionaal Perspectief op Wonen en Woningbouw, waaronder afsprakenkader arbeidsmigranten, woon-zorganalyse en programmaplan ‘Van asiel tot Integratie’. De focus hierbij ligt met name die thema’s die raken aan het sociaal domein. o NB: voor afval sluit Heusden primair aan bij het Stadsgewest ’s-Hertogenbosch. De afspraken voor woningbouw worden gemaakt binnen de regio van Noordoost Brabant. Dit geldt ook voor afspraken rondom mobiliteit.  Economisch domein o Onze focus is voornamelijk gericht op doorgroeiruimte op bedrijventerreinen, compacter en aantrekkelijker centrum voor detailhandel en horeca en meer mogelijkheden creëren voor leisure ondernemers. o Ondersteuning bieden bij transitie landelijk gebied, aanpak formuleren voor nieuwe economische dragers in het landelijk gebied. o Gezamenlijke productontwikkeling, marketing en communicatie op het gebied van leisure. o Het ondersteunen van projecten en activiteiten die bijdragen aan meer cohesie tussen verschillende toeristische trekkers en een sterke profilering. o NB: de afspraken voor bedrijventerreinen worden gemaakt binnen de regio van Noordoost Brabant. Aanverwante regionale activiteiten Naast de kernagenda, waarop in beginsel alle gemeenten samenwerken, bestaan er ook zogenaamde ‘aanverwante regionale activiteiten’.

Voorheen werd dit de keuzeagenda genoemd. De inhoud hiervan wordt gevormd door initiatieven die wisselende coalities van gemeenten binnen de regio nemen. Gaandeweg werd daarom duidelijk dat de term ‘keuzeagenda’ de lading niet dekt. Het gaat namelijk niet om een document met opgaven voor een vastomlijnde groep gemeenten. Daarom is ervoor gekozen om niet meer te spreken van een kernagenda maar van ‘aanverwante regionale activiteiten’. De coalities die de samenwerking voor bepaalde regionale activiteiten aangaan, dragen zelf verantwoordelijkheid voor het initiëren, structureren, financieren en verantwoorden van de activiteit die zij oppakken. Om de samenhang met onderwerpen uit de kernagenda te bewaken, worden de

3 Onderwerp: concept kernagenda Regio Hart van Brabant 23-27 en concept aangepaste begroting 2023

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

aanverwante regionale activiteiten wel besproken op de overlegtafels van Regio Hart van Brabant. Voor een aantal werkzaamheden heeft het regiobureau hierbij een accommoderende rol. De kosten die hiermee samenhangen, komen ten laste van de gemeentelijke bijdrage per inwoner. Momenteel is enkel het Van Gogh Nationaal Park aangeduid als een aanverwante regionale activiteit. Aangepaste begroting 2023 In aanloop naar de vaststelling van de begroting 2023 was al duidelijk dat de kernagenda van invloed is op deze begroting. De eerder vastgestelde begroting 2023 wordt daarom nu geharmoniseerd met de terminologie uit de kernagenda ’23-’27. Verder is vanuit de governance in de afgelopen periode nuancering aangebracht binnen de P&C-cyclus. Zo is inmiddels één van de leden van het dagelijks bestuur specifiek belast met de financiële portefeuille binnen de regio. Om de flexibiliteit binnen de regiobegroting te borgen, is daarnaast een post van € 50.000 voor onvoorziene activiteiten opgenomen. Net zoals voor alle begrotingsposten ligt ook hier de bevoegdheid voor besteding bij het algemeen bestuur. Tot slot is in het fysiek domein een post cofinanciering van € 15.000 geschrapt. Het ging hier om een tijdelijke bijdrage die voor 2023 niet hoeft te worden voortgezet. De eerder vastgestelde begroting voor Midpoint Brabant blijft overigens ongewijzigd.

Afweging Zoals aangegeven is de voorliggende kernagenda ’23-’27 via zowel een ambtelijk als bestuurlijk traject opgesteld en besproken. Met de hierin genoemde opgaven en activiteiten zien wij de kernagenda als een concrete en werkbare basis om in deze bestuursperiode uitvoering te geven aan de regionale opgaven en ambities. De aanpassingen binnen de al vastgestelde begroting voor 2023 blijven beperkt tot harmonisering in terminologie van de kernagenda en een paar kleine (financieel ondergeschikte) wijzigingen. Wij stellen u daarom voor om:  in te stemmen met zowel het concept van de kernagenda ’23-’27 Regio Hart van Brabant als de aangepaste begroting 2023 Regio Hart van Brabant;  dit als zienswijze kenbaar te maken aan het algemeen bestuur. Inzet van middelen Uitvoeringscapaciteit Medewerkers van de deelnemende gemeenten dragen in essentie zorg voor de uitvoering van de activiteiten in de kernagenda. Zij worden hierin ondersteund door een klein regiobureau (circa 7 fte). Overeenkomstig het advies van de kring van gemeentesecretarissen is geconcludeerd dat de hiervoor benodigde ambtelijke capaciteit binnen de gemeentelijke organisaties in principe beschikbaar is. Omdat de kernagenda mede is opgebouwd vanuit de lokale collegeprogramma’s/bestuursakkoorden, levert samenwerken in regionaal verband synergie op die ook ten gunste komt van de lokale ambities.

Financiële dekking Natuurlijk is de gemeentelijke bijdrage afhankelijk van de omvang en inhoud van de kernagenda. Op basis van de inhoud van het concept van de kernagenda ’23-’27 is geconcludeerd dat de beschikbare financiële middelen in de begroting 2023 toereikend zijn om uitvoering te kunnen geven aan de gewenste activiteiten. De gemeentelijke bijdrage blijft daarmee gelijk aan de eerder door de gemeenteraden vastgestelde bijdrage. Dit geldt ook voor de lumpsum bijdrage van onze gemeente. Overigens wordt op het moment van schrijven vanuit de overheidssamenwerking (dus exclusief Midpoint Brabant) met ons gesproken over aanpassing van de bijdrage, gegeven de intensivering van onze samenwerking in Hart van Brabant in de afgelopen jaren. Deze aangepaste bijdrage wordt zowel opgenomen in de regiobegroting als de gemeentebegroting voor 2024. Risico's Soortgelijke voorstellen als het onderhavige worden ter besluitvorming voorgelegd bij alle gemeenten die aan de samenwerking deelnemen. Het risico bestaat dat gemeenten niet eenduidig besluiten.

4 Onderwerp: concept kernagenda Regio Hart van Brabant 23-27 en concept aangepaste begroting 2023

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

Afhankelijk van ‘de afwijking’ moet het algemeen bestuur bij de vaststelling hierover dan een afweging maken die inhoudelijke gevolgen voor de kernagenda kan hebben. Verder kan de huidige arbeidsmarktsituatie (ook bij gemeenten) vanwege personeelstekorten gaan zorgen voor langere doorlooptijden. Procedure / vervolgstappen Conform artikel 12, lid 2 van de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant kunt u voor 21 december 2022 uw zienswijzen op het concept van de kernagenda en de aangepaste begroting 2023 kenbaar maken. De bespreking van de ingekomen zienswijzen en de besluitvorming over de kernagenda en aangepaste begroting vinden plaats in de vergadering van het algemeen bestuur van 23 december 2022. Over de vervolgprocessen rondom de uitvoering van de kernagenda gaat het algemeen bestuur in gesprek met de regionale adviescommissie. Voorgenomen besluit Wij stellen u voor bijgaand besluit vast te stellen.

Het college van Heusden, de secretaris,

de burgemeester,

mr. H.J.M. Timmermans

drs. W. van Hees

Bijlagen:  aanbiedingsbrief concept kernagenda ’23-‘27 Regio Hart van Brabant  concept kernagenda ’23-‘27 Regio Hart van Brabant  toelichting taak regiobureau aanverwante regionale activiteiten  concept aangepaste begroting 2023 Regio Hart van Brabant

5 Onderwerp: concept kernagenda Regio Hart van Brabant 23-27 en concept aangepaste begroting 2023

Raadsvoorstel

Zaak : 1313217

De raad van Heusden in zijn openbare vergadering van 20 december 2022; gezien het voorstel van het college van 1 november 2022; gezien de raadsinformatiebrieven van 6 december 2022 naar aanleiding van de informatievergadering Bestuur van 29 november 2022 gelet op Wet gemeenschappelijke regelingen; gelet op de beraadslaging;

besluit:   

in te stemmen met het concept van de kernagenda ’23-’27 Regio Hart van Brabant; in te stemmen met de aangepaste begroting 2023 Regio Hart van Brabant; dit als zienswijze kenbaar te maken aan het algemeen bestuur van Regio Hart van Brabant.

de griffier,

de voorzitter,

drs. F.E.H.M. Backerra

drs. W. van Hees

6 Onderwerp: concept kernagenda Regio Hart van Brabant 23-27 en concept aangepaste begroting 2023