20221103 VVD Algemene beschouwing 2023

Beste leden van het College en collega raadsleden, In korte tijd worden we na een coronacrisis met een nieuwe crisis geconfronteerd. Dit maal een inflatieen energiekostencrisis. De wereld verandert snel en er zijn veel onzekerheden. In onzekere tijden kijken onze burgers dan naar de overheid als reddingsboei, begrijpelijk. Maar de overheid kan niet alles oplossen. Bovendien is ze maar al te vaak zelf onderdeel van het probleem. Crises horen bij het leven in een vrije wereld. De kunst is om er verstandig mee om te gaan, elkaar te steunen en samen te zoeken naar oplossingen. En wat doet dit College? Waar we na zwaar financieel weer maar langzaam ons huishoudboekje stapje voor stapje op orde krijgen? Die gaat gelijk met geld smijten én lasten verhogen voor ondernemers van wie velen het al zwaar hebben. Er wordt een van 750.000 Euro voor een steunfonds voorgesteld waarvoor nog helemaal geen spelregels zijn bedacht, geen voorwaarden zijn geformuleerd, geen toetsingskaders zijn. De afspraak uit het coalitieakkoord om jaarlijks 500.000 Euro aan de reserves toe te voegen wordt gelijk overboord gegooid. Merkwaardig, als je bedenkt dat in het raadsdebat van 20 oktober jl. over de onderzoeksopdrachten voor het takendebat het CDA en Volkspartij de moties inzake de afvalinzameling en openbaar groen gelijk naar de prullenbak verwezen, omdat “dit niet in het coalitieakkoord stond”.

Dus wat er niet in het akkoord staat doen CDA en VPD niet en wat er wel in staat doen ze ook niet. Niet bepaald een toonbeeld van een betrouwbare overheid of een geloofwaardig College. Het is goedkoop populisme, het is Sinterklaas spelen op kosten van een ander, het is korte termijn denken, het is paniekvoetbal. Het steunfonds komt bovenop alle steunmaatregelen die al zijn genomen door de Rijksoverheid, zoals de forse verhoging van de AOW en het minimum loon (10%), verlaging van inkomstenbelastingtarieven, verhoging van de heffingskortingen, de energietoeslag van 1.300 Euro, korting van energiebelastingen en nog diverse andere maatregelen. Daarenboven heeft onze gemeente de energietoslag nog eens met 200 Euro per huishouden verhoogd en kunnen mensen een beroep doen op de bijzondere bijstand. De meeste maatregelen zijn gericht op de laagste inkomens. En dat is niet meer dan terecht, want we willen minder armoede en al onze burgers een minimum bestaanszekerheid bieden. Maar het probleem is dat het vooral de middeninkomens zijn en de kleine en middelgrote ondernemers zijn die tussen wal en schip dreigen te vallen. Zij worden met fors hogere lasten en kosten geconfronteerd, terwijl ze niet of nauwelijks in aanmerking komen voor steunmaatregelen. En veel van hen hebben al een zware tijd met de coronacrisis achter de rug. En de gemeente heeft hier nauwelijks zicht op.

Nog op 20 oktober jl. heeft wethouder De Hoon in reactie op onze Artikel 33 vraag toegegeven dat de gemeente “geen compleet en sluitend beeld heeft“ van hoeveel Dongense ondernemers door de hoge inflatie en energiekosten in de problemen komen, men “is blijvend in gesprek”. In gewone mensentaal betekent dit: het College heeft geen idee. Daarom roepen we als Dongense VVD op om eerst de effecten van de Rijksoverheid maatregelen te af te wachten en de werkelijke financiële problemen bij burgers en ondernemers goed in kaart te brengen. Meten is weten. En dan pas met een plan komen voor eventuele steunmaatregelen zodanig dat de middelen alleen ingezet worden voor diegene die het ook écht nodig hebben, voor diegene die tussen wal en schip zitten en voor wie de Rijksoverheid-maatregelen onvoldoende blijken te zijn. En voor dat plan zal dan een financiële dekking moeten komen die niet onze financiële positie op de langere termijn in gevaar brengt. We hebben het in deze raad al eerder gesteld: Eerst een plan, dan het budget, niet andersom! En met duidelijke kaders, niet slechts contouren, en zelfs contouren ontbreken hier. Het creëren van dit soort fondsen en potjes heeft ook een risico in zich: We zien het al met de resterende coronamiddelen van 250.000 Euro die naar het steunfonds worden overgeheveld. Een niet

1 van 3

gebruikt deel van een “potje” en huppetee, zo naar een ander potje. De afspraken over de versterking van onze reserves worden achteloos overboord gegooid. Heeft dit College geen lessen uit het recente verleden getrokken? Zien ze niet de grote risico’s die ze lopen? Bedenk even: Eind 2021 hadden we al bijna 78 miljoen Euro aan leningen staan. En door de bouw van de nieuwe IKC’s en andere investeringen gaan we de komende drie jaar nog eens ruim 36 miljoen Euro lenen. Daarin is nog niet gerekend met mogelijk forse kostenoverschrijdingen als gevolg van de hoge inflatie. Onze schuld gaat over de 100 miljoen Euro worden. De rentepercentages zijn inmiddels fors gestegen. Iedere woningkoper en iedere ondernemer merkt al het enorme verschil. Waar de overheid tot vorig jaar nog spotgoedkoop kon lenen, zelf tegen negatieve rentes, zijn rentes op staatsleningen al met zo’n 3% gestegen in minder dan negen maanden tijd. Experts zien deze trend eerder nog verder stijgen dan dalen. Omgerekend betekent dat op de langere termijn meer dan 100 miljoen Euro schuld meer dan 3 miljoen Euro per jaar extra aan rentelasten gaat brengen! De programmabegroting meldt ook nog eens dat de bijdrage van de Rijksoverheid aan de gemeenten vanaf 2026 fors zal dalen. Uiteraard zijn de gemeente, provincies en het Rijk hierover in gesprek, maar een oplossing is nog lang niet in zicht.

En dan doodleuk in de programmabegroting schrijven dat de financiële positie “solide en robust is”. Hoe kortzichtig kun je zijn? Dit is als een eskimo die klimaatverandering ontkent, want hij ziet geen probleem, er is tenslotte toch nog zat sneeuw waar hij woont en het vriest. En wat doet dit College? Ruim 3 miljoen Euro begroten voor onderhoud en verduurzaming van het gemeentehuis. En maar liefst meer dan 1 miljoen Euro per jaar extra uitgeven aan uitbreiding van de ambtelijke organisatie. Werkelijk? Dus iedereen gaat het zuiniger aan doen en op de kleintjes letten, behalve de gemeente Dongen, omdat het voor haarzelf is? Bovendien roept dit twee vragen op:. Ten eerste: De afgelopen maanden lazen we in verslagen van het College over hybride werken, nieuwe IT systemen, betere kantoorautomatisering, zelfsturende teams, meer prestatiegericht werken, meer aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en training, meer samenwerking met omliggende gemeenten. Het klinkt allemaal prachtig, maar waar is het resultaat van al deze inspanningen? Je mag verwachten dat dit leidt tot een hogere arbeidsproductiviteit, lager ziekteverzuim, lager personeelsverloop, minder externe inhuur, efficiëntere processen, een vlakkere organisatie met minder managers. Niet dus.

Ten tweede: Zou dat nieuwe hybride werken niet een kleiner, flexibeler, goedkoper en energiezuiniger gemeentehuis mogelijk maken? Gewoon een modern kantoorpand elders in Dongen, kopen of huren, dat al voldoet aan de eisen van morgen? En het huidige gemeentehuis verkopen. Het is een prima locatie voor wonen nabij het centrum, voor seniorenwoningen, of woonzorg appartementen, of starterswoningen of sociale huurwoningen. Om maar wat ideeën te noemen. Al eerder refereerde ik aan onze ondernemers. Zij zijn de ruggengraat van onze economie en werkgelegenheid. Maar ook zijn zij grote sponsors en donateurs van onze sportclubs en verenigingen. In de programmabegroting stijgt de OZB gemiddeld met 5,2%. De OZB van woningeigenaren stijgt met 2,7%, maar die van eigenaren én van gebruikers van niet-woningen gaan fors omhoog: Voor de gebruikers 5,2% en voor eigenaren maar liefst 15%. Deze eigenaren en gebruikers zijn ondernemers, met een winkel, een horecazaak, een loods, een showoom, een productiehal. In de programmabegroting van 2020 was er al maar liefst al 600.000 Euro OZB lastenverzwaring doorgevoerd voor deze doelgroepen, en nu, binnen drie jaar krijgen ze weer een forse lastenverzwaring voor de kiezen.

Terwijl de Rijksoverheid volgend jaar ook al de zelfstandigenaftrek verlaagt, de vennootschapsbelasting verhoogt en andere lastenverzwaringen in box 2 doorvoert en ondernemers ook nog eens met forse kosteninflatie en hogere loonkosten worden geconfronteerd. De Dongense VVD zal daarom een motie indienen om deze lastenverzwaring van tafel te krijgen. Onze oproep aan alle raadsleden om onze ondernemers niet in de kou te laten. Zij zijn solidair met Dongen, wij horen ook solidair te zijn met hun.

2 van 3

Tot slot vragen we meer aandacht voor de volgende zaken: − Taal- en leerachterstanden − Bestrijding van financieel-economische criminaliteit en cyber criminaliteit − Ondermijnende criminaliteit in het buitengebied − Versnelling van de woningbouw − Integriteitstoetsing en -bewaking van personen en instanties die door de gemeente worden − ingeschakeld in het sociale domein zoals zorgverleners, bewindvoerders en dergelijke − Jeugdzorg: zie opmerkingen in de rekenkamerbrief op p2 uit het boek van Denys We gaan graag met u het debat aan.

3 van 3