20221103-02 TV CDA SSips ANTW- Programmabegroting 2023-2026

Technische vraag Naam:

Stijn Sips

Datum: 11 oktober 2022 Onderwerp:

2022-017231 Programmabegroting 2023-2026

Portefeuillehouder:

René Jansen

Behandelend ambtenaar: Joost van Boekel Vragen: 1) Pagina 8: “Het OZB-tarief voor eigenaren van niet-woningen (bedrijfspanden, clubhuizen, panden met een agrarische bestemming) ligt juist lager dan in Nederland.” Welke typen accommodaties vallen allemaal onder de tarieven van OZB ‘nietwoningen’ Antwoord: Alle gebouwen waarin niet gewoond wordt. Het gaat om onder meer bedrijfspanden, clubhuizen, panden met een agrarische bestemming, maar dus ook om elektriciteitshuisjes, winkels, gemalen, fabrieken tot aan kerken. 110 Omgeving 2) Pagina 24: De Verordening Starterslening Dongen wordt aangepast. De maximale koop- / aanneemsom om in aanmerking te komen voor een starterslening gaat de ontwikkeling van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) volgen. Welk bedrag is hiervoor opgenomen in de voorliggende begroting? Antwoord: Dit heeft geen gevolgen voor de begroting. Het maximale bedrag dat met een starterslening geleend kan worden verandert niet. Wel is het mogelijk dat –door het verhogen van de maximale aankoopsom – er weer meer beroep gedaan gaat worden op de starterslening. In dat geval is het wellicht nodig om opnieuw een extra inleg te doen in het gemeentelijk fondsdeel bij Svn. We blijven dit monitoren en indien een extra storting noodzakelijk is, zal de raad hiervoor een voorstel ontvangen. Overigens loopt een extra inleg via de balans en niet via de begroting.

3) Pagina 24: De haalbaarheid van de gewenste budgetneutrale aanpak voor een gebiedsontwikkeling in en rondom het park Glorieux is vooralsnog twijfelachtig. a) Waar zit deze twijfel in?

Pagina 1 van 10

b) Op welke manier wordt er gewerkt om de financiële haalbaarheid te vergroten? Antwoord: Deze zinsnede refereert naar de beantwoording vanuit het college op de motie ‘Gebiedsontwikkeling De Donge’. De gebiedsvisie ziet toe op het gebied ‘Broeders van Dongen, de rivier de Donge loopt door dit gebied. Er wordt nu gewerkt aan een gebiedsvisie. Of een gebiedsontwikkeling budgetneutraal uitgevoerd kan worden, is op voorhand niet te zeggen. Dat hangt af van onder meer de inhoud van de gebiedsvisie, en van andere factoren zoals: de mogelijkheid om ‘werk met werk’ te maken (het meenemen van een aantal doelen zoals inclusiviteit) in geplande werkzaamheden, het vinden van externe financieringsbronnen, de bereidheid van inliggende eigenaren om medewerking te verlenen en te komen tot co-financiering. We verwijzen hiervoor naar de brief ‘Uitvoering en uitvoerbaarheid moties begrotingsvergadering’, d.d. 18 februari 2021 (zaaknummer 2021-003092). 120 Leven 4) Pagina 27: In 2023 wordt gestart met de bouw een nieuwe binnensportaccommodatie in ’s Gravenmoer, gekoppeld aan de ontwikkeling van IKC ’s Gravenmoer bij ’t Wiel. Voorafgaand daaraan wordt de bestaande gymaccommodatie gesloopt en wordt een vervangende gymaccommodatie gezocht. Welke vervangende accommodatie(s) is/zijn op het oog? Antwoord: Er is nog niet bekend waar de huidige activiteiten dan ondergebracht gaan worden.

Er zal in eerste instantie gekeken worden naar ruimte in de overige gemeentelijke sportzalen. Inplannen vindt plaats rekening houdend met zo gunstig mogelijke reisafstanden en inpasbaarheid in de dan geldende roosters. Mochten er onoverkomelijke knelpunten ontstaan bij de inpassing in andere zalen, dan kan ook overwogen worden een tijdelijke ‘luchthal’ (opblaasbare sportzaal) te plaatsen. 5) Pagina 27: Tot medio 2023 kan de werkgroep Samenwerkplaats gebruik maken van een tijdelijke opslaglocatie. Na vaststelling van het bestemmingsplan Tichelrijt 3 komt een structurele oplossing dichterbij. a) Tot medio 2023 is er een tijdelijke opslaglocatie beschikbaar. Is de voorziene locatie/voorziening op Tichelrijt 3 tijdig gereed voor gebruik door De Samenwerkplaats (dus voor medio 2023)? b) Zo nee, hoe wordt de continuïteit voor een opslaglocatie gewaarborgd? c) Wie gaan er gebruik maken van de toekomstige Samenwerkplaats op Tichelrijt 3?

Pagina 2 van 10

Antwoord: Een nieuwe voorziening zal niet gereed zijn voor medio 2023. Met de voorgestelde structurele bijdrage aan de Samenwerkplaats kunnen wel tijdelijke huurlasten worden gedekt, vooruitlopend op de structurele oplossing. Naar aanleiding van een inventarisatie door de initiatiefnemer van de Samenwerkplaats hebben er vooralsnog 13 verenigingen aangegeven graag te willen deelnemen aan de toekomstige Samenwerkplaats. Wie hier onder gebracht kunnen worden zijn in eerste instantie de verenigingen die zich verenigd hebben in de Werkgroep Samenwerkplaats. Bij nieuwe aanmeldingen wordt gekeken naar het doel van betreffende vereniging en of deze aansluit bij de uitgangspunten. Daarnaast wordt gekeken of de aanvraag past binnen de ruimteverdeling. 130 Duurzaamheid 6) Pagina 30: Begin 2022 is met begeleiding van een extern adviesbureau met inwoners en stakeholders gestart met het opstellen van een projectplan waarin wordt aangeven hoe een wijkuitvoeringsplan vorm te geven. Op dit moment kan nog niet bepaald worden welke kosten hiermee gepaard gaan. a) Waarom kan dit niet bepaald worden? b) Wanneer de kosten wel bekend zijn (en meevallen), is er dan ruimte om in 2023 meer dan één uitvoeringsplan op te starten? Antwoord: Het is belangrijk om een goed beeld te krijgen van alle ingrediënten die in een wijkuitvoeringsplan moeten worden opgenomen.

Pas dan is het mogelijk om een gerichte kostenopzet te maken. We stellen voor de kosten te financieren uit de reserve duurzaamheid. De rijksmiddelen die voor dit onderwerp zijn ontvangen worden in berap-2 aan deze reserve gedoteerd. Om financiering uit de reserve mogelijk te maken, ontvangt de raad een separaat voorstel. Afhankelijk van de precieze formulering in het raadvoorstel kunnen op basis van deze onttrekking 1 of meerdere plannen worden geformuleerd. In alle gevallen geldt dat indien middelen overblijven, deze terug kunnen vloeien naar de reserve duurzaamheid en daarmee beschikbaar blijven voor de bekostiging van wijkuitvoeringsplannen. 7) Pagina 30: In 2023 wordt gestart met het opstellen van één wijkuitvoeringsplan, waarna er op basis van de ervaringen een meerjarenplanning wordt bepaald. Hoe verhoudt deze uitspraak zich tot de vier sporen, met verschillende uitvoeringsplannen, uit de Transitievisie Warmte die in 2022 parallel aan elkaar van start zouden gaan? Antwoord: Het opstellen van het wijkuitvoeringsplan valt onder spoor B van de Transitievisie Warmte (TVW). In de TVW is aangegeven dat we in 2023 in één buurt

Pagina 3 van 10

gaan starten. Parallel daaraan pakken we spoor A op. Ook daarvoor wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Ook spoor D – het uitvoeren van onderzoek – is reeds opgepakt. Spoor C – een pilot aardgasvrij – zal vermoedelijk later starten; de prioriteit ligt vooralsnog op het isoleren van de woningen (spoor A). 8) Pagina 30: Een en ander is inmiddels ter hand genomen t.a.v. Energieloket en zal in 2023 worden voortgezet. a) Wat is precies ‘ter hand genomen’? b) Op welke manier wordt het Energieloket voorgezet in 2023? Antwoord: Met de komst van de transitievisie Warmte lijkt een loket gedragen door vrijwilligers een onmogelijke opgave. Gebleken is dat de opgave voor Energiecoöperatie Samen Dongen te groot is. Dit zien we ook in de regio. Daarom is ervoor gekozen om een nieuw professioneel Energieloket (Duurzaamheidsloket) op te zetten. Binnenkort zullen wij u nader informeren middels een raadsinformatiebrief. De samenwerking met de Energiecoöperatie Samen Dongen met betrekking tot het Energieloket zal dan ook om die reden per 1 januari 2023 eindigen. De Energiecoöperatie blijft stakeholder voor de transitievisie Warmte echter het energieloket zal zogezegd geprofessionaliseerd worden en volledig in eigen beheer van de gemeente Dongen worden voortgezet in 2023. Doel is om draagvlak te creëren in de gemeente door meer maatwerk te gaan leveren samen met de ketenpartners.

Tevens zal het nieuwe Energieloket worden uitgebreid met de onderwerpen Klimaat en Circulaire economie (duurzaamheid). De gemeente wordt eigenaar van dit loket en de daarbij behorende website. Mogelijk zal dit loket in het voorjaar van 2023 operationeel zijn. 210 Onderwijs 9) Pagina 34: Toename van het aantal leerlingen in de gemeente Dongen (o.a. als gevolg van veranderingen in de woningmarkt) kan leiden tot een hogere investeringsvraag om het plan van aanpak onderwijshuisvesting gemeente Dongen te realiseren. Hoe wordt er op dit beleidsrisico ingespeeld? Antwoord: Dit beleidsrisico geldt met name voor de IKC’s die nog niet in ontwikkeling zijn: IKC Biezen en IKC West. Om tijdig te kunnen anticiperen worden er dit najaar nieuwe leerlingenprognoses opgesteld.

Pagina 4 van 10

Voor IKC Anspach en IKC Beljaart zijn met de scholen maximale leerlingenaantallen afgesproken, waar het aannamebeleid van de scholen op afgestemd wordt. In ’s Gravenmoer is al jaren sprake van een stabiele leerlingenpopulatie van 150-160 leerlingen. 10) Pagina 36: In 2023 voert Het KunstPodium de opdracht uit die zij van de gemeente kreeg in het onderwijs: zorgen dat alle kinderen via het reguliere onderwijs in aanraking komen met kunst- en cultuureducatie. Wordt in de kunst- en cultuureducatie ook een bijdrage geleverd door de Heemkundekringen? Antwoord: Het KunstPodium krijgt de opdracht om bij het aanbod van kunst- en cultuureducatie in de scholen actief de verbinding te zoeken met de andere culturele aanbieders in de gemeente Dongen. De Heemkundekringen kunnen daar hun bijdrage ook in bieden. Het is aan Het KunstPodium om de afstemming met het onderwijs (inventariseren behoeften) en de culturele aanbieders (inventariseren aanbod en bereidheid) te verzorgen en op grond daarvan een programmering voor de scholen te verzorgen. 220 Zorg 11) Pagina 38: Lokale implementatie nieuwe regionale inkoop Jeugdhulp en Wmo begeleiding is niet op tijd gereed doordat regionaal niet op tijd de kaders hiervoor zijn bepaald en meegegeven. Wat merken de zorgbehoevenden in Dongen van deze vertraging? Antwoord: Het gaat hier om een benoemd risico, niet om een daadwerkelijke situatie.

Ook als het risico zich daadwerkelijk voordoet, organiseren wij lokaal dat vanaf 1 januari iedere inwoner een hulpvraag kan stellen en dat indien nodig een maatwerkvoorziening wordt ingezet. Het klantproces goed inregelen heeft voorrang. 12) Pagina 39: “We waarderen de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers en ondersteunen ze waar mogelijk.” Op welke wijze(n) ondersteunt de gemeente mantelzorgers en zorgvrijwilligers, behalve met de vermelde mantelzorgbon? Antwoord: De gemeente is opdrachtgever in zowel de regionale inkoop Wmo Begeleiding als de lokale inkoop algemene voorzieningen. Binnen deze inkoop worden mantelzorgers en zorgvrijwilligers ondersteund door de mogelijkheid tot inzet van een maatwerkvoorziening, lichte ondersteuning en door het lokaal organiseren van

Pagina 5 van 10

activiteiten. De zorgaanbieders en partners algemene voorzieningen zijn daarbij aan zet. Lokaal nemen we als gemeente deel aan een werkgroep die zich ook richt op deze doelgroep. We werken met een activiteiten jaarkalender. We bedenken en organiseren activiteiten waarbij de gemeente, indien nodig, faciliteert. Tevens is er een lokale werkgroep mantelzorg die activiteiten organiseert. Wij verstrekken jaarlijks een subsidie aan deze werkgroep. 310 Openbare orde en veiligheid 13) Pagina 48: Er wordt uitvoering gegeven aan het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026. Echter was in de Programmabegroting 2022-2025 opgenomen: “Beleid: In 2021 gaan we gebruiken voor een brede evaluatie van het beleid op openbare orde en veiligheid. Die evaluatie kan bouwstenen opleveren voor het in 2022 (door de nieuwe raad) vast te stellen veiligheidsbeleid.” a) Wanneer heeft de ‘brede evaluatie’ plaatsgevonden? En worden de resultaten hiervan nog gedeeld met de gemeenteraad? b) Wanneer wordt het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 (‘nieuwe veiligheidsbeleid’) voorgelegd aan de gemeenteraad? Antwoord: De evaluatie heeft medio 2021 plaatsgevonden met de betrokken veiligheidspartners. Daaruit is gebleken dat het beleid in grote lijnen nog voldoet en dat alleen een extra aandachtsveld dient te worden toegevoegd, namelijk “cybercriminaliteit”.

Het Integraal Veiligheidsbeleid wordt afgestemd met de gemeenten binnen het werkgebied van het politieteam Langstraat. Binnen de gemeenten Waalwijk, Loon op Zand en Dongen is er hierdoor één beleid. Dat zorgt ervoor dat het politieteam met maar 1 beleidsstuk rekening hoeft te houden, maar ook dat hierdoor geen grote verschillen in beleid tussen deze gemeentes ontstaat, wat voor een “waterbed-effect” zou kunnen zorgen. Als (bijvoorbeeld) de ene gemeente wel inzet op aanpak ondermijning en de andere gemeente niet, zou dat kunnen zorgen voor een verplaatsing van de problematiek. Het nieuwe IVP is integraal met de Langstraat gemeenten opgezet, lokaal worden de lokale taakaccenten toegevoegd. Dit geheel zal in december 2022 of januari 2023 aan uw raad worden voorgelegd. 14) Pagina 48: De boa-capaciteit is in 2021 tijdelijk uitgebreid. Er wordt voorgesteld om in 2023 (“na een positieve evaluatie van de effecten en de noodzaak van deze uitbreiding”) deze capaciteit een structureel karakter geven. a) Waarom is deze evaluatie niet gedeeld met de gemeenteraad?

Pagina 6 van 10

Antwoord: Binnen de gemeente vinden ter voorbereiding op de begroting of andere raadsbesluiten met grote regelmaat evaluaties plaats. Daar waar het de bedrijfsvoering of de personele capaciteit betreft worden deze niet standaard gedeeld met de gemeenteraad. Dit wordt verondersteld als een bevoegdheid van het college, gedelegeerd aan de directie. b) Op basis van welke argumenten wordt er gesteld dat de uitbreiding noodzakelijk is? Antwoord: In de evaluatie zijn de wettelijke taken afgezet tegen de beschikbare capaciteit. Om aan de primaire taken te kunnen voldoen is de uitbreiding noodzakelijk. In de evaluatie is onder meer gekeken naar de ontwikkeling van “de meldingen openbare ruimte” die door de boa’s opgepakt moeten worden. Deze zijn in de eerste helft van 2022 grofweg verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode in 2019 (voor corona). Daarnaast is de inzet van de boa’s uitgegaan naar: - Horeca controlegelegenheden (hier wordt een toename verwacht als gevolg van de wijzigingen in de APV) - Ondermijning (ook hier wordt een toename verwacht van de boa-inzet) - Evenementen - Preventie - Integraal toezicht complexe casussen - Ondersteunende werkzaamheden, planning en coördinatie Op basis van deze evaluatie van de inzet in het afgelopen jaar en de verwachtingen ten aanzien van de ontwikkeling van deze inzet is geconcludeerd dat een structurele uitbreiding noodzakelijk is.

15) Pagina 48: Waarom leidt een vernieuwd evenementenbeleid tot extra vergunningaanvragen? Kan het aantal vergunningaanvragen niet beperkt worden door te werken met doorlopende of meerjarige vergunningen? Antwoord: Het is mogelijk dat nieuw beleid kan leiden tot extra vergunningaanvragen. Dat is nog niet zeker. Het vernieuwd evenementenbeleid wordt nu opgesteld. Hierbij wordt mede gekeken naar het werken met doorlopende of meerjarige vergunningen. 410 Ondernemerschap 16) Pagina 54: “Daarnaast faciliteren en begeleiden we de ontwikkeling van Tichelrijt Zuid.” Waarom pakt de gemeente niet de regie bij deze ontwikkeling?

Pagina 7 van 10

Antwoord: De gronden waarop de ontwikkeling van TIchelrijt Zuid gaat plaatsvinden zijn niet van de gemeente. Een projectontwikkelaar wil hier graag ontwikkelen en wij als gemeente faciliteren en maken mogelijk om de bestemming van agrarische grond te veranderen in bestemming bedrijf. Ook op die manier kun je als gemeente de regie pakken. 17) Pagina 55: Er wordt, in samenwerking met de ondernemers, gewerkt aan een nieuwe economische visie. Wordt hierbij ook de invoering van de reclamebelasting geëvalueerd? Antwoord: De reclamebelasting geldt voor de ondernemers in het centrumgebied. Zij zijn de leden van Leer Dongen Kennen (wat eerst DongenPromotion heette). In het convenant dat is opgesteld, staat dat er elke 3 jaar een evaluatie plaatsvindt tussen de partijen (de ondernemersvereniging en de gemeente) en deze evaluatie – die in 2023 voor het eerst wordt uitgevoerd – is eveneens benoemd in het coalitieakkoord. Omdat de economische visie over alle Dongense ondernemers gaat, staat deze in eerste aanleg los van de evaluatie van de invoering van de reclamebelasting. Wel kunnen relevante uitkomsten uit de evaluatie worden meegenomen bij het opstellen van de visie. 420 Werknemerschap 18) Pagina 57: Er is een opvallende toename van het aantal re- integratietrajecten van 141 naar 496.

Wordt nog onderzoek gedaan naar de verklaring hiervan en de kans om dit in de komende jaren te voorkomen? Antwoord: Het cijfer met betrekking tot het aantal re-integratietrajecten van 496 in 2021 berust helaas op een administratieve vergissing. Bij de totstandkoming van het cijfer voor 2021 is destijds een selectie gemaakt van alle openstaande participatiedossiers. Standaard wordt voor iedere uitkeringsgerechtigde een zogenaamd participatiedossier aangemaakt. Dit betekent echter niet dat ook voor iedere uitkeringsgerechtigde daadwerkelijk een re-integratievoorziening wordt ingezet. We hebben alsnog met hulp van de juiste selectiecriteria de berekening gemaakt voor 2021 en komen daarbij uit op 219. In de volgende P&C-producten wordt dit aangepast. 530 Beheer en onderhoud 19) Pagina 65: Er is (vanaf 2019) een grote toename in ‘meldingen openbare ruimte’ (2.871 -> 4.810 -> 5.442). a) Hoe wordt dit verklaard?

Pagina 8 van 10

b) Wat betekent dit voor de kostenontwikkeling op dit terrein? Antwoord: Er is een drietal verklaringen te geven voor de toename van het aantal meldingen openbare ruimte. 1. Met het gebruik van Fixi is het doen van een melding gemakkelijker geworden en dus wordt er meer gemeld. Fixi is sinds april 2021 in werking. Dit geeft daardoor een trendbreuk in de cijfers. 2. Als gevolg van Corona zijn mensen meer thuis/ in-en-om-huis geweest (extra rondje met de hond, wandeling door de buurt, naar buiten kijken tijdens het thuiswerken). Dan vallen er meer dingen op en wordt er ook meer gemeld. 3. We gebruiken de Fixi app ook steeds vaker intern, waardoor het aantal meldingen toeneemt. Voorbeeld: we zijn bezig met een project om het aantal palen in de openbare ruimte te verminderen (en zo trottoirs toegankelijker te maken en gemakkelijker onkruid vrij te houden). Hiervoor maken we gebruik van Fixi en zijn er tientallen interne meldingen gedaan om aan te geven waar borden omgehangen moeten worden en palen opgeruimd kunnen worden. Het aantal klachten is binnen de capaciteit van onze eigen dienst op te vangen en deze kunnen efficiënt worden afgehandeld, waardoor het op dit moment geen aantoonbare financiële consequentie heeft. 540 Afval 20) Pagina 68: Er wordt in 2023 een communicatieplan opgezet om de kwaliteit van deelstromen nog meer te verbeteren.

Op het oplossen van welke problemen/oorzaken speelt het communicatieplan in? Antwoord: Het verlagen van de ophaalfrequentie van restafval in combinatie met het wekelijks ophalen van PMD heeft een duidelijk effect op de zuiverheid van de PMDstroom. De hoeveelheid vervuiling is meer dan verdubbeld. (zie tabel ‘Sorteeranalyse PMD’ op pagina 68/69). Het communicatieplan richt zich op het verbeteren van de afvalscheiding. Enkel door algemene communicatie kunnen we bewoners informeren over wat wel en wat niet bij het PMD hoort. Omdat PMD vrijwel altijd anoniem aangeboden wordt kan op deze afvalstroom niet gehandhaafd worden of gerichte communicatie ingezet worden. Toelichting reserves en voorzieningen 21) Pagina 118: Met een amendement bij de behandeling van de begroting 2021 is een

Pagina 9 van 10

reserve voor raadsinitiatieven gevormd. De reserve heeft als doel deze in te zetten ten behoeve van het maken van incidentele (politieke) keuzes/initiatieven. Is deze reserve (c.q. ‘raadsbudget’), t.w.v. 75.000 euro, ook opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026? Antwoord: De reserve Raadsinitiatieven is een balanspost en deze is daarmee geen onderdeel van de begroting. De reserve heeft op 1 januari 2023 naar verwachting een saldo van € 74.000. Dit bedrag is in 2023 (en de jaren daarna) beschikbaar voor het genoemde doel. Onttrekking uit de reserve is een bevoegdheid van de raad. In de programmabegroting 2023-2026 is geen aanvullende storting in de reserve voorzien. Investeringsplan 2023 - 2026 22) Pagina 119: De gemeenteraad van Dongen, in vergadering bijeen op 16 september 2021, heeft een amendement (A2021-15) aangenomen waarmee “de herinrichting van het gedeelte van het Geubelplein (verkeersplan 's Gravenmoer) nabij Geubel en Coop voorlopig wordt doorgeschoven naar 2026.” Waarom is deze investering niet in het investeringsplan 2023 – 2026 opgenomen? Antwoord: Helaas stond dit amendement niet meer duidelijk op het netvlies, waardoor de herinrichting van dit gedeelte niet is opgenomen in het investeringsplan 2023-2026. Wij stellen voor dit project in de begroting 2024-2027 alsnog op te nemen in het jaar 2026.

Tegelijk kan dan met de stand van zaken van dat moment gekeken worden naar welk jaar de projecten Wielstraat en Waspikse weg verschoven moeten worden, zodat de hoeveelheid uit te voeren projecten in een jaar afgestemd is op de beschikbare capaciteit.

Pagina 10 van 10