20221020-04 TV Bijl1- Brief Transportcapaciteit Brabant 23-11-2022 Dongen

Enexis.nl

Postbus 856 | 5201 AW | 's-Hertogenbosch

invullen

Gemeente Dongen t.a.v. Dhr. R. Jansen PER MAIL

datum onderwerp ons kenmerk

Woensdag 23 november 2022

behandeld door

Arno Uijlenhoet

e-mail

arno.uijlenhoet@enexis.nl

Transportschaarste AU23112022

Beschikbaarheid transportcapaciteit in Noord-Brabant

Geachte heer Jansen, waarde René, Na onze berichtgeving vorige week, informeert Enexis Netbeheer u hierbij uitvoeriger over de beschikbaarheid van transportcapaciteit op het elektriciteitsnet in Noord-Brabant. Zoals aangegeven zien we op de stations in Helmond-Zuid, ’s-Hertogenbosch-Noord, TilburgNoord en Uden dat de maximale capaciteit voor grootschalig afname bijna is bereikt. Op deze stations heeft Enexis om die reden een melding gedaan bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) van dreigende congestie. Voor de korte termijn heeft dit nog geen gevolgen. Alleen de geldigheidsduur van offertes wordt verkort tot een maand. Daarnaast heeft Enexis heeft voor de stations in Eindhoven-West en Hapert een vooraankondiging van structurele congestie voor grootschalige afname van elektriciteit gemeld bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Voor de stations in Haps, Maarheeze en Hapert deed Enexis een vergelijkbare vooraankondiging bij de ACM voor het grootschalig invoeden van elektriciteit. Verder stond de kaart voor netcapaciteit voor de gehele provincie al op ‘oranje’, vanwege de schaarse netcapaciteit in het hoogspanningsnet van TenneT. In deze brief lichten we verder toe wat de gevolgen zijn en welke stappen Enexis de komende periode onderneemt.

Context en relatie tot transportschaarte bij TenneT In juni van dit jaar hebben TenneT en Enexis u geïnformeerd over transportschaarste in het hoogspanningsnet van Tennet van de gehele provincie Noord-Brabant. In september volgde het bericht dat er dankzij congestiemanagement (een manier om het elektriciteitsnet middels ‘spitsmijden’ efficiënter te gebruiken) toch voldoende ruimte is gevonden om weer klanten aan te kunnen sluiten. Inmiddels heeft Enexis de details van deze extra vrijgekomen capaciteit verder kunnen doorberekenen. Het goede nieuws is dat Enexis hoogstwaarschijnlijk op nagenoeg alle Brabantse stations extra klanten kan aansluiten. Daarbij verwachten we wel dat we op bovengenoemde stations

pagina

2 van 5

datum

23 november 2022

tegen de grenzen van het middenspanningsnet van Enexis aanlopen. Vandaar dat we daar op 17 november melding van hebben gemaakt bij de ACM. Onderzoeken naar congestiemanagement Op het moment dat de grens van het elektriciteitsnet echt in zicht is, zoals nu in Zuidoost-Brabant, start Enexis met een onderzoek naar congestiemanagement (‘spitsmijden’). Door de inzet van flexibel vermogen van grootzakelijke klanten, kan er mogelijk extra capaciteit op het elektriciteitsnet vrijkomen. Dit is afhankelijk van het type bedrijven in de regio en bereidheid om flexibel vermogen aan te bieden. Enexis is – vooruitlopend op melding richting de ACM – reeds gestart met de onderzoeken naar congestiemanagement. Deze onderzoeken zijn een aanvulling op de onderzoeken die TenneT afgelopen zomer deed. Op het moment dat TenneT of Enexis een vooraankondiging van structurele congestie doet, worden offertes voor een aansluiting met transportcapaciteit voorlopig niet uitgegeven. Dit betreft alleen aanvragen voor een aansluiting die groter zijn dan 1750 kVA. Ook kunnen verzoeken tot verhoging van de contractwaarde voorlopig niet worden gehonoreerd. Voor kleinverbruikers en particulieren met een aansluiting (tot en met 3 x 80 Ampère) heeft deze transportschaarste in beginsel geen consequenties.

Voor deze klanten houden Enexis en TenneT bij de berekeningen rondom de netcapaciteit, altijd rekening met een autonome groei van de huidige afname en teruglevering. Als een klant een aanvraag indient, gaan we met de klant in gesprek om te zien welke stappen we wel kunnen zetten om zo min mogelijk vertraging op te lopen in het realiseren van projecten. Zo kunnen klanten bijvoorbeeld wel aangeven een offerte te willen voor een aansluiting zonder transportcapaciteit. Op het moment dat er capaciteit vrijkomt, komt deze klant eerder aan de beurt. Capaciteitskaart Via deze link wordt u op de hoogte gehouden van de voortgang van de onderzoeken. Voor de status van de stations op de schaarstekaart heeft deze melding vooralsnog geen gevolgen. Door de transportschaarste in het hoogspanningsnet van TenneT gold al de kleurcode oranje (fase 1a). voor de gehele provincie Noord-Brabant. Hier vindt u de meest recente kaarten van gebieden met schaarste voor afname en teruglevering. Nieuwe schaarste bij TenneT Op 17 november jl. heeft TenneT, de netbeheerder van het hoogspanningsnet, aangegeven dat het een landelijke consultatie start om de potentie van flexibel vermogen te onderzoeken. Daarnaast heeft TenneT voor een aantal gebieden aangekondigd dat de grenzen van de capaciteit van het hoogspanningsnet worden bereikt.

Deze berichtgeving van TenneT heeft geen relatie tot de (dreigende) netschaarste op de stations van Enexis.

pagina

3 van 5

datum

23 november 2022

Meer informatie Algemene informatie over transportschaarste, de gevolgen ervan en wat TenneT en Enexis doen om dit zo snel mogelijk op te lossen, vindt u hier. Mocht u naar aanleiding van deze brief willen doorpraten over de specifieke situatie voor uw gemeente, dan kun je contact opnemen met Arno Uijlenhoet, de Strategisch Adviseur Energietransitie bij Enexis Netbeheer voor uw regio. Met vriendelijke groet, Arno Uijlenhoet Strategisch Adviseur Energietransitie Enexis Netbeheer

pagina

4 van 5

datum

23 november 2022

Bijlage: Toelichting ontstaan transportschaarste en situatie in de regio Voldoende capaciteit op het net is cruciaal voor onze maatschappij en economische ontwikkeling. We vinden het daarom belangrijk om u uitgebreider te informeren over de achtergronden van transportschaarste en de weg naar 2030. De oorsprong van transportschaarste Het elektriciteitsnet wordt steeds intensiever gebruikt en daar is het elektriciteitsnet van oudsher niet op berekend. Als gevolg hiervan zien we dat het elektriciteitsnet op verschillende plekken de maximale capaciteit nadert. We hebben al langere tijd te maken met de nadelige gevolgen van onvoldoende transportcapaciteit voor partijen die duurzaam opgewekte energie aan ons net willen terugleveren. In de praktijk betekent dit dat we in veel regio’s, als blijkt dat er geen congestiemanagement mogelijk is, geen nieuwe wind-, zonneparken of grootschalige zon op dak projecten meer kunnen aansluiten totdat er in het betreffende gebied een netuitbreiding is gerealiseerd. Door de snelgroeiende vraag naar elektriciteit, is er op een aantal plekken nu ook onvoldoende ruimte voor afnemers van elektriciteit. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de ontwikkelingen in de energietransitie; denk aan (snel)laadpleinen voor elektrisch vervoer, elektrificerende industrie en de warmtetransitie.

Bedrijven elektrificeren in hoog tempo In de provincie Noord-Brabant is afgelopen periode een groei te zien van extra vraag naar afname capaciteit. Zo komen er steeds meer bedrijven bij en bedrijven zetten stappen om hun energievoorziening te elektrificeren, bijvoorbeeld door het plaatsen van e-boilers. Dit heeft gevolgen voor de beschikbare netcapaciteit. Aan de uitbreiding van hoog- en middenspanningsstation in NoordBrabant wordt hard gewerkt door zowel TenneT als Enexis. Snelle groei van aantal zonnepanelen in Noord-Brabant Voor de grootschalige teruglevering van elektriciteit zat het elektriciteitsnet in Noord-Brabant al jaren tegen de grenzen van de maximale capaciteit. Met name het aantal zonneparken dat zich hier wil vestigen is afgelopen jaren fors gegroeid. In de afgelopen maanden is zichtbaar geworden dat ook met name consumenten in een hoog tempo zonnepanelen op hun daken leggen. Dat gaat in een veel hoger tempo dan verwacht. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar het heeft wel tot gevolg dat de grens van beschikbare netcapaciteit ook door deze ontwikkeling sneller wordt bereikt. Netuitbreidingen Het uitbreiden van de netten is in volle gang, maar neemt veel tijd in beslag vanwege de zoektocht naar geschikte locaties en lange procedures.

Daarnaast hebben de netbeheerders te maken met een tekort aan personeel, terwijl er hard wordt gewerkt aan het werven van de juiste mensen. Om die reden is het van belang dat het huidige elektriciteitsnet efficiënter gebruikt wordt – het net zit namelijk maar op een beperkt aantal momenten per jaar vol. Gedurende de rest van de tijd zijn er wel mogelijkheden. In het investeringsplan staat in detail uitgewerkt waar Enexis de komende tien jaar gaat investeren in de uitbreiding van het elektriciteitsnet.

pagina

5 van 5

datum

23 november 2022

Gevolgen transportschaarste Transportschaarste raakt voornamelijk (nieuwe) klanten met een grote energievraag en/of -aanbod en daarvoor een grootverbruiksaansluiting nodig hebben (> 3 x 80 Ampère). Voor kleinverbruikers en particulieren met een aansluiting (tot en met 3 x 80 Ampère) heeft transportschaarste in beginsel geen consequenties. Voor deze klanten houden Enexis en TenneT, bij de berekeningen rondom de netcapaciteit, altijd rekening met een autonome groei van de huidige afname en teruglevering. Als onze inschatting van elektriciteitsafname van kleinverbruikers voor de toekomst juist is, kunnen we onder meer nieuwe woningen nog wel aansluiten in gebieden transportschaarste. Transportschaarste oplossen en voorkomen We doen er alles aan om transportschaarste van zo kort mogelijke duur te laten zijn en waar mogelijk te voorkomen. Dit doen we door proactief te investeren in ons elektriciteitsnet. Bij het opstellen van onze investeringsplannen, kijken we goed naar waar we verwachten dat de vraag, bijvoorbeeld ten behoeve van nieuwe industriegebieden of woonwijken, maar ook het aanbod groeit, zodat we daar kunnen uitbreiden. Daarnaast kijken we naar oplossingen die bijdragen aan een zo efficiënt mogelijk gebruik van de beschikbare capaciteit.

Zo kan het helpen om vraag en aanbod van elektriciteit dichter bij elkaar te brengen, maar ook de inzet van congestiemanagement kan op korte termijn zorgen voor extra mogelijkheden. Om de uitbreiding van de capaciteit op het elektriciteitsnet te versnellen, hebben de netbeheerders aandacht gevraagd voor een prioriteringskader. Er is een appèl gedaan op het kabinet om snel een aantal politieke keuzes te maken omtrent de planning en prioritering van werkzaamheden, ten behoeve van de noodzakelijke netuitbreidingen. Met een prioriteringskader krijgen de netbeheerders de wettelijke mogelijkheden om bijvoorbeeld projecten met een hoge maatschappelijke waarde voorrang te geven.