2022-26 Toezicht zorgaanbieders

Leden PoHo Sociaal Domein Hart van Brabant

Onderwerp Toezicht zorgaanbieders Ons kenmerk 1778304

E-mail college@tilburg.nl Postadres Postbus 90155 5000 LH Tilburg

Datum 14 februari 2022 Uw kenmerk

Doorkiesnummer 14 013 Fax 013 542 93 96 Bezoekadres Stadhuisplein 130

Beste wethouders van de regio Hart van Brabant, De afgelopen weken is een reeks artikelen verschenen in het Brabants Dagblad en op de website van Follow the Money. De artikelen gaan over het toezicht op zorgaanbieders in het Sociaal Domein. Het gaat met name over zorgaanbieders die ondersteuning bieden aan een categorie zeer kwetsbare inwoners met een complexe hulpvraag. In de artikelen wordt een beeld geschetst dat vragen oproept en aanzet tot reflectie. Met deze brief informeren we u over de artikelen en het beeld dat wij over het toezicht hebben, ook gezien de regionale afspraken over het toezicht Beschermd Wonen. Deze brief kunt u gebruiken om uw gemeenteraad nader te informeren. Vanzelfsprekend zijn wij vanuit Tilburg bereid u bij het opstellen van een brief te ondersteunen. Dat geldt ook voor ondersteuning bij het informeren van uw raadsleden. In de artikelen komt het overlijden van een aantal personen aan de orde. Dit heeft een forse impact op de nabestaanden van de overledenen die in de publicaties worden genoemd. Het moet voor hen pijnlijk zijn om in de openbaarheid geconfronteerd te worden met een situatie die veel verdriet en verwerking met zich mee heeft gebracht. Daarnaast geven de artikelen een pijnlijk beeld van hetgeen cliënten bij instellingen kunnen meemaken.

We leven met hen mee en gaan met hen in gesprek om te kijken hoe we hen kunnen ondersteunen bij het verwerken van de verschrikkelijke gebeurtenissen. Onze gedachten gaan ook uit naar de professionals die tijdens hun werk met het overlijden zijn geconfronteerd. Wij staan naast en achter onze medewerkers van Toezicht Sociaal Domein wiens werk in de artikelen ter sprake komt. Zij doen hun zeer waardevolle werk in moeilijke omstandigheden. Complexe problematiek De journalisten snijden zeer complexe problematiek aan. Het gaat in dit deel van de zorg om kwetsbare mensen met ingewikkelde problemen, waarbij behandeling en begeleiding moeilijk is. De hulpvraag van deze inwoners wisselt. Een deel van hen mijdt soms ook de zorg en ondersteuning. De zorg kampt sowieso met forse personeelstekorten waardoor het werk door een te kleine groep gedaan moet worden. In dit deel van het sociaal domein werken veel partijen met elkaar samen. Partijen die ook cliënten ‘ leveren’. Het samenwerken gaat vaak goed maar soms ook niet. Het gaat bovendien om cliënten die meestal niet een warm welkom van de samenleving krijgen. Dat maakt het voor de zorginstellingen nog lastiger. Vanwege al deze factoren zijn er slechts een beperkt aantal organisaties die hier voldoende voor gekwalificeerd en in gespecialiseerd zijn en die daarom deze cliënten wil en kan begeleiden.

Daarbij is toeleiding, financiering en toezicht versnipperd vanuit justitieel kader (forensische zorg), Wlz en Wmo /Jeugdwet. Zowel de krapte op de arbeidsmarkt als de noodzaak tot nauwe samenwerking worden gedresseerd in de nieuwe inkoop Sociaal Domein. Wij hebben u daarover reeds geïnformeerd. De zorg voor kwetsbare personen verdient nadrukkelijk aandacht en komt zeker aan bod in de dialoogfase van het inkoopproces. Daarin nemen we steeds de opgedane kennis rondom deze groep mee. Toezicht in ontwikkeling Het sociaal domein is in 2015 als taak vanuit het Rijk gedecentraliseerd. De eerste jaren hebben de gemeenten zich vooral gericht op het inrichten van de zorg en had het toezicht op het Sociaal Domein geen

prioriteit. Vanaf 2017 is Tilburg het toezicht gaan ontwikkelen. Recent is daarin de samenwerking in en met de regio aan toegevoegd. De zorgaanbieder is en blijft verantwoordelijk voor het leveren van passende hulp en ondersteuning aan inwoners. Stap voor stap is gewerkt aan bevoegdheden waarmee indien nodig kan worden ingegrepen in de bedrijfsvoering van een zorgaanbieder. Toezicht zorgt voor bijsturing waar het misgaat, maar kan uiteraard niet alles voorkomen. Als toezichthouder weeg je voortdurend af wat ingrijpen betekent voor de cliënten van de betreffende zorginstelling. Waar het kan, sturen we aan op verbeterplannen bij de zorgaanbieder. Ook vanwege de schaarste aan zorgaanbieders en verblijflocaties, hebben we hier vaak dilemma’s over de inzet van het juiste instrumentarium. Vanuit de gemeente en in regionaal verband zetten we Inkoop, accountmanagement en toezicht in om de kwaliteit te waarborgen. Als het nodig is, grijpen we in op de bedrijfsvoering van de zorgaanbieder. In het toezicht op de kwaliteit van de zorg werken wij nauw samen met de GGD. We evalueren regelmatig en passen waar nodig onze samenwerking aan. Daarnaast kijken we of de gelden in de zorg op een correcte manier worden besteed: het toezicht op rechtmatigheid. Het belang van de kwetsbare doelgroep en het zorgen voor voldoende passende locaties staat daarbij steeds voorop.

De afgelopen jaren zijn de criteria om zorg te kunnen aanbieden aangescherpt. Fraude met zorggelden is aangepakt. Met succes zijn gelden bij instellingen teruggevorderd. In de nieuwe inkoop scherpen wij de criteria op het terrein van winsten, rechtmatigheid en kwaliteit op basis van ervaringen weer verder aan. Voor het overgrote deel van de instellingen die onder toezicht staan geldt dat zij prima zorg aan kwetsbare mensen leveren binnen de wettelijke kaders. Intensivering van het toezicht is echter nodig en wordt meegenomen in de dialoogsessies waarover u geïnformeerd bent. Het toezicht op zorgaanbieders in het Sociaal Domein is nog niet ‘af’. Met de regio Twente wordt samen met onze regio Hart van Brabant een proeftuin ingericht om zorgfraude tegen te gaan. Daarbij richten we ons zoveel mogelijk op Regionaal en plaatselijk zijn er grote verschillen in het toezicht. In VNG verband pleit Tilburg dan ook voor een landelijk kader waarbinnen het toezicht ingericht en uitgevoerd moet worden. Met onze partners in de zorgketen evalueren we voortdurend onze samenwerking en passen deze zo nodig aan. Dat vraagt op onderdelen ook om aanpassingen van landelijk kader en wetgeving. Daarvoor zetten we met alle gemeenten in de regio vol in op de lobby. Bestuurlijk proces Wij hebben de afgelopen weken met de Tilburgse raad de zorg voor kwetsbare personen besproken.

We hebben hen geïnformeerd over de casuïstiek die in de artikelen aan bod is gekomen. Op maandag 7 februari heeft een debat met de raad plaatsgevonden. Naar aanleiding van het debat worden moties uitgewerkt die tot doel hebben de opvang van kwetsbare personen in de Jeugdzorg en de WMO te verbeteren en de rol van het toezicht te versterken. We houden u daarvan op de hoogte. In regioverband hebben alle gemeenten de kaders voor inkoopstrategieën vastgesteld. Daarbij hebben wij u de afgelopen tijd bijgepraat over het nieuwe inkoopproces en de uitwerking van het toezicht. De verbeteringen die we in gang zetten, passen in de beleidskaders die we hebben vastgesteld in de inkoopstrategieën. Wij kunnen ons voorstellen dat u naar aanleiding van de artikelen vragen heeft over de inhoud daarvan en de stappen die we op korte en lange termijn in de regionale samenwerking kunnen zetten in het belang van onze kwetsbare inwoners. Wij nemen op korte termijn contact met u op om te polsen of er behoefte is aan een bijeenkomst met u en/of uw raden. Tijdens een bijeenkomst kunnen we u ook weer bijpraten over de stand van zaken in het inkoopproces. Met vriendelijke groet, namens het college,

R.W.F. Dols wethouder