2022-016779 Oplegger Bestuursrapportage Jeugd Q2 2022

1.1 Beleidsoplegger Bestuursrapportage Jeugdhulp Q1/Q2 2022

Inleiding In de regionale Bestuursrapportage zijn gegevens opgenomen op het gebied van jeugdhulp voor de regio Hart van Brabant. Alle regiogemeenten krijgen tegelijkertijd eenzelfde rapportage over de jeugdhulp cijfers in hun gemeente. Het gaat hierbij om alle landelijke en bovenregionale hulp en over Zorg in Natura (ZIN). Over PGB’s wordt niet gerapporteerd. De bijgevoegde Bestuursrapportages gaan over de eerste twee kwartalen van 2022. In de rapportages zijn ook cijfers van afgelopen jaren opgenomen, om een beeld te hebben van de ontwikkeling. Deze oplegger gaat kort in op de ontwikkelingen die we gezien hebben in 2021. Daarnaast wordt een voorzichtige uitspraak gedaan over de ontwikkelingen in Q1 en Q2 van 2022 die gaan over de hele regio Hart van Brabant. Regiogemeenten kunnen deze oplegger desgewenst gebruiken voor lokale rapportage. Het is verstandig om in dat geval, naast de regionale ontwikkelingen, ook een bespreking van lokale ontwikkelingen en bijzonderheden toe te voegen.

Wat valt op? Ontwikkeling cliëntaantallen en verwijzers In 2021 waren er over het gehele jaar 425 meer unieke jeugdigen in zorg dan in 2020 in de regio Hart van Brabant. Het is van belang te melden dat dit verschil in cliëntaantallen ten dele toe te schrijven is aan de Coronapandemie. De stijging in aantal cliënten vond plaats bij alle typen verwijzers (medisch domein, gemeente en gecertificeerde instelling (GI)), hoewel de stijging via het medisch domein (jeugdarts en huisarts) het grootst was (227 unieke jeugdigen, 53% van de totale stijging). Deze ontwikkeling lijkt zich in Q1 en Q2 van 2022 verder door te zetten bij de medisch domein verwijzingen. We zien een hoger aantal cliënten in zorg op de peildata in 2022 ten opzichte van het jaar daarvoor die verwezen zijn via het medisch domein. Verder is het opvallend dat het aantal verwijzingen via de GI een stuk lager ligt op de peildata in 2022 ten opzichte van 2021. Hier kun je lokale gegevens over cliëntaantallen en verwijzers invoegen. Als we de stijging van het aantal unieke cliënten op regio niveau afzetten tegen de ontwikkeling in cliëntaantallen in de individuele gemeenten, zien we wat verschillen. In de meeste gemeenten is een kleine tot matige stijging te zien tussen 2020 en 2021. Er zijn echter ook gemeenten die stabiliteit laten zien of een lichte daling.

Voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau geldt dat een deel van de stijging te verklaren is door de overgang van de systemen van de ene jeugdhulpregio naar de andere jeugdhulpregio, die al eerder is gaan lopen dan de officiële overgangsdatum (per 1 januari 2022). Voor deze gemeenten kan de eindstand van het aantal unieke cliënten over heel 2022 pas als ijkpunt genomen worden voor een nagenoeg volledig betrouwbaar beeld van de aantallen. Als we kijken naar de cliënten in zorg op de peildata in 2022 ten opzichte van het jaar er voor lopen de ontwikkelingen uiteen. Sommige gemeenten laten een lichte daling zien, terwijl anderen een lichte stijging of stabiel beeld lijken te hebben. Hier kun je eventuele lokale cijfers en duiding toevoegen. Beschikte waarde De beschikte waarde van de actieve trajecten is in het tweede kwartaal 2022 in de meeste gemeenten lager t.o.v. dezelfde periode in 2021 (zie o.a. tabel 2 en 4). Bij de beschikte waarde valt daarnaast op dat de daling die we via de GI verwijzingen in cliëntenaantallen zien, zich doorzetten in een gedaalde beschikte waarde via de GI. Zowel de lagere aantallen als lagere beschikte waarde zijn waarschijnlijk

1

1.1 Beleidsoplegger Bestuursrapportage Jeugdhulp Q1/Q2 2022

te verklaren door een nieuw werkproces waarbij het niet meer de rechter/GI is die rechtstreeks doorverwijst naar een specialistische jeugdhulp aanbieder in het kader van scheidingen, maar waarbij ouders die gaan scheiden worden doorverwezen naar de toegangen van de verschillende gemeenten. De toegang heeft hierdoor meer scheidende ouders (eerder) in beeld en bepaalt samen met deze ouders of en welk hulpaanbod het meest passend is. Anderzijds kan de daling ook verklaard worden doordat er meer preventief wordt ingezet, om te voorkomen dat gezinnen bij de rechter/GI terecht komen en/of een vorm van ondersteuning al eerder kan starten en niet pas door de rechter/GI ingezet hoeft te worden. Hier kun je informatie over lokale beschikte waarde toevoegen. Ontwikkeling per productsoort We zien enkele ontwikkelingen op productsoort (tabel 5 op pagina 11). Over het algemeen is te stellen dat hoe later de letter in het alfabet komt, hoe duurder en zwaarder de bijbehorende ingezette zorg is. In de lichte arrangementen (arrangementen 2017 in de tabel) zien we al een tijd een verschuiving van intensiteit A en B naar zwaardere intensiteiten zoals C (en mogelijk naar D en E, die onder arrangementen 2019 vallen). Het aantal trajecten in intensiteiten A en B neemt namelijk af en het aantal trajecten met intensiteit C, D en E neemt toe.

Deze ontwikkeling lijkt zich ook in Q1 en Q2 van 2022 voort te zetten. In 2019 moest nog rekening gehouden worden met oude uitlopende productcodes. Deze waren in 2020 voor het grootste deel en in 2021 volledig uit gefaseerd. Het is daarom betrouwbaarder dan voorheen om ontwikkelingen bij de zwaardere intensiteiten te volgen. We zien een stijging in 2021 ten opzichte van 2020 in alle zware arrangementen (arrangementen 2019 in de tabel). Dit gaat waarschijnlijk om dezelfde algemene trend naar duurdere en zwaardere zorgvormen die in de alinea hierboven reeds wordt beschreven. Deze ontwikkelingen passen in het beeld van de mogelijk kosten opdrijvende werking van het resultaatgericht werken met een arrangementenstructuur. Het hoeft niet noodzakelijkerwijs te betekenen dat jeugdigen over het algemeen zwaardere zorg nodig hebben dan voorheen. Ook deze ontwikkeling lijkt zich in Q1 en Q2 van 2022 voort te zetten. Hier kun je informatie over lokale ontwikkelingen in productsoorten toevoegen.

Verhouding Bestuursrapportages, Prognoses en Jaarrekening De Bestuursrapportage (per kwartaal) gaat over de absolute cijfers in cliëntenaantallen, verwijzers en beschikte waarden. Beschikte waarden zijn niet één op één gelijk aan de zorgkosten, omdat bij de start van een verwijzing nog niet duidelijk is hoeveel hier daadwerkelijk gebruik gemaakt van zal worden door cliënten (verzilveringspercentage). Het geeft daarmee enkel een indicatie en geen totaal financieel beeld over het hele jaar. De financiële prognoses (3 maal per jaar) die elke regiomeenten ontvangt, gaan over de financiële ontwikkelingen zoals die op het moment van uitlezen bekend zijn. In deze prognoses wordt wél rekening gehouden met verzilveringspercentages. Deze prognoses kunnen gebruikt worden om de lokale begroting indien nodig, bij te stellen. Ten tijde van het opstellen van de Bestuursrapportages waarbij deze oplegger hoort, was enkel nog de eerste financiële prognose van 2022 beschikbaar. Vandaar dat de toelichting die hierop wordt gegeven identiek is in zowel de rapportage van Q1 als die van Q2.

2

1.1 Beleidsoplegger Bestuursrapportage Jeugdhulp Q1/Q2 2022

Het financiële totaaloverzicht over het jaar volgt met de Jaarrekening (Eens per jaar). Voor de regionale jaarrekening wordt de planning van het landelijke controleprotocol van de VNG gevolgd. Dat betekent dat deze jaarlijks vlak voor de zomervakantie gereed is.

Overige opmerkingen Tot slot zijn de lokale cijfers met betrekking tot PGB beschikkingen niet opgenomen in de bestuursrapportage. Deze kunnen gemeenten enkel lokaal bekijken en toevoegen aan hun rapportages. De cijfers met betrekking tot landelijke zorg zijn beperkt opgenomen. Landelijke zorgaanbieders hebben namelijk conform afspraken met de VNG een afwijkende (langere) declaratietermijn en termijn om toewijzingen aan te vragen. Hierdoor zijn deze cijfers minder betrouwbaar.

3