2022-016066 RV Aanwijzen gevallen verplichte participatie Omgevingswet

RAADSVOORSTEL Datum

12 september 2022

Zaaknummer

2022-016066

Portefeuillehouder

I.C.H. Jansen

Behandelend ambtenaar

C. Gorissen - J.H. Rijken-de Haan

Besluitvormende raadsvergadering

20 oktober 2022

Onderwerp

Aanwijzen gevallen verplichte participatie Omgevingswet

VOORSTEL Het document 'Lijst met categorieën van gevallen waarbij participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten verplicht wordt gesteld’ vaststellen. INLEIDING Vooralsnog zal de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking treden. Het doel van de wet is “het bereiken en in stand houden van een veilige, gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit”. Daarnaast wil de wet deze fysieke leefomgeving “doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen ter vervulling van maatschappelijke behoeften”. Om deze doelen te kunnen behalen, komen er nieuwe kerninstrumenten zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie, programma’s en het Omgevingsplan. Daarnaast wordt er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ontwikkeld. Deze nieuwe instrumenten vragen een andere benaderingswijze en een andere manier van werken. Het is aan uw raad om voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet een aantal besluiten te nemen. Een van deze besluiten is het aanwijzen van categorieën van gevallen waar verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten van toepassing is. Onderhavig raadsvoorstel en -besluit voorziet hierin. ARGUMENTEN 1.1 Uw gemeenteraad dient een besluit te nemen in welke gevallen participatie verplicht is bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (buitenplanse OPA’s). Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet.

Als een initiatief past in het Omgevingsplan of wordt toegestaan met een binnenplanse afwijking (dat heet dan een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA)), dan is participatie voor de initiatiefnemer zeer aan te bevelen, maar niet verplicht. Bij het opstellen van het Omgevingsplan is immers al geparticipeerd. Op het moment dat een vergunning wordt verleend buiten de regels van het Omgevingsplan om (de buitenplanse OPA), dan is participatie ook niet verplicht, tenzij de gemeenteraad dit wel verplicht stelt. De gemeenteraad kan daarvoor vooraf categorieën van gevallen aanwijzen: valt het initiatief in een van deze categorieën, dan moet de initiatiefnemer dus participeren (dit is een van de weigeringsgronden).

1

1.2 Duidelijkheid over de gevallen waarin participatie verplicht is Met de aanwijzing van categorieën van gevallen is voor gemeenteraad, college van burgemeester en wethouders, ambtelijke organisatie en samenleving vooraf helder in welke gevallen participatie bij buitenplanse OPA’s verplicht wordt gesteld voor initiatiefnemers van deze activiteiten. 1.3 De raadswerkgroep Omgevingswet heeft positief geadviseerd. De verplichte participatie bij buitenplanse OPA’s is besproken binnen de raadswerkgroep Omgevingswet. De voorkeur van de raadswerkgroep is in de nu voorliggende lijst uitgewerkt. KANTTEKENINGEN 1.1 Het is de gemeenteraad niet toegestaan participatie altijd in alle gevallen van buitenplanse OPA’s verplicht te stellen ‘Altijd en overal’ wordt niet gezien als een categorie. De lijst moet specifiek gemaakt worden: ‘in die, die en die gevallen’. Met de lijst die nu voorligt, Bijlage 1, is getracht zo compleet mogelijk te zijn. 1.2. De lijst is geen statisch document, maar behoeft periodiek aanpassing Met het vaststellen van het definitieve omgevingsplan (in de komende jaren) ontstaat de noodzaak om de lijst periodiek te actualiseren. Ook wijziging van wet- en regelgeving en nieuwe inzichten kunnen ertoe leiden dat aanpassingen nodig zijn. Om inzicht te krijgen in de werking van het besluit is monitoring hiervan de eerste jaren gewenst.

Hoe pakt het beleid in de praktijk uit? Waar lopen initiatiefnemers en gemeente tegen aan? Is bijstelling wenselijk/noodzakelijk? Voorgesteld wordt deze monitoring elke twee jaar uit te voeren en dit door te zetten tot twee jaar nadat het gemeente dekkend omgevingsplan gereed is gekomen. FINANCIËN Met het besluit dat nu voorligt zijn geen financiële consequenties gemoeid. COMMUNICATIE Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet is een extern communicatietraject in voorbereiding. Op diverse manieren en via diverse kanalen zullen we inwoners en bedrijven op verschillende momenten meenemen in de komst van de Omgevingswet en wat dit voor gevolgen heeft. Ook onderhavig besluit krijgt hierin een plek. Zo wordt een speciale ‘Participatiefolder’ opgesteld, waarin inwoners en bedrijven kunnen lezen wanneer participatie wenselijk dan wel verplicht is en hoe zij die participatie vorm kunnen geven. Het concept van de folder is ter informatie bijgevoegd (Bijlage 2). VERVOLG Het raadsbesluit zal op de gebruikelijke wijze worden gepubliceerd (Gemeenteblad). BIJLAGEN Bijlage 1: Lijst met categorieën van gevallen waarbij participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten verplicht wordt gesteld Bijlage 2: Participatiefolder ‘De Dongense Omgevingsdialoog’

2