2022-014405 Bijl2- Adviezen werkgroep Dorpsteam incl. beantwoording

Bijlage 2

Adviezen werkgroep Dorpsteam en participatieraad incl. beantwoording

Bestaande uit: 1. Advies werkgroep Dorpsteam contourennotitie, versie juli 2022, incl. beantwoording 2. Advies werkgroep Dorpsteam opdrachtgeverschap, versie april 2022, incl. beantwoording 3. Advies Participatieraad, versie augustus 2021, incl. beantwoording

1. Advies werkgroep Dorpsteam contourennotitie, versie juli 2022, incl. beantwoording

Werkgroep dorpsteam van de adviesraden Participatiewet en WMO

Aan het college van Burgemeester en wethouders van de gemeente Dongen ter attentie van mevrouw Kunst en mevrouw De Hoon i.a.a. de griffie van de gemeenteraad Betreft:

advies inzake de notitie “Contouren Dorpsteam gemeente Dongen, versie juli 2022

Dongen, 8 augustus 2022 Geacht college, Op 26 juli jl. ontvingen wij via mevrouw K .Diehl het verzoek u te adviseren over de notitie “Contouren Dorpsteam gemeente Dongen, versie juli 2022”. Het is niet de eerste keer dat wij als adviesraden u over deze “contourennota Dorpsteam” adviseren. Ons laatste advies over dit onderwerp dateert van 20 april 2022. U verzocht ons toen advies uit te brengen over de notitie “opdrachtgeverschap Dorpsteam”. Omdat bij deze notitie ook een nieuwe versie van de contourennota was bijgevoegd (versie 16 september 2021) en wij geen misverstand wilde laten ontstaan over ons advies m.b.t. tot deze contourennota schreven wij u het volgende: “Wat wij lezen in de versie van 16 september 2021 verschilt namelijk zo weinig van de contourennota die in de Gemeenteraad en binnen onze adviesraden eerder is besproken, dat wij onze gegeven adviezen in deze in stand houden. Uw “reactie op het tussentijds advies contouren dorpsteam” van de participatieraad, met als zaaknummer 2021011933 heeft in onze opvattingen geen verandering gebracht. Wij voelen ons daarin gesterkt door de raadsbrede motie M2021-15 die zich duidelijk uitspreekt over een aantal zaken, die in het tussentijds advies van de participatieraad worden aangegeven.

Wanneer het echter uw voornemen is aan de nieuwe Gemeenteraad ook een nieuwe versie van de “contouren Dorpsteam gemeente Dongen” voor te leggen, waarin rekening is gehouden met de door de vorige Gemeenteraad in de genoemde motie vastgelegde verzoeken, willen wij graag deze nieuwe notitie van ons advies voorzien”. Separaat van de contourennota ontvingen wij bij mailbericht van mevrouw K. Diehl het verzoek uw college te adviseren inzake het “opdrachtgeverschap Dorpsteam Dongen”. Ook daarover hebben wij op 20 april 2022 u geadviseerd. Op dit advies mochten wij een schriftelijke reactie ontvangen van mevrouw Diehl. Onze werkgroep dorpsteam heeft tussentijds ook enkele verkennende gesprekken gevoerd met beoogde partners van het werkgroep dorpsteam, te weten het IMW en SWOD. Wij hebben eveneens kennis genomen van hun reactie op het “opdrachtgeverschap Dorpsteam Dongen”. Vervolgens heeft op 22 juli jl. een gesprek

plaatsgevonden tussen onze werkgroep en u, mevrouw Kunst en mevrouw de Hoon, enkele betrokken ambtenaren en het IMW als beoogd “kartrekker” van het project dorpsteam. Dat alles heeft geleid tot de thans voorliggende versie van de contourennota, waarover wij u bij deze advies uitbrengen. In ons advies betreffende het opdrachtgeverschap d.d. 20 april jl. hebben wij als adviesraden andermaal aangegeven wat de inzet van de sociale adviesraden is. Wij citeren: “De inzet van onze raden blijft het werken aan een laagdrempelige toegangspoort tot het sociale domein voor mensen met een hulpvraag. Het dorpsteam moet die toegangspoort zijn, waar de vraag van mensen wordt verstaan en verder begeleid hetzij: . naar de vele voorzieningen die we in onze gemeente kennen binnen het maatschappelijk veld . naar de voorzieningen binnen het voorliggend veld . naar de geïndiceerde zorg. Onze beide raden zullen welk voorstel voor een dergelijke toegangspoort dan ook steeds op deze laagdrempelige toegankelijkheid beoordelen.” Ook de thans voorliggende contourennota verschilt nauwelijks van de versie die in 2021 werd besproken in de gemeenteraad. Belangrijkste toevoeging is het hoofdstuk “gemeente als opdrachtgever, dorpsteam als opdrachtnemer” (pg3) en de disclaimer betreffende de “klantreis” op pg. 6, en in beeld gebracht op pg. 14 en 15. Op beide onderwerpen willen we nader ingaan.

Reactie college: Wij danken u voor uw advies. Wij zullen op diverse punten in de notitie onze reactie geven. Omdat er verschillende momenten zijn geweest waarop de sociale raden advies hebben uitgebracht, zetten we deze graag ter verduidelijking op een rijtje. 1. De contouren van een Dorpsteam zijn opiniërend aan de raad voorgelegd eind 2021. Daarover heeft de Participatieraad ongevraagd advies gegeven. Wij hebben hierop een reactie gegeven. 2. Daarna hebben wij een voorstel over het gewenste opdrachtgeverschap van het Dorpsteam uitgewerkt. Vóór besluitvorming hebben wij de sociale raden om advies gevraagd. Daar was als bijlage de concept contourennotitie gevoegd. Dit was nog dezelfde versie als bij de opiniërende raadsvergadering. Uw werkgroep Dorpsteam heeft op 20 april uw advies over opdrachtgeverschap uitgebracht. Wij hebben uw adviezen bij onze besluitvorming over het opdrachtgeverschap niet overgenomen. 3. De contourennotitie is recent aangepast n.a.v. de opiniërende raadsvergadering 2021 en onze besluitvorming over de notitie opdrachtgeverschap. Voordat wij een besluit nemen over deze aangepaste contourennotitie hebben wij u in juli van dit jaar om advies daarover gevraagd. Deze brief betreft uw advies.

Omdat wij eerder schriftelijk gereageerd hebben op het advies van de Participatieraad uit 2021 en het advies van de werkgroep Dorpsteam over het opdrachtgeverschap, gaan wij hier nu niet meer op in. Wij zorgen dat de eerdere adviezen en reacties worden toegevoegd aan het raadsvoorstel dat in september 2022 door de raad behandeld wordt.

Klantreis Wanneer we de door u beschreven klantreis bekijken niet vanuit het dorpsteam, maar vanuit de cliënt kunnen wij niet anders dan constateren dat er ten opzichte van de werkwijze van de Entree eigenlijk niets is veranderd. De disclaimer die u erbij plaatst maakt ons alleen maar meer ongerust. U schrijft: “de regionale inkoop sociaal domein kan per 2023 van invloed zijn op de werkprocessen en daarmee op de klantreis.” Omdat het dorpsteam naar verwachting pas in 2023 van start zal gaan zegt u dus per saldo eigenlijk niets over de klantreis, terwijl de motie van de gemeenteraad (M2021-15) daarover juist duidelijkheid vroeg. Dat maakt het onmogelijk om op dit moment over de klantreis een advies uit te brengen. Wel stellen wij ons de vraag of de beschreven klantreis de verbetering is die we beoogden. Reactie college: Het klopt dat de klantreis voor het Dorpsteam niet afwijkt van de huidige klantreis. De verschillende processtappen die de inwoner maakt blijven namelijk hetzelfde. Het verschil is dat de intakerol door het Dorpsteam wordt uitgevoerd en niet door de gemeente. Zowel bij het uitwerken van het Dorpsteam als bij de regionale inkoop sociaal domein staat de inwoner voorop.

Hoe kunnen we het zo goed en snel mogelijk regelen voor de inwoner met een hulpvraag? Bij de nieuwe taakgerichte inkoop voor Wmo begeleiding en de specialistische jeugdhulp gaan we beschikkingsarm werken. Dat we als gemeente geen beschikking meer afgeven betekent dat het proces van hulpvraag tot benodigde Wmo begeleiding of specialistische jeugdhulp korter wordt. We kunnen sneller de passende hulp en ondersteuning inzetten. Voor deze onderdelen zal de klantreis wijzigen, ten gunste van de inwoner met een hulpvraag. Opdrachtgeverschap U weet dat wij vanuit de adviesraden meermaals hebben gepleit voor de participatie van de gemeente binnen het dorpsteam. Uw belangrijkste argument om dat niet te doen is de zogenaamde rolzuiverheid. Dat argument overtuigt ons niet. In onze opvatting is er zeer wel een model denkbaar waarbij het college formeel opdrachtgever is en een van de gemeentelijke consulenten vanuit de gemeente op basis van deskundigheid deelneemt aan het dorpsteam. In dit kader wijzen wij erop dat eigenlijk alle beoogde partners behalve SWOD op eigen wijze met een dergelijke problematiek te maken hebben. Zij maken allen deel uit van een grotere organisatie en zullen evenals de gemeente duidelijk moeten maken wat de rol is van de leden van het dorpsteam en hoe die zich verhoudt tot hun eigen organisatie.

Een tweede argument om de intake uitsluitend te laten verzorgen door de kernpartners is dat zij dicht bij de inwoners staan. Wij mogen toch hopen dat ook de gemeente het als haar taak ziet dichtbij de burgers te staan. Immers is niet een van de taken van de gemeente het welzijn van haar burgers te behartigen? Bovendien klinkt vanuit het maatschappelijk veld steeds luider de roep om een overheid die niet tegenover maar naast de burger staat. De minister voor Armoedebestrijding en Participatie heeft wetgeving in voorbereiding die meer maatwerk mogelijk maakt en aanstuurt op uitvoering geregeerd door compassie. Uw keuze om geen deel uit te maken van het dorpsteam maakt ons inziens de omgekeerde beweging en plaatst de gemeente op grote afstand van de hulp vragende burger. Ook in deze laatste versie van de contourennota vermeldt u opnieuw het gebrek aan kennis van de sociale wetgeving als groot nadeel van een dorpsteam zonder gemeente. Precies dit laatste was voor SWOD een belangrijk argument om een voorbehoud te maken bij het opdrachtgeverschap. Maar ook de andere partners benoemen dat als probleem.

Wegen al deze bezwaren van een dorpsteam zonder gemeente dan niet op tegen wellicht dat éne voordeel dat u ziet? We citeren pg 3. : “Doordat alle hulpvragen eerst binnenkomen bij professionals uit het voorliggend veld van het Dorpsteam verwachten we een verdere transformatie binnen het sociaal domein te bereiken. Oplossingen zullen vaker en eerder vanuit het voorliggend veld worden opgepakt door het inzetten op preventie en het bieden van informele, licht ondersteuning. Normaliseren en positieve gezondheid liggen hieraan ten grondslag” Reactie college: Wij vinden het enorm belangrijk om het anders te gaan doen en niet een Entree 2.0 te creëren. Voor ons hoort daar een scheiding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer bij. Wij gaan daardoor als gemeente niet op afstand staan maar zorgen dat we onze maatschappelijke partners nog meer in hun kracht zetten en laten doen waar ze goed in zijn. Wij voelen en nemen nog steeds de regie als opdrachtgever. Een inwoner wil deskundig en snel geholpen worden. Hij wil passende hulp en ondersteuning ontvangen, ongeacht welke professional met de hulpvraag aan de slag gaat. We hebben er vertrouwen in dat de kernpartners de intakerol goed kunnen uitvoeren met kennis van de sociale wetgeving. Dat wordt een belangrijk onderdeel van de opdracht richting kernpartners.

In het beginstadium kunnen we ons voorstellen dat we vanuit de gemeente daar wat meer ondersteuning in bieden. Dat zien we als oplossing voor de door ons genoemde kanttekening. Hierbij willen wij u erop wijzen, dat de Participatieraad in haar tussentijds advies betreffende het dorpsteam (d.d. 10 augustus 2021) bij de begrippen “positieve gezondheid” en “normaliseren” enkele kanttekeningen heeft geplaatst. Bovendien bereiken u en ons vanuit de adviesorganen van de centrale overheid steeds meer signalen dat er een grens is aan wat mensen onderling voor elkaar kunnen opvangen. Bovendien bepaalt de wet of de burger recht heeft op geïndiceerde zorg. Het enige wat in deze opzet dorpsteam gebeurt is: het loket van de gemeente wat minder snel bereikbaar maken! Dat kan niet in het belang van de burger zijn. Reactie college: De toegang tot geïndiceerde zorg blijft ook bij een Dorpsteam goed bereikbaar. Als een maatwerkvoorziening noodzakelijk is, dan zorgt het Dorpsteam voor een warme overdracht naar de gemeente. De gemeente organiseert vervolgens de inzet van een maatwerkvoorziening. Ons doel met een Dorpsteam is niet om inwoners met een noodzaak tot geïndiceerde zorg te weigeren. Wij geloven er wel in dat in meer gevallen dan nu een algemene voorziening ook passend is.

En daar waar het Dorpsteam juist eerder de inwoner met een (beginnende) hulpvraag tegenkomt, is de kans op een oplossing binnen de dagelijkse leefwereld of door inzet van een algemene voorziening groter. Juist de werkwijze van een Dorpsteam, dat overal in de gemeenschap aanwezig is, zorgt voor een eerdere en betere bereikbaarheid tot passende hulp en ondersteuning, ook een maatwerkvoorziening. Tot slot: Ondanks de positieve insteek en betrokkenheid van de beoogde kernpartners lezen we in hun reactie op het opdrachtgeverschap naast alle voorbehouden, vragen en onduidelijkheden nogal wat “open eindjes”. Wij citeren: “concreet zullen thema’s als tijdspad, financiële en organisatorische gevolgen (uitbreiding fte, maar ook facilitaire kosten, zoals werkruimten) beslissingsbevoegdheden, samenwerking en vertrouwen een belangrijke rol spelen.”

Ook vragen zij om de aanstelling van een fulltime projectleider voor minimaal één jaar, maar in de contourennota rept u daarover met geen woord. Reactie college: Wij hebben kernpartners gevraagd naar hun intentie. Dat hebben we gedaan om te toetsen of ze onze ontwikkeling richting een Dorpsteam zien zitten. Zij hebben een positieve intentie uitgesproken. Meer dan dat is op dit moment ook nog niet aan de orde. De eerstvolgende stap is namelijk een besluit over de kaders van een Dorpsteam door de gemeenteraad. Na positieve besluitvorming gaan we aan de slag met de opdrachtformulering. We betrekken daarbij actief de kernpartners. Dat is het moment dat we gaan praten over specifieke inhoud van de opdracht en de randvoorwaarden. Voegen wij aan dit alles toe: . het ontbreken vanuit de gemeente van een programma van eisen aan de kernpartners, . het ontbreken van een organisatiemodel van het dorpsteam, waarbij de zelfstandigheid van het team is gegarandeerd . het ontbreken van een eigen klachtenprocedure ten aanzien van het dorpsteam als zodanig . het organiseren van de rechtsbescherming van de cliënten . en een duidelijke geformuleerde rol van en verwijzing naar ter zake kundige clientondersteuners. Reactie college: Ook hier geldt dat voor nu de kaders van een Dorpsteam voorgelegd worden aan de gemeenteraad.

Na besluitvorming volgt een verdere uitwerking onder verantwoordelijkheid van het college. Een programma van eisen e.d. is voor nu niet aan de orde. Voor ons als adviesraden zijn dit niet allemaal nieuwe thema’s. Meerdere malen hebben we ze bij u aan de orde gesteld. En telkens werd ons te verstaan gegeven dat dat allemaal zijn plaats moet krijgen in de verdere uitwerking van het plan. Maar wij achten al deze zaken te belangrijk om ze over te laten aan een ongeschreven toekomst. Dat brengt ons onder verwijzing naar onze eerder uitgebrachte adviezen omtrent het dorpsteam en het opdrachtgeverschap tot het volgende advies: Advies 1:

De contourennota is omgeven met nog zoveel vragen en onduidelijkheden dat het ons onmogelijk is er positief over te adviseren. Kijkend vanuit het belang van de client kunnen wij op basis van deze contourennota onmogelijk beoordelen of dit dorpsteam straks die laagdrempelige toegangspoort tot het sociale domein zal zijn. Reactie college: De notitie is kaderstellend en dat betekent dat niet alles in detail is uitgewerkt. De contouren laten ons inziens juist zien dat de toegang tot hulp en ondersteuning laagdrempeliger wordt. Wij betreuren het dat u geen mogelijkheid ziet om een advies uit te brengen over de contouren, zeker ook omdat u intensief betrokken bent geweest bij het proces tot totstandkoming van de contourennotitie en we regelmatig met elkaar in gesprek zijn gegaan over keuzes en inhoud.

Advies 2:

Wij adviseren u voor uzelf en de kernpartners zo spoedig mogelijk een programma van eisen te (doen) formuleren. Over een dergelijk programma van eisen willen wij u t.z.t graag adviseren.

Reactie college: Na positieve besluitvorming gaan we meteen aan de slag met een programma van eisen. Voor de onderdelen die betrekking hebben op de kwaliteit van dienstverlening vragen wij u graag te zijner tijd een advies. Advies 3:

Op basis van dat programma van eisen zou u de partners (wat ons betreft inclusief de gemeente) opdracht moeten geven zo spoedig mogelijk een organisatiemodel te presenteren, waarin al deze door ons genoemde zaken een duidelijk plek krijgen. Graag willen wij t.z.t een dergelijk organisatiemodel toetsen aan de geformuleerde uitgangspunten en het programma van eisen. Reactie college: Over dit advies gaan wij graag later met u in gesprek als er meer duidelijkheid is over de opdracht en de inhoud van het programma van eisen.

Geacht college, wij hopen u met ons advies van dienst te zijn geweest en wachten de verdere ontwikkelingen rondom het dorpsteam af. Wij gaan ervan uit dat voor onze adviesraden bij die verdere ontwikkeling een duidelijke adviesrol zal zijn weggelegd. Met vriendelijke groet de participatieraad de WMO- adviesraad namens deze: De werkgroep dorpsteam sociale adviesraden

Marianne de Kok, secretaris Wildzangweg 30 5106 NP Dongen

2. Advies werkgroep Dorpsteam opdrachtgeverschap incl. beantwoording

Werkgroep dorpsteam van de adviesraden Participatiewet en WMO

Aan het college van Burgemeester en wethouders van de gemeente Dongen ter attentie van mevrouw P. Lepolder i.a.a. mevr. K. Diehl, mevr. F. Schepens en de griffie Betreft: advies inzake opdrachtgeverschap Dorpsteam Dongen, 20 april 2022 We danken u als werkgroep Dorpsteam voor het uitbrengen van dit advies! Daaruit kunnen wij lezen dat de werkgroep zich erg betrokken voelt bij en over de komst van een Dorpsteam en het daarbij horende opdrachtgeverschap.

Geacht college, Via een mailbericht d.d. 30 maart 2022 ontvingen wij van mevrouw F. Schepens, voorzitter van de gemeentelijke werkgroep Dorpsteam, het verzoek uw college te adviseren inzake het “opdrachtgeverschap Dorpsteam Dongen”. Op pagina 2 van deze notitie lezen wij dat uw college samen met de directie een aantal mogelijke modellen heeft verkend en op basis van die verkenning stelt u het volgende voor: “Model opdrachtgeverschap Dorpsteam Dongen: ✓ De kernpartners van het Dorpsteam krijgen de opdracht voor het maken van een plan van aanpak voor het verder uitwerken en implementeren van het Dorpsteam. ✓ De intakerol van het Dorpsteam wordt gedelegeerd aan de kernpartners en niet meer door de gemeente uitgevoerd.” Het komt onze adviesraden voor, dat u met dit model uw rol met betrekking tot de ontwikkeling en werkzaamheid van het toekomstige dorpsteam marginaliseert. De verantwoordelijkheid voor inhoud, werkwijze en uitvoering komt geheel te liggen bij de kernpartners. U ziet uw rol voornamelijk in het vooraf formuleren van een programma van eisen, en het vastleggen van evaluatiemomenten. Kennelijk heeft u dat zelf ook overwogen want bij de kanttekeningen op pagina 3 schrijft u: “We zijn als gemeente beperkter betrokken waardoor we minder invloed uit kunnen oefenen op het neer te zetten resultaat”.

Deze overweging heeft u er echter niet toe gebracht te kiezen voor een ander model. Onze beide adviesraden zijn van mening dat u daarin een verkeerde keuze maakt. Dat brengt ons tot het volgende advies: Advies: de WMO- adviesraad en de participatieraad achten het van groot belang dat de gemeente zelf verantwoordelijk blijft voor de inhoud en leiding geeft aan het proces

en samen met de kernpartners werkt aan het plan van aanpak, de implementatie en werkwijze van het dorpsteam. We voeren als gemeente de regie en blijven als gemeente zelf eindverantwoordelijke in dit traject. We verstrekken de opdracht en kopen deze dienstverlening is, zoals we dit op veel fronten doen binnen het sociaal domein. We zetten hierbij onze maatschappelijke partners aan het werk en daarmee in hun kracht. Geïndiceerde zorg blijft de verantwoordelijkheid van de gemeente. Zoals in de contouren van het Dorpsteam omschreven past de uitvoering van het Dorpsteam beter bij de rollen van onze maatschappelijke partners. Doordat gemeente geen inzet levert voor de intake komen alle hulpvragen eerst binnen bij het voorliggend veld en zullen oplossingen eerder daar gezocht en aangeboden worden. De kernpartners hebben aangegeven de uitdaging aan te willen gaan met focus op normalisatie, preventie en collectiviteit De partners staan en gaan hiervoor! Tevens zetten zij concepten als het Dorpsteam al in binnen verschillende andere gemeenten wat maakt dat zij kennis en ervaring hebben op dit gebied.

Ons advies lijkt ons ook meer in lijn te liggen met de raadsbreed ondersteunde motie M2021-15, d.d. 21-10-21, waarin de gemeenteraad uitspreekt, dat de regie voor het dorpsteam bij de gemeente ligt en moet blijven liggen. Het door u gepresenteerde model geeft naar ons oordeel te weinig invulling aan deze gewenste regierol. Maar onze adviesraden hebben nog andere voor ons zwaarwegende bezwaren tegen het voorgestelde model. Een eerste bezwaar hoeven wij eigenlijk niet eens zelf te benoemen, dat doet u zelf in de kanttekening op blz. 3 waar u schrijft: “Door de gemeente geen onderdeel te maken van de intake van het Dorpsteam mist er mogelijk expertise op het gebied van jeugd, WMO, participatie en schuldhulpverlening in het Dorpsteam. Dit kan belemmerend werken bij het doorverwijzen naar de gemeente voor geïndiceerde zorg.” Maar kennelijk weegt dit manco in expertise voor u niet dermate zwaar dat het u heeft doen afzien van de keuze voor dit model. U meent het te kunnen oplossen door voor het dorpsteam een goede consultatie van de gemeente te faciliteren.

Terwijl u verwoordt, dat het dorpsteam “moet beschikken over de basiskennis van de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet, omdat alle hulpvragen binnen het sociaal domein bij het dorpsteam binnenkomen” en ook “het spannend te vinden of de kernpartners in staat zullen zijn om goede afwegingen te maken wat de inwoner nodig heeft”, zet u hen zelf al meteen op achterstand door niet deel te nemen aan het dorpsteam. Dat brengt ons tot het volgende advies: Advies: de WMO- adviesraad en de participatieraad achten het noodzakelijk dat binnen het dorpsteam de basiskennis aanwezig is voor het gehele sociale domein, ook voor de geïndiceerde zorg. Dat maakt deelname van de gemeente aan het dorpsteam noodzakelijk. Het is inderdaad noodzakelijk dat de basis kennis vanuit het sociaal domein aanwezig is, zowel voor de drie wetten als voor de algemene voorzieningen. Deze basis kennis voor de drie wetten kan ook bij de maatschappelijke partner liggen, net zo goed als dat de basiskennis van het voorliggend veld in de huidige situatie bij de toegangsmedewerkers van de gemeente aanwezig is. Als gemeente willen we een adviserende/ consulterende rol behouden en de maatschappelijke partners in het Dorpsteam ondersteunen waar noodzakelijk.

Wij hebben daar nog een andere overweging bij. In de hierboven genoemde raadsmotie wordt nog eens uitdrukkelijk verwoord dat het principe moet gelden van “één huishouden, één plan, één regisseur”. Met het oog daarop vroeg de gemeenteraad u de klantreis in kaart te brengen.

Het dorpsteam is ten slotte bedoeld om de hulpvragende inwoner niet van het kastje naar de muur te sturen, maar te begeleiden in zijn hulpvraag tot het passende antwoord is gevonden, ook als dat soms moet betekenen dat een hulpvraag niet wordt of kan worden beantwoord. Doordat u er echter in het voorgestelde model voor kiest niet zelf deel uit te maken van het dorpsteam, maar wel verantwoordelijk blijft (blijkens het op blz. 4 gestelde) voor de organisatie van de geïndiceerde zorg vindt er noodzakelijk voor deze vorm van zorg een soort tweede intake plaats en is er in die gevallen geen sprake meer van één huishouden, een plan, een regisseur en dus ook niet van één doorlopende klantreis zonder overstap. Maar ook dat hebt u zelf al gezien. Want in de toelichting op de klantreis lezen we: ”indien noodzakelijk vindt er (bij complexe problematiek) verdiepend onderzoek plaats wanneer er sprake is van geïndiceerde zorg”. Maar kennelijk weegt voor u deze knip in de klantreis minder zwaar dan de overweging dat een dergelijk nieuwe intake niet zo erg is, “omdat er soms duizenden euro’s mee gemoeid zijn” en “omdat sommige mensen het fijn vinden hun verhaal te vertellen”. Het eerste is een louter financieel argument en het tweede weet u eigenlijk niet.

Dat brengt ons tot het volgende advies: Advies: de WMO- adviesraad en de participatieraad achten het noodzakelijk dat binnen het dorpsteam wordt gewerkt met één ononderbroken klantreis. Dat moet gelden voor elke hulpvraag binnen het sociaal domein, ook wanneer het gaat om geïndiceerde zorg. Wanneer de gemeente deel uitmaakt van het dorpsteam kan vaak al aan de poort en anders door de ene regisseur tijdens de klantreis worden geconstateerd of er sprake is van geïndiceerde zorg. Die vraag kan, doordat de lijnen kort blijven, ook meteen door het dorpsteam worden opgepakt en verder geleid. Ongeacht hoe de intake wordt ingericht, de klantreis blijft hetzelfde. Er zijn overdrachtsmomenten gedurende het traject omdat nooit één persoon het traject van begin tot eind kan begeleiden. Het is in de praktijk niet mogelijk dat de persoon die de intake verzorgt het verdere traject inhoudelijk gezien ook oppakt, of het nu gaat om inzet van de algemene voorzieningen of om het organiseren van geïndiceerde zorg. Dit omdat het andere rollen zijn waar andere vaardigheden voor nodig zijn. Er zijn overdrachtsmomenten waardoor de klant meer dan een keer zijn verhaal moet vertellen. Dit is niet anders als wanneer de gemeente onderdeel blijft van de intake of van het Dorpsteam.

Met een regisseur wordt door ons een zorgaanbieder of bijvoorbeeld een procesregisseur vanuit de gemeente bedoeld, die zorgt voor inhoudelijke begeleiding gedurende complexe en/of domein overstijgende trajecten.

Geacht college, de inzet van onze raden blijft het werken aan een laagdrempelige toegangspoort tot het sociale domein voor mensen met een hulpvraag. Het dorpsteam moet die toegangspoort zijn, waar de vraag van mensen wordt verstaan en verder begeleid hetzij: . naar de vele voorzieningen die we in onze gemeente kennen binnen het maatschappelijk veld . naar de voorzieningen binnen het voorliggend veld . naar de geïndiceerde zorg. Onze beide raden zullen welk voorstel voor een dergelijke toegangspoort dan ook steeds op deze laagdrempelige toegankelijkheid beoordelen. Het voorliggend voorstel voldoet naar onze mening niet ten volle aan deze verwachtingen. Toch denken wij graag met u verder. Om dat goed te kunnen hebben wij nog enkele aanvullende vragen om informatie. Vragen: 1. Graag zouden wij kennis nemen van de andere modellen voor opdrachtgeverschap waarover u hebt gesproken

Wat wij graag doen is u als werkgroep een mondelinge toelichting geven op de overige intern besproken modellen en u meenemen in de overwegingen.

2. Ook zouden wij graag kennis nemen van het programma van eisen dat u hanteert in het gesprek met de kernpartners. Op het moment dat het programma van eisen is uitgewerkt wordt dit ter informatie gedeeld.

Geacht college, wij hopen u met ons advies van dienst te zijn geweest en wachten de verdere ontwikkelingen rondom het dorpsteam af. Met vriendelijke groet de participatieraad de WMO- adviesraad namens deze: De werkgroep dorpsteam sociale adviesraden

Marianne de Kok, secretaris Wildzangweg 30 5106 NP Dongen Ter afsluiting willen we u graag informeren over het vervolgtraject. 1. Het door u uitgebrachte advies is samen met het advies vanuit onze kernpartners toegevoegd aan het college advies over het opdrachtgeverschap incl. de contourennotitie wat in juni in het college is behandeld. 2. Er volgt een raadsvoorstel wat in het najaar 2022 in de raad wordt voorgelegd ter besluitvorming. 3. Na (positief) besluit starten we met het opstellen van het programma van eisen en de opdrachtformulering aan de kernpartners. 4. De implementatie van het Dorpsteam start naar verwachting in 2023. De kernpartners maken t.z.t. de planning.

3. Advies Participatieraad incl. beantwoording Aan het college van Burgemeester en wethouders van de gemeente Dongen ter attentie van Mevrouw P. Lepolder Dongen, 10 augustus 2021 Betreft: tussentijds advies betreffende het dorpsteam Geacht college, Wij ontvingen de gespreksnotitie “Contouren dorpsteam gemeente Dongen” versie 22 juli 2021. Als Participatieraad voelen wij ons gedwongen daarover een tussentijds advies uit te brengen, omdat in genoemde contourennota een aantal ontwikkelingen worden beschreven, die wij als P-raad niet wenselijk vinden en waarbij wij graag enige kritische kanttekeningen maken. Onze opmerkingen betreffen een viertal in de contourennota genoemde zaken: 1. De omschrijving van het Doel Dorpsteam Bij de evaluatie van het functioneren van “de Entree” werd het idee van een Dorpsteam geïntroduceerd om de samenwerking tussen de gecontracteerde partners te versterken en daarmee de dienstverlening aan de Dongense bevolking te verbeteren. In de verkennende gesprekken vooraf werd van uw kant meerdere keren aangegeven dat het hier zeker niet ging om een verborgen bezuiniging. Misschien kunt u zich daarom onze verbazing voorstellen toen wij de omschrijving van het Doel Dorpsteam lazen.

We citeren: “Doel Dorpsteam: Verdere transformatie binnen sociaal domein: • Toegankelijkere voorziening voor inwoners met een vraag • Meer oplossingen binnen informele zorg • Minder geïndiceerde zorg • Minder stijging van de kosten Wmo en Jeugdhulp • Aanhaken regionale inkoopstrategie” Vier van de vijf hier omschreven doelen gaan feitelijk over beheersing van de kosten. Naar onze opvatting zou als doel van het dorpsteam omschreven moeten worden: “Het scheppen van een toegankelijke voorziening voor inwoners met een hulpvraag, waar men op doeltreffende wijze wordt verwezen en begeleid naar de meest adequate voorziening”. Of dat kan binnen de informele zorg met minder geïndiceerde zorg en daarmee met minder kosten, is naar onze mening afhankelijk van de hulpvraag en kan niet vooraf in de doelen worden geformuleerd. Wanneer u dat wel als doelen opneemt wekt u minstens de suggestie dat het wel degelijk gaat om een bezuinigingsmaatregel. Advies: wij adviseren u dan ook de omschrijving van het doel te beperken tot alleen: “het scheppen van een toegankelijke voorziening waar de hulpvragende inwoner van onze gemeente op de best mogelijke wijze wordt geholpen en begeleid naar de voor hem of haar meest adequate voorziening.”

Dat daarbij ook gekeken wordt naar mogelijkheden in het voorliggend veld, zorgvuldige indicering en beheersing van de kosten zou wellicht in de overwegingen vooraf bij deze nota kunnen worden meegenomen. 2. preventie Onder doelen en taken wordt als tweede taak benoemd “preventie: voorkomen van (hulp)vragen)”. Later wordt daaraan nog een apart hoofdstukje gewijd, waarin wordt beschreven hoe men binnen het dorpsteam preventief zou willen werken. Terecht besluit dat hoofdstuk met de opmerking “een belangrijke voorwaarde om de preventieve taken te kunnen uitvoeren is voldoende capaciteit en tijd”. Immers, waar de andere drie genoemde taken kunnen voortvloeien uit de aan het dorpsteam gestelde hulpvragen gaat het bij preventie over hulp die nog niet gevraagd is en vaak ook over verborgen problematieken. Zonder de inzet van extra mensen en middelen is het formuleren van een preventieve taak gratuit. advies: wij adviseren u in de contourennota onder het hoofdstuk “preventief werken” uitdrukkelijk op te nemen dat voor deze taak voldoende mensen en middelen worden vrij gemaakt. 3. de aansturing van het dorpsteam De contourennota schuift de vraag naar de aansturing van het dorpsteam voor zich uit. Dat lijkt ons een hachelijke onderneming. De contractpartners zijn allemaal eigenstandige organisaties die een eigen bestuursstructuur kennen.

Alleen wanneer zij bereid zijn de voor het functioneren van het dorpsteam benodigde bevoegdheden over te dragen aan de instantie of persoon die met de leiding van het dorpsteam is belast kan het dorpsteam doeltreffend opereren. Bij de evaluatie van de Entree bleken het ontbreken van een duidelijk omschreven visie en daarmee samenhangende governance beslissende factoren voor een minder goed functioneren. Door de aansturing voor u uit te schuiven dreigt u in dezelfde valkuil te vallen. advies: wij adviseren u de aansturing van het dorpsteam niet vooruit te schuiven maar deze al in de fase van de planvorming goed te regelen met een duidelijke omschrijving van de bevoegdheden van de aansturende persoon of organisatie. Wij achten het van groot belang dat de aansturing in handen komt van een in de Dongense samenleving gewortelde persoon of organisatie. 4. proces Ernstige bezwaren hebben wij tegen de werkwijze van het toekomstige dorpsteam, zoals dat onder het hoofdstuk “proces” beschreven wordt. Wij vinden het principieel onjuist om vrijwilligers, al zijn ze nog zo goed opgeleid, verantwoordelijk te maken voor de intake. Wellicht is het ook in strijd met de wet op de privacy. Wij vinden het essentieel dat de hulpvraag binnenkomt bij een beroepskracht, die daartoe is opgeleid en die, misschien nog belangrijker, daarvoor verantwoordelijk is en ter verantwoording kan worden geroepen.

Nog ernstiger wordt het in onze ogen, wanneer deze vrijwilliger ook nog moet gaan bepalen of iemand toegang krijgt tot geïndiceerde zorg, zoals onder het hoofdstuk “de Entree in relatie tot Dorpsteam” wordt gesuggereerd. In dat zelfde hoofdstuk is sprake van “de Entree” die zich moet omvormen tot “gemeentelijk team”, maar nergens wordt duidelijk gemaakt wat een “gemeentelijk team” is. Zijn dat beroepskrachten vanuit de gecontracteerde participanten, of zijn het mensen uit het ambtelijk apparaat van de gemeente? Wanneer dit laatste het geval is, wordt de toegang tot de geïndiceerde zorg nog extra bemoeilijkt: via de vrijwilliger naar de ambtenaar en dan, misschien, naar de hulpverlener.

advies: wij adviseren u om het werkproces van het dorpsteam helder te omschrijven. De poortfunctie ofwel de intake van de hulpvraag dient beoordeeld te worden door een beroepskracht en de toegang tot geïndiceerde zorg dient niet nodeloos te worden bemoeilijkt. slotopmerkingen Tot slot willen wij bij de contourennota nog enkele waarschuwingen geven. Als uitgangspunten voor het werken van het dorpsteam worden twee zaken genoemd: positieve gezondheid en normalisatie. Beide begrippen bergen in zich het gevaar van een moreel oordeel over anderen. In de bijlage bij de nota over positieve gezondheid zou je kunnen afleiden, dat onze gemeente haar burgers wil stimuleren in de richting van wat kennelijk de ideale burger is:

de ideale burger is fysiek en mentaal fit, bewust en levenslustig, lerend en participerend. Wij willen er toch op wijzen dat de meeste mensen, waarschijnlijk ook u en wij, niet aan dat beeld voldoen. We moeten er voor waken dat we niet mensen met een hulpvraag beschouwen als mensen die er nog niet zijn, als mensen met een - hopelijk voorbijgaand “gebrek”. Normaliseren is, zoals de nota omschrijft, “een proces om problemen te beschouwen , als problemen die horen bij het dagelijks leven en opgroeien”. Dat brengt het gevaar met zich mee om hulpvragen badinerend te benaderen en in plaats van hulp te bieden slechts op acceptatie van het probleem aan te sturen. In onze ogen zijn beide uitgangspunt niet de toverformules om alle hulpvragen van burgers te lijf te gaan. De contourennota focust sterk op de inbreng van het voorliggend veld. Maar het voorliggend veld bestaat veelal uit taken, activiteiten en mensen die dat doen op basis van vrijwilligheid. Ook bij de invulling van het dorpsteam wordt ( wat wij als participatieraad overigens, zoals gezegd, zeer onwenselijk vinden) sterk aangestuurd op de inzet van vrijwilligers. Maar alom wordt er (o.a. ook door het CPB en andere officiële instanties) op gewezen dat de grenzen van de vrijwilligersinzet in onze samenleving zijn bereikt. Ons lijkt het wenselijk bij de invulling van wat het dorpsteam is en moet doen daarmee rekening te houden.

Geacht college, omdat wij ons zorgen maken over bepaalde ontwikkelingen binnen het concept “dorpsteam” hebben wij gemeend u dit tussentijds advies te moeten geven. Wij hopen van harte dat het een bijdrage kan zijn aan steeds beter functionerende voorziening voor onze inwoners. Wij hopen van harte dat u onze opmerkingen en adviezen ook ter kennis wilt brengen van de gemeenteraad, zodat zij deze kunnen betrekken in hun verdere gedachtebepaling. Wij van onze kant zullen de gemeenteraad via de griffie in kennis stellen van het feit dat wij een advies hebben uitgebracht. Met vriendelijke groet

namens de Participatieraad

Piet Dilven, voorzitter

Bezoekadres Hoge Ham 62 5104 JJ Dongen

Aan de leden van de Participatieraad Gemeente Dongen

Contact Postbus 10153 5100 GE Dongen T 14 0162 +31 162 38 32 00 (buitenland) info@dongen.nl www.dongen.nl Dongen, 2 september 2021 Uw kenmerk Zaaknummer Bijlage(n) Contactpersoon/tel.nr.: Betreft

: : : : :

2021-011933 0 Kirsten Diehl / 14 0162 Reactie op uw tussentijds advies contouren Dorpsteam

Geachte leden van de Participatieraad, beste Piet, Mijn dank voor uw tussentijds advies van 10 augustus 2021 over de gespreksnotitie “Contouren Dorpsteam gemeente Dongen”. De Participatieraad heeft een aantal kritische kanttekeningen en geeft ons een aantal adviezen mee. In deze brief reageer ik daar namens het college op.

1.

De omschrijving van het doel Dorpsteam

U adviseert ons om de omschrijving van het doel te beperken tot alleen: “het scheppen van een toegankelijke voorziening waar de hulpvragende inwoner van onze gemeente op de best mogelijke wijze wordt geholpen en begeleid naar de voor hem of haar meest adequate voorziening.” Met de door ons voorgestelde doelen wil het college de raad laten weten wat we anders en beter gaan doen. We willen een verdere transformatie binnen het sociaal domein realiseren. Het temperen van de kosten binnen het sociaal domein is zeker één van de doelstellingen. We willen juist borgen dat er ook in de toekomst voldoende financiële ruimte is om inwoners te helpen en te ondersteunen. De realisatie van een Dorpsteam draagt mijn inziens hieraan bij. Uw omschrijving geldt uiteraard ook. Ik vind dit echter naar de raad toe niet concreet genoeg. Zij heeft mij immers de opdracht gegeven de concrete contouren van een Dorpsteam uit te werken.

2.

Preventie

U adviseert ons om onder het hoofdstuk “preventief werken” uitdrukkelijk op te nemen dat voor deze taak voldoende mensen en middelen worden vrij gemaakt. Deze notitie betreft de contouren en uitgangspunten. Ik vind het te prematuur om uw advies over te nemen, met name omdat ik nog niet voldoende inzicht heb wat de impact is op mensen en middelen. Het is nu als een belangrijke voorwaarde genoemd. Op het moment dat we weten hoe de

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden. De gemeente Dongen gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waartoe zij zijn verstrekt. Indien u daarover inhoudelijk meer wilt weten, dan kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar van onze gemeente.

samenwerkingsstructuur eruit ziet en wie welke taken en bevoegdheden uitvoert, kan ik hierover concrete uitspraken doen. Er kan sprake zijn van een verschuiving van mensen en middelen.

3. De aansturing van het Dorpsteam U adviseert ons om de aansturing van het dorpsteam niet vooruit te schuiven maar deze al in de fase van de planvorming goed te regelen met een duidelijke omschrijving van de bevoegdheden van de aansturende persoon of organisatie. U acht het van groot belang dat de aansturing in handen komt van een in de Dongense samenleving gewortelde persoon of organisatie. We gaan zeker in de fase van planvorming de aansturing verder uitwerken. De meest passende aansturing van een Dorpsteam wordt bepaald door de specifieke rollen van gemeente en partners binnen een Dorpsteam, maar ook de samenwerkingsstructuur binnen de nieuwe inkoop voorliggend veld. Zover zijn we nog niet en doen we geen concrete uitspraken over de aansturing. Voor ons volgt de structuur op de samen te ontwikkelen inhoud.

4. Proces U adviseert ons om het werkproces van het dorpsteam helder te omschrijven. De poortfunctie ofwel de intake van de hulpvraag dient beoordeeld te worden door een beroepskracht en de toegang tot geïndiceerde zorg dient niet nodeloos te worden bemoeilijkt. We willen binnen het Dorpsteam gaan werken met een combinatie van professionals en vrijwilligers. Het gaat ons erom dat de vraag van de inwoner leidend is of een beroepskracht of vrijwilliger aan zet is. Stichting Welzijn Ouderen Dongen is een goed voorbeeld waarbij de combinatie van professionals en vrijwilligers zeer goed werkt. Soms is overdragen van een vraag niet te voorkomen. Dat gebeurt nu ook. Juist het werken binnen een Dorpsteam maakt dat lijnen korter zullen zijn en dat makkelijker afgestemd kan worden tussen partners en met vrijwilligers. Ik realiseer me dat dit zaken zijn die we nog goed moeten uitwerken en waarbij de dienstverlening aan de inwoner leidend is.

Slotopmerkingen U geeft mij een aantal waarschuwingen mee met betrekking tot positieve gezondheid en normalisatie. U schrijft dat uit het uitgangspunt van positieve gezondheid afgeleid zou kunnen worden dat wij onze inwoners willen stimuleren in de richting van wat kennelijk de ideale burger is: fysiek en mentaal fit, bewust en levenslustig, lerend en participerend. U wijst erop dat de meeste mensen niet aan dat beeld voldoen. U bent van mening dat we moeten waken dat niet mensen met een hulpvraag beschouwt worden als mensen die er nog niet zijn, als mensen met een - hopelijk voorbijgaand - “gebrek”. Wij zien positieve gezondheid als een benaderingswijze. Op het moment dat de inwoner een vraag heeft en minder gezond is, richt de hulp en ondersteuning zich op wat wel tot de mogelijkheden behoort. We willen inwoners de kans geven om zich te ontwikkelen, daar waar zij een hulpvraag hebben. De inwoner is hier sturend in en heeft de regie. Over normaliseren schrijft u het volgende. Normaliseren is volgens de nota “een proces om problemen te beschouwen, als problemen die horen bij het dagelijks leven en opgroeien”. U bent van mening dat dit een gevaar met zich meebrengt om hulpvragen badinerend te benaderen en in plaats van hulp te bieden slechts op acceptatie van het probleem aan te sturen. Normaliseren is voor ons een manier hoe je met elkaar omgaat bij hulpvragen.

Het is altijd maatwerk en soms zal acceptatie de beste aanpak zijn. We sturen op zelfredzaamheid en eigen regie van de

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden. De gemeente Dongen gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waartoe zij zijn verstrekt. Indien u daarover inhoudelijk meer wilt weten, dan kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar van onze gemeente.

inwoners en bieden passende hulp en ondersteuning. Het is niet onze intentie om door de houding van normalisatie toe te passen, benodigde hulp en ondersteuning te vermijden. U schrijft dat het voorliggend veld veelal bestaat uit taken, activiteiten en mensen die dat doen op basis van vrijwilligheid. Wij willen u erop wijzen dat het voorliggend veld veel breder is. Het voorliggend veld bestaat ook uit professionele organisaties zoals onder andere IMW, MEE, ContourdeTwern, SWOD, Eagle Shelter, Stichting Vluchtelingenwerk en de GGD. Het voorliggend veld omvat alles wat vrij toegankelijk is, de algemene voorzieningen.

Tot slot Een afschrift van uw brief en ons antwoord wordt meegenomen naar de raad bij de behandeling van een raadvoorstel over de contouren van het Dorpsteam. Ik kijk uit naar een goedkeuring van de gemeenteraad voor een verdere uitwerking van een Dorpsteam en onze toekomstige samenwerking daarin. Mocht deze brief leiden tot vragen, neemt u dan gerust contact met mij op. Er is tijdens ons overleg op 7 september 2021 uiteraard ruimte om deze brief te bespreken. Met vriendelijke groet,

Burgemeester en wethouders van Dongen Namens dezen, Petra Lepolder Wethouder

De brieven van de gemeente Dongen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend. In uw reactie op dit schrijven s.v.p. altijd het zaaknummer vermelden. De gemeente Dongen gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waartoe zij zijn verstrekt. Indien u daarover inhoudelijk meer wilt weten, dan kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar van onze gemeente.