2022-013755 Bijl1+bijl2- Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten versie 20220919
Tekst van het document
Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022
1
Inhoud ................................................................................................................................................................ 2 2. Opgave en huidige situatie................................................................................................................. 4 Opgave............................................................................................................................................ 4 Verblijfsduur en verblijfsvoorzieningen............................................................................................4 Rollen en verantwoordelijkheden..................................................................................................... 5 Aanbod huisvesting arbeidsmigranten.............................................................................................7 Samenwerking binnen de regio Hart van Brabant...........................................................................7 3. Beleiduitgangspunten voor huisvestingslocaties.................................................................................8 Geen huisvesting in leegstaande objecten of locaties in het buitengebied......................................8 Voorwaarden huisvesting....................................................................................................................... 8 a.
Huisvesting in bestaande woningen............................................................................................8 b. Huisvesting bij agrarische bedrijven............................................................................................9 c. Huisvesting in bestaande gebouwen in de woonkernen..............................................................9 d. Geconcentreerde huisvesting in kernrandgebieden....................................................................9 e. Geconcentreerde huisvesting aan de rand van bedrijventerreinen............................................10 4. Het voeren van een omgevingsdialoog............................................................................................. 10 Concept Beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022.......................11
2
1. Inleiding Veel Dongense bedrijven zijn aangewezen op buitenlandse werknemers. Deze arbeidsmigranten moeten tijdens hun verblijf hier onder goede omstandigheden kunnen verblijven / (tijdelijk) wonen. Samen met de andere gemeenten in de regio Hart van Brabant staat Dongen voor de opgave om voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten te faciliteren. De Dongense gemeenteraad heeft daartoe een eerste stap gezet door op 8 februari 2018 de ‘Uitgangspuntennotitie huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen’ vast te stellen. Daarmee kwam er beleid, specifiek gericht op het huisvesten van arbeidsmigranten. Per augustus 2018 hebben de uitgangspunten een vertaling gekregen in de ‘Beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten’ en is de gemeente met dit beleid gaan werken. In 2019 is de beleidsregel geactualiseerd, dit bleek in de uitvoeringspraktijk nodig. Zowel de beleidsuitgangspunten als de beleidsregel zijn tot stand gekomen in nauw overleg met inwoners, werkgevers en andere stakeholders. In 2020 hebben we de werking van het beleid uitgebreid geëvalueerd. De uitkomsten zijn neergelegd in het rapport ‘Evaluatie en herijking beleid tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen’. Daarin wordt geconstateerd dat het gemeentelijke beleid toe is aan een actualisatie.
Het college heeft in het rapport enkele denkrichtingen voor aanpassingen van het beleid aangegeven. Het rapport is op 10 december 2020 door de raad voor kennisgeving aangenomen. Op 10 juni 2021 is de raad geïnformeerd over de laatste stand van zaken en over het vervolgproces om te komen tot een nieuw / geactualiseerd beleidskader. In dit nieuwe beleidskader huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022 is het herijkte / geactualiseerde beleid vastgelegd. Naast de uitkomsten van de evaluatie zijn in de het bijgestelde beleid andere inhoudelijke ontwikkelingen meegenomen: De ervaringen met de verleende omgevingsvergunning voor het broederhuis Glorieux. Deze vergunning is na een beroepsprocedure bij de rechtbank in juni 2021 in werking getreden. Een half jaar na ingebruikname van de vergunning zijn de ervaringen voor het eerst geëvalueerd. Huisvesting van arbeidsmigranten is een onderwerp dat in de hele regio Hart van Brabant speelt. Begin 2021 zijn de gemeenten samen met de provincie een traject gestart dat in september 2021 heeft geleid tot de vaststelling van het ‘Regionaal afsprakenkader arbeidsmigratie regio Hart van Brabant’. De afspraken over de kwaliteit van de huisvesting, voorwaarden aan locaties, beheer, handhaving en het voeren van de omgevingsdialoog moeten een vertaling krijgen in het lokale beleid.
In 2021 is het project ‘Veilig Wonen Dongen’ voorbereid en in oktober 2021 van start gegaan. De huisvesting van arbeidsmigranten is één van de speerpunten van dit project. De eerste resultaten zijn meegenomen in de voorstellen voor de aanpassing / herijking van het bestaande beleid en verwerkt in dit nieuwe beleidskader.
3
2. Opgave en huidige situatie Opgave Door de open Europese grenzen is de internationale arbeidsmobiliteit een structureel gegeven geworden. Ook de Nederlandse economie kan niet meer zonder de inzet van arbeidsmigranten. Voor het werk dat zij doen zijn onvoldoende Nederlandse werknemers te vinden. De vraag naar arbeidskrachten uit Midden- en Oost-Europa is groot en die vraag zal de komende jaren nog verder groeien. Immers: door vergrijzing en ontgroening krimpt onze eigen beroepsbevolking. Voor de berekening van onze lokale opgave gaan we uit van de aantallen die eerder door het bureau Companen in beeld zijn gebracht: een groei van ongeveer 500 in Dongen werkzame arbeidsmigranten in 2018 naar een doorgroei 700 tot 900 personen tot 2025. Een meer recent onderzoek door HetPON geeft een vergelijkbare uitkomst. Het aantal hier werkzame arbeidsmigranten is niet gelijk aan het hier woonachtige aantal. Sommige mensen wonen in Dongen en werken elders. En omgekeerd werken mensen in de gemeente Dongen, maar wonen niet hier. Op 1 januari 2022 wonen er volgens de Basisregistratie Personen (BRP) in de gemeente Dongen 493 personen met een Midden- of Oost-Europese (MOE-land) nationaliteit. Een groot aantal van hen woont bij het agrarische bedrijf waar zij werkzaam zijn.
Omdat niet alle arbeidsmigranten zich (correct) laten registreren, ligt het werkelijk aantal hier wonende MOE-landers waarschijnlijk boven de 900 personen. Dongen heeft naast de eigen opgave voor hier werkzame personen een opgave om in het kader van regionale solidariteit te voorzien in 2% van de opgave van de gemeenten Waalwijk, Heusen en/of Tilburg. Het gaat dan om 200 tot 250 huisvestingsplaatsen, te realiseren in onze gemeente. Dit gebeurt deels met de tijdelijke huisvestingsvoorziening in het voormalige broederhuis Glorieux. Hier verblijven maximaal 100 werknemers van bedrijven, gevestigd op de locatie Vossenberg in Tilburg.
Verblijfsduur en verblijfsvoorzieningen Arbeidsmigranten zijn onontbeerlijk voor het op peil houden van ons arbeidspotentieel. Het is daarom belangrijk een klimaat te scheppen waarbij arbeidsmigranten zich welkom voelen. Een aanbod van huisvesting dat in kwantitatieve en kwalitatieve zin toereikend is, hoort daarbij. Wat een goede, passende huisvesting is, hangt nauw samen met de duur dat iemand hier verblijft. Hoe langer iemand hier woont, hoe groter de kwaliteit van de woning zou moeten zijn. We maken daarom het volgende onderscheid: Shortstay huisvesting Voorziening voor mensen die hier kort (tot 1 jaar) aaneengesloten werken en verblijven. Deze voorziening wordt meestal in de vorm van logies aangeboden: arbeidsmigranten hebben direct bij aankomst in Nederland woonruimte nodig. In Dongen bieden vooral agrarische bedrijven die te maken hebben met teeltseizoenen woonruimte voor dit segment. Verder worden er veel reguliere woningen gebruikt als logiesvoorziening, de meeste daarvan zonder een voor de verhuur benodigde omgevingsvergunning. Midstay-huisvesting Voorziening voor mensen die hier 1 tot 3 jaar lang verblijven. Een woonruimte met meer eigen voorzieningen zoals eigen sanitair en een keukentje (een ‘studio’) is voor deze groep een gewenste woonvoorziening. Voor midstay is het aanbod in Dongen onvoldoende.
Dit aanbod zou gerealiseerd kunnen worden in de vorm van flexwonen, niet alleen voor arbeidsmigranten maar ook voor andere groepen spoedzoekers. Flexwonen staat voor snel beschikbare, soms tijdelijke, maar wel zelfstandige huisvesting.
4
Longstay-huisvesting Voorziening voor mensen die hier langer dan 3 jaar verblijven. Deze groep vindt zijn weg in de reguliere woningmarkt (huur en koop). Met dezelfde kansen en belemmeringen die iedereen ervaart. We zien dat arbeidsmigranten zich met hun gezinnen permanent vestigen in de gemeente Dongen. Volgens de BRP wonen er op 1 januari 2022 24 kinderen met een MOE-nationaliteit samen met hun ouders in onze gemeente. Dit beleidskader richt zich met name op de shortstay en midstay huisvesting. De meeste arbeidsmigranten beginnen in short-stay. Op den duur vestigt 25% zich langdurig of permanent in Nederland.
Rollen en verantwoordelijkheden Bij het huisvesten van arbeidsmigranten zijn verschillende partijen betrokken, elk met hun eigen taken en verantwoordelijkheden. In alfabetische volgorde: Arbeidsmigranten Veel arbeidsmigranten krijgen huisvesting aangeboden door werkgever of uitzendbureau, maar een deel van hen zoekt en vindt zelf accommodatie, vaak via groepen op sociale media. Wanneer arbeidsmigranten er voor kiezen zich hier voor lange tijd / permanent te vestigen, dan kopen of huren ze zelf een woning. Voor deze groep is integratie (zoals het leren van de Nederlandse taal) belangrijker dan voor mensen die hier kort verblijven. Gemeente De gemeente maakt door middel van beleid huisvestingsvoorzieningen mogelijk, beoordeelt ruimtelijke inpassing, stelt voorwaarden aan een goede huisvesting en houdt toezicht op het naleven van wet- en regelgeving. Daarnaast is de registratie van inwoners in de Basisregistratie Personen (BRP) – en dus ook voor arbeidsmigranten die aan de criteria voldoen –een gemeentelijke taak. Huisvesters Onder ‘huisvesters’ verstaan we alle partijen die woonruimte verhuren aan arbeidsmigranten. Dat zijn zowel werkgevers en uitzendbureaus als gespecialiseerde huisvesters, beleggers en andere eigenaren van woonruimte. De huisvesting die zij aanbieden moet in elk geval voldoen aan de gestelde kwaliteitsnormen.
Vanaf het in werking treden van de geactualiseerde Beleidsregel zijn dat in elk geval de actuele normen van de Stichting Normering Flexwonen (SNF-keurmerk) en de bepalingen uit het Bouwbesluit / het daarvoor in de plaats komende Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Uitzendorganisatie Uitzendorganisaties treden vaak op als werkgever. Omdat deze werkgevers er belang bij hebben dat hun werknemers in Nederland komen werken, zouden ze zich de taak moeten toebedelen om mensen te ondersteunen bij het vinden van goede huisvesting. Helaas is dat nog niet altijd het geval. Als gemeente willen we voortaan alleen meewerken aan het huisvesten van arbeidsmigranten via uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de brancheverenigingen ABU of NBBU èn beschikken over het keurmerk SNA. Dit keurmerk vertegenwoordigt kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afdracht van sociale premies, veiligheid op de werkvloer en gedragsregels. Werkgevers Goede arbeidskrachten zijn belangrijk voor werkgevers. Zij zouden dan ook de verantwoordelijkheid moeten nemen om de arbeidskracht te ondersteunen bij het vinden van goede huisvesting. Te vaak nog wordt dit overgelaten aan een uitzendorganisatie of aan de arbeidsmigrant zelf. In Dongen nemen met name agrarische bedrijven zelf die verantwoordelijkheid.
Ook voor hen geldt met het in werking treden van de nieuwe beleidsregel de verplichting te beschikken over het SNF keurmerk.
5
6
Aanbod huisvesting arbeidsmigranten Op dit moment (juli 2022) zijn er in onze gemeente 18 vergunde locaties met in totaal 520 logiesplaatsen. De meeste daarvan (12 grote en kleinere locaties met in totaal 395 logiesplaatsen) zijn gerealiseerd bij de agrarische bedrijven waar de arbeidsmigranten zelf werkzaam zijn. Er is een grotere locatie (het voormalige Broederhuis Glorieux) met 70 (gemiddeld) tot 100 (tijdens piekperiodes) logiesplaatsen. Daarnaast worden veel particuliere woningen gebruikt voor het huisvesten van arbeidsmigranten, Met gerichte controleacties komen de woningen steeds beter in beeld. Indien mogelijk wordt gekoerst op het legaliseren van de kamergewijze verhuur van de woningen. Is dat niet mogelijk of niet gewenst, dan wordt overgegaan tot handhaving, gericht op het beëindigen van de illegale situatie.
Samenwerking binnen de regio Hart van Brabant Arbeidsmigratie en de verschillende aspecten die daarmee samenhangen houden niet op bij de gemeentelijke grenzen. Keuzes in de ene gemeente kunnen gevolgen hebben voor andere gemeente. De regio Hart van Brabant heeft daarom besloten om gezamenlijk uitgangspunten te formuleren, solidair naar elkaar te zijn en regionaal krachten te bundelen. In 2021 is daartoe een regionaal afsprakenkader vastgesteld. Die afspraken zijn breder dan alleen huisvesting, ze gaan ook over de arbeidsmarkt en economie en over welzijn en de samenleving. Dit geactualiseerde beleidskader beperkt zich tot het onderwerp huisvesting en leefomgeving. In het beleidskader zijn de regionale afspraken verwerkt.
7
3. Beleiduitgangspunten voor huisvestingslocaties Het beleid richt zich op het huisvesten van short- en midstay arbeidsmigranten. In Dongen zijn de volgende vormen van huisvesting mogelijk: Bestaande vormen: a. Huisvesting in bestaande woningen b. Huisvesting bij agrarische bedrijven c. Bestaande gebouwen in woonkernen Nieuwe vormen: d. Geconcentreerde huisvesting aan de rand van woonkernen e. Geconcentreerde huisvesting op of aan de rand van bedrijventerreinen f. Huisvesting in leegstaande objecten in het buitengebied
Geen huisvesting in leegstaande objecten of locaties in het buitengebied Bij het bezien van huisvestingsmogelijkheden is onderzocht of er naast huisvesting bij agrarische bedrijven ook elders in het buitengebied mogelijkheden liggen. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe geconcentreerde huisvestingsvoorzieningen op goed te ontsluiten of aan geschikte (voormalige / agrarische) bedrijfsgebouwen en woonhuizen. Huisvesting in het buitengebied, ver van zowel de (voorzieningen in de) woonkernen als van de bedrijven waar men werkt, achten we niet wenselijk.
Voorwaarden huisvesting Voor alle vormen van huisvesting geldt een aantal algemene voorwaarden. Deze zijn opgenomen in paragraaf 1, artikel 3 tot en met 5 van de geactualiseerde ‘beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022’. Daarnaast geldt voor de verschillende huisvestingsvormen een aantal specifieke voorwaarden.
a. Huisvesting in bestaande woningen In Dongen worden vele tientallen woningen verhuurd aan en bewoond door arbeidsmigranten, op basis van kamergewijze verhuur. Volgens het merendeel van onze bestemmingsplannen is kamergewijze verhuur niet mogelijk en is een woning bedoeld voor de bewoning van één huishouden: “een persoon of meerdere personen in de vorm van een vast samenlevingsverband, niet zijnde kamerverhuur of een bijzondere woonvorm. Dit samenlevingsverband dient in continuïteit en onderlinge verbondenheid te zijn”. Met de invoering van de beleidsregel in september 2018 heeft de gemeente willen bewerkstellingen kamergewijze verhuur mogelijk te maken voor alleen de doelgroep arbeidsmigranten en daarmee bestaande situaties te legaliseren. Voor deze huisvestingsvorm is – wanneer deze in strijd is met het bestemmingsplan - altijd een omgevingsvergunning nodig, zodat er toezicht is op gestelde kwaliteitsen andere eisen, onder andere specifieke criteria ter voorkoming van concentraties van kamerverhuurpanden. Tot op heden zijn slechts voor enkele woningen omgevingsvergunningen aangevraagd en verleend. Er zijn 81 woningen in beeld waarvan bekend is of vermoed wordt dat er arbeidsmigranten gehuisvest zijn. In de praktijk gaat het waarschijnlijk om meer woningen.
In oktober 2021 is het project ‘Veilig Wonen Dongen’ (een LSI-project) van start gedaan, waarin de gemeente samenwerkt met de VNG en andere overheidsorganisaties. Een van de onderwerpen waarop dit-project zich specifiek richt is het voorkomen van misstanden bij het huisvesten van arbeidsmigranten. Tijdens controledagen worden woningen bezocht en wordt in gesprek gegaan met de bewoners. De controles leiden tot het beter registreren (door inschrijven in de BRP) van arbeidsmigranten en het optreden richting woningeigenaren. Doel is om de illegale bewoning te legaliseren of – als dat niet mogelijk is – te beëindigen. Tot juni 2022 hebben de controles en het 8
aanschrijven van eigenaren geleid tot 3 vergunningaanvragen, het beëindigen van de kamergewijze verhuur in 5 woningen en de verkoop van 2 woningen. Er zijn 48 personen ingeschreven in de BRP. Het LSI project duurt nog tot medio 2023 en kan daarna nog eens met 1 jaar worden verlengd. Hoewel het huisvesten van short stay arbeidsmigranten in reguliere woningen geen ideale oplossing is, willen we het toch mogelijk blijven maken, bij gebrek aan alternatieve accommodaties. Dit vraagt wel de nodige personele capaciteit binnen onze ambtelijke organisatie. Vanaf 2019 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld die ingezet worden voor handhaving (10 uur fte per week). Voor alleen handhavingstaken is dat voldoende. Voor actief toezicht is echter meer inzet nodig, zo blijkt uit het LSI-project. Ook van de teams Burgerzaken en Openbare Orde en Veiligheid vragen de periodieke controles de nodige capaciteit (ca. 12,5 uur per week). Wanneer de gemeente er voor kiest om na afloop van het LSI-project een actief controlebeleid uit te blijven voeren, dan moet rekening gehouden worden met structurele extra formatieve inzet en met de ondersteunende taken die nu vanuit het project worden verzorgd.
b. Huisvesting bij agrarische bedrijven Binnen de agrarische sector in de gemeente zijn veel bedrijven aangewezen op personeel afkomstig uit de MOE-landen. Sommige bedrijven – zoals aspergetelers – hebben gedurende een relatief korte tijd veel mensen nodig. Anderen – zoals de glastuinbouwbedrijven – kennen een teelt die (vrijwel) jaarrond personeel vraagt. Veel van deze werknemers werken in vaste dienst, wonen bij het bedrijf waar ze werken en reizen periodiek naar het land van herkomst en hun familie / gezin. Een kwalitatief goede en aantrekkelijke huisvesting helpt om personeel aan te trekken en te behouden. We zien dat ondernemers hun verantwoordelijkheid nemen en investeren in goede voorzieningen. Om die voorzieningen optimaal te benutten is het gewenst dat beschikbare plaatsen tijdens het laagseizoen van de ene ondernemer beschikbaar mogen komen voor de andere ondernemer die op dat moment werknemers nodig heeft. Binnen de bestaande beleidsregel is dat niet mogelijk. Verder is daarin geregeld dat werknemers niet langer dan 6 maanden aaneengesloten in woonunits mogen wonen. In de praktijk werken met name bij de glastuinbedrijven werknemers (vrijwel) jaarrond. Ze reizen weliswaar om de zoveel weken voor een kort verblijf naar hun vaderland, maar hun hoofdverblijf ligt in de gemeente Dongen.
In de geactualiseerde beleidsregel is in artikel 7 een aantal voorwaarden gewijzigd en wordt meer tegemoet gekomen aan de uit de praktijk gebleken vraag. De jaarrond arbeidsbehoefte zal onafhankelijk getoetst worden door Stichting Agrarische Adviescommissie Bouwaanvragen. Dit om te voorkomen dat agrarische bedrijven niet voor eigen bedrijfsmatige activiteiten werknemers huisvesten. Zodra duidelijk wordt dat werknemers hier – met een vast arbeidscontract – langdurig zullen blijven, dan dienen zij op zoek te gaan naar huisvesting in een reguliere woning. De werkgever kan hen daarbij behulpzaam zijn, onder andere door het geven van gerichte informatie.
c. Huisvesting in bestaande gebouwen in de woonkernen Soms leent bestaand vastgoed zich bij uitstek voor het huisvesten van short- en midstay arbeidsmigranten. Dat geldt bijvoorbeeld voor een pand als het voormalige broederhuis Glorieux, waar de bewoning door arbeidsmigranten in de praktijk naar wens verloopt. De mogelijkheden worden hoofdzakelijk bepaald door de ligging, het bestemmingsplan en de vormgeving van het vastgoed. Dit soort voorzieningen is altijd maatwerk en zal van geval tot geval bezien moeten worden. De algemene voorwaarden zijn altijd van toepassing.
d. Geconcentreerde huisvesting in kernrandgebieden Met geconcentreerde vormen van huisvesting kunnen meerdere doelgroepen worden bediend. Voor midstay arbeidsmigranten zijn kleine, zelfstandige woningen met een eigen keuken, badkamer en toilet een goede optie. Dergelijke woningen worden voor een periode van maximaal enkele jaren verhuurd. Naast arbeidsmigranten is dit type woningen ook geschikt voor andere doelgroepen, zoals 9
mensen die door een verbroken relatie snel ergens anders moeten gaan worden of starters op de woningmarkt. Midstay voorzieningen vallen niet onder de beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten, maar worden apart bezien / beoordeeld. Voor shortstay arbeidsmigranten volstaan accommodaties met een logiesfunctie, waarbij sommige voorzieningen met elkaar gedeeld worden. Door een bepaalde schaalgrootte kunnen kwalitatief goede logiesvoorzieningen voor shortstay arbeidsmigranten gerealiseerd worden, waarbij permanent beheer aanwezig is. Eerder is gekozen voor een maximaal aantal personen van 100 per locatie. Dat is een schaal die past bij de gemeente Dongen en geldt ook in het geactualiseerde beleid.
e. Geconcentreerde huisvesting aan de rand van bedrijventerreinen Logiesvoorzieningen, bij voorkeur aan de rand van bedrijventerreinen, zijn een mogelijke optie voor het huisvesten van werknemers van uitsluitend op die betreffende terreinen gevestigde bedrijven. Dit is een nieuwe mogelijkheid die aan de beleidsregel is toegevoegd. Het is belangrijk dat de logiesvoorziening veilig is voor bewoners en bovendien geen hinder oplevert voor de bedrijven in de directe omgeving.
4. Het voeren van een omgevingsdialoog Er leven er nog steeds veel vooroordelen over arbeidsmigranten en dat kan leiden tot onrust en emoties over voorgenomen huisvestingsplannen en de te verlenen omgevingsvergunning Het is daarom belangrijk om op tijd en zorgvuldig over die plannen te communiceren en het gesprek aan te gaan met de omgeving en andere belanghebbenden / belangstellenden. Dit noemen we de omgevingsdialoog. De eerstverantwoordelijke voor het organiseren van een omgevingsdialoog is de initiatiefnemer. Afhankelijk van de schaal en locatie van het initiatief geldt deze verantwoordelijkheid niet alleen voor de initiatieffase (de ontwikkelaar heeft een plan / idee en wil dat laten beoordelen door de gemeente), en de planfase (de gemeente heeft het ingediende plan in behandeling), maar ook voor de uitvoeringsfase (de vergunning is verkregen) en de exploitatiefase (na realisatie). In het kader van de invoering van de nieuwe Omgevingswet worden initiatiefnemers geïnformeerd over de wijze waarop zij een omgevingsdialoog dienen te voeren.
10
Concept Beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Dongen Overwegende dat: - het college in bepaalde gevallen gevoegd is om een omgevingsvergunning te verlenen voor het gebruik van gronden of bouwwerken in strijd met het geldende planologische regime; - de huisvesting van arbeidsmigranten op verschillende wijzen kan plaatsvinden; - het wenselijk is beleidsregels vast te stellen voor de wijze van huisvesting van arbeidsmigranten. Gelet op - het bepaalde in artikel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht; - artikel 2.1, eerste lid, onder c juncto artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht juncto artikel 4, bijlage II Besluit omgevingsrecht / artikel 4.4 lid 2 van de Omgevingswet; Besluit 1. vast te stellen de beleidsregel ‘Huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022”. 2. In te trekken de beleidsregel ‘Huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2019’. Artikel 1 Begrippen |n deze beleidsregel wordt verstaan onder: Arbeidsmigrant Een economisch actieve migrant die vanwege economische motieven naar de gemeente Dongen komt – op eigen initiatief en op vrijwillige basis - om een inkomen te verwerven en hier, al dan niet tijdelijk, verblijft.
Bestaande huisvesting Huisvesting die op het moment van aanvraag voor een nieuwe huisvesting mag worden gebruikt krachtens een omgevingsvergunning, dan wel waarvoor reeds vóór dat tijdstip een ontvankelijke aanvraag is ingediend welke verleend kan worden. Bouwperceel Een aaneengesloten stuk grond, waarop ingevolge de planregels een zelfstandige, bij elkaar behorende bebouwing is toegelaten. BRP Basisregistratie Personen. Hoofdgebouw Gebouw of gedeelte daarvan dat noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de geldende of toekomstige bestemming van een perceel en, indien meer gebouwen op het perceel aanwezig zijn, gelet op die bestemming het belangrijkst is. Huishouden Een aantal aan elkaar door familieverband of anderszins gerelateerde personen die gezamenlijk één eenheid vormen en als zodanig ook gebruik maakt van één woning. Kamerverhuur Woonvorm waarbij sprake is van woonruimte waarbij de bewoner afhankelijk is van één of meer gedeelde wezenlijke voorzieningen buiten die woonruimte, waarbij keuken, toilet, badkamer en douche als wezenlijke voorzieningen worden aangemerkt. Kernrandzone
11
Het overgangsgebied, gelegen langs het bestaand stedelijk gebied en binnen agrarisch gebied. In een dergelijk gebied is relatief veel bebouwing op korte afstand van elkaar en met een ondergeschikte of afnemende agrarische functie. Nachtregister Een doorlopend register waarin onverwijld bij de aankomst van de arbeidsmigrant zijn/haar naam, woonplaats en dag van aankomst wordt aangetekend en, bij het vertrek, de dag van het vertrek. Tijdelijke huisvesting Huisvesting in een hoofdgebouw waar een persoon maximaal 1 jaar aaneengesloten verblijft. Indien een persoon korter dan 3 maanden afwezig is van de betreffende locatie wordt diti nog gezien als aaneengesloten verblijf. Paragraaf 1
Algemene bepalingen
Artikel 2 Algemene eisen huisvesting De huisvester moet gecertificeerd zijn volgens de Stichting Normering Flexwonen (SNF) en aantoonbaar voldoen aan de meest recente normen van de SNF. a. Huisvesting zoals benoemd in deze beleidsregel is qua aard en inrichting niet geschikt voor kinderen of gezinnen. Het is dan ook niet toegestaan gezinnen / huishoudens met kinderen op deze locaties te huisvesten. b. Privacy: een slaapkamer mag door maximaal 2 personen worden gedeeld. Artikel 3 Ongewenste huisvestingsvormen Voor de volgende huisvestingsvormen wordt in ieder geval geen vergunning verleend: a. Huisvesting van meer dan 4 personen in een rij- of hoekwoning. b. Huisvesting van meer dan 6 personen in een andersoortige woning. c. Huisvesting in (sta)caravans, chalets, tenten of daarmee vergelijkbare huisvestingsvormen. d. Huisvesting van meer dan 100 personen op één locatie. Artikel 4 Woonklimaat en uitstraling op de omgeving 1. Een aanvraag dient vergezeld te gaan van een huisreglement. Uit dit huisreglement moet blijken hoe overlast wordt voorkomen, zowel voor de eigen huurders / gebruikers als voor de omwonenden in de directe omgeving van de locatie waarop de aanvraag betrekking heeft. De onderwerpen parkeren van voertuigen, geluidsoverlast, drugsgebruik, alcoholgebruik en (zwerf)afval dienen minimaal in het reglement te worden verwerkt.
De initiatiefnemer of exploitant dient in het huishoudelijk reglement in elk geval op te nemen welke maatregelen worden getroffen indien: a. Bij huurders / gebruikers het gebruik van hard- en/of softdrugs wordt geconstateerd; b. Bij huurders / gebruikers structureel overmatig alcoholgebruik wordt geconstateerd; c. Er foutief geparkeerd wordt in het openbaar gebied; d. De huurders / gebruikers zwerfafval veroorzaken; e. De huurders / gebruikers geluidsoverlast (o.a. muziek) veroorzaken. Uit het huisreglement moet blijken hoe deze overlast (zowel intern als naar de directe omgeving) wordt voorkomen en welke sanctie / sancties er bij overtreding van deze regels geldt / gelden. In het huisreglement moet opgenomen worden wie namens de initiatiefnemer of exploitant verantwoordelijk is voor het houden van toezicht op dit reglement en hoe deze persoon altijd (24 uur per dag en 7 dagen per week) bereikbaar is voor huurders / gebruikers, omwonenden, politie en/of de gemeente Dongen. 2. Het huisreglement moet op een goed zichtbare plaats te zijn aangeplakt bij de in- / uitgang. Het reglement is zowel in de Nederlandse taal als in de taal van de aanwezige bewoners. Aanvullend op het genoemde in lid 1 van dit artikel gaat het reglement in op de volgende aspecten: a. Gedrag (als goede buur), geluid / muziek (nachtrust), afval, parkeren, ontvangen van bezoek, feesten, barbecue en vuur. b.
Brandveiligheid (vluchtplan en vluchtwegen) vindplaats en gebruik van blusmiddelen, instructie ten aanzien van rookmelders). c. Belangrijke telefoonnummers / contacten (hulpdiensten, beheerders, etc.) 12
3. Er dient voor de bewoners van de locatie voldoende parkeergelegenheid te worden gerealiseerd, overeenkomstig de geldende parkeernormen voor de gemeente Dongen. Artikel 5 Beheer a. Voor elke vergunde locatie dient door vergunninghouder een beheerder te worden aangewezen die 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar is. De beheerder zorgt voor het dagelijks onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties, waaronder de gemeente. De beheerder wijst de bewoners op de verplichting zich in de BRP in te schrijven bij (beoogd) verblijf van meer dan 4 maanden. De beheerder voert minimaal eenmaal per week een controle ter plaatse uit op hygiëne, brandveiligheid en het naleven van het huisreglement. De beheerder maakt hiervan een inspectierapport en laat dit, ondertekend, achter op de betreffende locatie. b. De beheerder houdt een overzicht bij van locaties en gehuisveste personen. c. Bij een wijziging van beheerder wordt dit door vergunninghouder gemeld bij het college van de gemeente Dongen. d. Per locatie wordt een nachtregister bijgehouden. Het bijhouden van een nachtregister is niet verplicht indien alle bewoners staan ingeschreven in de BRP van de gemeente Dongen en tevens beschikken over eigen, afzonderlijke huurcontracten. e.
In het nachtregister dient voor iedere gehuisveste arbeidsmigrant ten minste te worden opgenomen: personalia en contactgegevens, datum aanvang huisvesting, datum beëindiging huisvesting.
Paragraaf 2 Bepalingen voor specifieke locaties In aanvulling op de aanvullende bepalingen geldt het volgende voor specifieke locaties: Artikel 6 Tijdelijke huisvesting in woningen in de woonkernen Een afwijking ten behoeve van het huisvesten van arbeidsmigranten wordt slechts toegestaan indien wordt voldaan aan de algemene voorwaarden en de volgende specifieke voorwaarden: 1. Huisvesting vindt plaats in een bestaande woning. Er mag geen sprake zijn van woningsplitsing / het aantal woningen mag niet toenemen. 2. In een rij- of hoekwoning mogen maximaal 4 arbeidsmigranten gehuisvest worden. 3. In andere bestaande woningen mogen maximaal 6 arbeidsmigranten gehuisvest worden. 4. De huisvesting is uitsluitend toegestaan voor arbeidsmigranten die werkzaam zijn in de gemeente Dongen of in de regio Hart van Brabant. 5. Binnen een straal van 150 meter, hemelsbreed gemeten vanaf en tot de bouwvlakgrens die bestemmingsplanmatig een woning toestaat, wordt voor niet meer dan 4 percelen / gebouwen een omgevingsvergunning verleend voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Artikel 7 Tijdelijke huisvesting bij agrarische bedrijven Een afwijking ten behoeve van het huisvesten van arbeidsmigranten wordt slechts toegestaan indien wordt voldaan aan de algemene voorwaarden en de volgende specifieke voorwaarden: 1. Huisvesting vindt plaats ter plaatse van de bestemming Agrarisch. 2.
Aangetoond wordt dat afwijking noodzakelijk is vanuit een doelmatige agrarische bedrijfsvoering vanuit het oogpunt van de tijdelijke grote arbeidsbehoefte op het betreffende agrarisch bedrijf. Het bevoegd gezag wint omtrent de voorwaarde inzake de tijdelijke grote arbeidsbehoefte op het betreffende agrarische bedrijf advies in bij de Adviescommissie Agrarische Bouwaanvragen. 3. In een bedrijfswoning is huisvesting van arbeidsmigranten alleen toegestaan in combinatie met de functie van bedrijfswoning. 4. Huisvesting van arbeidsmigranten mag geen aanzienlijke nadelige effecten hebben voor bedrijven in de omgeving. 5. De realisatie van huisvesting wordt uitsluitend toegestaan ten behoeve van arbeidsmigranten die werkzaam zijn op de agrarische bedrijfslocatie waar ze tijdelijk zijn gehuisvest en is in principe alleen bedoeld voor het huisvesten van deze werknemers. Alleen in teeltluwe periodes, aan te
13
geven door de huisvester, mogen de huisvestingsplaatsen gebruikt worden voor het huisvesten van werknemers van andere, uitsluitend agrarische, bedrijven, gevestigd in de gemeente Dongen. 6. De huisvesting vindt plaats binnen het bouwvlak, in gebouwde bebouwing of in woonunits, met dien verstande dat: a. de gezamenlijke oppervlakte van een inpandige voorziening maximaal 500 m2 bedraagt; b. woonunits zijn toegestaan binnen het agrarisch bouwvlak, tot een oppervlakte die nodig is om te voorzien in de behoefte van het agrarische bedrijf. 7. De bouwhoogte van de woonunits bedraagt maximaal 3,0 meter. 8. De afstand tussen woonunits en de perceelgrenzen bedraagt minimaal 5 meter. 9. Er wordt voorzien in een goede landschappelijke inpassing, wat in ieder geval inhoudt dat de aanleg, het beheer en het onderhoud van de landschappelijke inpassing voorafgaand aan verlening van de omgevingsvergunning in een privaatrechtelijke overeenkomst worden vastgelegd. 10.Afwijking mag niet leiden tot: a. onevenredige aantasting van de gebruiks- en ontwikkelmogelijkheden van omliggende bestemmingen en functies; b. een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer dan wel tot een onevenredige parkeerdruk op de openbare ruimte. 11.Met de initiatiefnemer wordt een planschadeovereenkomst afgesloten waarbij afspraken worden gemaakt over eventuele planschade.
Artikel 8 Tijdelijke huisvesting in bestaande gebouwen in de woonkernen Een afwijking ten behoeve van het huisvesten van arbeidsmigranten wordt slechts toegestaan indien wordt voldaan aan de algemene voorwaarden en de volgende specifieke voorwaarde: 1. Huisvesting is uitsluitend mogelijk in gebouwen met een bestemming anders dan ‘wonen’, die gelet op hun oorspronkelijke doel en vormgeving bedoeld en geschikt zijn voor bewoning. 2. De huisvesting moet een aantoonbare bijdrage leveren aan de behoefte aan huisvesting die in de gemeente Dongen of in de regio Hart van Brabant werkzaam zijn. 3. Wanneer de locatie huisvesting biedt aan 50 personen of meer, dan dient vergunninghouder een beheerder aan te wijzen die 24 uur per dag, 7 dagen in de week, aanwezig is op de betreffende locatie. De beheerder zorgt voor het dagelijks onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties, waaronder de gemeente. De beheerder wijst de bewoners op de verplichting zich in de BRP in te schrijven bij (beoogd) verblijf van meer dan 4 maanden. Artikel 9 Tijdelijke huisvesting in kernrandgebieden Een afwijking ten behoeve van het huisvesten van arbeidsmigranten wordt slechts toegestaan indien wordt voldaan aan de algemene voorwaarden en de volgende specifieke voorwaarden: 1. Een locatie dient ten minste aan 50 en maximaal aan 100 personen huisvesting te bieden. 2.
De huisvesting moet een aantoonbare bijdrage leveren aan de behoefte aan huisvesting van arbeidsmigranten die in de gemeente Dongen of in de regio Hart van Brabant werkzaam zijn. 3. De vergunninghouder dient een beheerder aan te wijzen die 24 uur per dag, 7 dagen in de week, aanwezig is op de betreffende locatie. De beheerder zorgt voor het dagelijks onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties, waaronder de gemeente. De beheerder wijst de bewoners op de verplichting zich in de BRP in te schrijven bij (beoogd) verblijf van meer dan 4 maanden. Artikel 10 Tijdelijke huisvesting op of aan de rand van bedrijventerreinen Een afwijking ten behoeve van het huisvesten van arbeidsmigranten wordt slechts toegestaan indien wordt voldaan aan de algemene voorwaarden en de volgende specifieke voorwaarden: 1. De realisatie van huisvesting wordt uitsluitend toegestaan ten behoeve van arbeidsmigranten die werkzaam zijn op bedrijven, gevestigd op het betreffende bedrijventerrein. 2. Een locatie dient ten minste aan 50 en maximaal aan 100 personen huisvesting te bieden. 3. Huisvesting vindt alleen plaats in de vorm van logies en op locaties met geen of een aanvaardbare milieubelasting. 4. De huisvesting mag omliggende bedrijven niet hinderen in hun (toekomstige) bedrijfsvoering.
14
5. De vergunninghouder dient een beheerder aan te wijzen die 24 uur per dag, 7 dagen in de week, aanwezig is op de betreffende locatie. De beheerder zorgt voor het dagelijks onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties, waaronder de gemeente. De beheerder wijst de bewoners op de verplichting zich in de BRP in te schrijven bij (beoogd) verblijf van meer dan 4 maanden. Artikel 11 Recreatieterreinen Afwijking is niet toegestaan ter plaatse van een voor recreatie bestemde locatie, al dan niet gelegen binnen de bebouwde kom. Hieronder worden verstaan de gebieden waar de gronden overwegend zijn bestemd voor recreatie en/of verblijfsrecreatie. Artikel 13 Intrekken omgevingsvergunning Het bevoegd gezag trekt de omgevingsvergunning voor afwijking in wanneer niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden voor verlening van de omgevingsvergunning of indien in strijd met de omgevingsvergunning wordt gehandeld. Artikel 15 Hardheidsclausule Voor wat betreft de toepassing van deze regels zijn burgemeester en wethouders bevoegd om af te wijken van deze regeling, vooral wanneer deze voor één of meer belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregels te dienen doelen. In het algemeen kan hierop een beroep worden gedaan indien: a.
er bijzondere omstandigheden worden aangevoerd die tot medewerking in afwijking va het beleid noodzaken en er geen alternatieven bestaan om hierin te voorzien, mits de ruimtelijke consequenties beperkt blijven en er geen sprake is van (ongewenste) precedentenwerking; b. de aanvraag niet binnen het geldend beleid past, maar als gevolg van het verzoek een beleidswijziging in de rede ligt. Artikel 16 Buitenplans afwijken van de regels van het bestemmingsplan De ‘Beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022’ wordt aangemerkt als beleidsregel voor het buitenplans afwijken van de regels van het bestemmingsplan ex artikel 2.12, eerste lid onder a onder 2o Wabo. Na het inwerkingtreden van de Omgevingswet wordt de ‘Beleidsregel tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten gemeente Dongen 2022’ aangemerkt als beleidsregel voor het verlenen van een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 4.4, lid 2 van de Omgevingswet.
15