20211021 aandachtspunten VVD bij programmabegroting 2022

Aandachtspunten begroting Fractie: Dongense VVD Naam: Datum: 13 oktober 2021

Voorstel tot Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaar: Plaatsten op Notubox:

Programmabegroting Dongen 2022-2025 Rene Jansen Joost van Boekel Ja

Vraag/vragen& antwoord/antwoorden:

Begroting 2022 Aandachtspunten technisch overleg 1. Afschrijven en reserveren Is het mogelijk een systeem van “afschrijving en reservering” te gaan toepassen. Daarbij in de meerjarenbegroting aangeven voor welke onderdelen daarvoor een start kan worden gemaakt. Is dit een oplossing voor een generieke verbeterslag in methodiek en risico beheersing? Antwoord: Voor investeringen bestaan binnen gemeenteland simpel gezegd twee methoden. Er zijn gemeenten die eerst sparen (reserveren) en dan investeren en er zijn gemeenten die het te investeren bedrag lenen, vervolgens investeren en daarna het geleende bedrag aflossen. In Dongen is net als voor het overgrote deel van de gemeenten sprake van de tweede situatie. Dongen heeft geen spaargeld (er is sprake van een netto schuld), waardoor iedere investering geleend moet worden. Een directe overgang van het ene systeem naar het andere systeem is financieel gezien onhaalbaar. Dit betekent dat tijdens de overgangsperiode uit de jaarlijkse gemeentelijke ontvangsten (algemene uitkering en lokale heffingen) zowel de aflossing op de bestaande schulden als de jaarlijkse investeringen betaald moeten worden (er mogen immers geen nieuwe schulden meer worden aangegaan). Daar bovenop moet nog worden gespaard voor toekomstige investeringen.

Zoals blijkt uit de laatste alinea van dit antwoord vraagt dit om een dusdanig grote bezuinigingsoperatie of lastenverzwaring dat dit onrealistisch is. Bij reserveren komt het er op neer dat er jaarlijks een bedrag vanuit de begroting boekhoudkundig apart wordt gezegd. Stel dat we hypothetisch uitgaan van een bedrag van €2 miljoen per jaar voor enkel het onderdeel rioolinvesteringen. Door die te reserveren vanuit de begroting zorgen we ervoor dat we jaarlijks € 2 miljoen overhouden. Dit zorgt ervoor dat het liquiditeitstekort van de gemeente op jaarbasis € 2 miljoen lager is. Ergo, we hoeven jaarlijks € 2 miljoen minder te lenen. De schuld stijgt minder hard, maar er staat na 2 jaar geen € 4 miljoen op een bankrekening. We hebben nog steeds geen spaargeld, maar wel een lagere netto schuld. De conclusie: zo lang sprake is van een jaarlijks liquiditeitstekort (er Vraag nummer: Pagina 1 van 4

gaat meer geld uit dan dat er binnen komt), kan er geen sprake zijn van het opbouwen van een daadwerkelijke spaarpotje met geld. Uit bovenstaande alinea blijkt dat zolang er sprake is van per saldo een liquiditeitstekort er geen mogelijkheid bestaat om te sparen. Er wordt dan enkel minder geleend. Om te kunnen starten met sparen, moet eerst een liquiditeitsoverschot gecreëerd worden. Dit betekent dat vanaf nu alle investeringen en de aflossing van bestaande leningen vanuit een begrotingsoverschot worden gefinancierd. Dit vraagt om het actief verlagen van de uitgaven binnen de begroting of het verhogen van de lokale heffingen. Op pagina 84 van de Programmabegroting 2022-2025 staat het jaarlijkse liquiditeitstekort van de gemeente weergegeven. Dit varieert van € 24,5 miljoen in 2023 tot € 2,2 miljoen in 2025. Op een begroting van € 65 miljoen moet je dan uitgaan van een jaarlijks begrotingsoverschot ter hoogte van deze bedragen. Daar bovenop moeten nog middelen worden vrijgemaakt om te sparen voor toekomstige investeringen. 2.

Solvabiliteit Hoe ontwikkelt zich de solvabiliteit indien we in 2022 €1,5 miljoen en in 2023 en 2024 €0,5 miljoen in de reserves stoppen, en wat is het effect op de jaarresultaten in de begroting? En tevens het volgende: Rekening houdend met de septembercirculaire, hoe pakken dan de jaarresultaten in de begroting uit? Antwoord: Uitgaande van een extra storting van € 0,5 miljoen in 2022 (bovenop de voorgestelde € 1 miljoen) en een storting van € 0,5 miljoen in 2023 en 2024 in de algemene reserve, dan ontwikkelt de schuldquote en het begrotingssaldo (na reservemutaties) zich als volgt:

Solvabiliteit Begrotingssaldo (na reservemutaties)

2022 12,0% 38

2023 10,5% 6

2024 10,9% 53

2025 11,4% 108

De ontwikkeling van de solvabiliteit in bovenstaande tabel is gelijk aan de solvabiliteitsontwikkeling in de begroting 2022-2025. Dit wordt verklaard door het feit dat in de prognose van het eigen vermogen in de begroting reeds rekening is gehouden met een toevoeging van het jaarresultaat aan het eigen vermogen. Zie hiervoor de balansprognose op pagina 109 van de begroting. Met andere woorden: het maakt voor de prognose van de solvabiliteit niet uit of op voorhand wordt gerekend met een storting in het eigen vermogen (zoals in het voorstel hierboven) of dat bij jaarrekening het positieve resultaat aan het eigen vermogen wordt toegevoegd. De middelen uit de septembercirculaire zijn nog niet verwerkt en vragen om een functionele allocatie wat zoveel inhoud dat tegen extra baten ook extra lasten staan (denk aan de taakmutaties en de coronamiddelen). Als uitgegaan wordt van de gehele mutatie uit de septembercirculaire (dus zonder correctie voor de baten waar ook lasten tegenover staan), dan ontstaat het volgende begrotingssaldo. Hierin is de in de vraag genoemde extra storting in de reserve niet verwerkt.

Vraag nummer: Pagina 2 van 4

Mutatie septembercirculaire gecorrigeerd Begrotingssaldo (na reservemutaties)

2022

2023

2024

2025

1.078 1.616

784 1.290

791 1.334

817 925

In Berap 2022-1 wordt het effect voor 2022 en verder verwerkt. Het batig saldo uit deze circulaire komt dan ten goede aan de ambities en wensen van de nieuwe raad en het nieuwe college. Tevens bestaat bij het opstellen van Berap 2022-1 mogelijk meer duidelijkheid over potentieel financieel risicovolle dossiers zoals de herijking van het gemeentefonds. Het is aan te raden de ruimte uit de septembercirculaire beschikbaar te houden voor dit dossier. 3. OZB op de nullijn Wat is het effect op de begroting van het aanhouden van de nullijn voor de ozb? Wat is dan het effect op de jaarresultaten in de begroting Antwoord: Het effect is dat we structureel € 99.000 minder per jaar aan belastingen ontvangen. Als gevolg hiervan wordt het begrotingssaldo ieder jaar met € 99.000 negatief bijgesteld en is het perspectief conform de regels van provinciaal toezicht in 2025 niet sluitend. We zijn er hierbij van uitgegaan dat de OZB eenmalig (alleen in 2022) niet wordt geïndexeerd. Bij een meerjarige nullijn cumuleert het negatieve effect op de opbrengsten en daarmee het begrotingssaldo. 4. Recreatie Het recreatiebeleid RBT de Langstraat niet uitgeven, daarvoor in de plaats inzetten voor recreatievoorzieningen en investeringen in openbare ruimten Antwoord: In de begroting 2022 is aangegeven dat de deelname aan het Regionaal Bureau Toerisme voor het jaar 2022 wordt voortgezet.

Hiervoor is in de begroting een bedrag van € 33.000 opgenomen. Door het ondertekenen van een convenant voor de jaren 2019 t/m 2022, is het juridisch nagenoeg niet mogelijk om in 2022 onder deze bijdrage uit te komen. Voor de jaren hierna (2023-2025) zijn, in afwachting van een evaluatie van het gevoerde beleid, vooralsnog geen middelen in de begroting opgenomen. Het is aan de nieuwe raad om de beleidsrichting voor de komende jaren te bepalen, inclusief bijbehorend budget. 5. Woonopgave Dongen en beschermd wonen Het opvangen van meer cliënten beschermd wonen levert extra kosten op waarvoor een gemeente geen extra budget krijgt. Het is voor gemeenten in financiële zin ongunstig om hun aanbod in stand te houden of uit te breiden. Uitbreiding kan op termijn leiden tot een noodzakelijke versobering van het totale aanbod. Hoe zorgen we voor een evenwichtige verdeling bij de uitrol van het beschermd wonen in de regio Hart van Brabant? Wat is de financiële impact voor de begrotingsperiode? In Dongen hebben wij relatief veel voorzieningen en expertise. Hoe voorkomen we extra kosten bij een aanzuigende werking? Ook de druk op woonruimte wordt ermee vergroot.

Vraag nummer: Pagina 3 van 4

Antwoord: Gemeente Dongen heeft amper voorzieningen voor Beschermd wonen. Waarschijnlijk doelt de indiener op de GGZ-instelling aan de Heuvelstraat. Deze valt niet onder de financiële verantwoordelijkheid van onze gemeente. Tilburg is centrumgemeente en verantwoordelijk voor Beschermd Wonen, ook financieel gezien. Zij ontvangen rijksmiddelen, kopen de zorg in via een aanbesteding en betalen zorgaanbieders. Vanaf 2022 is een decentralisatie aan de orde en worden alle gemeenten inhoudelijk verantwoordelijk, in 2023 ook financieel. Om deze reden zijn regiogemeenten nu ook intensief betrokken bij de nieuwe inkoop Beschermd wonen per juli 2022. Iedere gemeente ontvangt per 2023 vanuit het Rijk een uitkering. De verwachting is dat deze in het komende decennium gaat afnemen. Er is nog veel onduidelijk. Het Rijk heeft hierover nog geen definitieve standpunten ingenomen. Ook treedt naar alle waarschijnlijkheid het woonplaatsbeginsel in 2023 in werking. Nu betaalt de gemeente waar de persoon in Beschermd wonen verblijft. Vanaf 2023 betaalt de gemeente van herkomst, ongeacht waar de persoon in Beschermd wonen verblijft. Met invoering van het woonplaatsbeginsel heeft het zeer beperkt aantal voorzieningen in de gemeente Dongen geen relatie met de bekostiging van cliënten Beschermd wonen uit onze gemeente en een eventuele aanzuigende werking.

Gemeenten hebben geen rol bij een evenwichtige verdeling van Beschermd wonen. Zorgaanbieders vestigen zich ergens en realiseren locaties met Beschermd wonen plaatsen. Inwoners maken via de regionale inkoop of via een Pgb gebruik van Beschermd wonen.

Vraag nummer: Pagina 4 van 4