20211011-08 TV D66 JdeJong ANTW-Begroting 2022

Technische Vragen Fractie: Naam: Datum:

D66 Joeri de Jong 5 oktober 2021

Voorstel tot Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaar: Plaatsten op Notubox:

Programmabegroting 2022 René Jansen Joost van Boekel ja

Vraag/vragen & antwoord/antwoorden: 1. Pagina 2: Er wordt formatie-uitbreiding BOA’s gevraagd. Is er met de BOA’s een takenpakket afgesproken en worden er afspraken gemaakt over focusgebieden? Zo ja, welke zijn dit? Antwoord: De twee extra Boa’s worden net als in 2021 ingezet in de uitvoering van het uitvoeringsprogramma PVTH. De werkzaamheden in dit uitvoeringsprogramma vallen uiteen in een aantal categorieën (zie pagina 25 in het PVTH 2021). Daarnaast worden de Boa’s ingezet op andere zaken die veel inzet en capaciteit vragen, maar niet opgenomen zijn in het handhavingsuitvoeringsprogramma. Het gaat bijvoorbeeld om projecten zoals het LSI project, spoed klussen met een overig karakter, bestuurlijk toezicht op verschillende gebieden en meldingen vanuit de politie meldkamer (denk aan verwarde personen of calamiteiten zoals een brand). 2. Pagina 4: Het streven is om in 2022 op 100 kg restafval per persoon per jaar uit te komen. In 2019 was het nog 170 kg. In 2020 was het 185 kg. Kunnen we hieruit afleiden dat het Coronaeffect 15 kg is? Antwoord: De 15 kilo restafval extra per inwoner is inderdaad voor het grootste deel te benoemen als coronaeffect. 3. Pagina 6: U past de maximale schuldquote aan onder de motivatie dat dit een tijdelijke verschuiving is en dat er op de lange termijn geen effect is op de schuldquote.

Dat impliceert ook dat investeringen die zich terug laten verdienen (zoals in duurzame maatregelen) een tijdelijke verhoging van de schuldquote technisch toestaan. Klopt dit? Antwoord: Het betreft hier geen (beleidsmatige) aanpassing van de schuldquote, maar een actualisatie van de veronderstellingen onder de raming (van in dit geval de grondexploitaties). In die actualisatie zijn de opbrengsten van de grondverkopen aan de Noorderlaan verschoven van 2023 naar 2024. Het is belangrijk om bij de sturing op de schuldquote te beseffen dat dit soort verschuivingen zich bij ieder actualisatiemoment zullen voordoen. Bij een investering in duurzaamheid is sprake van een andere situatie, in dat geval is namelijk sprake van een beleidsmatige keuze met een effect op de schuldquote. Ervan uitgaande dat een dergelijke investering leidt tot een uitgavenverlaging, zorgt dit voor een voordeel binnen de exploitatiebegroting. Enkel indien dat voordeel taakstellend wordt gemarkeerd binnen het begrotingssaldo (met andere woorden: het wordt niet aan andere zaken uitgegeven) leidt dit tot een positief effect op de schuldquote. In welke termijn de verhoging van de schuldquote is gecompenseerd door deze kostenverlaging hangt af van de business case.

Pagina 1 van 7

4. Pagina 7: Betreft inflatieontwikkeling OZB. Dongen rekent met 1.6% inflatiecorrectie. Oosterhout met 1.5%. Kan dit verschil verklaard worden? Antwoord: Zie Meicirculaire gemeentefonds 2021 | Circulaire | Rijksoverheid.nl op pagina 43 van circulaire valt af te lezen dat het Prijs bruto binnenlands product voor het jaar 2022 1,6% bedraagt. 5. Pagina 15: Is er een overzicht van de energie labels van panden in Dongen beschikbaar? Antwoord: In de Transitievisie warmte (TVW) is hier onderzoek naar gedaan. De TVW zal in december aan de raad worden voorgelegd. Vooruitlopend hierop hierbij de gevraagde informatie:

Pagina 2 van 7

6. Pagina 18: Er wordt hier aangegeven dat tot 2026 jaarlijks 110 woningen moeten toevoegen om de verwachte groei te kunnen bedienen. Beschikt de gemeente over voldoende grond om deze woningen te bouwen? Zo nee, op welke manier wordt dit beleidsdoel dan gehaald? Antwoord: De gemeente Dongen heeft tot 2026 voldoende gronden om deze woningen te bouwen dan wel zijn er voldoende plannen in ontwikkeling om hieraan te kunnen voldoen. 7. Pagina 22: Onderaan pagina 22 wordt vermeld dat de Cammeleurpartners vanaf 2022 werken conform de nieuwe subsidie-inkoopcontracten. Zijn deze contracten al afgesloten met de Cammeleurpartners? En hoe verhoudt dit zich tot de nog lopende discussie over de invulling van b.v. het beheer van de Cammeleur? Antwoord: Deze trajecten lopen nog. Uiteraard is de invulling van het beheer van invloed hierop. 8. Pagina 27: Wat is de reden dat het budget voor onderhoud/vervanging van speeltoestellen in 2022 incidenteel stijgt? Daarnaast de vraag of het achterstallig onderhoud aan speeltoestellen wordt ingelopen in de looptijd van deze meerjarenbegroting? Antwoord: De middelen zijn bedoeld voor het inventariseren van de huidige condities van de speellocaties waarna op basis van deze uitkomsten vervolgstappen kunnen worden gezet. 9. Pagina 30: Bij de risico’s staat dat een toename in het aantal leerlingen kan leiden tot een hogere investeringsvraag.

Op welke manier is hier in de berekeningen van de leerlingenprognoses al rekening gehouden? En voor welke scholen lopen we dit risico? Antwoord: De leerlingenprognose wordt iedere twee jaar geactualiseerd door bureau Pronexus en de meest actuele leerlingenprognose dateert van november 2020. Alle op dat moment bekende ontwikkelingen (o.a. woningbouwplannen en demografische ontwikkelingen) worden bij het opstellen van de leerlingenprognose meegenomen. De gegevens uit de laatste prognose zijn in de huidige IKC berekeningen opgenomen en daarmee up to date. 10. Pagina 30: Worden de nieuwe scholen voorzien van zonnepanelen? Zo ja, zijn dit er dan minder dan 200 per school of is hiervoor een grootverbruikersaansluiting voor aangevraagd? Zo nee, hoe wordt de BENG norm gerealiseerd waarop de gemeente de bouwvergunning verstrekt en moet handhaven? Antwoord: Het is nog niet bekend in welke mate de nieuwe IKC’s voorzien worden van zonnepanelen. Keuzes daarover vinden in de ontwerpfase plaats. Hoe de BENG norm gerealiseerd wordt voor de IKC’s, wordt bepaald in de ontwerpfase van de IKC’s. Daar worden de keuzes bepaald die uiteindelijk zorgen dat het gebouw voldoet aan de BENG norm. Het voldoen aan de norm is maatwerk waarbij onder andere ontwerpkeuzes, materialen en gekozen installaties op elkaar inwerken.

In het technisch programma van eisen van de aankomende IKC’s is opgenomen dat bij oplevering van het IKC een oplevertoets wordt uitgevoerd, waarbij wordt gecontroleerd of de energiebesparende maatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd. 11. Pagina 33: Wat is de reden dat we nog steeds geen zicht hebben op de risico’s van de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel? Antwoord: De implementatie van het nieuwe wet woonplaatsbeginsel is in volle gang. Er wordt inzichtelijk gemaakt welke trajecten/jeugdigen vanuit deze nieuwe

Pagina 3 van 7

wet overgaan naar een andere gemeente en welke trajecten/jeugdigen vanuit een andere gemeente overgaan naar Dongen. Het duurt nog tot eind december voordat we dit beeld volledig hebben, omdat tot die tijd jeugdigen nog een traject kunnen starten in hun ‘oude’ gemeente. We kunnen ook dan pas zien of het budget dat we hiervoor krijgen vanuit het Rijk afdoende is om de eventuele extra kosten die Dongen hiervoor gaat maken te kunnen dekken. 12. Pagina 38: Het aantal huishoudens in WSNP is in 4 jaar tijd afgelopen van 27 naar 1. Wat is hiervan de oorzaak? Antwoord: We zien landelijk een afname van het aantal huishoudens in de WSNP. Dit effect zien we ook in Dongen. In eerste instantie wordt er ingezet op een minnelijk traject en worden meer mensen in minnelijke trajecten geholpen. Daarnaast neemt het aantal dwangakkoorden (waarop positief besloten wordt) toe, waardoor een beroep op WSNP minder nodig is. De coronacrisis heeft zeer waarschijnlijk ook effect op de WNSP-rechtspraak, vanaf half maart 2020 waren fysieke zittingen niet of nauwelijks mogelijk en werden met inzet van extra capaciteit achterstanden weggewerkt. Zo stroomden in het eerste half jaar van 2021 relatief veel mensen in, in Dongen waren dit er 7. Wel zien we een toename in het aantal aanmeldingen voor hulp bij financiën en huishoudens met meervoudige en complexe problemen.

De verwachting is dat de cijfers de komende tijd gaat stijgen. 13. Pagina 39: De posten 6.71 en 6.72 maatwerkdienstverlening zijn beiden € 500K hoger dan vorig jaar en ook, samen € 1miljoen hoger dan vorig jaar begroot voor 2022. Hoe matcht dit met de bedragen op pagina 7 waarbij ruimtevragers een veel lager bedrag voor de jeugdzorg is opgenomen? Antwoord: De vergelijking op pagina 39 gaat uit van een primitieve begroting 2021. In de jaarschijf 2022 is echter ook het effect van Berap 2021-1 verwerkt. Deze Berap vormt het vertrekpunt voor het opstellen van de Begroting 2022. 14. Pagina 46: Het totale budget aan veilig Dongen stijgt met 10%. Waardoor is deze stijging te verklaren nu de bijdrage aan de veiligheidsregio lager is? Is dit alleen de extra BOA capaciteit? Antwoord: De stijging van de lasten binnen dit thema wordt veroorzaakt door de uitbreiding van de BOA capaciteit. 15. Pagina 48: We zien in 2020 een forse stijging van het aantal bijstandsuitkeringen, hoe zijn deze te verklaren? Antwoord: De stijging van het aantal personen in de bijstand wordt voornamelijk veroorzaakt door de uitkeringen in het kader van de coronacrisis, zoals de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig onderneming (Tozo). De deelnemers aan deze regelingen zijn opgeteld bij de personen die een reguliere uitkering op basis van de Participatiewet ontvangen.

Wanneer wij het aantal personen dat nu een uitkering ontvangt vergelijken met het aantal in januari 2020 zien we een lichte stijging (11 personen). Gezien de huidige druk op de arbeidsmarkt verwachten we dat het aantal uitkeringsgerechtigden verder zal dalen. 16. Pagina 50: Wat is de reden dat bij de accenten in 2022 niet de transitie naar minimaal label C voor kantoorpanden is opgenomen? Antwoord: Per 1 januari 2023 moet elk kantoorgebouw minimaal energielabel C hebben. Dit betekent een primair fossiel energiegebruik van maximaal 225 kWh per m2 per jaar. Voldoet het gebouw dan niet aan de eisen, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor worden gebruikt. Deze verplichting staat in het Bouwbesluit 2012. Het bevoegd gezag treedt op als handhaver bij overtreding van

Pagina 4 van 7

de Energielabel C-verplichting. Het bevoegd gezag is meestal de gemeente waar het kantoorgebouw is gevestigd. In de meicirculaire 2021 zijn door het Rijk via de Algemene Uitkering middelen beschikbaar gesteld voor handhaving en toezicht op de label C verplichting. De OMWB is aan het onderzoeken of de toezichts- en handhavingstaak als een collectieve taak (voor de deelnemers die dit wensen) kan worden uitgevoerd. De ontvangen middelen zijn daarom in de Programmabegroting 2022-2025 voorlopig (tot er meer duidelijkheid is over de uitvoering en de kosten) gelabeld aan het budget van de OMWB. Het gaat om een bedrag van € 2.300 in 2022 oplopend naar € 2.700 in 2025. Gezien de beperkte omvang van deze taak is dit niet opgenomen onder de accenten in 2022. 17. Pagina 63: Kan er een verdeling gemaakt worden van het aantal actieve passen naar categorie: 0-15 15-39 39-52 52-100 en 100+ inworpen per jaar? Antwoord: In onderstaande tabel zijn het aantal tikken per pas vanaf 1 januari 2021 tot heden weergegeven.

Aantal tikken 0-15 15-39 39-52 52-100 100+ Totaal

Passen 660 1750 435 602 169 3616

% 18% 48% 12% 17% 5% 100%

18. Pagina 68: Economische promotie is een nieuw taakveld in dit overzicht. Klopt het dat dit de Toeristenbelasting en Reclamebelasting is? Antwoord: Dit is alleen toeristenbelasting. De opbrengsten van Reclamebelasting komen ten gunste van Dongen Promotion en worden niet geraamd in de begroting van de gemeente. 19. Bij Dongen Leeft is dit taakveld voor 164 kosten en 13 baten meegenomen. Kan het verschil in de bedragen tussen de twee overzichten geduid worden? Antwoord: Bij Dongen leeft bestaan de kosten uit diverse activiteiten die gerelateerd zijn aan kermissen, volksfeesten en toerisme. De baten bestaan voornamelijk uit kermisgelden. 20. Pagina 70: De exploitatie afvalinzameling is € 140.000,- hoger dan vorig jaar. De overhead stijgt met € 42.000,-. Wat is hiervoor de reden? Antwoord: De overhead is met € 42.000 gedaald. Abusievelijk is er in de begroting 2021 een exploitatiepost van € 67.000 onder de overhead terecht gekomen. Dit betreft alleen een verschuiving in presentatie. 21. Is een stijging van de energiekosten (gas/elektriciteit) meegenomen als risico? Dit voor zowel de gemeentelijke gebouwen als voor zwembad De Vennen? Indien dit niet het geval is, wat is hiervoor de argumentatie? Antwoord: In deze begroting is geen risico voor een stijging van de energiekosten meegenomen. Bij het opstellen van de begroting was er nog geen sprake van een explosieve prijsstijging.

Wanneer aanvullende middelen nodig zijn, dan worden deze via de BERAP voorgelegd aan de raad. Voor De Vennen, Salamander, Cammeleur, Geubel, de Poort, etc geldt dat het in eerste aanleg aan de gebruikers van deze gebouwen is om deze kostenstijging op te vangen.

Pagina 5 van 7

22. Pagina 89: Betreft het ziekteverzuim door (long) COVID klachten. Neemt het aantal zieken af? Loopt het herstel voorspoedig of is er sprake van blijvende/langdurige uitval? Antwoord: We zien in 2021 inderdaad een daling in het aantal (nieuwe) ziekmeldingen vanwege Covid. Wat betreft herstel zien we een wisselend beeld. Gelukkig loopt voor de meeste collega’s (grofweg 80%) het herstel voorspoedig. Enkele collega’s blijven helaas kampen met diverse langdurige klachten waardoor zij hun functie niet volledig kunnen uitvoeren. Dit betreft op het moment van schrijven nog 3 personen. 23. Pagina 103: Tichelrijt 3. Vorig jaar stond er nog 112.500m2 in de boeken tegen € 17/m2. Nu staat er 13.000 m2 tegen €32/m2 Het zonnepark levert een jaarlijkse pacht op. Dit is geen verkoop van grond. Hoe wordt dit verwerkt in de cijfers jaarrekening en begroting? In het staatje op p 103 wordt € 764K voor Tichelrijt 3 als last genomen, geen baten. Hoe verhoudt dit zich tot elkaar/hoe zit dit precies? Wat verklaart het verschil in grondprijs per m2 vorig jaar en nu? Er wordt een winstcapaciteit aangegeven maar in 2022 alleen lasten genomen. Komt Tichelrijt 3 dan pas in 2023 tot exploitatie? Antwoord: In de begroting van vorig jaar maakte het zonnepark nog onderdeel uit van Tichelrijt 3.

Inmiddels is het zonnepark echter apart ondergebracht onder de materiele vaste activa in plaats van onder de bouwgrond in exploitatie. Het oude complex is derhalve in wezen ‘gesplitst’ in twee afzonderlijke onderdelen: de bedrijfszone aan de Danielsweg , ofwel Tichelrijt 3 (bouwgrond in exploitatie) en het zonnepark Tichelrijt (MVA). Op de grond voor het zonnepark is een recht van opstal gevestigd. De opstalhouder betaalt daarvoor een retributie aan de gemeente. Deze inkomsten zijn verwerkt onder de ‘grondexploitatie algemeen’. Binnen deze post worden alle inkomsten en uitgaven van de drie MVA-posten geboekt die verband houden met de grondpositie van de gemeente. In praktijk zijn dat de inkomsten en uitgaven uit de Overig verspreid liggende gronden, Molendijk 3A en het Zonnepark Tichelrijt. Het grondexploitatiecomplex Tichelrijt 3 betreft nu alleen nog de strook langs de Danielsweg die getransformeerd gaat worden naar bedrijfskavels. We verwachten dat terrein in 2022 bouwrijp te kunnen maken. Vandaar dat de lasten daarvoor in 2022 zijn opgenomen. Vervolgens kan vanaf 2023 verkoop van kavels gaan plaatsvinden. Dan worden naar verwachting de eerste inkomsten gerealiseerd. Het complex is dus al in exploitatie, maar daarbij gaan de kosten voor de baat uit. De winst wordt pas na afronding van het totale project gerealiseerd. Dat is voorzien in 2027. 24.

Pagina 116: Risico De Vennen. Als de Vennen niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen dan is er ook een risico met betrekking tot de waarde van het geheel en de leningen die verstrekt zijn aan de BV? Ooit is getaxeerd dat de waarde van het geheel maximaal € 1,5 miljoen is terwijl de gemeente meer dan € 3 miljoen aan leningen verschaft heeft. Moet het risicobedrag niet hoger ingeschat worden. Zeker nu de energiekosten hard stijgen? Antwoord: Er zijn een drietal leningen verstrekt aan De Vennen met een totale omvang van € 3,9 mln (per 21-12-2020). Rondom de grootste lening (omvang € 3,2 mln) is bij het afsluiten in 2012 afgesproken dat ingeval het zwembad niet over aflossingscapaciteit blijkt te beschikken, jaarlijks € 100.000 door de gemeente wordt kwijtgescholden. Hiermee wordt De Vennen in staat gesteld de (negatieve) vermogenspositie te verbeteren. Ter dekking van deze afwaardering is een voorziening gevormd. Deze voorziening heeft op 31-12-2020 nog een omvang van € 400.000. Sinds 2012 is het eigen vermogen van de Vennen aanmerkelijk

Pagina 6 van 7

verbeterd. Op de overige twee leningen wordt jaarlijks een bedrag van ruim € 100.000 afgelost. Het risico dat in de risicoparagraaf is opgenomen heeft betrekking op de jaarlijkse aflossingsverplichting van De Vennen op deze leningen. Er zitten nog een (groot) aantal stappen tussen het niet kunnen voldoen aan de jaarlijkse aflossing en een faillissement (waarnaar in de vraagstelling wordt gesuggereerd). In het geval van een faillissement ligt de zekerheidsstelling van de gemeente in de waarde van de grond; deze is namelijk eigendom van de gemeente. Enige jaren geleden (omstreeks 2013) heeft een taxatie plaatsgevonden van de activa rondom De Vennen. De grond is destijds getaxeerd op ruim € 2 miljoen. Er mag verondersteld worden dat de grond sindsdien in waarde is gestegen. De stijgende energiekosten waren op het moment van opstellen van de begroting nog niet bekend en zijn niet meegenomen in de inschatting van het risico(bedrag). Er mag verondersteld worden dat sprake is van een (kleine) verslechtering van de risicosituatie. Hoe groot dit is, hangt af van de exacte contractsituatie van De Vennen. Vooralsnog zijn geen signalen bekend dat er grote problemen ontstaan.

Pagina 7 van 7