20210715-01 TV VVD PBrooijmans VPD DKunst ANTW - Kadernota 2022

Technische Vragen Fractie: Volkspartij Dongen en Dongense VVD Naam: Pieter Brooijmans / Denise Kunst Datum: 9 juni 2021

Voorstel tot Portefeuillehouder: Behandelend ambtenaar: Plaatsten op Notubox:

Kadernota 2022 René Jansen Joost van Boekel Ja

Vraag/vragen& antwoord/antwoorden: Naar aanleiding van de discussie in de gemeenteraad d.d. 6 juli 2021 over schuldenquote en solvabiliteit hebben wij de volgende vraagstukken geformuleerd. Ons verzoek is indien enigszins mogelijk de beantwoording te mogen ontvangen voor maandagavond aanstaande. 1. Er is behoefte aan een doorrekening op de jaarlijkse gemiddelde investeringsruimte binnen een schuldquote bandbreedte van max 140% per 2022 en een afbouw richting 2028 naar 130%. 2. Binnen deze tijdshorizon gekoppeld aan herstel van solvabiliteit richting de gewenste 20%, met een jaarlijkse reserve dotatie van €1 tot €1,5 miljoen. 3. Bij de doorrekening is de vraag rekening te houden met de volgende wensen vanuit het investeringsplan 2021: - investering uitvoering verkeersplan ’s Gravenmoer - investering VV Dongen - noodzakelijke investering verbouwing gemeentehuis - investering onderwijshuisvesting Voor de planning onderwijshuisvesting uitgaan van de huidige planning IKC’s ’s Gravenmoer, Anspach en HH/Beljaart, met daarna inzicht in mogelijke temporisering van de overige scholen en/of heroverweging noodzaak nieuwbouw van alle geplande vestigingen 4.

Parallel aan deze analyse willen wij de volgende uitgangspunten meegeven; - Zonder extra verhoging van lokale belastingen bovenop jaarlijkse inflatiecorrectie - Met een inzicht in de mogelijke extra samenhangende (jaarlijkse) bezuinigingsopgave - Rekening houdend met een inschatting / indicatie hoeveel structureel geld binnen de budgetten Jeugd max kan worden benut voor extra ruimte binnen de begroting Antwoord: Vooraf De schuldquote-berekening is normaliter het sluitstuk van het begrotingsproces. Om de schuldquote te kunnen berekenen moet de actualisatie van de programmabegroting, het investeringsplan en de grondexploitaties zijn afgerond. Bij de beantwoording van de gestelde vragen bestaat het risico dat bepaalde onderdelen uit de actualisatie wel en andere onderdelen niet worden meegenomen. Met dit in het achterhoofd is getracht de gestelde vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Daar waar andere aannames zijn gemaakt, wordt dit expliciet vermeld. In algemene zin zijn de aannames die gebruikt zijn in de Kadernota-doorrekeningen ook voor deze beantwoording gebruikt. Dit bevordert de vergelijkbaarheid. Vraag nummer:

Pagina 1 van 4

1. Schuldquote-plafond 140% aflopend naar 130% in 2028 In onderstaande tabel is het investeringsplafond weergegeven indien de schuldquote tot en met 2024 wordt gemaximeerd op 140%, met een afbouw naar 130% in 2028. De investeringsruimte (laatste regel) is berekend als het verschil ten opzichte van het huidige investeringsplan 2021-2024 (na mutaties uit berap-1, vaststelling 15 juli as). Een plus betekent (extra) investeringsruimte ten opzichte van het huidige investeringsplan; een min betekent dat binnen het huidige investeringsplan investeringen geschrapt of versoberd moeten worden (negatieve investeringsruimte). Voor de jaren na 2024 bestaat er nog geen investeringsplan. Hierbij is, conform Kadernota 2022, gerekend met het gemiddelde investeringsvolume in de jaren 2020-2024, zijnde 11,5 miljoen euro. Omdat dit een fictief investeringsvolume is, is dit cursief weergegeven. In de berekening is uitgegaan van een sluitende begroting (geen dotatie aan het eigen vermogen ter versterking van de solvabiliteit). Scenario 1 Normering schuldquote 140% met een afbouw naar 130% in 2028

Investeringsplafond Investeringsplan 2021-2024 (na berap-1) Investeringsruimte

2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 24.71 6 5.645 6.964 6.500 4.500 4.500 4.500 17.71 11.50 11.50 11.50 11.50 6 5.645 8.964 0 0 0 0 7.000 -2.000 -5.000 -7.000 -7.000 -7.000

N.B. een min betekent een te realiseren besparing op de investeringen.

De schuldquote en de solvabiliteit ontwikkelen zich binnen dit scenario als volgt:

Netto schuldquote Solvabiliteit

2022 139% 9,0%

2023 140% 9,6%

2024 139% 10,2%

2025 134% 10,2%

2026 132% 10,2%

2027 131% 10,5%

2028 129% 11,0%

N.B. In de bovenstaande berekeningen is de investeringsruimte afgezet tegen het investeringsplan 2021-2024. Zoals de vraagstellers reeds opmerken is op een aantal terreinen bekend dat zich waarschijnlijk kostenstijgingen voordoen (vervolg verkeersplan ’s Gravenmoer, VV Dongen, noodzakelijke aanpassingen gemeentehuis, toename kosten onderwijshuisvesting). Omdat deze kostenstijgingen enkel een partieel beeld zouden schetsen kiest het college ervoor deze kostenstijgingen nog niet te verwerken. De genoemde kostenstijgingen vergroten het op te lossen probleem (de negatieve investeringsruimte) zoals gepresenteerd in bovenstaande tabel. Zoals toegezegd in de Kadernota ontvangt de raad in voorbereiding op de extra raadsvergaderingen van 9 en 16 september een nadere uitwerking waarin een actueel en integraal inzicht rondom het investeringsplan wordt afgezet tegen het principe-besluit dat de raad op 15 juli neemt over de normering van de schuldquote. 2. Herstel solvabiliteit Voor de beantwoording van vraag 2 (herstel solvabiliteit richting de 20%) zijn dezelfde aannames gehanteerd als bij vraag 1, met 1 verschil: in plaats van een sluitende begroting wordt er vanuit gegaan dat er jaarlijks 1 miljoen euro (scenario 2A) of 1,5 miljoen euro (scenario 2B) wordt bezuinigd binnen de uitgaven. Die bezuiniging wordt benut voor een jaarlijkse dotatie van dezelfde omvang in de algemene reserve.

Dit zorgt ervoor dat de solvabiliteit verbetert en zorgt er (door de bezuiniging) voor dat de schuldquote verbetert. Hierdoor ligt het investeringsplafond hoger dan in scenario 1 hierboven; de bezuiniging zorgt ervoor dat de negatieve investeringsruimte wordt beperkt.

Vraag nummer:

Pagina 2 van 4

Scenario 2A Dotatie algemene reserve jaarlijks 1 miljoen euro

Investeringsplafond Investeringsplan 2021-2024 (na berap-1) Investeringsruimte

2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 25.71 6 6.645 7.964 7.500 5.500 5.500 5.500 17.71 11.50 11.50 11.50 11.50 6 5.645 8.964 0 0 0 0 8.000 1.000 -1.000 -4.000 -6.000 -6.000 -6.000

N.B. een min betekent een te realiseren besparing op de investeringen.

De schuldquote en de solvabiliteit ontwikkelen zich binnen dit scenario als volgt:

Netto schuldquote Solvabiliteit

2022 139% 9,7%

2023 140% 11,1%

2024 139% 12,3%

2025 134% 13,0%

2026 132% 13,6%

2027 131% 14,4%

2028 129% 15,4%

Scenario 2B Dotatie algemene reserve jaarlijks 1,5 miljoen euro

Investeringsplafond Investeringsplan 2021-2024 (na berap-1) Investeringsruimte

2022 2023 26.21 6 7.145 17.71 6 5.645 8.500 1.500

2024

2025

2026

2027

2028

8.464

8.000

6.000

6.000

6.000

8.964 11.500 11.500 11.500 11.500 -500 -3.500 -5.500 -5.500 -5.500

N.B. een min betekent een te realiseren besparing op de investeringen.

De schuldquote en de solvabiliteit ontwikkelen zich binnen dit scenario als volgt:

Netto schuldquote Solvabiliteit

2022 139% 10,1%

2023 140% 11,8%

2024 139% 13,4%

2025 134% 14,3%

2026 132% 15,2%

2027 131% 16,2%

2028 129% 17,4%

3. Keuzes / wensen investeringsplan Momenteel worden verschillende keuzes ten aanzien van het investeringsplan doorgerekend. Dat gaat onder meer om de in de vraag genoemde investering uitvoering verkeersplan ’s Gravenmoer, de investering VV Dongen, de noodzakelijke investering verbouwing gemeentehuis en de investering onderwijshuisvesting De uitkomsten daarvan worden in september voorgelegd aan de raad in de reeds toegezegde uitwerking (behandeling 9 en 16 september). 4. Inzicht bezuinigingsopgave en extra middelen jeugdzorg In vraag 1 en 2 zijn doorrekeningen gemaakt op basis van de veronderstellingen die zijn vermeld. In algemene zin kan gesteld worden dat een extra bezuinigingsopgave ten opzichte van die veronderstellingen leidt tot extra investeringsruimte. Die relatie is 1-op-1. Voor de schuldquote maakt het niet uit of een euro geleend moet worden voor een investering of voor de begroting. Een extra besparing binnen de begroting van 1 miljoen euro zorgt ervoor dat de investeringen met 1 miljoen euro minder hoeven worden teruggebracht. Ten aanzien van de jeugdzorg is het van belang te vermelden dat de besluitvorming over de toekenning na 2022 aan een volgend kabinet is gelaten. Enkel het bedrag voor het jaar 2022 is bekend, maar dat bedrag wordt pas toegekend in de septembercirculaire 2021.

Dit stelt gemeenten voor de vraag hoe zij de jeugdzorgreeks verwerken in hun begroting. Het ministerie van BZK en het IPO (het interprovinciaal overleg) zijn op dit moment nog in overleg over een richtlijn of uitspraak daarover. De verwachting is dat niet het gehele bedrag verwerkt kan worden. Het lijkt erop dat Vraag nummer: Pagina 3 van 4

gedacht wordt aan 75%. Daarnaast moet er rekening mee gehouden dat de gemeente Dongen, conform de toen geldende richtlijn, de incidentele toekenning voor 2021 reeds structureel heeft verwerkt in de begroting. Die moet dus eerst nog in mindering worden gebracht op het te verwerken bedrag.

Vraag nummer:

Pagina 4 van 4