2021-017079 RV Regiovisie Beschermd wonen HvB

RAADSVOORSTEL Datum

1 november 2021

Zaaknummer

2021-017079

Portefeuillehouder

P.W.A. Lepolder

Behandelend ambtenaar

Kirsten Diehl

Besluitvormende raadsvergadering

3 februari 2022

Onderwerp

Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd wonen HvB oktober 2021

VOORSTEL De regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant vast te stellen (versie oktober 2021). INLEIDING Per 1 januari 2022 wordt Beschermd Wonen gefaseerd door-gedecentraliseerd van de 43 centrumgemeenten in Nederland naar alle gemeenten. Per 1 januari 2022 wordt Beschermd Wonen inhoudelijk de verantwoordelijkheid van alle gemeenten. Vanaf 2023 volgt geleidelijk ook de financiële verantwoordelijk. Voor gemeente Dongen betekent dit dat de centrumgemeentetaak bij de gemeente Tilburg wegvalt en dat we zelf voor verantwoordelijk worden voor deze taak. Beschermd Wonen op grond van de Wmo is bedoeld voor iedereen die tijdelijk niet zelfstandig kan wonen vanwege psychische of psychosociale problematiek en/of een (lichte) verstandelijke beperking. Voor de doordecentralisatie Beschermd Wonen zijn randvoorwaarden vastgelegd in de in 2020 vastgestelde norm voor opdrachtgeverschap Beschermd Wonen (NvO). Eén van de randvoorwaarden is dat er regionaal moet worden samengewerkt en dat de samenwerkingsafspraken en governance rondom die samenwerking voor 1 januari 2022 moeten zijn georganiseerd. De regio Hart van Brabant (HvB) geeft hier invulling aan in de regiovisie Beschermd Wonen regio Hart van Brabant, welke nu ter besluitvorming voorligt. Daarnaast worden in de regiovisie Beschermd Wonen inhoudelijke kaders en randvoorwaarden voor de toekomst bepaald.

De regiovisie Beschermd wonen regio Hart van Brabant is als bijlage 1 opgenomen. ARGUMENTEN 1.1 Met de regiovisie Beschermd Wonen maken we geen pas op de plaats, maar pakken we door Er is nog veel onduidelijk over de kaders voor de doordecentralisatie Beschermd Wonen. We moeten rekening houden met deze landelijke ontwikkelingen, maar kiezen ervoor geen ‘pas op de plaats’ te maken. De opgave is groot en alle beschikbare tijd moet hiervoor worden aangegrepen. Er is sprake van energie en er is draagvlak bij de regiogemeenten en bij onze partners om de schouders onder de maatschappelijke opgaven te zetten. De partijen in de regio HvB zijn unaniem positief over de ontwikkelingen en de stappen die hierin worden gezet én tevens over de manier waarop ze hierin betrokken worden. Ook zijn de gemeenten positief over hoe de taken met betrekking

1

tot Beschermd Wonen door centrumgemeente Tilburg worden opgepakt en uitgevoerd. Dat biedt een goede basis om nu al stappen met elkaar te zetten. De regiovisie vormt hierbij het kader. Het is ook noodzakelijk om eind 2021 een vastgestelde regiovisie Beschermd Wonen te hebben. Per 1 januari 2022 vervalt ook de formele rol van Tilburg als centrumgemeente en moet er dus besloten worden over de regionale governance na die datum. Niet alle gemeenten in de regio HvB redden besluitvorming door de raad voor 1 januari 2022, zo ook gemeente Dongen niet. 1.2 Een vastgestelde regiovisie Beschermd Wonen geeft een basis mee aan de gemeenteraden in de regio voor de nieuwe bestuursperiode 2022-2026 Met het oog op de verkiezingen in 2022 is het van belang dat er op korte termijn een fundamentele basis ligt waar de nieuwe coalities op voort kunnen borduren. 1.3 Er is draagvlak voor de regiovisie Beschermd Wonen bij de regionale adviesraden (ROSA), de zorgaanbieders en de cliënten Het advies en de regionale reactie op het advies van de ROSA is opgenomen als bijlage 2. In algemene zin spreekt ROSA van een heldere, ambitieuze regionale visie en een goed startpunt. De Wmo Adviesraad gemeente Dongen maakt onderdeel uit van ROSA.

In de regiegroep (met een vertegenwoordiging vanuit de zorgaanbieders, woningcorporaties, adviesraden, cliëntenvertegenwoordigers en gemeenten) is de regiovisie Beschermd Wonen besproken en zijn de geformuleerde ambities en kaders unaniem onderschreven: ‘Het is een logische uiteenzetting van hetgeen de afgelopen periode is gebeurd en de afspraken die zijn gemaakt.’ De geformuleerde ambities en kaders zijn unaniem onderschreven. De reactie van zorgaanbieders en de regionale reactie hierop is toegevoegd als bijlage 3. Tenslotte is de regiovisie Beschermd Wonen besproken met de cliënten(vertegenwoordigers). De cliënten vinden het nog moeilijk om inzicht te krijgen in wat deze regiovisie voor hen betekent. Zij hebben de behoefte uitgesproken om te komen met een publieksversie (liefst gevisualiseerd), waarin duidelijk staat benoemd wat de regiovisie betekent voor de cliënten. Dit wordt opgepakt nadat besluitvorming door de gemeenteraden in de regio heeft plaatsgevonden. KANTTEKENINGEN 2.1 De regiovisie Beschermd Wonen bevat nog een aantal ‘open eindjes’ Op dit moment is er vanuit het Rijk nog steeds geen expliciete duidelijkheid over een aantal essentiële bouwstenen voor de decentralisatie Beschermd Wonen, namelijk: het nieuwe financiële verdeelmodel, de uitname naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ) en het woonplaatsbeginsel.

Dit betekent dat wij in onze regiovisie op deze onderdelen ook nog niet concreet kunnen zijn. We hebben ervoor gekozen een regiovisie op te stellen waarin we richtinggevende kaders en uitwerkingspunten opnemen op basis van wat nu bekend is. Op een later moment in 2022, als er wel duidelijkheid is vanuit het Rijk, zullen we de uitwerking van de nu nog onzekere bouwstenen alsnog aan de gemeenteraden voor te leggen.

2

2.2 De regiovisie Beschermd Wonen wordt naar verwachting niet voor 1-1-2022 in alle gemeenteraden in de regio vastgesteld De NvO draagt gemeenten op om eind 2021 een vastgestelde regiovisie te hebben. Een aantal gemeenten heeft inmiddels al laten weten deze planning niet te halen, waaronder gemeente Dongen. Hiermee voldoen we als regio niet aan de NvO. De verwachting is dat dit niet tot problemen gaat leiden, maar het is wel goed om hier kennis van te nemen. FINANCIËN In de regiovisie stellen we voor om voor de korte termijn aan te sluiten bij de bestaande centrumgemeente constructie. We stellen voor om de huidige samenwerkingsvorm (centrumgemeenteregeling) met de gemeente Tilburg de komende drie jaar (2022, 2023 en 2024) te continueren. Concreet betekent dit dat alle regionaal beschikbare middelen voor Beschermd Wonen in deze jaren aan Tilburg beschikbaar worden gesteld en dat Tilburg de financiële risico’s draagt. Hiermee wordt gebruik gemaakt van de bestaande expertise van de centrumgemeente en wordt ruimte en rust gecreëerd om de decentralisatie als regio zorgvuldig vorm te geven. We hebben op dit moment onvoldoende zicht op de structurele financiële effecten van deze doordecentralisatie op onze lokale begroting. Er is geen duidelijkheid over de middelen vanuit het Rijk waarmee we onze taken m.b.t.

Beschermd Wonen moeten gaan uitvoeren, het financieel verdeelmodel vanaf 2023. Maar ook de financiële effecten vanwege uitname Wet langdurige zorg en het woonplaatsbeginsel zijn nog onduidelijk. Ook hebben we geen historisch beeld van lokale cliëntaantallen. Informatie over de herkomstgemeente wordt namelijk niet systematisch bijgehouden. We werken de financiële consequenties verder uit zodra er meer duidelijkheid is en leggen daar dan een apart voorstel over voor aan de gemeenteraad (zie hoofdstuk 8 regiovisie voor meer informatie). COMMUNICATIE Ter voorbereiding op de bespreking van deze regiovisie Beschermd Wonen heeft op 24 november 2021 een presentatie plaatsgevonden over de regiovisie Beschermd Wonen tijdens een regionale radenavond. Vanuit onze gemeente zijn 11 raadsleden aangesloten. Nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen over de regiovisie Beschermd Wonen brengt het college de regio van uw besluit op de hoogte. Op 23 september 2021 is de regiovisie besproken met de cliënten(vertegenwoordigers). De cliënten hebben de behoefte uitgesproken om te komen met een publieksversie (liefst gevisualiseerd) waarin duidelijk staat benoemd wat de regiovisie betekent voor de cliënten. Dit wordt na besluitvorming door de colleges en gemeenteraden in de regio verder opgepakt.

VERVOLG Nadat de regiovisie Beschermd Wonen in alle gemeenteraden van Hart van Brabant is vastgesteld gaan we aan de slag met de verdere uitwerking en voorbereidingen voor de decentralisatie.

3

BIJLAGEN 1.

Regiovisie Beschermd wonen regio Hart van Brabant, versie oktober 2021

2.

Advies ROSA en de regionale reactie hierop

3.

De reactie van zorgaanbieders en de regionale reactie hierop

4