2021-016571 RV voteren krediet IKC J.J. Anspach

RAADSVOORSTEL Datum

21 oktober 2021

Zaaknummer

2021-016571

Portefeuillehouder

C. Zijlmans

Behandelend ambtenaar

Sylvia van der Westen - van den Broek

Besluitvormende raadsvergadering

16 december 2021

Onderwerp

Raadsvoorstel voteren krediet IKC J.J. Anspach

VOORSTEL Wij stellen de gemeenteraad voor om: 1. kennis te nemen van het technisch en functioneel-ruimtelijk programma van eisen inclusief stichtingskostenraming voor de realisatie van Integraal Kindcentrum J.J. Anspach; 2. kennis te nemen van de getekende intentieovereenkomst tussen het schoolbestuur PCPO Midden Brabant en kindercentrum Petito’s; 3. in te stemmen met het voteren van een investeringsbudget ad € 5.564.000 voor de realisatie van Integraal Kindcentrum J.J. Anspach; 4. het college de opdracht te geven om een overeenkomst bouwheerschap op te stellen met het schoolbestuur PCPO Midden-Brabant die als juridisch eigenaar van het Integraal Kindcentrum J.J. Anspach optreedt en de gemeenteraad via de voortgangsmonitor onderwijshuisvesting te informeren over de inhoud van de overeenkomst bouwheerschap Integraal Kindcentrum J.J. Anspach. INLEIDING De realisatie van Integraal Kindcentrum J.J. Anspach (hierna IKC J.J. Anspach) maakt onderdeel uit van het Plan van Aanpak onderwijshuisvesting Dongen dat in september 2017 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het huidige gebouw van de J.J. Anspachschool is sterk gedateerd (52 jaar) met alle technische en onderwijskundige knelpunten van dien. Daarnaast is er al jaren sprake van ruimtetekort op deze locatie.

Het college heeft op 6 maart 2018 besloten om de herhuisvesting te realiseren in de vorm van nieuwbouw op de huidige locatie van de school aan de Kerkstraat 60 in Dongen. Het IKC J.J. Anspach biedt goede mogelijkheden voor een toekomstbestendig, duurzaam en op samenwerking gericht gebouw dat voldoet aan de eisen van een veilige, gezonde en frisse leeromgeving. ARGUMENTEN 1.1. Met de realisatie van IKC J.J. Anspach wordt voldaan aan Artikel 102 van de Wet op het primair onderwijs Artikel 102 van de Wet op het primair onderwijs regelt de wettelijke zorgplicht van gemeenten voor onderwijshuisvestingsvoorzieningen in het primair onderwijs. Met de realisatie van IKC J.J. Anspach wordt aan deze zorgplicht voldaan voor basisschool J.J. Anspach. 1.2. De realisatie van IKC J.J. Anspach is in overeenstemming met vastgesteld beleid en uitgangspunten in de Onderwijsvisie (Op)groeien in de gemeente Dongen en het Plan van aanpak onderwijshuisvesting Dongen 2018

1

De realisatie van IKC ’s J.J. Anspach geeft goede mogelijkheden voor een toekomstbestendig, duurzaam en op samenwerking gericht gebouw dat voldoet aan de eisen van een veilige, gezonde en frisse leeromgeving. De nieuwbouw van het IKC draagt bij aan het vergroten van ontwikkelkansen van kinderen door te voorzien in adequate onderwijshuisvesting die voldoet aan de hedendaagse eisen en wensen, passend bij de benodigde ruimtecapaciteit. Daarnaast streven we met de IKC-partners naar inhoudelijke afstemming en structurele samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en buitenschoolse opvang waarmee de doorgaande ontwikkellijn versterkt wordt. 1.3. Met het programma van eisen wordt voldaan aan de inhoudelijke ambities van een integraal kindcentrum en wordt er gebouwd conform Frisse Scholen klasse B en BENG In het functioneel-ruimtelijk projectprogramma staan de kwalitatieve en kwantitatieve eisen van de partijen en voorzieningen van IKC J.J. Anspach beschreven. Het projectprogramma is opgesteld in nauwe samenspraak met de gemeente en basisschool J.J. Anspach. In het voortraject participeerde kinderopvang Petito’s als beoogd kinderopvangpartner. Door de bijzondere omstandigheden rond Covid-19 kon Petito’s op moment van schrijven van het projectprogramma in het najaar van 2020 geen garantie geven over af te nemen ruimten in het IKC.

Wel bleven zij als netwerkpartner aangesloten met de wens om op termijn in het IKC in te groeien. In het projectprogramma is vanuit het IKC beleid rekening gehouden door een (beperkt) aantal m2 te realiseren voor de invulling met kinderopvang. Zolang die ruimte nog niet bezet zou worden met kinderopvang, wordt in deze ruimte een ‘klusklas’ gehuisvest zo valt te lezen in het projectprogramma. Inmiddels is duidelijk geworden dat Petito’s toch als kindpartner gaat participeren in IKC J.J. Anspach en invulling gaat geven aan 171m2 bvo kinderopvang. Het gezamenlijke ideaalbeeld van de partners is dat het IKC gaat functioneren als integrale voorziening voor de ontwikkellijn van 0-12-jarigen. Leidend uitgangspunt is dat partijen als gelijkwaardige partners ruimten delen en samenwerken in het gebouw. Elke partij heeft een aantal specifieke ruimten die uitsluitend voor eigen gebruik beschikbaar zijn. Daarnaast worden de meer algemene ruimten zo veel als mogelijk beschikbaar gesteld voor gedeeld ruimtegebruik. Voor de ontwikkellijn 0-12 jaar bevordert het gezamenlijk gebruik van ruimten de integratie van de doorlopende leerlijn. Het gebouw biedt mogelijkheden voor een compleet voorzieningenniveau voor deze doelgroep. (Het ruimtelijk-functioneel programma van eisen is opgenomen in bijlage 1.) Het technisch programma van eisen formuleert waar het te ontwerpen gebouw aan moet voldoen.

Het gebouw voldoet aan het Bouwbesluit en Frisse scholen B (conform raadsbesluit d.d. 14 maart 2019) en is Bijna Energie Neutraal (BENG) zoals de wet dat voorschrijft. (Het technisch programma van eisen is opgenomen in bijlage 2). De programma’s van eisen zijn opgesteld door extern adviesbureau RO groep. 2.1 Met de getekende intentieovereenkomst tussen het schoolbestuur PCPO Midden Brabant en kindercentrum Petito’s wordt uitvoering geven aan de motie m.b.t. de financiering van de IKC’s. Om de risico’s bij investeringskredieten onderwijshuisvesting voor de gemeente te beperken zijn in de motie van 16 september jl. een aantal aanvullende voorwaarden opgenomen. Deze

2

aanvullende voorwaarden betreffen dat tenminste voldaan wordt aan één van de drie voorwaarden uit de motie en deze ook als zodanig is opgenomen is in het raadsvoorstel voor de kredietvotering. Met de getekende intentieovereenkomst tussen het schoolbestuur PCPO Midden Brabant en Petito’s wordt voldaan aan voorwaarde twee uit de motie: ‘De kinderopvangorganisatie betrokken bij de locatie in het desbetreffende raadsvoorstel heeft voor de afgifte van het investeringskrediet een intentieovereenkomst voor een huurovereenkomst voor langere termijn, indicatief 5 jaar, afgesloten met het schoolbestuur’. (De getekende intentieovereenkomst is als bijlage 3 opgenomen). 3.1 De stichtingskosten zijn marktconform voor een BENG gebouw, frisse scholen klasse B De stichtingskostenraming voor de nieuwbouw is opgesteld door de RO groep. Bij het opstellen zijn de laatste inzichten in bouwkosten en de ontwikkeling daarvan meegenomen. De stichtingskostenraming gaat uit van een benodigd krediet ad. € 5.564.000, (De stichtingskostenraming is als bijlage 4 opgenomen). Uit deze stichtingskostenraming blijkt welke kosten onderdeel uitmaken van het benodigde investeringskrediet. Eventuele asbestsanering, kosten van tijdelijke huisvesting (zie 3.2) en het afboeken van boekwaarden zijn aanvullende kosten en dienen separaat door de gemeente bekostigd te worden.

Bij afstoten van het huidige schoolgebouw van de J.J. Anspachschool wordt de openstaande boekwaarde afgeboekt. Dit wordt opgenomen in de eerstvolgende bestuursrapportage of jaarrekening nadat de sloopwerkzaamheden zijn afgerond. Dit drukt het resultaat in het betreffende jaar maar heeft geen nadelig effect op de schuldquote. De boekwaarde van de J.J. Anspachschool bedroeg op 1 januari 2021: € 212.265. 3.2 De inzet van de voormalige schoolgebouwen van het Cambreur College aan de Bolkensteeg als tijdelijke huisvesting voor de J.J. Anspachschool leidt tot lagere kosten voor de gemeente De nieuwbouw wordt gerealiseerd op de huidige locatie van de J.J. Anspachschool. Om kosten voor tijdelijke huisvesting, die volgens de wet voor rekening van de gemeente komen, te besparen wordt gebruik gemaakt van de voormalige schoolgebouwen van het Cambreur College aan de Bolkensteeg. De gebouwen zijn afgelopen zomer overgedragen van het stichtingsbestuur Ons Middelbaar Onderwijs aan de gemeente en worden meegenomen in het reguliere onderhoudsprogramma van de gemeente. Met het schoolbestuur J.J. Anspach wordt een gebruikersovereenkomst opgesteld en afspraken gemaakt over de exploitatie van het gebouw De gebouwen worden op termijn ook ingezet als tijdelijke huisvesting voor de realisatie van IKC Biezen.

3

4.1. Het schoolbestuur PCPO treedt conform artikel 103 WPO op als bouwheer voor de realisatie van IKC J.J. Anspach Uitgangspunt van de onderwijswet (artikel 103 WPO) is dat het bouwheerschap de verantwoordelijkheid is van het schoolbestuur. Het schoolbestuur PCPO heeft aangegeven zelf op te willen treden als bouwheer en zich voor wat de bouwbegeleiding betreft wil laten ondersteunen door een bouwmanagementbureau. Met het schoolbestuur is afgesproken dat de gemeente inzicht wil in de offerte en het gekozen bureau. De voorwaarden waaronder het schoolbestuur het bouwheerschap op zich neemt wordt vastgelegd in een overeenkomst bouwheerschap. Hierin wordt onder meer geregeld: de rollen van de partijen, kwaliteit en kwantiteit van het project, de financiering, planning, communicatie en de publiekrechtelijke medewerking van de gemeente. Uw gemeenteraad wordt via de voortgangsmonitor onderwijshuisvesting geïnformeerd over de inhoud van de overeenkomst bouwheerschap. 4.2. Het schoolbestuur PCPO wordt conform artikel WPO juridisch eigenaar van IKC J.J. Anspach, de gemeente is economisch eigenaar. Conform de onderwijswetgeving komt het schoolgebouw in juridisch eigendom van het schoolbestuur PCPO als bevoegd gezag. De gemeente is economisch eigenaar met het claimrecht indien de onderwijsfunctie in gebouw(delen) komt te vervallen.

Het eigendom wordt via een notariële akte vastgelegd in het kadaster. In deze eigendomssituatie ligt de invulling van de exploitatie van het IKCdeel bij het schoolbestuur. Het voordeel voor het schoolbestuur is dat zij zelf de regie heeft over beheer en onderhoud, maar er moeten ook afspraken gemaakt worden over de doorbelasting van onderhoud voor de overige delen naar andere gebruikers. Ook als een schoolbestuur eigenaar is van het schoolgebouw, kan het niet overigens niet vrijelijk beschikken over de ruimten van andere gebruikers zoals de kinderopvang. KANTTEKENINGEN 1.1.Enkele direct omwonenden van de planlocatie voor het IKC hebben mogelijk bezwaar tegen de komst van het IKC Bij de ontwikkeling van het IKC is daarom rekening te houden met eventuele proceduretijd die benodigd kan zijn wanneer omwonenden bezwaar aantekenen tegen aspecten van de bouw. Het risico hierop wordt actief geminimaliseerd door een goede communicatie over de plannen en gesprekken met stakeholders en buurtbewoners. 1.2 Stichtingskosten kunnen hoger uitpakken als gevolg van onvoorziene stijging van bouwkosten Bouwkostenontwikkelingen in de markt leiden mogelijk tot een hogere investeringsvraag om IKC J.J. Anspach te realiseren. In de voorliggende stichtingskostenraming is uitgegaan van de actuele bouwprijzen, inclusief BTW en indexatie prijspeil einde werk.

Het is op dit moment niet te voorspellen welk effect de huidige stijging van de energieprijzen heeft voor de bouwkostenontwikkeling. Indien uit de aanbesteding blijkt dat de bouwkosten hoger zijn dan het door uw gemeenteraad gevoteerde investeringskrediet en deze overschrijding wordt veroorzaakt door het feit dat anders niet kan worden voldaan aan de eisen van Frisse scholen klasse B en BENG dan treden gemeente en schoolbestuur met elkaar in overleg om het tekort te bespreken en een mogelijk noodzakelijke ophoging van het budget voor te leggen aan de gemeenteraad.

4

1.3 Leegstandsrisico Het schoolbestuur PCPO treedt op als eigenaar van het gehele IKC J.J. Anspach en als verhuurder aan de kinderopvangpartner Petito’s. Leegstandsrisico's liggen in deze variant in het eerste jaar bij het schoolbestuur en daarna bij de gemeente. Het leegstandsrisico is te dekken via een leegstandsgarantie van het Waarborgfonds Kinderopvang. De maximale looptijd van een leegstandsgarantie is 25 jaar. Door het Waarborgfonds Kinderopvang zijn drie scenario’s indicatief doorgerekend (huurcontract met een looptijd van 5 jaar, looptijd van 5 jaar + optie verlenging 5 jaar en looptijd 25 jaar). (De proefberekeningen zijn als bijlage 5 bijgevoegd). Gezien de extra kosten die hiermee gemoeid zijn wordt geadviseerd om het leegstandsrisico niet via een leegstandsgarantie te dekken. Daarnaast ligt er ook een getekende intentieovereenkomst tussen schoolbestuur PCPO en kindercentrum Petito’s voor een huurovereenkomst voor de eerste 5 jaren. Het risico op leegstand in het kinderopvang-gedeelte wordt niet heel hoog ingeschat. De kern Dongen kent de afgelopen jaren een stabiele vraag naar kinderopvang en op dit moment zelfs een toename van de vraag naar kinderopvang. FINANCIËN De stichtingskostenraming, als vertaling van de programma’s van eisen voor IKC J.J. Anspach bedraagt € 5.564.000, Programma

Ruimtebehoefte

Stichtingskosten (incl. btw)

Onderwijs J.J. Anspachschool

1659 m2 bvo

€ 5.044.000

171 m2 bvo

€ 520.000

1830 m2 bvo*

€ 5.564.000

290 leerlingen Kinderopvang Petito’s 1 groep kinderdagopvang en beperkt eigen ruimte voor buitenschoolse opvang (rest BSO vindt plaats in medegebruik onderwijsmeters) Totaal

*op basis van € 3.040,39 per m2 bvo (stiko d.d. 30 april 2021) In de stichtingskostenraming zijn de kosten van sloop en bouwrijp maken van de planlocatie inbegrepen. Afspraken over huurafdracht als tegemoetkoming in de investering in de kindmeters Met de huisvesting van de kinderdagopvang zijn 171 m2 bvo gemoeid. Dit vraagt om een extra gemeentelijke investering van € 520.000, -. Met de kinderopvangaanbieder is gesproken over de mogelijkheden van eigen investeringen in de benodigde vierkante meters. Voor Petito’s geldt dat zij nu niet de mogelijkheid heeft om te investeren.

5

Om samenwerking mogelijk te maken moet de gemeente, naast de voor gemeente verplichte investeringen in het onderwijsdeel, investeren in het gebouwdeel van de kinderopvang. Deze investeringen moeten terugverdiend worden via een afdracht van huurinkomsten door het schoolbestuur. Met het schoolbestuur PCPO is een afdracht van € 84,- per m2 per jaar overeengekomen voor de meters van de kinderopvang. Met deze afdracht wordt de extra investering binnen de afschrijvingstermijn terugverdiend. . Dekking Het benodigde investeringskrediet voor de realisatie van Integraal Kindcentrum J.J. Anspach bedraagt € 5.564.000 (inclusief BTW en prijspeil einde werk). De hiermee samenhangende kapitaallasten bedragen € 153.010. Deze kapitaallasten zijn opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025. Het investeringsbedrag wordt gefinancierd met vreemd vermogen. Met de kennis van nu zal de schuldenpositie als gevolg van het gehele investeringsbedrag met 10.8% toenemen. Dit is reeds meegenomen in de raming van de schuldquote die in de meerjarenbegroting is opgenomen. Dit komt ook overeen met de cijfers die reeds zijn gecommuniceerd met de raad in de bijlage bij de notitie ‘Uitwerking Kadernota-besluit Schuldquote’ die op 16 september jl. in de gemeenteraad is vastgesteld.

JURIDISCH Wanneer het schoolbestuur (dus aanbestedende dienst) is, dan is zij gehouden aan de Aanbestedingswet 2012 én op het moment dat het bedrag van de investeringen boven de Europese drempels uitkomt van de Europese aanbestedingsregels. COMMUNICATIE Als bouwheer is het schoolbestuur verantwoordelijk voor de communicatie, participatie en afstemming met de buurtbewoners, ouders, kindpartners en andere belanghebbenden. Het college is verantwoordelijk voor de interne communicatie en de communicatie naar de gemeenteraad. Partijen maken gezamenlijk afspraken over de communicatie met de pers. VERVOLG De ingebruikname van IKC J.J. Anspach staat gepland in Q1 2024. Deze planning is indicatief. Door een tekort aan bouwmaterialen en schaarste aan personeel kan de planning uitlopen. Planning

Omschrijving

Q4 2021

Voteren investeringskrediet IKC J.J. Anspach - overeenkomst bouwheerschap - selectie architect en overige adviseurs - bestemmingsplan - voorlopige ontwerpfase - definitief ontwerp - technisch ontwerp - omgevingsvergunning

2022

6

-

selectie aannemer

2023

realisatiefase

Q1 2024

Ingebruikname en nazorg

BIJLAGEN 1.

Functioneel – ruimtelijk programma van eisen IKC J.J. Anspach

2.

Technisch Programma van eisen IKC J.J. Anspach

3.

Intentieovereenkomst schoolbestuur PCPO Midden Brabant en Kindercentrum Petito’s

4.

Stichtingskostenraming IKC J.J. Anspach

5.

Berekening premie leegstandsrisico Waarborgfonds Kinderopvang

7