2021-014210 Bijlage 1- Gespreksnota Water- en Rioleringsplan

Gespreksnota Water- en Rioleringsplan 1. Kunnen wij als gemeente onze inwoners, ondernemers en onderwijsinstellingen een partnerrol toekennen en hen zo betrekken bij water- en klimaatgerelateerde opgaven die wij willen vervullen? Het rioleringsplan is tot nu toe altijd een intern gericht beleidsplan geweest, bestemd voor de gemeentelijke organisatie en het waterschap. Het is daarnaast een sturingsmechanisme voor de raad. Met de klimaatopgave die nu voor ons ligt, kunnen we niet zonder inwoners en ondernemers. Zij zijn immers de gebruikers van de buitenruimte, de riolering en hebben de meeste gronden in bezit die ingezet kunnen worden voor een klimaatbestendig Dongen. Door nieuwe partners te vinden kunnen we meer bereiken. Ook voor het goed functioneren van de riolering en de zuivering, is het van belang dat het riool op de juiste manier wordt gebruikt. Door inwoners actief te betrekken bij dit thema kan veel geld worden bespaard omdat er minder verstoppingen zijn en milieuwinst wordt behaald (goed rioolgebruik). 2.

Is een gedifferentieerd tarief voor de rioolheffing een goed middel om goed gedrag van inwoners te stimuleren of komen hiermee gezinnen in het gedrang?

Met de nieuwe modelverordening kunnen verschillende tarieven worden gehanteerd. De rioolheffing is in Dongen gerelateerd aan het drinkwaterverbruik. Op dit moment bedraagt de heffing € 175,45 voor iedereen die minder dan 500m3 drinkwater per jaar verbruikt . Hier valt in principe ieder huishouden binnen, omdat een gemiddeld gezin ca. 200 m3 verbruikt. Een voorbeeld hiervan is een tarief voor kleine waterverbruikers zoals voor alleenstaande ouderen en éénpersoonshuishoudens. Een gedifferentieerd tarief kan inwoners en ondernemers ook stimuleren verspilling van drinkwater te beperken, maar is dit wel betaalbaar voor groter gezinnen en komt de exploitatie van de riolering niet in gevaar wanneer in de toekomst de verhouding éénpersoonshuishoudens gaat toenemen. 3. Dient het afkoppelen van hemelwater een standaard klimaatmaatregel bij renovatie van de openbare ruimte te worden? In de vooral oudere wijken is nog steeds een groot deel van onze regenpijpen aangesloten op het vuilwaterriool. Het afkoppelen van hemelwater van het vuilwaterriool was voorheen voornamelijk een oplossing voor hydraulische problemen (te veel water in een stelsel of rioolgemaal). Afkoppelen moest vooral doelmatig zijn. De aanleg van een bergbezinkbassin of het vergroten van de capaciteit van een gemaal is veelal goedkoper, maar niet duurzamer.

Maar de laatste jaren zijn er ook andere argumenten bijgekomen waarom afkoppelen zinvol is; •

De capaciteit van de rioolwaterzuivering is niet eindeloos, terwijl er wel afvalwater bijkomt door aanleg van nieuwbouwwijken. Ontlasten van het vuilwaterstelsel door minder aanvoer van hemelwater is hiervoor een oplossing.

•

Hemelwater is schoon als het naar beneden komt. Wanneer dit mengt met vuilwater moet het dezelfde weg afleggen en zuiveringsproces ondergaan als afvalwater. Dit kost onnodig veel energie en geld. Daarnaast is verdund afvalwater minder goed te zuiveren.

•

Afkoppelen van hemelwater is ook een goede maatregel voor de verschillende klimaatthema’s: Wateroverlast, Droogte en Hittestress. Wateroverlast ontstaat doordat het

1 Gespreksnota behorende bij raadsvoorstel dilemma’s en uitgangspunten Water- en Rioleringsplan

rioolstelsel een heftige bui niet aankan. Door water op te vangen in een hemelwaterstelsel, of liever nog op een (groene) plek, waar het kan infiltreren is er minder kans op wateroverlast. •

Daarnaast gaat afkoppelen verdroging tegen omdat het water in de grond trekt daar waar het valt. Als dit een groene plek is kan het ook verdampen en verkoelt het de omgeving.

Afkoppelen is een dure maatregel en vraagt meer van de openbare ruimte en het beheer. Afkoppelen van de verharding in de openbare ruimte kost relatief veel geld. Verleggen van leidingen en aanleggen van Infiltratiesystemen onder de verharding maken afkoppelen duur. Wanneer plantsoen wordt gebruikt om water op te vangen is hiervoor een andere inrichting nodig. Denk hierbij aan het verlagen van het maaiveld of andere beplanting. Ook het beheer dient hierop afgestemd te worden. Naast de kosten van het afkoppelen, kan het ruimtebeslag voor het bergen van water in de openbare ruimte een nadeel zijn. Als dat niet bovengronds mogelijk is, maar in een voorziening ondergronds voorziening moet, dan komen hier extra veel kosten bij voor infiltratiemateriaal en verharding. 4. Wordt iedereen op korte termijn verantwoordelijk voor (het opvangen van of verwerken van) hemelwater dat op eigen terrein valt? (invoeren van een hemelwaterverordening). Op dit moment is het de bedoeling dat wanneer de gemeente tijdens een straatrenovatie of reconstructie een hemelwateraansluiting aanlegt, iedereen de mogelijkheid heeft om hierop aan te sluiten. Dit is niet verplicht. Momenteel kunnen wij niet anders dan mensen enthousiasmeren of ervan uitgaan dat iedereen op den duur aansluit. Vaak helpen wij de inwoners om e.e.a.

te faciliteren, maar als ze daar geen gebruik van maken, betekent dat voor een lange periode, de investering die de gemeente pleegt niet volledig wordt benut terwijl de gemeenschap hier wel voor heeft betaald. Het verplichten om binnen een bepaalde periode aan te sluiten zorgt voor het verder terugdringen van aangesloten verhard oppervlak en dat de gepleegde investering ook nut heeft. Dit kan georganiseerd worden met een hemelwaterverordening. Een hemelwaterverordening is een stok achter de deur. Inwoners bewust maken van het belang om hemelwater vooral te benutten voor een gezonde en klimaatbestendige woonomgeving en enthousiast krijgen om zelf aan de slag te gaan met maatregelen om het huis. Verantwoordelijkheid ontwikkelen is de werkwijze die wij nastreven. Een hemelwaterverordening kan helpen om duidelijkheid te schaffen over verantwoordelijkheden van inwoners en wat wel en niet wenselijk is voor wat betreft het aanbieden van hemelwater aan de gemeente. Een hemelwaterverordening lijkt haaks te staan op de participerende wijze waarop wij met onze inwoners om willen gaan. Beide methodes zouden elkaar ook kunnen aanvullen. Inwoners worden uitgedaagd, om mee te denken en te werken en worden hier zelfs mogelijk voor beloond en sommigen hebben meer duidelijkheid nodig en extra motivatie in de vorm van een verordening om mee te doen. 5.

Stimuleren wij in de toekomst inwoners ook met een lokale klimaatsubsidie? Omdat het grootste deel van de gemeente Dongen bestaat uit particulier terrein en slechts een klein deel openbare ruimte, hebben wij onze inwoners nodig om onze gemeente klimaatbestendig te 2 Gespreksnota behorende bij raadsvoorstel dilemma’s en uitgangspunten Water- en Rioleringsplan

maken. Welke middelen gaan we inzetten om inwoners in beweging te krijgen? Gaan wij onze inwoners stimuleren met bewustwording creëren, kennis delen en goede voorbeelden geven? Of is een financiële stimulans, in de vorm van een subsidie, een effectiever middel? Een subsidie, hoe klein het gebaar ook, kan een positief effect hebben op het nemen van klimaatmaatregelen en op dit gebied een versnelling te weeg brengen bij inwoners. Een subsidieregeling opstellen en administreren kost veel tijd en geld. De administratie en uitkering van een subsidie kost mogelijk wel tot een kwart fte. Wanneer dit buiten de organisatie wordt weggelegd, gaat dit ten koste van het subsidiebudget en dat is geld wat niet het doel bereikt. Voor de gemeente Dongen zou een bedrag van 75.000 euro volstaan om kleine particuliere maatregelen zoals een bijdrage voor een regenton, infiltratiekrat, grindkoffer, geveltuin en afkoppelen van regenpijp te kunnen treffen. Een klimaatsubsidie moet ergens uit gefinancierd worden. Gemeenten doen dit grotendeels met een bijdrage uit de rioolheffing. Dit kan er mogelijk toe leiden dat de rioolheffing zal stijgen wanneer een klimaatsubsidie wordt gerealiseerd.

3 Gespreksnota behorende bij raadsvoorstel dilemma’s en uitgangspunten Water- en Rioleringsplan