2021-013272 Beheerplan CTK Dongen 2022-2025

Beheerplan Civiel Technische Kunstwerken 2022-2025 Gemeente Dongen

Opdrachtgever

Gemeente Dongen

Rapportnummer

40427

Status

Definitief

Rapportdatum

28-6-2021

Uitvoering

R.F. Faes

Projectleider

R.F. Faes

Autorisatie

Naam

Datum

Auteur

René Faes

Digitaal vrijgegeven

28-06-2021

Controle

Stefan de Jager

Digitaal vrijgegeven

28-06-2021

Vrijgave

René Faes

Digitaal vrijgegeven

28-06-2021

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

INHOUDSOPGAVE 1

SAMENVATTING ....................................................................................................................1

2

INLEIDING ...............................................................................................................................2

3

AREAAL ..................................................................................................................................3

3.1

Objecttypes ..............................................................................................................................3

3.2

Materiaalsoorten hoofddraagconstructie ..................................................................................4

3.3

Bouwjaren ................................................................................................................................4

3.4

Geografische ligging ................................................................................................................5

4

DOEL EN RESULTAAT ..........................................................................................................6

5

BELEID ....................................................................................................................................7

5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5

Relevante wetteksten ...............................................................................................................7 Gemeentewet en Besluit Begrotingen en Verantwoording ......................................................7 Burgerlijk wetboek ....................................................................................................................8 Waterwet en keur .....................................................................................................................8 Bouwbesluit ..............................................................................................................................9 Flora en Fauna .........................................................................................................................9

6

CONSTRUCTIEVE VEILIGHEID ...........................................................................................10

6.1

Civiel Technische Kunstwerken .............................................................................................10

6.2

Kerende constructies en geluidsschermen ............................................................................11

7

FINANCIËLE WAARDE ........................................................................................................12

7.1

Financiële waarde areaal .......................................................................................................12

7.2

Huidige situatie .......................................................................................................................12

8

ONDERHOUDSMAATREGELEN .........................................................................................13

8.1

Algemeen ...............................................................................................................................13

8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4

Onderhoudstypen...................................................................................................................13 Klein onderhoud .....................................................................................................................13 Groot onderhoud ....................................................................................................................13 Investering (vervangingen) ....................................................................................................14 Inspectie en onderzoek ..........................................................................................................14

9

PROGRAMMERING EN FINANCIËN ...................................................................................15

9.1

Algemeen ...............................................................................................................................15

9.2

Investeringsprogramma bruggen ...........................................................................................15

9.3

Financieel inspectie en onderzoek .........................................................................................16

9.4

Financieel overzicht onderhoud .............................................................................................17

Titel

:

Rapportnummer :

1

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

SAMENVATTING

Het areaal van de gemeente Dongen wordt momenteel op een pragmatische en duurzame wijze beheert. De kunstwerken verkeren over het algemeen in goede staat en zijn voornamelijk opgebouwd uit duurzame materialen. Het betreft in totaal 88 Civiel Technische Kunstwerken (momenteel inzichtelijk). Momenteel is een jaarlijkse storting van ca. € 30.000,- voorzien voor het beheer en onderhoud. Dit is voor de komende planperiode van 2022-2025 niet voldoende. Geadviseerd wordt de jaarlijkse storting op te hogen naar € 45.000,-. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het aanpakken van ‘onzichtbare’ constructieve risico’s binnen het areaal. Hierbij te denken aan oude bruggen die mogelijk niet meer voldoen aan de huidige verkeersbelasting én het inventariseren en beoordelen van alle aanwezige kerende constructies (kades en keerwanden) en geluidsschermen. Deze laatstgenoemde objecten zijn momenteel niet inzichtelijk voor de gemeente Dongen, waardoor deze mogelijk een niet voorzien risico vormen. Naast het regulier beheer en onderhoud wordt geadviseerd om een aantal kunstwerken te gaan vervangen. De hiervoor benodigde investeringen zijn opgenomen in hoofdstuk 9 van dit beheerplan en komen voor 2022 op € 118.574,- en 2023 op € 84.335,-.

Titel

:

Rapportnummer :

2

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

INLEIDING

Met dit beheerplan wordt het bestuur van de gemeente Dongen geïnformeerd over de wijze van beheer en onderhoud van de kunstwerken. Tevens geeft dit beheerplan inzicht in de daarbij horende financiën. Het doel is om de kunstwerken in de gemeente Dongen te beheren op een vooraf vaststaand en meetbaar kwaliteitsniveau. Het streven is hierbij de objecten tegen acceptabele kosten en met behoud van eigenschappen minimaal hun theoretische levensduur te laten bereiken. Bij het beheer en onderhoud van deze objecten zijn eisen gesteld op het gebied van veiligheid, functionaliteit en beeldkwaliteit. Deze eisen zijn zowel vastgesteld op basis van landelijke wet- en regelgeving als op basis van de wensen van de gemeente. Het complete areaal is in 2020 onderworpen aan een visuele inspectie. Geconcludeerd kan worden dat de geïnspecteerde objecten over het algemeen genomen in een redelijke tot zeer goede staat van onderhoud verkeren. Het beheer en onderhoud is de afgelopen jaren correct en doelmatig uitgevoerd. Relatief veel kunstwerken zijn vrij jong. De gemeente onderhoud de kunstwerken op CROW (beeld)kwaliteitsniveau B, op de schaal: A+, A, B, C, D, waarbij D is de laagste kwaliteit. Op basis van de inspectie in 2020 is dit beheerplan opgesteld.

Voor dit beheerplan is een meerjarenonderhouds begroting (MJOB) opgesteld voor de periode 2021 tot en met 2025 met een doorkijk naar 2030 voor de vervangingen van de objecten. De inspectieresultaten zijn vastgelegd in rapport met kenmerk: ‘201103 40027 RapDef Dongen inspectie civiele kunstwerken’.

Titel

:

Beheerplan bruggen 2022-2025

Rapportnummer :

3

40427427

AREAAL

Gemeente Dongen heeft een gevarieerd areaal van civiele kunstwerken bestaande uit 88 objecten. Deze objecten vallen in het dagelijkse gebruik vaak niet op, maar hebben een essentiële functie voor het verkeer en de waterstromen. In de onderstaande tabellen en grafieken is de samenstelling van het areaal weergegeven. 3.1

Objecttypes

objecttype Bruggen (vast) Duikers Stuwen Eindtotaal

Totaal 44 41 3 88

objecttype 3

44

41 Bruggen (vast) Duikers Stuwen

Titel

:

Beheerplan bruggen 2022-2025

Rapportnummer :

3.2

40427427

Materiaalsoorten hoofddraagconstructie

materiaal Totaal Beton 59 Beton|Staal 3 Hout 5 Hout|Staal 10 Kunststof 4 Kunststof|Staal 1 Metselwerk 1 Staal 3 Staal|Beton 1 Staal|Hout 1 Eindtotaal 88 3.3

Materiaalsoort Beton Beton|Staal Hout Hout|Staal Kunststof Kunststof|Staal Metselwerk Staal

Bouwjaren

Bouwjaar categorie 1960 - 1970 1971 - 1980 1981 - 1990 1991 - 2000 2001 - heden onbekend Eindtotaal

Totaal 10 28 8 8 16 18 88

Bouwjaren (cat.) 30 25 20

1960 - 1970

15

1971 - 1980 1981 - 1990

10

1991 - 2000 5

2001 - heden

0

onbekend 1960 1970

1971 1980

1981 1990

1991 2000

2001 heden

onbekend

Titel

:

Rapportnummer :

3.4

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Geografische ligging

De civiele kunstwerken liggen verspreid door de gemeente, van de Waspikse weg en Wielstraat in het noorden tot het industrieterrein van Dongen net ten zuiden van de Dongen (zie figuur).

Titel

:

Rapportnummer :

4

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

DOEL EN RESULTAAT

Het doel van dit beheerplan is om het bestuur en de raad te informeren over de huidige situatie van het areaal Civiel Technische Kunstwerken en de bijbehorende onderhouds- en investeringskosten voor de periode 2022-2025. Dit beheerplan is de presentatie van het te voeren beheer van de gemeente Dongen tot en met 2025. Het geeft antwoord op de vraag hoe de Civiel Technische Kunstwerken duurzaam in stand gehouden kunnen worden op het vooraf vastgestelde kwaliteitsniveau. Concrete doelstellingen van dit beheerplan zijn: • • •

Het in beeld brengen van de financiële situatie rond het beheer en onderhoud van de kunstwerken. Hierdoor wordt de op te nemen onderhoudsvoorziening onderbouwd en kunnen de schommelingen in de financieringsbehoefte van het groot onderhoud beter worden opgevangen. Het geven van inzicht in welke objecten binnen tien jaar dienen te worden vervangen. Het kunnen realiseren van het beheer en onderhoud aan de kunstwerken binnen het beschikbare budget.

Titel

:

Rapportnummer :

5

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

BELEID

Beleid vormt de kaders en uitgangspunten van beheer. Beheer wordt gedefinieerd als het rationeel plannen van kosten en activiteiten. Deze kosten en activiteiten vloeien voort uit de doelstelling om duurzame middelen in conditie te houden of weer te brengen, een conditie die voor de vervulling van hun functie nodig wordt geacht. Het beleid van de gemeente Dongen is gericht op “De openbare ruimte moet veilig, heel en zuiver zijn.” en met de aanvulling CROW beeldkwaliteitsniveau ‘B”. De motivatie hiervoor is dat deze kwaliteitswaarde het beste aansluit bij de verduurzaming in onderhoud (lage beheer- en onderhoudskosten) en nette uitstraling die de gemeente nastreeft en kan waarmaken. Kortom, een economisch en kwalitatief goede keuze, opdat kapitaalvernietiging voorkomen wordt, tegen optimale onderhoudskosten en een nette uitstraling. Voor het in stand houden van de Civiel Technische Kunstwerken hanteert de gemeente een preventieve, planmatige (en toestandsafhankelijke) aanpak, beide zijn in dit beheerplan opgenomen. Preventief onderhoud betreft cyclisch onderhoud, waarbij toestandsafhankelijk onderhoud correctief onderhoud betreft. 5.1

Relevante wetteksten

Het beleid en beheer moet voldoen aan een wettelijke ondergrens met betrekking tot veiligheid. Hieronder staan de meest gangbare wetteksten die betrekking hebben op gemeentelijk beleid en beheer omtrent civiele kunstwerken. Dit overzicht is niet allesomvattend, maar bevat een gedegen inkijk in de zwaarst wegende wet- en regelgeving, waar het onderhoud aan de kunstwerken aan moet voldoen. 5.1.1

Gemeentewet en Besluit Begrotingen en Verantwoording

Gemeentewet De Gemeentewet is een Nederlandse wet uit 1851 die het bestuur van de gemeenten regelt. Het uitgangspunt van de Gemeentewet is dat een door het volk gekozen gemeenteraad als hoogste orgaan voor het gemeentelijke grondgebied verordeningen vaststelt en via de begroting middelen beschikbaar stelt. De raadsleden en collegeleden van B&W vervullen hun eigen rol op democratische wijze. Het gemeentebestuur neemt besluiten over de opgedragen taken. Het beleid van een werkveld schetst de keuzes die mogelijk zijn en stelt de beste keuze voor. Het beheerplan werkt de keuzes uit voor de opgedragen taak. Dat geldt ook voor de civiele kunstwerken die eigendom zijn van de gemeente. BBV De gemeentewet vereist uniformiteit en toezicht op de begroting. Het besluit Begrotingen en Verantwoording (BBV) van 2003 definieert het begroten en onderverdelen van beheer aan kapitaalgoederen. Het toezicht op de gemeenten door de Rijksoverheid en de Provincie wordt op deze wijze doelmatig uitgevoerd. Daarnaast regelt het de samenwerking tussen verschillende overheden. De BBV maakt onderscheid tussen twee kapitaalstromen: • Beheer, zowel klein als groot onderhoud; lasten voor de instandhouding die in de jaarrekening worden opgenomen. • Investeringen, vervanging en nieuwbouw; de lasten kunnen worden geactiveerd.

Titel

:

Rapportnummer :

5.1.2

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Burgerlijk wetboek

Alle eigendommen van de gemeente dienen veilig te zijn voor de gebruikers daarvan. De gemeente is hiervoor aansprakelijk. Met de inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek is ten opzichte van het oude Burgerlijk Wetboek de bewijslast omgedraaid. De gemeente kan nu aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan het areaal of object. De eigenaar/ beheerder heeft de plicht zorg te dragen voor een aantoonbaar veilige situatie rond zijn areaal. Dit betekent dat goed beheer van een areaal, zoals kunstwerken, bestaat uit: • • • •

Een preventief beleid voor beheer. (onderdeel van dit beheerplan) Een systematische en eenduidige klachtenregistratie. (klachten afhandeling) Periodieke inspecties volgens een (landelijk geaccepteerde) uniforme methode.(opgenomen in dit beheerplan, 5 jaarlijks, conform CUR117) Een actueel beheersysteem.

Artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek regelt de risicoaansprakelijkheid , namelijk de schade ten gevolge van een gebrek aan het object (gebouw, kunstwerk, openbare weg et cetera). Burgerlijk Wetboek 6 Artikel 174: 1. De bezitter van een opstal die niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen, en daardoor gevaar voor personen of zaken oplevert, is, wanneer dit gevaar zich verwezenlijkt, aansprakelijk, tenzij aansprakelijkheid op grond van de vorige afdeling zou hebben ontbroken indien hij dit gevaar op het tijdstip van het ontstaan ervan zou hebben gekend. 4. Onder opstal in dit artikel worden verstaan gebouwen en werken, die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken. 6. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder openbare weg mede begrepen het weglichaam, alsmede de weguitrusting.

Figuur 2.1: Tekst uit het Burgerlijk Wetboek Er is sprake van een gebrek indien het geheel niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de gemeente aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was zij niet op de hoogte van het gebrek. De aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of de gemeente het gebrek kende of behoorde te kennen. Ook wordt voorbijgegaan aan de vraag of de gemeente een verwijt valt te maken ten aanzien van de aanwezigheid van een gebrek. Is eenmaal vastgesteld dat schade is ontstaan als gevolg van een gebrek, dan is de enige mogelijkheid voor de gemeente om onder de aansprakelijkheid uit te komen een beroep op de ‘tenzij-clausule’ te doen. Dit houdt onder meer in dat de gemeente niet aansprakelijk is als er een zeer korte periode ligt tussen het ontstaan van het gebrek en het ontstaan van de schade. Een beroep op deze clausule dient goed te worden onderbouwd. 5.1.3

Waterwet en keur

De Waterwet stelt eisen ter bescherming van het waterlichaam. Bij werkzaamheden aan bruggen, steigers en kademuren zijn maatregelen nodig om vervuiling van het water te voorkomen. Enig vuil mag wel in het water komen, wanneer de maatregelen niet meer in verhouding staan tot de werkzaamheden. De initiatiefnemer moet aantonen dat er voldoende moeite wordt genomen om het water niet te vervuilen. De vereisten van de keur hebben een grote impact op mutaties in het ‘natte areaal’. Bij vervanging van een steiger is het mogelijk dat deze hoger aangelegd moet worden. De kademuren moeten het wateroppervlak minstens even groot houden.

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Het bevoegde gezag voor handhaving van Waterwet en keur zijn het Hoogheemraadschap en Rijkswaterstaat. Met betrekking tot de oevervoorzieningen zijn het de betreffende eigenaar en/of de gemeenteraad. 5.1.4

Bouwbesluit

Bouwbesluit - bestaande situatie en nieuwbouw In de bestaande situatie is doorgaans geen expliciete wetgeving voor het beheer en onderhoud aan kunstwerken van toepassing, naast de algemeen geldende vereisten voor het beheren van objecten en het uitvoeren van werken daaraan (Arbo, lozingen en dergelijke). Anders is dit bij nieuw te bouwen kunstwerken; hierop zijn het Bouwbesluit en dergelijke van toepassing. 5.1.5

Flora en Fauna

In de Nederlandse wet is veel aandacht voor de bescherming van de Nederlandse flora en fauna. Moet er bijvoorbeeld een ruimtelijke ingreep uitgevoerd worden, zoals het vervangen van een brug of ingrijpend renoveren van een constructie, dan is de Wet natuurbescherming van toepassing. Pas wanneer het duidelijk is welke soorten en habitats aanwezig zijn, kunnen ruimtelijke ingrepen en herstel- en beheermaatregelen toegepast worden. Om te controleren of de ingreep een effect heeft op de beschermde flora en fauna, dient verplicht ecologisch onderzoek uitgevoerd te worden. De Quickscan flora en fauna is hierbij de eerste stap. Hierbij wordt op basis van bestaande natuurgegevens, een veldbezoek en ecologische deskundigheid beoordeeld of er beschermde soorten of natuurwaarden aanwezig (kunnen) zijn. Daarbij wordt vastgesteld of er nader veldonderzoek naar beschermde soorten nodig is, of dat met gerichte mitigerende maatregelen negatieve effecten op beschermde soorten kunnen worden voorkomen. Is er sprake van mogelijke negatieve effecten op een natuurgebied dan zijn vervolgstappen nodig. In de financiële begroting zijn geen separate kosten opgenomen voor Flora en Fauna onderzoek, aangezien de omvang van het benodigde onderzoek (nog) niet bekend is.

Titel

:

Rapportnummer :

6 6.1

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

CONSTRUCTIEVE VEILIGHEID Civiel Technische Kunstwerken

Een groot deel van de bruggen en viaducten is gebouwd in de tweede helft van de vorige eeuw. Destijds is bij het ontwerp van deze kunstwerken uitgegaan van de toenmalige inzichten ten aanzien van verkeersbelastingen. Echter, het wegverkeer is qua belasting en intensiteit sterker toegenomen dan destijds was voorzien. Daarnaast spelen veranderd gebruik, gewijzigde wetten, normen en richtlijnen, en zaken als ouderdom en degradatie een rol in de constructieve veiligheid van bestaande kunstwerken. Het feit dat een kunstwerk goed is onderhouden betekent niet automatisch dat de constructieve veiligheid is gewaarborgd. Naar aanleiding van een aantal incidenten heeft de VROM-inspectie van het ministerie van Infrastructuur en Milieu in 2009 onderzoek uitgevoerd naar de constructieve veiligheid van bestaande bruggen en viaducten. In dit onderzoek is geconcludeerd dat de constructieve veiligheid tekort schiet; de risico’s bij vooral de oudere kunstwerken zijn vaak niet bekend. In 2011 heeft de VROM-inspectie alle kunstwerkbeheerders van Nederland aangeschreven over dit risico met betrekking tot de constructieve veiligheid. Op basis van het uitgevoerde onderzoek is de ‘Handreiking constructieve veiligheid van bestaande bruggen en viaducten’ opgesteld.

Deze geeft de beheerder aanknopingspunten om na te kunnen gaan of de constructieve veiligheid van kunstwerken voldoende aandacht krijgt in de beheerorganisatie en of deze voldoende geborgd is. In het areaal van gemeente Dongen zijn een aantal objecten waarvan de draagkracht momenteel onbekend is. Dit levert een risico op met betrekking tot de constructieve veiligheid. Het betreft met name kunstwerken met een stichtingsjaar van voor 1990 die door gemengd verkeer worden gebruikt. Specifiek is dit momenteel van toepassing op de volgende objecten: Objectnummer 113

Naam Watertorenstraat

72

Sluisweg

109 106 70 120 80 55 98 117 79 114 63 116 61

Middellaan Wilhelminalaan Heuvelstraat - Rijensestraatweg Ravenboschweg Houtmanstraat Vogelenzang Lage Ham 54 Capelseweg Lage Ham 111 Lage Ham Vaartweg 17 Waspikseweg Duiventorenlaan/Westerlaan

Bouwjaar 1960 (gebreken aanwezig) 1960 (brug is afgesloten voor zwaar verkeer)

Verkeersklasse/gebruikers Gemengd verkeer

1960 1960 1960 1965 1970 1970 1975 1980 1980 1980 1980 1980 1985

Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer Fietsers|Voetgangers Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer Gemengd verkeer

Gemengd verkeer

Gemengd verkeer Landbouwverkeer Gemengd verkeer

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Het is de verplichting van de eigenaar van een bouwwerk aan te tonen dat dit bouwwerk veilig functioneert. Het aantonen van het veilig functioneren (voldoende constructieve sterkte) van een kunstwerk kan op veel verschillende manieren. De kosten zijn per object relatief hoog, waardoor het gewenst is deze onderzoekskosten te spreiden. Om op een stabiele wijze de constructieve veiligheid van het areaal aan te tonen worden per jaar 2-4 bruggen nader onderzocht. Voor het onderzoeken en aantonen van de constructieve veiligheid voor bruggen is een doorlopend budget van € 7,500,- per jaar opgenomen in de financiële begroting. 6.2

Kerende constructies en geluidsschermen

Momenteel zijn de kerende constructies en geluidsschermen binnen het areaal van gemeente Dongen niet inzichtelijk. Het is niet bekend waar deze zich precies bevinden, wat de toestand van deze zijn en op welke wijze deze zijn gebouwd. Door het ontbreken van de gegevens levert dit een risico op. Naar aanleiding van recente gebeurtenissen met metselwerk kerende constructies / kademuren in de gemeente Amsterdam en Utrecht is het noodzakelijk deze objecten binnen de gemeente Dongen in beeld te krijgen en te beoordelen. Hier moet de komende jaar(en) aan gewerkt worden. Een volledige veld-inventarisatie is noodzakelijk om deze objecten in beeld te brengen en om eventueel aanwezige risico’s te voorkomen. Na de inventarisatie en beoordeling moeten deze objecten als aanvulling in dit beheerplan worden verwerkt. De beheer- en onderhoudskosten voor deze objecten zijn momenteel niet opgenomen in de jaarlijkse begroting. In dit beheerplan zijn wel de kosten voor het uitvoeren van de inventarisatie en algemene beoordeling opgenomen (2022).

Titel

:

Rapportnummer :

7 7.1

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

FINANCIËLE WAARDE Financiële waarde areaal

De bruggen in eigendom van de gemeente hebben een geraamde gezamenlijke vervangingswaarde van ca. € 10.500.000,- (10,5 miljoen euro). Deze vervangingswaarde is bepaald op basis van standaard kostenkengetallen. Een onderbouwing hiervan is opgenomen in de bijlage bij dit beheerplan. 7.2

Huidige situatie

Jaarlijkse lasten De financiële kaders voor het beheer en klein en groot onderhoud aan de bruggen zijn opgenomen in de meerjarenbegroting van de gemeente. Per jaar is ca. € 30.000,- beschikbaar voor inspectie, onderzoek, beheer en onderhoud aan de civiele kunstwerken. Dit betreft ca. 0,3% van de totale waarde van het areaal. Dit is een zeer laag bedrag voor het instandhouden van een areaal met een dergelijke omvang en samenstelling. Een budget van van 2-5% is gebruikelijk. Goed beheer (inspectie, onderzoek, registratie) en onderhoud is een onmisbare basis voor een duurzame instandhouding en het voorkomen van kapitaalvernietiging. Lage onderhoudskosten duidt op een duurzame instandhouding van de civiele kunstwerken. De aanbeveling wordt om het budget van de kunstwerken op te hogen tot 0,45% van de totale waarde, € 45.000,-. Het percentage van de jaarlijkse investering voor de gemeente Dongen wordt voornamelijk bepaald door de aanwezigheid van een groot aandeel betonnen objecten (70% van het gehele areaal), deze zijn relatief onderhoudsarm. Daarnaast heeft de gemeente zelf een ploeg in dienst die het klein (adhoc) onderhoud uitvoeren. Onderhoudsvoorziening De gemeente beschikt op dit moment niet over een voorziening voor groot onderhoud van civiele kunstwerken. Dit kan eventueel een risico vormen ten tijde van onvoorziene (grote) uitgaven.

Geadviseerd wordt om voor de toekomst te overwegen om (weer) met een voorziening te werken, zodat eventuele onvoorziene situaties/uitgaven kunnen worden opgevangen.

Titel

:

Rapportnummer :

8

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

ONDERHOUDSMAATREGELEN

8.1

Algemeen

Tijdens de visuele inspectie in 2020 zijn de onderhoudsmaatregelen voor de periode 2022 t/m 2025 bepaald. Hieronder zijn de verschillende soorten onderhoudstypen omschreven. Bijlage 1 bevat de meerjarenonderhoudsplanning voor de periode 2022 t/m 2025 met alle kosten weergegeven die noodzakelijk zijn voor het beheer en onderhoud van de Civiel Technische Kunstwerken en de registratie van de toekomstige kerende- en geluidswerende constructies. 8.2

Onderhoudstypen

Onderstaand is de administratieve structuur van de verschillende soorten geplande onderhoudsmaatregelen weergegeven: • • •

Klein onderhoud Groot onderhoud Vervangingen

8.2.1

Klein onderhoud

Klein onderhoud is gericht op het borgen van de risicoaansprakelijkheid en esthetische staat. Klein onderhoud bevat naast het vaste onderhoud (reinigingsactiviteiten) het kleine variabele onderhoud. Dit is het toepassen van eenvoudige (handmatige) herstelmaatregelen die regelmatig moeten gebeuren. Bij klein onderhoud hoeven geen ingewikkelde hulpconstructies te worden toegepast en is de stremming van het object tot een minimum beperkt. Door klein onderhoud wordt met betrekkelijk eenvoudige en goedkope handelingen de toestand van het object weer in veilige staat gebracht. Klein onderhoud bestaat bij grote objectonderdelen uit circa 1 tot 10% van het oppervlak en wordt plaatselijk toegepast. Door regelmatig klein onderhoud uit te voeren kan het groot onderhoud worden uitgesteld en kunnen kosten en stremmingen worden beperkt. Voorbeelden van klein onderhoud: • • • • •

Reinigen van de objecten Vastzetten van de losse dekdelen Corrigeren van opstaande elementenverharding Egaliseren van de aansluiting van de weg met het dek bij de paden Schilderen leuningen omwille van de zichtbaarheid

8.2.2

Groot onderhoud

Groot onderhoud is gericht op het (langdurig) borgen van de functionaliteiten en de instandhouding van het kunstwerk. Groot onderhoud betreft het variabele onderhoud, waarbij het object weer in goede en veilige staat gebracht wordt door relatief zware onderhoudsmaatregelen. Met betrekking tot de ernst en de omvang van de defecten moet bij groot onderhoud worden afgewogen of herstel zinvol is en/of tot vervanging van de onderdelen moet worden overgegaan.

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Voorbeelden van groot onderhoud zijn: • • • • • •

Betonherstelwerkzaamheden Conserveringswerkzaamheden Herstellen en vervangen van de slijtlaag Voeg- en metselwerkherstelwerkzaamheden Herstellen of vernieuwen van de onderdelen, zoals delen van het dek of de leuningen Vervangen profielen dilataties

8.2.3

Investering (vervangingen)

Vervangingen zijn gericht op noodzakelijke of wenselijke aanpassingen van het kunstwerk. Dit kan zijn omdat het object zijn functie niet meer naar behoren uitvoert (te klein, te licht) of omdat de integriteit van het gehele object onvoldoende is (te slecht, te rot) om een veilig gebruik te waarborgen. Vervangingen worden uitgevoerd als het betreffende kunstwerk niet meer door groot onderhoud in de gewenste conditie is te brengen. Vervangingen hebben dan ook geen betrekking op losse (sub)onderdelen (leuning, dek, oplegging of verharding) maar op het gehele kunstwerk. Tijdens het plannen van vervangingen wordt altijd uitgegaan van duurzame materialen. 8.2.4

Inspectie en onderzoek

Binnen inspectie en onderzoek valt het jaarlijks constructief beoordelen van risicovolle kunstwerken, het inventariseren en beoordelen van de in het areaal aanwezige kerende- en geluidswerende constructies en het regulier inspecteren van het areaal Civiele Kunstwerken met daarbij het updaten van dit beheerplan. Inspectie en onderzoek is een onmisbare schakel binnen het proces van duurzaam kunstwerkbeheer. Het is de registratie, van waaruit vervolgens de (risico beheersende) onderhoudshandelingen kunnen plaatsvinden. 1: inventarisatie kerende constructies en geluidsschermen Binnen het gebied van de gemeente Dongen zijn kerende constructies en geluidsschermen aanwezig, die momenteel niet opgenomen zijn in het onderhoudsregime van de gemeente. De locatie, opbouw en toestand (stam- en beheergegevens) van deze objecten is momenteel onbekend. Dit zorgt voor een veiligheids-, aansprakelijkheid en financieel risico. Het is noodzakelijk dat deze constructies in beeld worden gebracht, worden toegevoegd aan dit beheerplan en worden opgenomen in de onderhoudsbegroting. Voor deze inventarisatie/onderzoek is in 2022 budget vrijgemaakt. 2: constructieve veiligheid Een groot deel van de bruggen en viaducten is gebouwd in de tweede helft van de vorige eeuw. Destijds is bij het ontwerp van deze kunstwerken uitgegaan van de toenmalige inzichten ten aanzien van verkeersbelastingen.

Echter, het wegverkeer is qua belasting en intensiteit sterker toegenomen dan destijds was voorzien. Daarnaast spelen veranderd gebruik, gewijzigde wetten, normen en richtlijnen, en zaken als ouderdom en degradatie een rol in de constructieve veiligheid van bestaande kunstwerken. Het feit dat een kunstwerk goed is onderhouden betekent niet automatisch dat de constructieve veiligheid is gewaarborgd. In dit beheerplan is nader onderzoek t.a.v. constructieve veiligheid opgenomen.

Titel

:

Rapportnummer :

9 9.1

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

PROGRAMMERING EN FINANCIËN Algemeen

Voor elk civiel kunstwerk is tijdens de inspecties in 2020 het kleine en grote onderhoud geschat en in een overzicht opgenomen. Deze onderhoudsplanning is een operationele programmering en dient ter onderbouwing van de financiële raming. De kosten van alle maatregelen staan in de meerjarenonderhoudsbegroting (MJOB). De financiële planning bestaat uit standaardmaatregelen, met vaste onderhouds- en vervangingsintervallen, en uit eenheidsprijzen. De eenheidsprijzen in de overzichten zijn marktconform en vastgesteld op basis van kostenkengetallen. 9.2

Investeringsprogramma bruggen

In de komende jaren moet, vanwege de ouderdom (afname constructieve sterkte) een aantal Civiel Technische Kunstwerken worden vervangen. Hiervoor is een investeringsbudget nodig. In de onderstaande tabel zijn de bijbehorende investeringskosten opgenomen. In de navolgende tabel zijn de objecten opgenomen die in dusdanige staat zijn dat vervanging noodzakelijk is of binnenkort verwacht wordt. Onderhoud zal onvoldoende effect hebben op de conditie, veiligheid en restlevensduur. Deze lijst betreft gehele beheerobjecten.

Bocode

Objectsoort Gebruikers Objectnaam 2022 2023 Eindtotaal 53 Bruggen (vast) Voetgangers Vaartweg 69 € 20.200 € 20.200 59 Bruggen (vast) Voetgangers Vaartweg 43 € 20.200 € 20.200 97 Bruggen (vast) Voetgangers Kerkebos € 10.100 € 10.100 116 Bruggen (vast) Landbouwverkeer Waspikseweg € 56.358 € 56.358 126 Bruggen (vast) Gemengd verkeer Waspikse weg € 74.235 € 74.235 152 Stuwen Waterregulering Kerkebos € 21.816 € 21.816 Eindtotaal € 118.574 € 84.335 € 202.909

Titel

:

Rapportnummer :

9.3

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Financieel inspectie en onderzoek

In de onderstaande tabel en grafiek zijn de inspectie en onderzoekskosten voor de periode 2022 – 2025 inzichtelijk gemaakt. Deze kosten zijn voorzien voor het uitvoeren van periodieke inspecties, onderzoeken naar constructieve veiligheid, het inventariseren van het areaal en actualiseren van het beheerplan. Een uitgebreidere onderbouwing is opgenomen in hoofdstuk 6 van dit beheerplan.

Jaar van uitvoering Inspectie en onderzoek 2022 € 34.300 2023 € 7.500 2024 € 32.160 2025 € 15.000 Eindtotaal € 88.960

Inspectie en onderzoek € 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0 Inspectie en onderzoek

2022

2023

2024

2025

€ 34.300

€ 7.500

€ 32.160

€ 15.000

Titel

:

Rapportnummer :

9.4

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Financieel overzicht onderhoud

In de onderstaande grafiek zijn de onderhoudskosten voor de periode 2022 – 2025 inzichtelijk gemaakt. De gegevens zijn in tabelvorm, uitgesplitst per kunstwerk opgenomen in bijlage. Op basis van de onderstaande tabel en bijbehorende grafiek wordt gesteld dat het onderhoudsbudget voor de Civiel Technische Kunstwerken jaarlijks op ca. € 50.000,- uitkomt. Op basis hiervan wordt geadviseerd minimaal € 45.000,- per jaar beschikbaar te stellen voor het veilig instandhouden van het areaal. Voor een onderbouwing van deze kosten wordt verwezen naar het overzicht in bijlage 1.

Jaar van uitvoering Correctief Cyclisch Klein onderhoud Eindtotaal 2022 € 2.700 € 27.748 € 559 € 31.008 2023 € 20.732 € 17.338 € 725 € 38.794 2024 € 3.533 € 3.533 2025 € 14.224 € 13.486 € 1.595 € 29.306 Eindtotaal € 37.656 € 62.104 € 2.879 € 102.640 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0

2022

2023

Correctief

€ 2.700

€ 20.732

Cyclisch

€ 27.748

€ 17.338

Klein onderhoud

€ 559

€ 725

2024

2025 € 14.224

€ 3.533

€ 13.486 € 1.595

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Bijlage 1

Bocode

Objectnaam 48 Vaartweg

MaatregelType Maatregel Cyclisch Conserveren leuning

55 Vogelenzang

Cyclisch

Vervangen leuning

63 Vaartweg 17

Cyclisch

Conserveren leuning

Correctief Cyclisch

Betonreparaties / handmatig Conserveren leuning

2022

2023

Totaal 48 Totaal 55

€ 8.054 € 8.054 € 1.371 € 1.371

Totaal 63 Heuvelstraat - Rijen70 sestraatweg Totaal 70

2025 Eindtotaal € 3.533 € 3.533 € 8.054 € 8.054 € 1.371 € 1.371 € 11.775

€ 2.261 € 2.261

€ 11.775

€ 11.775 € 2.261 € 14.036

72 Sluisweg

Correctief Cyclisch

Uitvoeren herstelwerkzaamheden (n.a.v. nader onderzoek) Voegwerk vervangen

80 Houtmanstraat

Cyclisch

Conserveren leuning

81 Kerkebosdreef

Cyclisch Klein onderhoud

Voegwerk vervangen

€ 1.554

€ 15.700 € 15.967 € 31.667 € 2.120 € 2.120 € 1.554

Reinigen metselwerk

€ 1.595 € 3.149

€ 1.595 € 3.149

€ 15.700 € 15.967 € 31.667

Totaal 72 Totaal 80

€ 2.120 € 2.120

Totaal 81 83 Hoefke Totaal 83

2024 € 3.533 € 3.533

Klein onderhoud

Reinigen

€ 276 € 276

€ 276 € 276

Titel

:

Rapportnummer :

Bocode

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Objectnaam 84 Park Volckaert

MaatregelType Maatregel Klein onderhoud Bestrating aanbrengen

88 Kerkebos

Cyclisch

Leuning vervangen Vervangen dekplanken, 50 mm

91 Nieuw object

Cyclisch

Vervangen Slijtlaag

93 Nestel

Correctief

Metselwerk stenen inboeten

98 Lage Ham 54

Klein onderhoud

Reinigen

2022

€ 3.231 € 3.231 € 1.766 € 1.766

Totaal 93

105 Waspikseweg Totaal 105 108 Industriestraat Totaal 108 112 Vierbundersweg Totaal 112 113 Watertorenstraat Totaal 113 117 Capelseweg

Correctief

Asfaltconstructie vervangen ter plaatse van aansluiting kunstwerk Betonreparaties / handmatig Betonreparaties / handmatig

Correctief

Betonreparaties / handmatig

Cyclisch

Conserveren leuning

Correctief

Betonreparaties / handmatig

€ 725 € 725 € 4.773 € 1.696 € 6.468 € 3.231 € 3.231 € 1.766 € 1.766

€ 283 € 283

€ 283 € 283

€ 1.884

€ 1.884 € 3.266 € 5.150 € 816 € 816 € 816 € 816 € 2.741 € 2.741 € 816

€ 1.884 Correctief

2025 Eindtotaal

€ 4.773 € 1.696 € 6.468

Totaal 91

Totaal 98

2024

€ 725 € 725

Totaal 84

Totaal 88

2023

€ 3.266 € 3.266 € 816 € 816 € 816 € 816

€ 2.741 € 2.741 € 816

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Bocode Objectnaam Totaal 117 118 Veenbies Totaal 118 119 De Schacht Totaal 119 120 Ravenboschweg Totaal 120 126 Waspikse weg

Totaal 126 65+102 Totaal 65+102 Eindtotaal

Waspikseweg

MaatregelType Maatregel

2022 € 816

Cyclisch

Vervangen Slijtlaag

Correctief

Betonreparaties / handmatig

Cyclisch

Conserveren leuning

Correctief Cyclisch Klein onderhoud

Betonreparaties / handmatig Conserveren leuning

€0

Klinkerbestrating herstraten

€0 €0 € 6.104

Cyclisch

Voegwerk vervangen

€ 6.104 € 31.008

2023

2024

2025 Eindtotaal € 816 € 7.034 € 7.034 € 7.034 € 7.034 € 816 € 816 € 816 € 816 € 1.667 € 1.667 € 1.667 € 1.667 €0 €0 €0

€0

€ 38.794

€ 3.533 € 29.306

€0 €0 € 6.104 € 6.104 € 102.640

Titel

:

Rapportnummer :

Beheerplan bruggen 2022-2025 40427427

Bijlage 2: Vervangingswaarde Civiel Technische Kunstwerken

objecttype materiaal Aantal van objecttype Oppervlakte totaal Vervangingswaarde totaal Prijs per eenheid (gemiddeld) Gemiddelde prijs per kunstwerk Bruggen (vast) Beton 19 2555 € 6.388.419 € 2.500 € 336.233 Beton|Staal 3 774 € 1.936.000 € 2.500 € 645.333 Hout 4 216 € 389.160 € 1.800 € 97.290 Hout|Staal 10 130 € 234.603 € 1.800 € 23.460 Kunststof 4 139 € 249.480 € 1.800 € 62.370 Kunststof|Staal 1 32 € 57.105 € 1.800 € 57.105 Staal 1 64 € 115.200 € 1.800 € 115.200 Staal|Beton 1 19 € 46.375 € 2.500 € 46.375 Staal|Hout 1 16 € 29.520 € 1.800 € 29.520 Totaal Bruggen (vast) 44 3946 € 9.445.862 Duikers Beton 38 1891 € 999.600 € 529 € 26.305 Metselwerk 1 19 € 20.700 € 1.071 € 20.700 Staal 2 101 € 37.800 € 375 € 18.900 Totaal Duikers 41 2011 € 1.058.100 Stuwen Beton 2 73 € 49.708 € 680 € 24.854 Hout 1 6 € 4.080 € 680 € 4.080 Totaal Stuwen 3 79 € 53.788 Eindtotaal 88 6036 € 10.557.750