2021-011933 Bijlage 2a- Visie op Normaliseren Gemeente Dongen

Visie op Normaliseren binnen het sociaal domein domein , de de Dongense Koers De transformatie van het sociaal domein is van essentieel belang om voorbereid te zijn op de ontwikkelingen in de toekomst. Om te transformeren is tijd en blijvende aandacht nodig. In de Gemeente Dongen zijn we al een eind op weg maar voelen we tegelijkertijd de urgentie en potentie om nog stappen te zetten. Eén van die elementen om de transformatie verder te brengen, is het begrip ‘normaliseren’ verder handen en voeten geven en in de praktijk brengen. Gemeente Dongen heeft samen met haar partners (hierna aangeduid als ‘wij/we’) vanuit bestaande definities een lokale visie opgesteld over normaliseren. De Dongense Koers beschrijft een eerste visie op normaliseren inclusief vijf uitgangspunten. Deze visie is richtinggevend én work in progress; de daadwerkelijke lading en landing (wat betekent het voor ons, in beleid en praktijk) wordt nader met partners geconcretiseerd. Op die manier maken we een gezámenlijke omslag: ketenbreed, betaalbaar en ondersteunend vanuit menselijk perspectief.

Visie In Dongen kijken we naar wat de mogelijkheden van een inwoner zijn in plaats van de beperkingen. De focus ligt op positieve gezondheid: het vermogen van de mens om zich aan te passen en zelf regie te voeren. Die koers geeft energie en zorgt voor persoonlijke groei; bij zowel de inwoner als de professional. Het leven kan soms lastig zijn, maar mensen kunnen juist in hun kracht worden gezet wanneer zij ontdekken dat bepaalde zaken niet problematisch zijn, maar (maatschappelijk gezien) normaal. We laten onze inwoners zien dat klachten, tegenslagen en perioden dat het niet zo lekker gaat, bij het leven horen. Iedereen maakt ze mee en de meeste mensen zijn ook goed in staat om daarmee om te gaan. Daar horen zinnen bij als: “Je bent niet de enige”. Ook belangrijk is dat we verschillen waarderen. Dit betekent dat onnodig problematiseren en etiketteren wordt tegengegaan en er ruimte wordt gegeven aan verschillen tussen mensen. Daarbij staat het gewone leven centraal met alle ups en downs die daarbij horen. We kijken vanuit verschillende perspectieven naar onze inwoners; dat betekent dat we niet meteen naar medische of specialistische oplossingen zoeken, maar vooral kijken naar wat iemand wél kan. We laten mensen het roer (weer) in eigen handen nemen; we zoeken samen naar oplossingen om mensen in hun eigen kracht te zetten, bijvoorbeeld door de sociale omgeving te versterken.

En als het nodig is, dan zetten we uiteraard specialistische hulp in. Om deze visie in praktijk te brengen is het van belang dat organisaties met een integraal perspectief naar opgaven (gaan) kijken. Zo kunnen we er tijdig bij zijn, onze inwoners erkennen en écht naar ze luisteren, zonder te problematiseren. “Laten we perfectie gaan vinden in de imperfectie”.

September 2021 - Visie op normaliseren – De Dongense Koers

Uitgangspunt

Inkleuring

1. We waarderen en accepteren verschillen in plaats van problematiseren

•

• •

2. We versterken de eigen kracht van inwoners inwoners en we zijn er tijdig bij; bij; we bieden lichte (collectieve) ondersteuning

• •

•

3. We denken vanuit de persoon, in plaats vanuit het systeem

•

• •

4. We zetten specialistische hulp in voor diegenen diegenen die het nodig hebben

• •

•

5. We pakken problemen integraal en in samenhang aan

•

• •

Steeds meer gedrag wordt gezien als afwijkend en met een groeiende DSM1 wordt er in toenemende mate ‘gediagnosticeerd’. We willen voorkómen dat iemand een stempel krijgt waar hij/zij lastig weer vanaf komt. We kijken vooral naar waar iemand goed in is en leren verschillen te omarmen en te benutten, een onderdeel van positieve gezondheid. Daarvoor is het belangrijk dat we gezamenlijk een beeld creëren van wat wij gezond vinden in de Dongense samenleving. De focus vanuit het medische kader is soms nodig, maar we proberen verklaringen en oplossingen ook te zoeken in andere domeinen. We bewegen toe naar het meer inzetten van lichte (collectieve) ondersteuning, in plaats van individuele specialistische hulp. In het voorliggend veld ondersteuning bieden, kan een meer specialistisch traject voorkomen. Daarvoor is het belangrijk om te luisteren naar de inwoner, in plaats van direct in de actiestand te gaan. De inwoner behoudt zoveel mogelijk de eigen regie en de zorgprofessional neemt het niet over. De focus ligt op positieve gezondheid. Dat betekent dat er gedacht wordt vanuit mogelijkheden en wat iemand zelf kan betekenen en/of nodig heeft vanuit de eigen omgeving om zelf de regie te voeren. Ook is het van belang gezamenlijk te onderzoeken of er voldoende aanbod is in het voorveld2. De leefwereld van de inwoner gaat boven de systeemwereld3.

Daarbij kijken we naar de behoefte en draagkracht van een persoon: wat heeft deze persoon nodig en in hoeverre kan de intrinsieke motivatie (motivatie vanuit jezelf) van de persoon gestimuleerd worden? We kijken naar de context: wat is er mogelijk aan ondersteuning binnen het netwerk? We blijven niet hangen in de systemen. Daarvoor is het belangrijk ‘out of the box’ te denken. Het zoeken naar praktische en pragmatische oplossingen. Hierbij praten we mét inwoners in plaats van óver inwoners. We zijn in staat problematiek te signaleren waarbij specialistische zorg noodzakelijk is en weten deze hulp tijdig in te zetten. Daarnaast willen we zorg kwalitatief, toegankelijk en betaalbaar houden voor personen die dat nodig hebben. Daarvoor is het belangrijk om te zoeken naar oplossingen in de vorm van inzet van gezin, sociale netwerk, lichte hulp en ondersteuning, maar ook in de vorm van gespecialiseerde zorg wanneer dat nodig is. Problemen komen vaak voor op verschillende leefgebieden en zijn met elkaar verweven, waardoor inhoudelijke afstemming essentieel is bij het aanpakken van de problemen. De winst zit in de verbinding en in de samenwerking, ook op het gebied van ontwikkeling van kennis en kunde met elkaar. We hebben vertrouwen in elkaar en elkaars expertise. Daarvoor is het belangrijk om domeinoverstijgend te werken.

Dit vergt een andere denkwijze en werkwijze van de professionals in de toegang en de zorg.

1 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Het diagnostisch en statistisch handboek van psychiatrische aandoeningen. 2 Met het voorveld worden de eerstelijns professionals bedoeld, zoals de huisarts, maatschappelijk werker of wijkverpleegkundige. Ook het toekomstige dorpsteam valt onder het voorveld. 3 Met systeem wordt hier bedoeld: het geheel aan regelgeving, wetgeving en institutionele structuren.

September 2021 - Visie op normaliseren – De Dongense Koers