2021-007645 RV jaarstukken 2020 en (zienwijze) begroting 2022 GGD HvB

RAADSVOORSTEL Datum

7 mei 2021

Zaaknummer

2021-007645

Portefeuillehouder

P.W.A. Lepolder

Behandelend ambtenaar

Marlou van Meeuwen - Horsten

Besluitvormende raadsvergadering

24 juni 2021

Onderwerp

Raadsvoorstel jaarstukken 2020 en (zienswijze) begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

VOORSTEL 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant; 2. Als zienswijze kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant dat de gemeenteraad van Dongen in kan stemmen met de inhoud van de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant; 3. Als zienwijze kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant dat de gemeenteraad van Dongen niet in kan stemmen met de door de GGD Hart voor Brabant voorgestelde inwonerbijdrage 2022 (€ 920.383) en de GGD oproept om de prijsinflatie binnen de begroting op te vangen zodat deze niet leidt tot verhoging van de inwonerbijdrage. INLEIDING In de Wet publieke gezondheid (Wpg) is vastgelegd dat gemeenten zorg moeten dragen voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. Voor Dongen is dit belegd bij de GGD Hart voor Brabant, een gemeenschappelijke regeling van 24 gemeenten in de regio’s Midden-Brabant, de Meierij en Brabant-Noordoost. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor risicogroepen. Mensen die zich gezond voelen, kunnen zelf de regie voeren over hun leven en zich beter aanpassen aan de emotionele en sociale uitdagingen in het leven.

De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid, gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl, monitoren, signaleren en advies, toezicht houden, publieke gezondheid bij rampen en crises en openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Het programma beheersing en bestrijding van het coronavirus is hieraan toegevoegd. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen en de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze op de begroting 2022 kenbaar te maken. De portefeuillehouder brengt deze zienswijze in bij de vergadering van het algemeen bestuur op 8 juli 2021. De jaarstukken worden ter kennisname toegestuurd. De aanbiedingsbrief van de GGD Hart voor Brabant vindt u in bijlage 1. ARGUMENTEN 1.1 Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2020 (zie bijlage 2) doet de GGD verslag van zijn taken binnen het programma Publieke Gezondheid: Samen sterk voor gezondheid. Het jaar 2020 stond voor de GGD voor een

1

belangrijk deel in het teken van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Het werkgebied van de GGD Hart voor Brabant werd als eerste het hardst getroffen met grote gevolgen voor onze inwoners, voor de GGD Hart voor Brabant als organisatie en de dienstverlening. In het jaarverslag geeft de GGD aan welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat het effect van corona is geweest op de normale dienstverlening en ontwikkelambities in 2020. Kosten bestrijding corona De inzet van de GGD in de strijd tegen het coronavirus is enorm groot. Het risico van directe nadelige financiële gevolgen is echter nihil. Dit is het gevolg van de meerkostenregeling die de GGD in juli 2020 met Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeenkwam. Deze regeling geldt voor 2020 en loopt door in 2021. Dit betekent dat het ministerie de door de GGD gemaakte kosten voor de bestrijding van het coronavirus volledig voor zijn rekening neemt. Het gaat hier om een bedrag van € 17 miljoen. Daarnaast komt een bedrag van bijna € 16 miljoen ten laste van het RIVM voor de kosten van de laboratoriumtesten. Financieel resultaat 2020 De jaarrekening 2020 van de GGD geeft een positief resultaat van € 247.394. In € x 1.000

Baten

Lasten

Saldo

Programma Publieke Gezondheid

53.533

-42.239

11.294

Programma Corona

30.094

-30.094

0

Overhead

8.215

-20.217

-12.202

0

0

0

Toevoeging/onttrekking reserves

1.249

-294

955

Totaal

93.092

-92.844

247

Vennootschapsbelasting

Conform bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze reserve niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2020 € 1,9 miljoen, de ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen. Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves. De accountant heeft over 2020 een goedkeurende verklaring op getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven. Het accountantsverslag treft u aan in bijlage 3. 2.1 De inhoudelijke koers van de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant sluit aan bij de ambities zoals geformuleerd in de beleidsvisie 2019-2023 en de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. De kadernota 2022 bouwt beleidsmatig voort op de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant. Op 25 februari 2021 heeft uw gemeenteraad ingestemd met de inhoudelijke koers van de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. De ontwerpbegroting 2022 (zie bijlage 4) is een concrete uitwerking van deze stukken.

2

Inhoud ontwerpbegroting In de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant zijn drie speerpunten benoemd waar de GGD zich de komende jaren op richt: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen. Deze speerpunten dragen bij aan het bevorderen van de positieve gezondheid van de inwoners van de gemeente Dongen. De speerpunten zijn in deze ontwerpbegroting in concrete activiteiten vertaald. In de ontwerpbegroting geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Voor het eerst benoemt de GGD dit jaar ook streefwaarden. Op deze manier beoogt de GGD de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. De komende jaren werkt de GGD deze streefwaarde verder uit op basis van voor gemeenten betekenisvolle indicatoren. 3.1 De voorgestelde zienswijze is in lijn met de zienswijze van de gemeenteraad op de kadernota 2022 en de motie van de gemeenteraad uit 2019. De gemeenteraad heeft op 25 februari 2021 besloten om als zienswijze kenbaar te maken niet in te kunnen stemmen met de voorgenomen indexering van de inwonerbijdrage 2022 en heeft de GGD Hart voor Brabant opgeroepen om de prijsinflatie binnen de begroting op te vangen zodat deze niet leidt tot verhoging van de inwonerbijdrage.

Deze zienswijze lag in lijn met de in juni 2019 aangenomen motie 'Geen tariefsverhoging gemeenschappelijke regelingen 2021'. Ondanks dat deze motie een reikwijdte had tot 2021 heeft uw raad het standpunt ingenomen dat de prijsinflatie (als gevolg van prijs- en salarisontwikkelingen) binnen de begroting van de gemeenschappelijke regeling opgevangen dient te worden, zodat deze per saldo niet leidt tot verhoging van de inwonerbijdrage. 3.2 De financiële kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële huishouding heeft. De algemene reserve bedraagt € 1,9 miljoen en is bedoeld voor het opvangen van niet voorzienbare tegenvallers. De belangrijkste financiële risico’s zijn in de begroting opgenomen en tellen op tot een totaal risico, na maatregelen, van € 1,3 miljoen. Hiermee wordt het niveau van de algemene reserve als voldoende beoordeeld. De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. Huisvesting Met het vaststellen van de huisvestingsvisie in november 2017 en de herhuisvestingsoperatie die daaruit volgt, wil het bestuur van de GGD een structurele besparing bewerkstelligen. Naar de huidige inzichten verwacht de GGD structureel ongeveer € 450.000 per jaar te besparen.

De GGD verwacht dat de besluitvorming over de aanwending van het uiteindelijke te besparen bedrag in 2022 plaats kan vinden, waarna de structurele inzet van deze vrijgekomen middelen in de begroting van 2023 kan worden verwerkt. Wij zouden er op willen aandringen om deze middelen, als de besluitvorming dat toelaat, al in 2022 te verwerken in de begroting. KANTTEKENINGEN 2.1 Door de coronacrisis staan de ontwikkelambities van de GGD Hart voor Brabant onder druk. De coronacrisis heeft impact op de stand van de publieke gezondheid van onze inwoners. COVID-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte, met een lange nasleep en in sommige gevallen zelfs

3

overlijden of blijvende gezondheidsschade tot gevolg. Ook de overheidsmaatregelen die werden ingesteld om het virus te beteugelen, hebben effect op de gezondheid van onze inwoners. Dit vraagt om een heroverweging van eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelstellingen, met een accentverschuiving naar gezond leven met corona. Een voorbeeld hiervan is de actualisatie van het basispakket. Dit is tijdelijk opgeschort en wordt naar verwachting begin 2022 weer opgestart. De effecten van de coronacrisis op de gezondheid worden meegenomen in de uitwerking. 3.1 De GGD indexeert de begroting conform de afspraken in de gemeenschappelijke regeling Voor de indexering van de gemeentelijke bijdrage werkt de GGD Hart voor Brabant met het systeem van de gemeente Tilburg, zoals vastligt in de gemeenschappelijke regeling. Jaarlijks voorspelt zij de loon- en prijsstijgingen op basis van cijfers van het Centraal Planbureau en corrigeert ze voor de werkelijke ontwikkeling in de twee voorgaande jaren. De indexering van de inwonersbijdrage en tarieven, met inbegrip van de toegepaste correctie op de twee voorgaande jaren, reflecteert de reële stijging van lonen en prijzen. 3.2 Bij de behandeling van de kadernota 2022 in het algemeen bestuur van de GGD is er geen meerderheid geweest voor de zienswijze van de gemeente Dongen.

De meerderheid van de deelnemende gemeenten heeft ingestemd met de kadernota, inclusief de voorgestelde inwonerbijdrage. Naast de gemeente Dongen hebben alleen de gemeenten Bernheze en ’s-Hertogenbosch de GGD middels hun zienswijzen op de kadernota 2022 opgeroepen om de inwonerbijdrage niet te indexeren of daarin terughoudend te zijn (en te onderzoeken hoeveel bespaard kan worden) of om rekenschap te geven van de financiële zware tijden die gemeenten tegemoetzien. In bijlage 5 is de behandeling van de zienwijzen van gemeenten opgenomen. De reactie van de GGD op deze zienswijzen is als volgt: “In zijn aard is de exploitatie van de GGD in zijn geheel loon- en prijsgevoelig. Daarom staan wij een consistente indexeringssystematiek voor, die is gebaseerd op objectieve maatstaven en bronnen en die vrij is van beleidsmatige keuzes. Om die reden handhaven wij te allen tijde de indexeringssystematiek als vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling en drukken wij eventuele bezuinigingen op de inwonerbijdrage uit in een taakstelling. In de begroting van 2022 is geen taakstellende bezuiniging opgenomen. De coronacrisis heeft te meer het belang van de publieke gezondheidszorg duidelijk gemaakt. De precieze gezondheidseffecten van zowel het virus als de maatregelen die het Rijk trof ter bestrijding daarvan, zijn nog niet duidelijk.

Dat onze GGD in 2022 een belangrijke rol zal spelen bij het in kaart brengen van die effecten en bij de advisering, ontwikkeling en uitvoering van interventies is al wel duidelijk.” 3.3 Onduidelijk is nog wat de effecten zijn op de publieke gezondheid als de coronacrisis is beslecht. De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD en zijn medewerkers. De GGD heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD veel extra mensen in dienst heeft moeten nemen om deze taken uit te kunnen voeren. Op dit moment is nog niet duidelijk hoelang deze crisis zich nog voortzet en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD. Mogelijk vraagt het om een structurele aanpassing van een aantal van de taken op het vlak van gezondheidsbescherming en -bevordering.

4

FINANCIËN De inwonerbijdrage van de GGD Hart voor Brabant (basispakket) heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld: 2017 2018 2019 2020 2021 Basis inwonerbijdrage 28,32 28,83 29,67 32,43 33,24 Indexering 0,52 0,92 0,74 0,81 0,88 Bezuiniging huisvesting -0,01 -0,08 -0,03 Vaccinatieprogramma 1,82* Totaal per inwoner 28,83 29,67 32,43 33,24 34,09 Totaal betaalde € 732.656 € 756.852 € 835.818 € 866.268 € 894.044** inwonerbijdrage *De verhoging in 2019 heeft te maken met het feit dat vanaf 2019 het rijksvaccinatieprogramma onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. De financiering hiervan loopt via het gemeentefonds. ** Dit betreft het bedrag van de begroting 2021 van de GGD Hart voor Brabant. De door de GGD voorgestelde gemeentelijke bijdrage per inwoner is voor 2022 als volgt opgebouwd: Inwonerbijdrage 2021

€ 34,09

Indexering 2022

€ 0,81

Inwonerbijdrage 2021

€ 34,90

Voor de berekening van de gemeentelijke bijdrage is gerekend met het inwoneraantal op 1 januari 2021 (CBS). Hiermee komt de inwonerbijdrage van de gemeente Dongen op € 920.383. Geadviseerd wordt dit bedrag mee te nemen in begroting 2022 van de gemeente Dongen voor activiteiten in het basispakket. Van dit bedrag is € 78.992 beschikbaar voor lokale accenten (basispakket). Over de invulling van deze lokale accenten in de gemeente Dongen worden in het najaar 2021 nadere afspraken gemaakt met de GGD Hart voor Brabant. Bij de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant werd nog uitgegaan van een inwonerbijdrage van € 911.800. Het verschil is toe te schrijven aan: •

indexering. Bij de kadernota 2022 werd nog gerekend met een voorlopige indexering van 1,54%. De definitieve indexering blijkt 2,39%;

•

aantal inwoners. Bij de kadernota 2022 werd nog uitgegaan van het inwoneraantal van 26.345. Voor de begroting van 2022 gaat de GGD Hart voor Brabant uit van het inwoneraantal op 1 januari 2021, namelijk 26.372.

Verder maakt de GGD melding van een verwachte stijging van de inwonerbijdrage als gevolg van het invoeren van het prenataal huisbezoek en meningokokken-vaccinatie. Tegenover deze stijging van de gemeentelijke bijdrage staan ook inkomsten via het gemeentefonds. De precieze bedragen worden opgenomen in de meicirculaire. COMMUNICATIE De GGD Hart voor Brabant wordt geïnformeerd over het besluit van uw raad. Het (concept)raadsbesluit is opgenomen in bijlage 6. De portefeuillehouder publieke gezondheid en

5

jeugdgezondheidszorg, wethouder Lepolder, brengt als lid van het AB de zienswijze van de gemeente Dongen in tijdens de AB-vergadering van 8 juli 2021. VERVOLG In het najaar wordt uw raad gevraagd om een zienswijze in het kader van een wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant (i.v.m. de vorming van twee nieuwe gemeenten per 1 januari 2022). Daarnaast wordt uw raad gevraagd om een zienswijze over een aantal begrotingswijzigingen (2021 en 2022) dat van invloed is op de inwonerbijdrage. Zoals het er nu naar uitziet, gaat het om de invoering van het nieuwe contactmoment ‘Prenataal huisbezoek zwangere vrouwen’, meningokokkenvaccinatie en waarschijnlijk de HPV-vaccinatie voor jongens. Dit heeft een verhoging van de inwonerbijdrage tot gevolg. Deze zal (nagenoeg) gelijk zijn aan de extra storting in het gemeentefonds. BIJLAGEN Bijlage 1: Aanbiedingsbrief van GGD Hart voor Brabant Bijlage 2: Jaarverslag en jaarrekening 2020 GGD Hart voor Brabant Bijlage 3: Accountantsverslag 2020 GGD Hart voor Brabant Bijlage 4: Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant Bijlage 5: Behandeling zienswijze gemeenteraden op Kadernota 2022 Bijlage 6: Raadsbesluit

6