2021-006712 Bijlage 2- Uitgangspuntennotitie Cammeleur 3.0
Tekst van het document
Uitgangspuntennotitie Cammeleurconcept 3.0 Versie 26 april 2021
Inleiding: De Cammeleur is van waarde voor Dongen In 2018 is de nieuwe Cammeleur in gebruik genomen. Stichting DonckHuys, Theek 5, Het KunstPodium en ContourdeTwern zijn de vaste gebruikers van De Cammeleur. Zij hebben in de 2 jaren voorafgaand aan de opening, gezamenlijk een ondernemingsplan opgesteld voor het gebruik en de exploitatie van het gebouw. Uitgangspunt van dat plan is dat: “De Cammeleur het bruisend sociaal-cultureel hart van Dongen is. Een plek waar ontmoeten, meedoen, ontwikkelen en verbinden centraal staan. Stichtingen, verenigingen, werkgroepen, ondernemers, maar ook individuele bezoekers van alle leeftijden, vinden hier een prettig 'thuis'. De Cammeleur is de huiskamer van Dongen. Resultaat van het ‘ontmoeten, meedoen en verbinden’ is dat de samenhang tussen de Dongenaren wordt versterkt, de leefbaarheid wordt vergroot en de participatie wordt bevorderd. De Cammeleur levert voor gemeente, participanten en gebruikers een duidelijke meerwaarde op. Dit vinden we terug in kwaliteit van het aanbod, zichtbaarheid, gebruik van ruimte en efficiency van beheer.”
Het concept vraagt bijstelling om toekomstbestendig te worden In 2020 blijkt dat de gebruikers en bezoekers De Cammeleur waarderen. Tegelijk blijkt ook dat de samenwerking tussen de partners stroef verloopt en niet altijd goed op gang komt. Bij het opstellen van het oorspronkelijke ondernemingsplan zijn aannames gedaan die niet altijd blijken te kloppen of niet realistisch zijn. Daarnaast zijn weeffouten gemaakt ten aanzien van de samenwerking. De partners krijgen de opdracht om gezamenlijk toe te werken naar een oplossing. Eind 2020 concluderen de Cammeleurpartners dat zij er samen niet uitkomen. De opdracht wordt teruggegeven aan de gemeente.
De gemeente biedt oplossingen en oplossingsrichtingen Daarmee ligt er voor het college (en een ambtelijk opgaveteam) de opdracht om te komen tot oplossingen en oplossingsrichtingen die het Cammeleur-concept voor de toekomst borgt. Borgen in inhoudelijke zin en borgen in financiële zin. De evaluatie, analyses en opvattingen zoals die door de Cammeleurpartners zijn ingebracht in het proces om tot een oplossing te komen en het onafhankelijke onderzoek van Bureau Culturele Zaken zijn gebruikt om analyses te maken. Op basis van deze analyses is gezocht naar oplossingen en oplossingsrichtingen. We zien het als de rol van de gemeente om goede kaders te stellen, waaraan de samenwerkende partners vanuit hun expertise en verantwoordelijkheid een nadere uitwerking geven en komen tot operationalisering daarvan. Voor de raad betekent dit dat wordt voorgesteld de kaders in de vorm van uitgangspunten en uitspraken vast te stellen en daarmee de hoofdlijnen aan te geven. Langs deze lijnen wordt toegewerkt naar een gezonde financiële exploitatie van de Cammeleur met behoud van het concept.
Bouwstenen voor een toekomstbestendige Cammeleur Onder meer op basis van de evaluatie door de Cammeleurpartners en het onafhankelijke onderzoek naar de exploitatie, beheer en horeca door bureau Culturele Zaken, komt de gemeente tot de conclusie dat het oorspronkelijke concept De Cammeleur waardevol is voor de gemeenschap en daarom zoveel als mogelijk overeind moet blijven. In de uitwerking om het concept succesvol te laten zijn, zijn aanpassingen en aanscherpingen nodig. Deze aanpassingen en aanscherpingen zitten in vijf bouwstenen: 1. Cammeleur algemeen I. Het gebouw behoudt zijn verschillende maatschappelijke functies en doelen, is laagdrempelig/toegankelijk, met ruime openingstijden. II. Toetreden van nieuwe partners is voor de gemeente bespreekbaar, mits de activiteiten passen binnen het concept, toetreding meerwaarde heeft en de verhuur aan verenigingen en stichtingen niet in de knel komt.
1
2.
Concept I. Voor de huidige partners geldt dat zij moeten investeren in verbetering van de onderlinge relaties en samenwerking. De gemeente zal daar aanvullend op sturen via subsidieafspraken. Dat kan door een deel van de beschikbare subsidies voor de individuele partners af te zonderen in een ‘innovatiefonds / impulsmiddelen’. Partners kunnen hier aanspraak op maken door aanvragen te doen voor activiteiten/samenwerkingsprojecten waar tenminste twee (of drie) Cammeleurpartners in participeren. II.
Om de relatie goed en gelijkwaardig te houden wordt een raad van huurders ingesteld. Alle vaste partners hebben zitting in deze raad. De overige verenigingen en stichtingen zijn als collectief gelijkwaardig en hebben gezamenlijk één vertegenwoordiger in de raad van huurders. Voor de raad van huurders wordt een reglement met taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden opgesteld.
3.
Governance I. Ideaal gezien is er geen vermenging van taken rollen en verantwoordelijkheden meer. Voor met name voor Stichting DonckHuys geldt dat zij met verschillende rollen en taken in het concept zit (exploitatie en beheer, theater en evenementen, horeca). Taken, rollen en verantwoordelijkheden worden strakker en duidelijker beschreven. Daar waar mogelijk wordt functiemenging voorkomen. De ontvlechting van de verschillende rollen, taken en verantwoordelijkheden wordt met Stichting DonckHuys en indien nodig de andere partners uitgewerkt. II. De gemeente stelt kaders voor het serviceniveau binnen De Cammeleur, bijvoorbeeld als het gaat om openingstijden van het gebouw, horecavoorziening, etc. Binnen deze kaders is het aan de partners om tot uitwerking te komen.
4.
Huisvesting I. Er is en blijft één hoofdhuurder van het pand. Deze hoofdhuurder verhuurt vervolgens ruimten aan de overige partners, verenigingen en stichtingen. II. Voor de toekomst wordt de huurprijs voor zowel de vaste partners als voor verenigingen en stichtingen gebaseerd op een huurprijs per m2. De huidige partners betalen op dit moment huur die gelijk is aan de huur van hun voormalige huisvesting. De prijs per m2 bestaat uit twee componenten: 1) kale huur en 2) opslag voor beheer en onderhoud (servicekosten). De prijsontwikkeling wordt via een vaste indexering verwerkt in de huurprijs. Aanpassingen in het serviceniveau worden, na instemming van de raad van huurders, doorberekend. Bij het berekenen van de huurprijs is kostendekkendheid en transparantie het uitgangspunt. Huurders kunnen via subsidie gecompenseerd worden voor de huurlast. III. Onder voorwaarden is commerciële verhuur toegestaan. Hierover worden afspraken gemaakt met de exploitant. IV. Voor instandhouding, beheer en exploitatie van een gebouw met de omvang en functies van De Cammeleur zijn meer middelen nodig zijn dan bij de opstelling van het bedrijfsplan een aantal jaren geleden werd aangenomen. Stichting DonckHuys geeft dit aan.
Bureau Culturele Zaken heeft hierop een toets uitgevoerd en deze berekening laat zien dat de middelen beschikbaar voor beheer inderdaad te laag zijn (ook in vergelijking met andere vergelijkbare culturele centra). Aanvulling van dekking voor beheer is nodig (er zit geen ‘lucht’ in de begroting / raming / uitvoering van DonckHuys). Om het beoogde maatschappelijk doel van De Cammeleur te waarborgen is versterking van de beheerfunctie vereist, te bekostigen met een aanvullende bijdrage van de gemeente. Op grond van verkenningen ten grondslag aan deze uitgangspuntennotitie, wordt ingeschat dat de aanvullende kosten voor een minimaal beheers- en serviceniveau circa €60.000 bedragen; voor volledig beheer en huidig serviceniveau geldt een geraamde aanvulling van circa € 150.000. In de verdere uitwerking met de exploitant DonckHuys moet blijken hoeveel aanvullende middelen nodig zijn, de gemeente stelt daarbij een bandbreedte van €60.000- €150.000 als kader. V. Voor de uitwerking van punt IV geldt voor de gemeente het uitgangspunt dat niet op ieder openingsuur een functioneel beheerder aanwezig hoeft te zijn. Opties met piketregelingen en opening/sluiting door een externe partij zijn bespreekbaar.
2
5.
Programmering De bouwsteen Programmering valt uiteen in 2 delen: A. Sociaal-maatschappelijk en cultureel programma B. Horeca A. Sociaal-maatschappelijk en cultureel programma I. De invulling van de taakstelling op het inhoudelijke programma van de Cammeleurpartners blijft overeind. Het sociaal-maatschappelijk en cultureel programma is het inhoudelijke aanbod waar De Cammeleurpartners subsidie voor ontvangen van de gemeente. Op dat deel rust in opdracht van de gemeenteraad een taakstelling van €125.000 (structureel) voor de vier gezamenlijke Cammeleurpartners (2022: € 50.000 vanaf 2023: € 125.000). Bij de invulling van de taakstelling wordt zo min mogelijk afbreuk gedaan aan de oorspronkelijke ambitie van het Cammeleurconcept. Het toekomstperspectief gaat uit van een nieuwe subsidieopdracht met nieuw subsidiebudget voor Het KunstPodium, waarbij gemeente niet meer het cursusaanbod subsidieert, maar volledig inzet op kunst- en cultuureducatie via het onderwijs en stimuleren van een lokaal cultuurloket (platform/netwerk dat kunst en cultuur verbindt en ontsluit voor inwoners, verenigingen, amateurkunst, culturele aanbieders). Hiermee wordt een belangrijk deel van de taakstelling gehaald: €100.000.
Door als gemeente vanaf 2022 deel te nemen in het landelijke stimuleringsprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK), kan – met de nieuwe subsidieopdracht aan Het KunstPodium – van CmK een bedrag van €15.000 aan matching ontvangen worden voor kunst- en cultuureducatie in het onderwijs. Tezamen met de bezuiniging op het Toeristisch Informatie Punt (€10.000, Theek 5, reeds gerealiseerd) is daarmee de volledige Cammeleur-taakstelling van €125.000 gerealiseerd. B. II.
III.
Horeca Het horecadeel van De Cammeleur wordt verzelfstandigd. Hiermee wordt een scheiding tussen de (huidige) rollen van de hoofdhuurder aangebracht. Het is geen vereiste dat de horeca altijd geopend is tijdens openingsuren van het pand. Een variant met automaten voor drank en versnaperingen is voorstelbaar, zodat de horeca tijdens minder rendabele uren gesloten kan worden. De horeca wordt verantwoordelijk voor het organiseren van evenementen en theater.
Proces De uitgangspunten zoals hierboven benoemd, worden voorgelegd aan de huidige partners. De optie om uit te zien naar andere partners is op dit moment niet uitgewerkt. De gemeente Dongen heeft een lange geschiedenis met de huidige partners. Deze geschiedenis maakt dat de gemeente eerst met de huidige partners wil kijken of er met elkaar tot een succesvol Cammeleurconcept 3.0 te komen is. Mocht in de uitwerking blijken dat dit niet haalbaar is met de huidige partners, dan kan alsnog naar andere samenwerkingspartners worden gekeken. Monitoring voortgang Op een aantal punten doet de gemeente concrete uitspraken, zoals bijvoorbeeld de verzelfstandiging van het horecadeel en de berekening van de huur. Op een aantal andere onderwerpen doet de gemeente richtinggevende uitspraken, bijvoorbeeld over de openingstijden van de horeca. Dergelijke uitspraken raken de bedrijfsvoering en activiteiten van de partners. Het college kiest ervoor om deze op dit moment niet dwingend voor te schrijven. Het is voor de verdere invulling en uitwerking aan de partners. Om de maatregelen succesvol te laten zijn, zijn de partners gezamenlijk aan zet. De partners zullen in elkaar en in het concept moeten investeren. De wil daartoe is met maatregelen niet af te dwingen. De voorgestelde maatregelen en aanpassing zijn instrumenten en handvatten om de samenwerking succesvol te maken.
De gemeente spreekt met de voorgestelde aanpassingen tegelijk het vertrouwen in de partners uit. Om de uitwerking te volgen vraagt de gemeente twee keer per jaar om een gezamenlijke voortgangsrapportage aan de partners, telkens in Q1 en Q3 van het betreffende jaar aan te leveren. Een eerste rapportage verwacht de gemeente in Q3 van 2021, zodat deze nog bij het opstellen van de begroting kan worden betrokken (indien nodig). De rapportages worden na behandeling in het college toegestuurd aan de gemeenteraad.
3