2021-006194 RV gemeentelijke begraafplaatsen

RAADSVOORSTEL Datum

21 april 2021

Zaaknummer

2021-006194

Portefeuillehouder

P.W.A. Lepolder

Behandelend ambtenaar

Donald Meulensteen

Besluitvormende raadsvergadering

27 mei 2021

Onderwerp

Beleidsontwikkeling gemeentelijke begraafplaatsen

VOORSTEL 1. De beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2010 in te trekken en de beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2021 (bijlage I) vast te stellen. 2. De verordening op de heffing van lijkbezorgingsrechten 2021 in te trekken en de verordening op de heffing van lijkbezorgingsrechten juli 2021 (bijlage IV) vast te stellen. 3. Kennis te nemen van het uitvoeringsbesluit gemeentelijke begraafplaats Dongen 2021 (bijlage II) en het uitvoeringsbesluit gemeentelijke begraafplaats ’s Gravenmoer 2021 (bijlage III).

INLEIDING Al jaren is er op de begraafplaatsen in Dongen, net als op begraafplaatsen in het hele land een dalend aantal begravingen te zien. Uit landelijk onderzoek blijkt dat mensen steeds vaker kiezen voor alternatieven van begraven. Crematie is natuurlijk niet nieuw en de afgelopen jaren heeft ook natuurlijk begraven aan populariteit gewonnen. Daarom zijn in 2020 op basis van een klantreis voor de gemeentelijke begraafplaatsen in Dongen en ’s Gravenmoer vier mogelijke scenario’s voor ontwikkeling van de begraafplaatsen opgesteld. In de besluitvormende raadsvergadering van donderdag 28 mei 2020 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven voor het uitwerken van scenario 3, zoals beschreven in adviesnota 00081559. De drie leidende principes voor ontwikkeling uit dat scenario zijn: 1. 2. 3.

Onze inwoners meer keuzevrijheid bieden. Het aangezicht van de begraafplaats verbeteren. Het beheer van de begraafplaats toekomstbestendig maken.

Om het ontwikkelen aan de hand van deze leidende principes mogelijk te maken, moest er allereerst een stevig juridisch fundament gelegd worden door middel van een nieuwe beheersverordening, een nieuw uitvoeringsbesluit en een nieuwe legesverordening. In dit raadsvoorstel worden de belangrijkste wijzigingen aan de hand van de leidende principes toegelicht.

ARGUMENTEN In de nieuwe beheersverordening, uitvoeringsbesluiten en legesverordening is in alle gevallen gestreefd naar het versimpelen en overzichtelijker maken van de regels en het document. Zo is er bijvoorbeeld voor gekozen om met een uitvoeringsbesluit voor iedere begraafplaats recht te doen aan de verschillende karakters van de begraafplaatsen* en het tegelijkertijd overzichtelijker te maken welke regels op welke begraafplaats gelden. Overbodige regels zijn verwijderd en tarieven zijn versimpeld. Het overzicht van de wijzigingen op de volgende pagina’s geeft niet alle wijzigingen maar slechts de belangrijkste weer op basis van de drie leidende principes uit het door de gemeenteraad gekozen scenario. Een overzicht van alle wijzigingen vindt u in bijlage V. * Voor een feitelijke foto van begraafplaats de Kremer, klik hier. Voor een feitelijke foto van de begraafplaats in ’s Gravenmoer, klik hier.

1

Onze inwoners meer keuzevrijheid bieden 1. Het wordt mogelijk om as te verstrooien op een graf. In de huidige beheersverordening is het enkel toegestaan om as te verstrooien op het strooiveld. Verzoeken om as uit te mogen strooien op een graf werden dan ook afgewezen. De begraafplaatsbeheerders vonden desondanks regelmatig as die uitgestrooid was op een graf. In de nieuwe beheersverordening is het voor inwoners daarom mogelijk gemaakt om te kiezen voor het verstrooien van as op een graf. 2. Geen vaste tijdstippen voor begraven meer. Om te voorkomen dat er twee begrafenissen tegelijkertijd plaats zouden vinden op de begraafplaatsen zijn er in de huidige beheersverordening vaste tijdstippen voorzien waarop begraven kan worden (10.30, 11.30. 12.30 13.30 en 14.30 uur). In de praktijk sloot dit niet altijd aan op de tijden van de uitvaart, waardoor begrafenisstoeten regelmatig niet op het afgesproken tijdstip op de begraafplaats aan kwamen. De nieuwe beheersverordening sluit beter aan op de wensen en mogelijkheden van de nabestaanden. 3. De begraafplaats wordt ingedeeld in vakken waar verschillende regels kunnen gelden. Daarmee wordt het mogelijk om te differentiëren in kosten, mogelijkheden en regels zonder dat het aanzicht van de begraafplaats rommelig wordt.

Bepaalde delen van de begraafplaats kunnen door het college toegewezen worden als voorbehouden voor een bepaalde categorie graven. Denk daarbij aan budgetgraven of juist luxe begraven, natuurbegraven en Islamitisch begraven. De toewijzing van categorieën is onderdeel van het vervolgtraject na het vaststellen van deze beheersverordening. 4. Het overschrijven van grafrechten kan op naam van een ander natuurlijk persoon of rechtspersoon. Als een rechthebbende op een graf afstand wil doen van deze rechten of bijvoorbeeld zelf overlijdt, moeten de grafrechten overgeschreven worden op een andere persoon. In de huidige beheersverordening is overschrijven van een grafrecht enkel mogelijk ‘ten name van de echtgenoot of levenspartner dan wel een bloed- of aanverwant tot en met de derde graad. Overschrijving op verzoek van de rechthebbende ten name van een ander dan de vorengenoemde personen is slechts mogelijk, indien daarvoor gewichtige redenen bestaan’. In lijn met het bieden van meer keuzevrijheid aan inwoners, is het overschrijven van verleende rechten niet langer beperkt tot bloed- en aanverwanten tot en met de derde graad maar kunnen grafrechten ook overgeschreven worden op naam van een goede vriend of bijvoorbeeld een stichting. 5. Het afsluiten van grafrechten kan voor minimaal 10 jaar of een veelvoud daarvan.

In de huidige beheersverordening is het enkel mogelijk om een uitsluitend recht op een particulier graf te vestigen voor twintig jaar. Na het verlopen van deze termijn kan het grafrecht met vijf of tien jaar verlengd worden. Met het verruimen van de mogelijkheden voor de looptijd van het vestigen van een uitsluitend recht, wordt ingespeeld op de wens van inwoners om meer keuzevrijheid te hebben, wordt ingezet op het tegengaan van de leegloop van de begraafplaats en verlichten we mogelijk de administratieve lasten die komen kijken bij het verlengen van een graf. 6. Het verlengen van een grafrecht kan voor minimaal 5 jaar of een veelvoud daarvan. Met dezelfde argumentatie die we gebruikt hebben voor het flexibeler maken van het afsluiten van een grafrecht gebruiken we ook voor het verlengen van een bestaand grafrecht. Het aangezicht van de begraafplaatsen verbeteren 1. Hoe langer een grafrecht afgesloten of verlengd wordt, hoe goedkoper. Om rechthebbenden te stimuleren om voor een langere periode in één keer grafrechten af te sluiten of te verlengen, wordt dat in de nieuwe legesverordening financieel aantrekkelijker. Door deze wijziging wordt gepoogd om graven voor een langere periode aan de begraafplaats te binden, waardoor er minder lege plekken tussen de graven ontstaan.

2

2. Na veertig jaar betalen rechthebbenden nog slechts een symbolisch bedrag voor het verlengen van de grafrechten. Een begraafplaats dient niet alleen om het graf van een overleden dierbare bezoeken of als een plek voor bezinning, het is ook een verbinding met het verleden. Op de begraafplaatsen vind je bijna letterlijk het Dongens DNA. Om die verbinding met het verleden in stand te houden stimuleert de nieuwe legesverordening het in stand houden van oude graven door na de eerste veertig jaar nog slechts een minimaal bedrag voor het verlengen van grafrechten in rekening te brengen. 3. De begraafplaats wordt in vakken ingedeeld waardoor het college kan besluiten om in bepaalde vakken voorlopig geen graven uit te geven. Door op een kleiner gedeelte van de begraafplaats nieuwe graven uit te geven, wordt het aangezicht van die delen een stuk netter. Tegelijkertijd kan er op de delen van de begraafplaats waar geen graven meer uitgegeven gewerkt worden aan alternatieven om, bijvoorbeeld met behulp van beplanting, de beeldkwaliteit van de begraafplaats te verbeteren. 4. De begraafplaats wordt in vakken ingedeeld waardoor het college kan besluiten om aan bepaalde vakken een andere categorie toe te kennen. Zo zou het college op (delen van) de lege vakken een nieuwe categorie met andere regels kunnen vaststellen.

Op dit moment is bijvoorbeeld een voorstel in ontwikkeling om het op een gedeelte van vak 9 op begraafplaats de Kremer mogelijk te maken, om meer natuurlijk begraven te worden. Toekomstbestendig beheer 1. We maken niet langer onderscheid in de legeskosten tussen een 1-diep en een 2-diep graf. Gemeente Dongen is de enige gemeente in de regio die een onderscheid maakt in de prijs voor een graf waar één iemand in begraven wordt en de prijs voor een graf waar twee personen in begraven worden. Een 2-diep graf is zelfs twee keer zo duur als een 1-diep graf. Dit onderscheid is in 2013 ingevoerd en, toeval of niet, sinds dat zelfde jaar is het aantal begravingen op de Kremer telkens lager geweest dan het aantal ruimingen. Door middel van dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om niet langer onderscheid te maken tussen een 1-diep en een 2-diep graf in de legeskosten. 2. Schudden van graven die uitgegeven zijn voor onbepaalde tijd op de oude begraafplaats in ‘s Gravenmoer wordt duurder. Het oude gedeelte van de begraafplaats in ’s Gravenmoer is een uniek stukje begraafplaats. Dit is ook het enige gedeelte van de begraafplaats waar graven met eeuwige rechten zijn uitgegeven. In de laatste 15 jaar is er 23 keer een graf met deze classificatie geschud* voor een herbegraving.

Als een graf waar al eeuwige rechten voor betaald zijn geschud, wordt hoeft een nabestaande enkel te betalen voor de begraafkosten bij een nieuwe begraving. De grafrechten zijn immers al betaald. Daar komt bij dat het door de inrichting van het oude gedeelte en de historische waarde van de daar gelegen graven een stuk moeilijker is om op het oude gedeelte te begraven. Om de unieke sfeer van het oude gedeelte van de begraafplaats te bewaren, stelt dit raadsvoorstel daarom voor om de legeskosten voor het schudden van een graf op het oude gedeelte gelijk te stellen aan de legeskosten van grafrechten voor 40 jaar op de rest van de begraafplaats. *Schudden van een graf: een bijzondere vorm van ruimen waarbij de overblijfselen van een lijk uit het graf verzameld worden en onder datzelfde graf gelegd worden. Daarmee kan de ruimte in dat graf (weer) maximaal benut worden. 3. De legeskosten worden opnieuw vastgesteld op basis van het derde scenario’s dat is uitgewerkt onder het kopje financiën in dit raadsvoorstel. Het college adviseert de raad om een nieuwe verordening op de heffing van lijkbezorgingsrechten op basis van het derde scenario vast te stellen. Dit scenario speelt in op de wensen van onze inwoners én voorspelt een realistische kostendekkendheid.

3

KANTTEKENINGEN 1.1 Niet het einde maar het begin Het vaststellen van deze juridische documenten maakt het mogelijk om de gemeentelijke begraafplaatsen toekomstbestendig te maken. Dat gebeurt echter niet vanzelf. Na vaststelling zal de ontwikkeling van diverse categorieën in de uitvoeringsbesluiten bijvoorbeeld meer aandacht krijgen. Voor het vaststellen van deze categorieën zal een aparte adviesnota aan het college geschreven worden. 1.2 Begraafplaatsen zijn (bijna) nooit kostendekkend Alhoewel het streven is om de gemeentelijke begraafplaatsen kostendekkend te laten zijn, is dat in de praktijk bijna nooit volledig mogelijk. Daarnaast zijn de inkomsten van een begraafplaats per definitie variabel en veel kosten vast. 1.3 Omgaan met veranderende inkomsten Als het gewenste effect van de nieuwe beheersverordening bereikt wordt, zullen er pieken ontstaan in de inkomsten van de leges en ontstaat er mogelijk een overschot op de begroting. Men betaalt immers verder vooruit. Er zijn verschillende manieren om hier mee om te gaan. Een van de mogelijkheden is het gebruik van een egalisatiereserve. Deze mogelijkheden worden na het vaststellen van de verordeningen en uitvoeringsbesluiten verder uitgewerkt.

FINANCIËN In dit hoofdstuk worden de drie eerder genoemde scenario’s en de gevolgen daarvan uitgewerkt. De exacte leges die bij de drie scenario’s horen vindt u in bijlage VI. Een benchmark van de huidige leges ten opzichte van vier (gemeentelijke) begraafplaatsen uit de regio vindt u in bijlage VII. Het is haast onmogelijk om een betrouwbare voorspelling te doen Opbrengsten begraafplaatsen afgezet tegen van het effect van de wijzigingen in daadwerkelijke kosten de nieuwe beheersverordening op de keuze voor begraven. Daarom is € 250,000.00 in de berekening van het effect van € 200,000.00 de nieuwe leges per scenario terug gekeken in plaats van vooruit. Als € 150,000.00 de afgelopen vijf jaar deze leges geheven waren, wat was dan het € 100,000.00 effect geweest voor de € 50,000.00 opbrengsten? Om een goede vergelijking te kunnen maken is het € 0.00 2016 2017 2018 2019 2020 daarom belangrijk dat eerst een overzicht wordt gegeven van de Asverstrooing + naamplaatje Bijzetting daadwerkelijke kosten en Uitgifte graven Verlenging grafrechten opbrengsten van de afgelopen vijf jaar. Kosten begraafplaats Totaal opbrengsten Op de grafiek hier rechts is te zien dat de verhouding tussen de totale opbrengsten en de daadwerkelijke kosten in de verschillende jaren nogal fluctueert.

Dat heeft te maken met hoeveel mensen er kiezen voor begraven of verlengen in verhouding tot de variabele en structurele kosten van de begraafplaatsen. De kostendekkendheid van de gemeentelijke begraafplaatsen de afgelopen vijf jaar schommelde tussen de 79% tot 98% en dat is een prima resultaat.

4

Scenario 1: de leges verlagen De hoogte van de leges spelen een belangrijke rol in de beslissing om wel of niet te kiezen voor de begraafplaats. Gemeente Dongen wil haar inwoners bewegen vaker te kiezen voor de begraafplaats. Dus dan is het logisch om een scenario uit te werken waarin begraven goedkoper wordt. Aan de hand van een voorbeeld berekening wordt inzichtelijk gemaakt wat het in dit scenario kost om begraven te worden voor 20 jaar als individu, als duo of in een urnenkelder. Tevens wordt gekeken wat het effect van deze leges geweest zou zijn op de kostendekkendheid de afgelopen vijf jaar. Voorbeelden 1. Een enkel graf Grafrechten voor 20 jaar

€

1.250,00

Begraafkosten 1-diep graf

€

500,00

Totaal

€

1.750,00

2. Een dubbel graf, persoon 2 overlijdt zes jaar na persoon 1 Grafrechten voor 20 jaar

€

1.250,00

Begraafkosten 2-diep (eerste begraving)

€

725,00

Begraafkosten 1-diep (bijzetting)

€

500,00

Totaal

€

2.250,00

3. Een urnengraf Grafrechten voor 20 jaar

€

1.000,00

Het plaatsen van een asbus in een urnengraf

€

225,00

Totaal

€

1.225,00

Scenario 1 € 250,000.00 € 200,000.00 € 150,000.00 € 100,000.00 € 50,000.00 € 0.00 2016

2017

Asverstrooing + naamplaatje Uitgifte graven Kosten begraafplaats

2018

2019

Kostendekkendheid In de grafiek hier rechts is te zien dat het verschil tussen de kosten en de opbrengsten logischerwijs groter is geworden. Kiezen voor scenario 1 betekent in financiële zin dus waarschijnlijk kiezen voor een groot structureel gat tussen de opbrengsten en de kosten van de begraafplaats. Waarschijnlijk, omdat eventuele positieve effecten van het verlagen van de leges (meer begravingen en meer verlengingen) 2020 niet zijn meegenomen in deze berekening.

Bijzetting Verlenging grafrechten Totaal opbrengsten

Als dat gewenste effect bereikt wordt zal dat verschil natuurlijk kleiner worden maar niet verdwijnen. De verwachting is echter ook dat het enkele jaren duurt voordat dit effect zichtbaar wordt. Zonder deze verwachtte effecten mee te nemen in de berekening, zien we dat als deze legeskosten de afgelopen vijf jaar gegolden hadden, de kostendekkendheid geen 79% tot 98%, maar 50% tot 67% zou zijn geweest.

5

Conclusie In dit scenario wordt gemeente Dongen in één klap van een relatief dure gemeente om begraven te worden een relatief goedkope gemeente om begraven te worden. Dit scenario is gebaseerd op de hoop dat daarmee een positieve spiraal ingezet kan worden. Er wordt daarbij geaccepteerd dat het streven naar kostendekkendheid losgelaten wordt, omdat de gemeentelijke begraafplaatsen als een belangrijke dienstverlening die inwoners van de gemeente mogen verwachten. En die dienstverlening mag geld kosten. Gegeven de huidige financiële positie van gemeente Dongen is een dergelijke keuze moeilijk uit te leggen als er ook volwaardige alternatieven voorhanden zijn om begraven aantrekkelijker te maken zonder dat het zo veel geld kost. Scenario 2: vergelijkbare leges met de huidige leges In dit scenario zijn de kosten voor een grafrecht gebaseerd op het gemiddelde van de huidige prijs voor een enkel graf en de huidige prijs voor een dubbel graf. Hetzelfde geldt voor de leges die geheven worden voor het verlengen van een graf. De overige leges zijn vergelijkbaar met de leges in de huidige legesverordening. Ook hier volgt weer een voorbeeldberekening en een uitleg over het effect op de kostendekkendheid. Voorbeelden 1. Een enkel graf Grafrechten voor 20 jaar

€

2.100,00

Begraafkosten 1-diep graf

€

550,00

Totaal

€

2.650,00

2. Een dubbel graf, persoon 2 overlijdt zes jaar na persoon 1 Grafrechten voor 20 jaar

€

2.100,00

Begraafkosten 2-diep (eerste begraving)

€

775,00

Begraafkosten 1-diep (bijzetting)

€

550,00

Totaal

€

3.425,00

3. Een urnengraf Grafrechten voor 20 jaar

€

1.100,00

Het plaatsen van een asbus in een urnengraf

€

250,00

Totaal

€

1.350,00

Scenario 2 € 250,000.00 € 200,000.00 € 150,000.00 € 100,000.00 € 50,000.00 € 0.00 2016

2017

Asverstrooing + naamplaatje Uitgifte graven Kosten begraafplaats

2018

2019

Kostendekkendheid Het verschil tussen de kosten en de opbrengsten is, niet geheel onverwacht natuurlijk, min of meer gelijk als in de huidige legesverordening. Het financieel aantrekkelijker maken om te kiezen voor begraven wordt met name gedaan door het relatief goedkoper te maken voor rechthebbenden die 2020 voor een langere periode in één keer grafrechten willen kopen of verlengen. En alhoewel het

Bijzetting Verlenging grafrechten Totaal opbrengsten

6

goedkoper wordt voor rechthebbenden van een dubbel graf, het zal daarmee ook duurder worden voor rechthebbenden van een enkel graf. We blijven daarmee bovendien een relatief dure gemeente om begraven te worden. De kostendekkendheid in dit scenario schommelt tussen de 76% en de 101%. Conclusie Dit scenario leunt nog zwaarder dan scenario 1 op een betere dienstverlening door het verruimen van de keuzemogelijkheden, het overzichtelijker aanbieden van informatie en het aantrekkelijker maken van het aanzicht van de begraafplaats. Door te kiezen voor scenario 2 zou u kiezen voor redelijk voorspelbare opbrengsten en een bijbehorende kostendekkendheid. We adviseren u om niet voor dit scenario te kiezen, omdat we daarmee de huidige leges als startpunt van de redenatie te nemen. Daardoor nemen we een andere belangrijke factor, namelijk hoe hoog de legeskosten relatief zijn ten opzichte van de ons omringende gemeenten, niet mee. Scenario 3: afstemmen op de regio Naast alternatieve vormen van lijkbezorging zijn natuurlijk ook de ons omringende gemeenten voor inwoners een graadmeter of begraven in Dongen relatief duur of goedkoop is.

Kiezen voor het derde scenario betekent een iets meer geleidelijke opbouw van de legeskosten voor de grafrechten en de kosten voor het verlengen van een grafrecht, hogere leges voor een urnengraf, urnennis en as verstrooien en lagere begraafkosten (de handeling begraven) en ruimen op verzoek. Voorbeelden 1. Een enkel graf Grafrechten voor 20 jaar

€

1.850,00

Begraafkosten 1-diep graf

€

450,00

Totaal

€

2.300,00

2. Een dubbel graf, persoon 2 overlijdt zes jaar na persoon 1 Grafrechten voor 20 jaar

€

1.850,00

Begraafkosten 2-diep (eerste begraving)

€

500,00

Begraafkosten 1-diep (bijzetting)

€

450,00

Totaal

€

2.800,00

3. Een urnengraf Grafrechten voor 20 jaar

€

1.500,00

Het plaatsen van een asbus in een urnengraf

€

225,00

Totaal

€

1.725,00 Kostendekkendheid In de grafiek hier rechts is te zien dat de totale opbrengsten en de totale kosten van de begraafplaats iets verder uit elkaar komen te liggen als gevolg van de hierboven genoemde wijzigingen. Met een kostendekkendheid die de

Scenario 3 € 250,000.00 € 200,000.00 € 150,000.00 € 100,000.00 € 50,000.00 € 0.00 2016

2017

Asverstrooing + naamplaatje Uitgifte graven Kosten begraafplaats

2018

2019

7 Bijzetting Verlenging grafrechten Totaal opbrengsten

2020

afgelopen vijf jaar geschommeld zou hebben tussen de 70% en de 97% is dat echter een relatief beperkt effect. Conclusie In dit laatste scenario wordt, naast de eerder genoemde manieren om invloed uit te oefenen op de keuze van nabestaanden voor begraven, ook nog ingespeeld op de mogelijke vergelijking die gemaakt wordt met de ons omringende gemeenten. Dit scenario heeft daarnaast als voordeel dat de kosten voor de eerste 20 jaar voor een grafrecht lager zijn. Daardoor zijn niet alleen de nabestaanden die in één keer voor een langere periode grafrechten afsluiten voordeliger uit dan bij de huidige leges, maar ook de nabestaanden die kiezen voor het afsluiten van een grafrecht voor 10 of 20 jaar. In onze ogen wordt met dit scenario een zo breed mogelijke pakket aan maatregelen getroffen, met de grootste kans van slagen om de gestelde doelen te bereiken. Wij adviseren de gemeenteraad daarom de keuze van het college voor dit scenario te bekrachtigen.

COMMUNICATIE Na vaststelling in de gemeenteraad zullen de juridische documenten gepubliceerd worden op overheid.nl en zal er aandacht besteed worden via de geëigende kanalen zoals het informatiekrantje. De begrafenisondernemers zullen uitgenodigd worden om deel te nemen aan een online bijeenkomst waarin de belangrijkste wijzigingen toegelicht zullen worden.

VERVOLG Zoals gezegd vormen deze juridische documenten de basis waarop de gemeentelijke begraafplaatsen verder ontwikkeld worden. Na vaststelling van deze documenten is een logische vervolgstap een vervolgonderzoek naar de mogelijkheden van de introductie van diverse categorieën en of de behoefte aan deze categorieën verschillend is op de Kremer en in ’s Gravenmoer. Parallel aan deze adviesnota wordt op dit moment ook al gewerkt aan een betere informatievoorziening en dienstverlening.

BIJLAGEN Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI Bijlage VII

: Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Dongen 2021 : Uitvoeringsbesluit gemeentelijke begraafplaats Dongen 2021 : Uitvoeringsbesluit gemeentelijke begraafplaats ‘s Gravenmoer 2021 : Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten juli 2021 : Overzicht van wijzigingen : Overzicht van alle leges per scenario : Benchmark van de huidige leges ten opzichte van vier (gemeentelijke) begraafplaatsen uit de regio

8