Raadsvoorstel Toekomstbestendige locatie maatschappelijke opvang.pdf
Tekst van het document
Toekomstbestendige locatie maatschappelijke opvang
voor beeldvormende raad P. van Drielen / W. van Beek telefoonnummer: (0314)377377 emailadres: wendy.vanbeek@doetinchem.nl
Te besluiten om: 1. Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van het college om het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 strategisch te verwerven. 2. Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van het college om 24 plekken nachtopvang, dagopvang en 8 winterplekken voor dak- en thuisloze mensen toe te staan in het voorste deel van het gebouw aan de Amphionstraat 1-3. 3. In te stemmen met het in de financiële paragraaf (en in de geheime bijlage “Businesscase Amphionstraat 1-3”) voorgestelde voorstel voor: a. het voor een periode van 3 jaar huren van het pand voor circa € 250.000 per jaar. b. de aankoop van het pand in 2029 ad € 4.080.000. c. het per direct geschikt maken van het voorste deel van het pand voor de dag- nacht- en winteropvang voor dak- en thuisloze mensen voor circa € 1.250.000. 4. De onder 3a genoemde huur van het pand: a. van het voorste deel ad € 104.000 te dekken vanuit de huurinkomsten maatschappelijk opvang IrisZorg (bijdrage van IrisZorg). b. van het achterste deel ad € 146.000 te dekken vanuit de algemene middelen. c. en de punten 4a en 4b overeenkomstig in de begroting te verwerken in een eerstvolgend cyclusdocument. 5. Voor de onder 3 b genoemde aankoop van het pand: a. in 2029 in de begroting 2029 een krediet van circa € 4.080.000 beschikbaar te stellen. b.
vanaf 2030 de kapitaallasten van circa € 136.000 voor het voorste deel te dekken uit huurinkomsten vanuit IrisZorg voor de maatschappelijke opvang. c. en voor het achterste deel de aankoop van circa € 2.330.000 (exclusief k.k.) te zien als een strategische verwerving en dit te dekken vanuit het strategisch revolverend aankoopkrediet. d. en de punten 5a, 5b en 5c overeenkomstig in de begroting te verwerken in een eerst volgend cyclusdocument. 6. Voor het onder 3c genoemde voorste deel van het pand voor het geschikt maken van het pand voor dag- nacht- en winteropvang: a. een krediet van circa € 1.250.000 inclusief btw beschikbaar te stellen vanaf 2027. b. de bijbehorende kapitaallasten vanaf 2028 te dekken vanuit het regionale budget maatschappelijke opvang. c. en de punten 6a en 6b overeenkomstig in de begroting te verwerken in het eerstvolgende cyclusdocument. 7. Kennis te nemen van het proces dat moet leiden tot invulling van het strategisch verworven achterste deel van het gebouw Amphionstraat 1-3. 8. Kennis te nemen van de stappen op het vlak van communicatie en afstemming met alle betrokkenen, waaronder de omgeving van de Amphionstraat. a. de raad ontvangt voor de beeldvormende raadsbijeenkomst van 12 februari 2026 een samenvatting van de reacties van omwonenden, betrokkenen en belanghebbenden, om mee te wegen in zijn overwegingen. 9.
De locatie ‘Bergzicht’ niet meer in te zetten als tijdelijke opvanglocatie voor dak- en thuisloze mensen als het voorgenomen besluit over Amphionstaat 1-3 definitief wordt. 10. Wensen en bedenkingen bij deze beslispunten kenbaar te maken aan het college, zodat zij weloverwogen een definitief besluit kan nemen.
1833168 / 1991368
Pagina 1 van 9
Inleiding De nachtopvang, dagopvang en winterplekken voor dak- en thuisloze mensen in Doetinchem wordt in opdracht van de gemeente uitgevoerd door IrisZorg. Dit gebeurt op twee plekken: in een pand van woningcorporatie Sité aan de Kapoeniestraat en in een deel van het gebouw van Laborijn aan de Ambachtstraat. De locatie bij Laborijn verdwijnt, omdat het gebouw in 2026 wordt gesloopt. Het pand aan de Kapoeniestraat voldoet niet meer aan de eisen die tegenwoordig aan nachtopvang worden gesteld. Daarom werken de gemeente en IrisZorg samen aan vervangende huisvesting voor dak- en thuisloze mensen. Uw raad is in maart 2025 betrokken geweest bij het besluit van het college om het leegstaande deel van de begane grond van de locatie Terborgseweg 25 (‘Bergzicht’) te gebruiken als tijdelijke opvang voor dak- en thuisloze mensen. Deze locatie dient als vervanging voor de huidige opvang aan de Ambachtstraat en biedt ruimte voor 12 plekken nachtopvang, dagopvang en 8 winterplekken. Dit voor een periode van maximaal 5 jaar. Deze periode moet worden benut om een permanente en toekomstbestendige locatie voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken te vinden, aan te kopen of huren en in gebruik te nemen. De zoektocht naar een toekomstbestendige locatie is parallel opgepakt aan het traject om Bergzicht geschikt te maken en in te richten als tijdelijke opvanglocatie.
Inmiddels is in het voorliggende traject dit resultaat behaald. Er is een geschikte locatie gevonden aan de Amphionstraat 1-3, voorheen in gebruik bij GGnet. In dit gebouw kunnen alle benodigde 24 plekken nachtopvang, dagopvang en 8-10 winterplekken worden ondergebracht. Dit betekent dat het gebruik van de huidige locaties aan de Ambachtstraat en Kapoeniestraat kan worden beëindigd, en dat de locatie Bergzicht niet meer nodig is voor tijdelijke huisvesting. We zetten hiermee een stap naar een permanente, kwalitatieve en toekomstbestendige oplossing voor de doelgroep dak- en thuisloze mensen. Argumenten 1.1 De gemeenteraad mag wensen en bedenkingen kenbaar maken bij een collegebesluit over een aankoop groter dan € 500.000 en wanneer een besluit ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente. In de Financiële verordening van de gemeente https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR701296/1) en dan artikel 8 is bepaald dat de raad wordt geïnformeerd over de aankoop van goederen (een pand is een goed) groter dan 500.000,euro en in staat wordt gesteld wensen en bedenkingen naar voren te brengen. Pas nadat dit is gedaan, kan het college besluiten tot aankoop van het pand. Deze procedure is niet aan de orde als de aankoop van het pand al in de begroting is geregeld.
De aankoop van een pand is een privaatrechtelijke rechtshandeling op basis van artikel 160, eerste lid, onderdeel d, van de Gemeentewet. Bij een privaatrechtelijke rechtshandeling is alleen een rol voor de raad weggelegd (i) als de raad hierom verzoekt (dan wordt de raad vooraf geïnformeerd) dan wel (ii) wanneer de uitoefening van de bevoegdheid (koop pand) ingrijpende gevolgen voor de gemeente kan hebben. In dat geval (ii) wordt de raad in staat gesteld om voordat het college het besluit neemt wensen en bedenkingen naar voren te brengen. Dit alles is geregeld in artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet. 1.2. Deze strategische aankoop kan meerdere maatschappelijke opgaven dienen Goede en toekomstbestendige huisvesting van de maatschappelijke opvang is noodzakelijk om onze inwoners de juiste zorg te kunnen leveren en hen perspectief te kunnen bieden om te werken aan herstel. Een van de onderdelen van de maatschappelijke opvang is de nachtopvang, dagopvang en winterplekken. De huidige huisvestingssituatie voldoet niet en de locatie aan de Ambachtstraat wordt gesloopt. Daarom is gezocht naar passende, permanente huisvesting. In dit kader is gekeken naar de beschikbaarheid van gebouwen, de geschiktheid voor de doelgroep en de haalbaarheid op het gebied van ruimtelijke, financiële en organisatorische aspecten.
1833168 / 1991368
Pagina 2 van 9
De locatie aan de Amphionstraat is tijdens dit proces recent in beeld gekomen. In de afgelopen periode zijn de locatie en het gebouw zorgvuldig beoordeeld op onder meer ligging, omvang, indeling en geschiktheid voor beoogde functies. Daarbij hebben meerdere bezichtigingen plaatsgevonden en zijn gesprekken gevoerd met de huidige eigenaar. IrisZorg is nauw betrokken geweest bij dit proces. Op basis van deze verkenning concluderen wij dat het gebouw geschikt is om meerdere maatschappelijke opgaven te dienen. De belangrijkste inzet is het realiseren van toekomstbestendige huisvesting voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken. Wij zien tegelijkertijd kansen om het andere deel van het gebouw in te zetten voor onze woonopgave. 1.3. Aankoop heeft om meerdere redenen de voorkeur boven langjarige huur De aankoop van het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 is op de langere termijn bezien een duurzame en doelmatige keuze voor de gemeente. Door het gebouw aan te kopen, ontstaat er in de eerste plaats langjarige zekerheid over de beschikbaarheid van de locatie voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken. Dit voorkomt afhankelijkheid van tijdelijke huurconstructies en biedt stabiliteit voor zowel de doelgroep als de zorgaanbieder. Daarbij biedt de aankoop de gemeente meer regie over het gebruik van het gebouw.
Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op toekomstige ontwikkelingen, zoals veranderingen in de zorgvraag of het benutten van delen van het gebouw voor andere maatschappelijke of woonfuncties. Hiermee is de aankoop niet alleen een oplossing voor de korte termijn, maar ook een verstandige investering voor de toekomst. Op de langere termijn is de aankoop van het gebouw goedkoper dan het huren van een locatie voor de maatschappelijke opvang. Zeker bij een huurperiode langer dan 10 jaar. Bij huur blijven de kosten jaarlijks door indexatie toenemen, terwijl er geen eigendom wordt opgebouwd. Hoewel de aankoop een hogere investering vooraf vraagt, leidt dit op termijn tot lagere totale kosten en meer financiële zekerheid voor de gemeente. Bovendien behoudt het vastgoed zijn waarde, waardoor de aankoop ook financieel een duurzame keuze is. 1.4. De eigenaar wil eerst verhuren en pas na enkele jaren verkopen De gesprekken met de huidige eigenaar hebben geleid tot overeenstemming over huur en koop van het pand. De eigenaar wil het gebouw met ingang van 1-4-2026 tot 1-1-2029 verhuren aan de gemeente Doetinchem. De gemeente kan gedurende deze periode het voorste deel (zijde Rozengaardseweg) onderverhuren aan IrisZorg als aanbieder van de nachtopvang, dagopvang en winterplekken. Met IrisZorg wordt in dit kader een onderhuurovereenkomst gesloten.
De gemeente kan het gebouw kopen per 1-1-2029 voor een van tevoren vastgestelde en contractueel vastgelegde prijs. Zie in dit kader ook de vertrouwelijke bijlage “Businesscase Amphionstraat 1-3”. Het gebouw wordt verhuurd in de huidige staat. Eventuele verbouwingen van het gebouw zijn voor rekening en risico van de gemeente. 2.1. Adequate huisvesting is onderdeel van de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor maatschappelijke opvang De maatschappelijke opvang vormt het laatste vangnet voor inwoners die door uiteenlopende problemen dak- en/of thuisloos zijn geraakt. De zorg voor passende ondersteuning, en daarmee passende en adequate huisvesting, voor deze doelgroep is een wettelijke verantwoordelijkheid van gemeenten op grond van de Wmo 2015. Dit geldt ook voor alle Achterhoekse gemeenten. Binnen deze regio vervult Doetinchem de rol van centrumgemeente en is zij verantwoordelijk voor de coördinatie, organisatie en bekostiging van de maatschappelijke opvang, in samenwerking met de regiogemeenten en zorgaanbieders. De maatschappelijke opvangvoorzieningen in Doetinchem hebben daarbij niet alleen een lokale, maar ook een regionale functie.
1833168 / 1991368
Pagina 3 van 9
2.2. We realiseren een permanente en toekomstbestendige huisvestingsoplossing voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken De huidige locaties voor de maatschappelijke opvang van dak- en thuisloze mensen zijn om verschillende redenen niet langer geschikt. De locatie aan de Ambachtstraat verdwijnt vanwege de geplande sloop van het gebouw in 2026. Het pand aan de Kapoeniestraat voldoet niet meer aan de eisen die tegenwoordig worden gesteld aan een veilige, kwalitatieve en toekomstbestendige nachtopvang. Met de locatie aan de Amphionstraat 1-3 wordt voorzien in een duurzame oplossing. Het gebouw biedt voldoende ruimte om de dagopvang, nachtopvang en winteropvang op één plek te organiseren. Dit zorgt voor meer overzicht, synergievoordelen, rust en continuïteit in de opvang en begeleiding van de doelgroep. Daarnaast sluit het gebouw beter aan bij de huidige wet- en regelgeving en de kwaliteitseisen die aan maatschappelijke opvang worden gesteld. 2.3. Het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 past goed bij de huisvestingsbehoefte Het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 is qua opzet en ligging zeer geschikt voor de opvang van dak- en thuisloze mensen. Het pand was eerder in gebruik bij GGnet en bestaat uit veel afzonderlijke kamers en gespreksruimten, die relatief eenvoudig kunnen worden ingericht als slaap- en verblijfsruimten.
Dit biedt de doelgroep meer rust, privacy en veiligheid dan de huidige opvanglocaties en draagt bij aan herstel en stabiliteit. Daarnaast biedt het gebouw voldoende ruimte om de dagopvang, nachtopvang en winteropvang op één locatie te organiseren. Hierdoor is het niet langer nodig om verschillende (tijdelijke) opvangplekken in te zetten. Dit zorgt voor continuïteit in de opvang en begeleiding en voorkomt onnodige verplaatsingen door de stad, wat zowel voor de doelgroep als voor de omgeving rustiger is. Daarnaast beschikt de locatie over een grote af te schermen buitenruimte zodat mensen een eigen plek hebben en zich niet in de openbare ruimte hoeven te bevinden. 2.4. De locatie is (volgens het Omgevingsplan) passend voor de functie maatschappelijke opvang De Amphionstraat ligt in het centrumgebied en is goed bereikbaar voor cliënten, medewerkers en hulpdiensten. De ligging maakt het mogelijk om toezicht, begeleiding en samenwerking met betrokken zorg- en ondersteuningsorganisaties zorgvuldig te organiseren. Daarnaast kan door een duidelijke inrichting en beheer van de locatie, waaronder de keuze voor een entree aan de Rozengaardseweg, de impact op de omliggende woonstraten worden beperkt en kan worden gestuurd op rust en veiligheid in de omgeving. Het gebouw heeft de bestemming ‘Gemengd 4’.
Deze gronden zijn onder andere bestemd voor dienstverlening, maatschappelijke voorzieningen, instellingen voor cultuur en ontspanning, groen- en nutsvoorzieningen en voor bestaande woningen. De maatschappelijke opvang van dak- en thuisloze mensen past binnen deze bestemming. 2.5 De tijdelijke huisvesting in ‘Bergzicht’ aan de Terborgseweg hoeft niet te worden gerealiseerd Het gebouw aan de Amphionstraat staat, met uitzondering van een klein deel dat tijdelijk antikraak wordt gebruikt, leeg. Na een positief besluit is het voornemen om de functies van de huidige locaties aan de Ambachtstraat en Kapoeniestraat tijdelijk onder te brengen op de begane grond van het achterste deel van het gebouw. Deze tijdelijke huisvesting biedt de mogelijkheid om het voorste deel van het gebouw te renoveren en verder geschikt te maken voor de beoogde functie van nachtopvang, dagopvang en winterplekken. Hierdoor kan deze opvang zonder onderbreking doorgaan, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan een duurzame en toekomstbestendige inrichting van het gebouw.
1833168 / 1991368
Pagina 4 van 9
Door deze stap kan de tijdelijke huisvesting in het pand Bergzicht aan de Terborgseweg 25 komen te vervallen. Hiermee wordt een verbouwingsinvestering van ca. € 650.000 in tijdelijke huisvesting bespaard. Deze middelen worden ingezet voor de financiering van een groot deel van de verbouwingskosten van het voorste deel van de permante huisvesting in het gebouw aan de Amphionstraat. 2.6. Er wordt een permanente huisvestingsoplossing voor de winteropvang gerealiseerd De realisatie van maatschappelijke opvang aan de Amphionstraat maakt het mogelijk om de winteropvang structureel en op één vaste locatie te organiseren. Hiermee komt een einde aan de jaarlijkse inzet van tijdelijke en vaak kostbare winteropvangplekken. In het gebouw aan de Amphionstraat kunnen tijdens de Winterkouderegeling extra bedden worden geplaatst in de beschikbare slaapkamers. Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op pieken in de opvangvraag tijdens koude periodes, zonder dat aanvullende locaties nodig zijn. Dit levert tevens een behoorlijke financiële besparing op. 2.7 De maatschappelijke opvang aan de Ambachtstraat en Kapoeniestraat komt te vervallen Met de Amphionstraat komt er 1 locatie voor nachtopvang, dagopvang en winterplekken in plaats van de huidige locaties aan de Ambachtstraat en Kapoeniestraat. De beschermd wonen plekken van IrisZorg aan de Kapoeniestraat blijven.
3.1 De businesscase in de bijlagen bevat vertrouwelijke informatie De gemeentewet biedt de mogelijkheid om geheimhouding op de leggen op vertrouwelijke informatie. Dat is bij deze bijlage aan de orde. Het college heeft op basis van artikel 87 Gemeentewet in samenhang met artikel 5.1, tweede lid, onderdeel b, van de Wet open overheid geheimhouding opgelegd op bijlage 1 “Businesscase Amphionstraat 1-3. Geheimhouding is noodzakelijk, omdat openbaarmaking het onderhandelingsbelang en de financiële positie van de gemeente richting de vastgoedeigenaar en bij toekomstige transacties kan schaden. Daarnaast heeft de huidige eigenaar verzocht om geheimhouding. 3.2. De geheime businesscase in de bijlagen bevat de financiële en inhoudelijke uitwerking van de aankoop In de geheime businesscase is de aankoop en het gebruik van het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 uitgewerkt. De businesscase beschrijft de kenmerken van het gebouw en de locatie, de voorgestelde huur- en koopconstructie en de manier waarop het pand kan worden ingezet voor maatschappelijke opvang. Daarnaast wordt ingegaan op de benodigde aanpassingen aan het gebouw, de exploitatie van de maatschappelijke opvang en de mogelijke toekomstige invulling van het achterste deel. Ook zijn de financiële haalbaarheid, risico’s en aandachtspunten in beeld gebracht.
De businesscase vormt daarmee de onderbouwing voor de voorgestelde besluitvorming, waarbij openbaarmaking vanwege het onderhandelings- en financieel belang van de gemeente niet wenselijk is. 4.1, 5.1 en 6.1. De gemeenteraad heeft budgetrecht Om het pand aan te kunnen aankopen en de investeringen voor de verbouwing van het pand te kunnen doen, is een krediet nodig. Conform de gemeentelijke financiële verordening 2023 wordt dit voorstel, voorafgaand aan het daadwerkelijk aangaan van de verplichtingen, daarom aan u als raad voorgelegd. De aankoop en huur van het pand leiden tot een wijziging van de begroting 5.2 De investering is groter dan € 1.000.000 en heeft effect op de schuldpositie van de gemeente Volgens artikel 5, lid 4 van de financiële verordening 2023 wordt de aankoop van het pand, omdat deze meer dan € 500.000 bedraagt, aan u voorgelegd vanwege actieve informatieplicht.
1833168 / 1991368
Pagina 5 van 9
Daarnaast wordt u op grond van artikel 5.4 van de financiële verordening van de gemeente Doetinchem 2023 geïnformeerd over het effect van de investering op de schuldpositie van de gemeente Doetinchem, die in dit geval boven dat drempelbedrag van €1.000.000 uitkomt. Door deze investering moet de gemeente geld lenen. De netto schuldquote verslechtert door deze investering met 0,4%. Daarmee blijft de netto schuldquote ruim onder de norm. 7.1. Invulling van het achterste deel van het gebouw vergt nader onderzoek Het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 is ongeveer 2.150 m² bruto vloeroppervlak groot. Na vestiging van de maatschappelijke opvang in het voorste deel resteert ongeveer 1.250 m² bvo voor een andere invulling in het achterste deel van het gebouw. We gaan onderzoeken hoe dit deel van het gebouw het beste kan worden gebruikt. De eerste gedachte is om hier woningen te realiseren. In het onderzoek wordt gekeken welke soorten woningen voor welke doelgroep mogelijk en haalbaar zijn. De uitkomsten worden voor het zomerreces 2026 met uw raad gedeeld. 8.1 Een zorgvuldige aanpak van communicatie en participatie is van belang in dit dossier Mensen die gebruikmaken van de maatschappelijke opvang kunnen een gevoel van onveiligheid en zorg oproepen bij de (directe) omgeving van een opvanglocatie.
Tegelijkertijd is er de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor goede opvangvoorzieningen voor dak- en thuisloze mensen in Doetinchem. Deze opvangvoorzieningen zijn het laatste vangnet voor inwoners die door uiteenlopende problematiek dak- en thuisloos zijn geraakt. Het streven is in de communicatie-uitingen een goede balans tussen belangen van een omgeving en de doelgroep te vinden en transparante en heldere informatievoorziening te organiseren richting alle betrokkenen. We leren van de ervaringen bij het traject rondom Bergzicht. Omwonenden willen liever ver van tevoren meegenomen worden in de besluitvorming. Deze kans op deze locatie is echter kortgeleden ontstaan. Door de urgentie - de huidige locaties kunnen niet blijven bestaan - staan we voor een uitdaging. Samen met de omgeving willen we graag in gesprek over de inpassing, de uitvoering, veiligheid en over beheersafspraken. 8.2. De diverse betrokkenen zijn direct geïnformeerd na openbaarmaking van de stukken op 13 januari Het vraagstuk van toekomstbestendige huisvesting voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken kent meerdere betrokkenen.
Het gaat hierbij onder andere om de omwonenden van de locatie Terborgseweg 25, de omwonenden en ondernemers van de locatie Amphionstraat 1-3, mensen die gebruikmaken van de opvang, de huidige huurders van Bergzicht, IrisZorg en andere zorgaanbieders in de omgeving Amphionstraat en de regiogemeenten. Al deze betrokkenen zijn direct na besluitvorming door het college van burgemeester en wethouders geïnformeerd over dit raadsvoorstel. Hierna zijn de volgende stappen gezet, waaronder: • informeren van de mensen die gebruikmaken van de dag- en nachtopvang en IrisZorg; • organisatie afronding van het traject met de buurtbeheercommissie Terborgseweg 25 en ivaluatie van dit traject; • Informeren van de huidige huurders van de Terborgseweg 25 over beëindiging van het traject tijdelijke huisvesting op deze plek; • een inloopbijeenkomst/informatiemarkt voor de omgeving Amphionstraat 1-3 en eventuele één op één gesprekken met omwonenden; • een gesprek met IrisZorg en de zorgaanbieders in de omgeving van Amphionstraat over de mogelijke komst van de maatschappelijke opvang en (beheer)afspraken in dit kader; • afstemming in regionaal verband met de andere regiogemeenten over deze ontwikkeling. De raad ontvangt voor behandeling in de beeldvormende raad van 12 februari 2026 een samenvatting van de reacties van omwonenden, betrokkenen en belanghebbenden, om mee te nemen in zijn overwegingen.
1833168 / 1991368
Pagina 6 van 9
8.3. We gaan in gesprek met de omgeving over de inpassing, de uitvoering, veiligheid en over beheersafspraken Wij begrijpen dat de aanwezigheid van een opvanglocatie bij omwonenden gevoelens van zorg of onveiligheid kan oproepen. Deze gevoelens nemen wij serieus. Tegelijkertijd heeft de gemeente een wettelijke verantwoordelijkheid om te zorgen voor passende opvangvoorzieningen voor dak- en thuisloze mensen. De keuze voor de locatie aan de Amphionstraat is het resultaat van een zorgvuldige inhoudelijke afweging. Daarbij is gekeken naar de maatschappelijke noodzaak, de wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeente, de beschikbaarheid en geschiktheid van de locatie en de urgentie om te komen tot toekomstbestendige huisvesting voor de maatschappelijke opvang. Het opnieuw ter discussie stellen van de locatie zou leiden tot vertraging en onzekerheid, terwijl de huidige opvangvoorzieningen niet kunnen blijven bestaan. Daarom richt de communicatie en participatie zich niet op de vraag waar de opvang wordt gerealiseerd, maar op de vraag hoe de opvang wordt ingepast, beheerd en veilig georganiseerd in de omgeving. De omgeving wordt daarbij nadrukkelijk betrokken bij onderwerpen die raken aan leefbaarheid en veiligheid.
8.4 Voor de herinvulling van het achterste deel van het gebouw wordt de omgeving expliciet betrokken bij het gesprek Omwonenden en andere belanghebbenden krijgen de gelegenheid om mee te denken over de aard van de invulling en de manier waarop deze past binnen de buurt. Daarbij is aandacht voor aspecten zoals wonen, leefbaarheid, gebruik van de buitenruimte en mogelijke effecten op de directe omgeving. De inbreng uit deze gesprekken wordt, waar mogelijk, meegenomen in de verdere uitwerking van de plannen. 9.1 De inzet van ‘Bergzicht’ als tijdelijk opvanglocatie voor dak- en thuisloze mensen is niet nodig als het voorgenomen besluit definitief wordt Het definitieve collegebesluit van 25 april 2025 “om het leegstaande gedeelte op de begane grond in de locatie Bergzicht tijdelijk, voor maximaal 5 jaar, te verhuren aan lrisZorg om er nachtopvang, dagopvang en winterplekken te realiseren” komt dan te vervallen. Dit betekent dat er een voorstel moet worden voorbereid voor een nieuwe toekomstbestendige invulling. Financiën Voor het onderdeel financiën verwijzen wij u naar de vertrouwelijke businesscase, waarin de aankoop en het gebruik van het gebouw aan de Amphionstraat 1-3 is uitgewerkt.
Kanttekeningen 2.1 Is dit wel een goede locatie voor de nachtopvang, dagopvang en winterplekken? De afgelopen jaren hebben we geleerd dat het niet eenvoudig is om locaties te vinden waar een permanente en toekomstbestendige nachtopvang, dagopvang en winterplekken te realiseren is. Met het voorliggende besluit verplaatst de situatie zich van de Ambachtstraat/Kapoeniestraat naar de Amphionstraat. In de omgeving van de Amphionstraat bevinden zich ook kwetsbare inwoners en mensen met een zorgvraag. Hetzelfde geldt voor de Kapoeniestraat en de Ambachtstraat. Nabij de Amphionstraat bevindt zich bijvoorbeeld de ouderenzorglocatie Croonemate van Markenheem. Deze locatie sluit zodra de nieuwbouw aan de Sicco Mansholtweg gereed is. Er zijn ook enkele beschermd wonen locaties van GGnet en Riwis in de omgeving. Dat laatste biedt voordelen, als er met meerdere locaties met aanpalende dienstverlening expertise is in hetzelfde gebied.
1833168 / 1991368
Pagina 7 van 9
GGnet heeft lang gebruiktgemaakt van de locatie. Tegelijkertijd is het een locatie waar verschillende dak- en/of thuisloze mensen zich bevinden in de openbare ruimte. Deze mensen kunnen we meer perspectief bieden met een nieuwe locatie, die ook een grote eigen buitenruimte heeft. Er is een concentratie van kwetsbare inwoners in de directe omgeving van de Amphionstraat. Dit betekent dat er met toekomstige gebiedsontwikkelingen gestuurd moet worden op de draagkracht van de buurt. Het betekent ook dat we aan de slag moeten met het thema spreiding en draagkracht van het centrum. 2.2 Is het centrum van Doetinchem wel een geschikte plek voor de opvang? Er zijn geen landelijke criteria voor de huisvesting van dak- en thuisloze mensen. Met een groep van professionals hebben we een projectgroep gehad om uit te denken hoe de toekomstbestendige huisvesting voor dak- en thuisloze mensen eruit zou moeten zien. Dit waren vertegenwoordigers van de gemeente, enkele regiogemeenten, politie, alle betrokken zorg- en maatschappelijke organisaties: Buurtplein, IrisZorg, GGNet, Entrea Lindenhout, de Stadskamer en enkele ervaringsdeskundigen. Het gezamenlijke advies was dat de opvang op loopafstand zou moeten zijn van het centrum, het station en de locatie van de inloopvoorziening van de Stadskamer aan de Plantsoenstraat.
De doelgroep verplaatst zich namelijk voornamelijk lopend, soms met openbaar vervoer, heeft geen fiets, en verkeert ook niet altijd in goede gezondheid. In vergelijkbare centrumgemeenten is de opvanglocatie op een centrale locatie gehuisvest, vaak nabij het station. Dit advies wordt ondersteund door de twee gemeenten waar we op werkbezoek zijn geweest. 3.1 We hebben nog niet volledig zicht op de benodigde verbouwingsmaatregelen In de businesscase is gerekend met kengetallen. In de komende periode wordt nader technisch onderzoek uitgevoerd naar onder andere de bouwkundige staat, installaties en indeling van het gebouw. Ook wordt een aanvullend asbestonderzoek uitgevoerd. Gezien de leeftijd en het eerdere gebruik van het pand is het mogelijk dat asbesthoudende materialen aanwezig zijn. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen van invloed zijn op de omvang, planning en kosten van de verbouwing. 3.2 Er is nog geen invulling voor het achterste deel Het ontbreken van een concrete invulling voor het achterste deel kan tijdelijk leiden tot leegstand en daarmee tot extra kosten, bijvoorbeeld voor beheer, onderhoud en beveiliging. Ook is het mogelijk dat de uiteindelijke opbrengsten of besparingen afwijken van de huidige verwachtingen. Eventuele financiële tekorten die hieruit voortkomen, worden via de reguliere begrotingscyclus aan uw raad voorgelegd en afgewikkeld.
Op deze manier blijft er transparantie over de financiële gevolgen en kan tijdig worden bijgestuurd indien nodig. 3.3 Er is meer onderzoek nodig voor de invulling van de functie wonen achterste gedeelte van het gebouw. Het gebouw biedt mogelijkheden om te worden getransformeerd naar een woonfunctie, eventueel in combinatie met zorg. Op dit moment is wonen echter niet toegestaan binnen het geldende bestemmingsplan. Om deze functiewijziging mogelijk te maken, zijn aanpassingen aan het bestemmingsplan noodzakelijk. Dit vraagt om een zorgvuldig traject, waarin zowel planologische als beleidsmatige randvoorwaarden worden onderzocht. Nader onderzoek is daarom gewenst om de haalbaarheid, wenselijkheid en concrete invulling van een woon- en/of zorgfunctie voor dit gebouw te bepalen. 8.1 Waarom vindt er geen participatie plaats over de locatiekeuze? In het proces rondom het pand Bergzicht hebben we geleerd dat inwoners liever nog eerder in het proces betrokken willen worden. Tegelijkertijd is het ontzettend ingewikkeld gebleken om geschikte locaties te vinden, en wordt de urgentie op het vinden van een locatie alleen maar groter. 1833168 / 1991368
Pagina 8 van 9
Er zijn geen alternatieve locaties gevonden die qua indeling zo geschikt zijn, waar opvang is toegestaan, en die ook de mogelijkheid bieden om direct over te schakelen naar permanente en toekomstbestendige huisvesting. In dit geval is ervoor gekozen om de omgeving pas na zekerheid over huur en koop van het gebouw te betrekken. Deze keuze hangt samen met het beperkte aanbod aan geschikte locaties en de hoge urgentie van het onderwerp. Door deze omstandigheden is de locatiekeuze in sterke mate bepaald door praktische en beleidsmatige randvoorwaarden en wordt deze niet als onderdeel van het participatietraject beschouwd. De participatie richt zich daarom primair op de verdere uitwerking van het plan, zoals de invulling, inrichting, veiligheid en inpassing van de gekozen locatie. Op deze manier wordt ruimte geboden voor inbreng van de omgeving op aspecten waar daadwerkelijk keuzemogelijkheden bestaan, terwijl tegelijkertijd voortgang kan worden geborgd in een urgent en complex dossier. Vervolg Na het kenbaar maken van uw wensen en bedenkingen en uw besluit omtrent het beschikbaar stellen van een krediet en budget voor verbouw neemt het college een definitief besluit. Alle betrokkenen worden vervolgens geïnformeerd. Het traject van tijdelijke huisvesting in het pand Bergzicht wordt stopgezet.
Afhankelijk van het definitieve besluit van ons college wordt het contract met de vastgoedeigenaar van kracht (bij instemming) of ontbonden (bij uitblijven instemming) en de onderhuurovereenkomst met IrisZorg gesloten. Er worden voorbereidingen getroffen om de functies van de Ambachtstraat en Kapoeniestraat over te hevelen naar de Amphionstraat. Dit door tijdelijke huisvesting op de begane grond van het achterste deel van dit gebouw. We maken vervolgens een verbouwplan voor het voorste deel en voeren dit plan uit. Er wordt een buurtbeheercommissie ingesteld voor de afstemming met omwonenden, ondernemers en organisaties in de directe omgeving van de Amphionstraat. Bijlagen 1. Businesscase Amphionstraat 1-3 (geheim) 2. Aanpak communicatie en participatie Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris, De burgemeester, ir. J.A. Wannink
1833168 / 1991368
mr. M. Boumans MBA MPM
Pagina 9 van 9