Raadsvoorstel RES 2.0 Achterhoek.pdf

RES 2.0 Achterhoek

voor beeldvormende raad naam opsteller: K. van Langen telefoonnummer: 399 656 e-mailadres: k.vanlangen@doetinchem.nl

Te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de RES 2.0 Achterhoek. 2. Het collegebesluit om voornemens te zijn om in te willen stemmen met de RES 2.0 Achterhoek voor kennisgeving aan te nemen. 3. Het college geen wensen en bedenkingen te geven over het voorgenomen besluit om in te stemmen met de RES 2.0 Achterhoek. Inleiding Met het informeren van uw raad over de voortgangsrapportage RES 2025 (zie raadsmededeling 2025-63) is aangegeven dat de RES 2.0 aanstaande was. De RES 2.0 dient onder andere een van de regionale RES-opgave in te vullen dat in de RES 1.0 nog open gelaten is. Ook plaatst de RES 2.0 de bredere ontwikkelingen omtrent het energiesysteem in de regio. Wij willen weten hoe u aankijkt tegen de RES 2.0 Achterhoek voor wij de RES 2.0 vaststellen. Argumenten 1.1. De RES 2.0 Achterhoek bevat de verdeling van het openstaande deel in het oorspronkelijke RES-bod. In de RES 1.0 Achterhoek is afgesproken om 1,35 terrawattuur (TWh), ofwel 1350 gigawattuur (GWh), duurzame energie op te wekken met wind en zon, verdeeld over zon op dak (350 GWh), wind (546 GWh) en zon op land (210 GWh). Ook was er een openstaand deel van 244 GWh, waarvan nog niet was bepaald op welke manier het precies zou worden opgewekt. Dit openstaande deel is nu verdeeld. De gekozen verdeelsystematiek is in lijn met de raadskaders van de RES 1.0 Achterhoek.

Bij de toewijzing van dit niet-gealloceerde deel zijn de volgende uitgangspunten leidend geweest: • Het niet-gealloceerde deel vullen we in met windenergie vanwege systeemefficiëntie en maatschappelijke kosten en baten; • Wij vullen het niet-gealloceerde deel in tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten; • We zien de opgave als een gezamenlijke opgave waarin elke gemeente een bijdrage levert; • We hanteren de oppervlaktes van gemeenten als verdeelsleutel. Als gevolg van de gekozen verdeling stijgt onze Doetinchemse windopgave van 60 gigawattuur (0,060 TWh) met 7 GWh naar een totaal van 67 GWh. De verwachting is dat deze opgave gevuld kan worden binnen het bestaande zoekgebied in de omgeving Barlhammerweg. De RES 2.0 voegt geen nieuwe zoekgebieden toe, ook als de windopgave niet gerealiseerd kan worden in het bestaande zoekgebied. De zoekgebieden in de gehele Achterhoek blijven gelijk aan hoe deze in de RES 1.0 zijn bepaald. 1.2. Met de RES 2.0 verbreden we regionaal de blik naar het energiesysteem. De RES 1.0 uit 2021 heeft met name de focus op grootschalige zonne- en windenergie. In de RES Achterhoek Voortgangsrapportage van 2025 benoemden we dat er veel nieuwe ontwikkelingen zijn met grote impact op het Achterhoeks energiesysteem, waardoor het belangrijk is om deze ontwikkelingen integraal te beschouwen.

Deze ontwikkelingen spelen zich niet alleen af binnen het beleidsdomein van de energietransitie maar ook binnen wonen, economische zaken en mobiliteit. En de ontwikkelingen zijn niet begrenst door gemeentegrenzen. Een toekomstbestendig energiesysteem voor Doetinchem kan alleen gerealiseerd worden met een gezamenlijke regionale aanpak.

1837644 / 2002621

Pagina 1 van 3

De RES Achterhoek heeft op bestuurlijk niveau zitting in de Gelderse Energy Board, ambtelijk in het Gelderse Energie Infrastructuur overleg en praat mee over de Gelderse meerjarige investeringsplannen in het energiesysteem. Al deze ontwikkelingen wil de regio integraal aanpakken. De RES 2.0 Achterhoek geeft het startschot om werk te maken met het regionale programma Energiesysteem Achterhoek. De RES Achterhoek zal alle ontwikkelingen samenbrengen en te gaan kijken waar dit exact wordt belegd in de regio. Het inregelen van de correcte governance, overlegstructuren en afbakening van dit regionaal programma Energiesysteem Achterhoek vinden wij van groot belang. Daarom is Doetinchem hierbij nauw betrokken. 2.1. Het komen tot deze RES 2.0 was een intensief en goed doorlopen proces. De Achterhoek werkt goed samen in de energietransitie en helpt elkaar bij het behalen van de doelen. Tegelijkertijd beseft ook iedereen dat we er nog niet zijn. De RES 2.0 is een belangrijke tussenstap. Het document is een goede weergave van de uitkomsten van de dialoog die wij de afgelopen periode in de RES Achterhoek hebben gevoerd. Daarin hebben we een aantal grote dilemma’s gezamenlijk weten op te lossen, zoals bijvoorbeeld de verdeling van de windopgave. De RES Achterhoek heeft het proces volgens het voorgestelde programma begeleid.

Daarnaast hebben wij u bij de voortgangsrapportage RES Achterhoek 2025 (zie raadsmededeling 2025-63) aangegeven dat de RES 2.0 aanstaande was. 2.2. Een vrijwillig programma onder de omgevingswet De RES 2.0 Achterhoek is een vrijwillig programma onder de Omgevingswet. Naast bijvoorbeeld verplichte programma’s zoals het warmte-koude programma. Het college is bevoegd om de RES 2.0 vast te stellen. De RES 1.0 is destijds door de gemeenteraad vastgesteld omdat toen de Omgevingswet nog niet van kracht was. De RES 2.0 valt binnen de door de raad gestelde kaders van de RES 1.0. Een vrijwillig programma volgens de Omgevingswet is zelf-bindend. Dit houdt in dat de raad het college ter verantwoording kan roepen over de uitvoering van het programma, maar is geen juridisch bindend instrument zoals bijvoorbeeld een omgevingsplan . Daarom is dit instrument in lijn met de wens van de raad om geen onomkeerbare besluiten te nemen betreffende windenergie. De Omgevingswet biedt ook de ruimte om een gezamenlijk programma vast te stellen met meerdere bestuursorganen. Bij de RES 2.0 is geen sprake van overdracht van bevoegdheden. Elke deelnemende gemeente moet het RES 2.0 apart vaststellen. Als college hebben wij ingezet op de goede bestuurlijke samenwerking binnen de RES Achterhoek en het in die lijn nakomen, uitwerken en bestendigen van gemaakte afspraken. 3.1.

Het is belangrijk om de raad te betrekken bij de RES Achterhoek. Omdat de RES een grote opgave betreft, willen wij u wel betrekken bij de besluitvorming van de RES 2.0 Achterhoek. Daarom is het van belang om u de ruimte te geven om wensen en bedenkingen mee te geven voor ons college de RES 2.0 Achterhoek vaststelt. Financiën Er zijn geen financiële gevolgen. Uitvoering past binnen het jaarplan van het team energietransitie. Alle uitgaven kunnen worden gedaan binnen de door uw raad beschikbaar gestelde budgetten (fcl 47406020). Kanttekeningen 1.1. Wat gebeurt er als één of meerdere gemeenten niet instemmen met de RES 2.0 Achterhoek? Het opstellen van de RES 2.0 is een gezamenlijk proces. Alle gemeenten dragen een verantwoordelijkheid om hun steentje bij te dragen. Veel van de besluitvorming in de regio omtrent zonne- en windenergie is genomen op basis van de afspraak dat elke gemeente een bijdrage levert.

1837644 / 2002621

Pagina 2 van 3

Het waterschap en de provincie nemen een besluit nadat alle gemeenten hebben ingestemd met de RES 2.0 Achterhoek. Zolang een van de gemeenten, provincie of waterschap niet heeft ingestemd met de RES 2.0 dan treed deze officieel niet in werking. Als één (of meerdere) gemeente de RES 2.0 niet vaststelt, geldt onverkort de RES 1.0. Initiatiefnemers die menen een bijdrage te kunnen leveren ergens in de Achterhoek aan het in de RES 1.0 openstaande deel, kunnen zich dan vrij voelen om zich te melden bij het bevoegd gezag (de provincie) voor een omgevingsvergunning voor windenergie. Als er geen ruimtelijke belemmeringen zijn, zal het bevoegd gezag niet anders kunnen dan medewerking verlenen. 2.1. Recente externe ontwikkelingen met invloed op de RES-doelen Sinds 2023 zijn er diverse aanpassingen gedaan aan wet- en regelgeving. Daarnaast zijn er op nationaal, provinciaal en regionaal niveau diverse programma’s opgezet en plannen uitgewerkt die mogelijk impact hebben op de RES. Een zeer belangrijke ontwikkeling is dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat al enkele jaren werkt aan nieuwe landelijke milieuregels voor windparken. De verwachting is dat deze nieuwe normen gevolgen zullen hebben voor alle windparken die op dit moment in voorbereiding zijn. De verwachting is dat deze normen eind 2026 vastgesteld worden.

Ook op provinciaal niveau wordt gewerkt aan (tijdelijke) windparknormen waarvan de verwachting is dat deze per oktober 2026 ingaan; wij verwachten dat deze vervallen zodra er nieuwe landelijke normen in werking treden. Diverse gemeenten hebben bij het vaststellen van hun windbeleid opgenomen dat met betrekking tot vergunningverlening pas definitieve stappen gezet zullen worden als duidelijk is welke normen gehanteerd kunnen worden. Los van het feit dat dit leidt tot vertraging, kunnen de nieuwe normen ook een aanzienlijke impact hebben op het windpotentieel in de Achterhoek. In Doetinchem heeft de raad twee moties aangenomen die oproepen om geen onomkeerbare stappen te nemen en om te wachten op landelijke normen voor wind. Wij hebben deze moties naar de RES-partners gecommuniceerd en opgeroepen het gemeentelijke besluitvormingsproces in Doetinchem te respecteren. Vervolg Als er geen wensen en bedenkingen worden meegegeven aan ons college, stellen wij de RES 2.0 Achterhoek als programma definitief vast. Mochten er wel wensen en bedenkingen worden meegegeven aan het college, dan zullen wij deze in overweging nemen. Wij kamen dan door middel van een raadsmededeling bekend hoe de wensen en bedenkingen zijn meegenomen.

De RES 2.0 Achterhoek zal, zodra alle gemeenten, de provincie en het waterschap hebben ingestemd, formeel bekend worden gemaakt met een officiële publicatie in het digitale provincie-/gemeenteblad (https://www.officielebekendmakingen.nl/). Daarna treedt de RES 2.0 in werking. Ook zal de RES 2.0 Achterhoek worden aangeboden aan het Nationaal Programma RES. Dat doen alle RES-regio’s. Daarmee krijgt het Rijk inzicht in de voortgang van de RES’en in heel Nederland. Bijlage 1. RES 2.0 Achterhoek Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris, De burgemeester, ir. J.A. Wannink

1837644 / 2002621

mr. M. Boumans MBA MPM

Pagina 3 van 3