Raadsvoorstel Exploitatie SAZA-hal.pdf

Aan de raad

AGENDAPUNT NR. 4 Doetinchem, 17 februari 2021

Exploitatie SAZA-hal Te besluiten om: 1. Akkoord te gaan met het aanvaarden van het eigendom van de SAZA-hal op basis van het inroepen van erfpacht en het overnemen van de exploitatieverantwoordelijkheid door gemeente. 2. De financiële consequenties van deze overname, die - conform de in de bijlage gegeven onderbouwing- neerkomt op een bijdrage van - € 87.000 incidenteel en - € 178.000 structureel te betrekken bij de Eerste Bestuurlijke Monitor 2021 en de Kadernota 2022. 3. Akkoord te gaan met de overgang van het personeel van de SAZA-hal naar de gemeente, direct dan wel indirect. Inleiding Vanaf de stichting van de SAZA-hal, de topsporthal van Doetinchem, heeft het stichtingsbestuur grote moeite gehad om zwarte cijfers te kunnen schrijven. De financiële verwachtingen konden niet worden waargemaakt en de schulden aan de gemeente liepen voortdurend op. Tevens was er sprake van een borgstelling door de gemeente; dit met alle risico’s van dien. Dit gegeven en het feit dat er steeds minder vertrouwen was dat het stichtingsbestuur in financiële zin orde op zaken zou stellen, leidde ertoe dat gemeente voorbereidende stappen heeft gezet om via het inroepen van erfpacht eigendom van de hal naar zich toe te trekken. Dit raadsvoorstel geeft de kaders aan waarbinnen zo’n overgang wordt geregeld.

Argumenten 1.1 Stichtingsbestuur SAZA stemt in met een overdracht van de hal naar gemeente door middel van het inroepen van erfpacht Sinds het stichtingsbestuur heeft aangegeven niet in staat te zijn om zwarte cijfers te schrijven, staat het open voor een overdracht richting gemeente. Een manier om dit te bereiken, is via een faillissement, waarna de gemeente de boedel zou kunnen overnemen. Een tweede manier is het inroepen van het erfpachtrecht. De eerste heeft meerdere nadelen: de aanstelling van een curator die op dat moment leidend in het proces is (waardoor gemeentelijke sturing wegvalt) en het risico van discontinuïteit voor de vele gebruikers van de SAZA-hal. De tweede optie kent deze nadelen niet. Bovendien vloeit deze logisch voort uit de notariële akte “vestiging recht van erfpacht” d.d. 20 december 2012. Met de vaststelling door het college op 14 juli 2020 van de bestuursopdracht SAZA-hal, waar wij u over hebben geinformeerd, is uitgegaan van die laatste optie. De gesprekken die sindsdien met het bestuur van de SAZA-hal zijn gevoerd, hadden daarom die vorm van overdracht als uitgangspunt. Het huidig stichtingsbestuur heeft zich in deze gesprekken steeds welwillend en coöperatief opgesteld.

1.2 Een volledige gemeentelijk overname en dito exploitatieverantwoordelijkheid is nodig om een ruling-afspraak met de Belastingdienst in stand te houden In geval van een gemeentelijke overname van de hal heeft de gemeente de Belastingdienst verzocht om - conform een eerdere ruling-afspraak tussen stichting SAZA en de Belastingdienst eveneens vrijgesteld te zijn van de zogenoemde “herzienings-btw”. Met het handhaven van de ruling wordt voorkomen dat de SAZA-hal als gemeentelijk complex alsnog geconfronteerd wordt met een btw-aanslag van circa € 300.000. De randvoorwaarde is dan wel dat de gemeente zowel het eigendom als het feitelijk beheer één op één overneemt. Een mogelijke overgang naar een derde partij, bijvoorbeeld het Sportbedrijf, is nu dan ook niet aan de orde.

2 Doetinchem, 17 februari 2021 2.1. Een analyse van de jaarrekeningen van de SAZA toont aan dat er zowel incidenteel als structureel aanvullende gemeentelijke middelen nodig zijn om uit de rode cijfers te komen. De analyse van de exploitatie van de SAZA-hal - zie voor een nadere onderbouwing de bijlage valt uiteen in drie onderdelen. Deze onderdelen zijn: a. het financieel construct van leningen en borgstellingen; b. de lopende exploitatie (loonkosten, inkomsten en uitgaven van evenementen, horeca etc.); c. achterstallig en structureel onderhoud. Ad a. Er zijn weinig mogelijkheden om voordeel te behalen door herfinanciering van de uitstaande leningen. Dit komt vooral omdat de grootste lening verstrekker, de Bank Nederlandse Gemeente, deze optie de facto blokkeert. Zij hanteert namelijk een extreem hoog agio (boeteclausule). Twee kleinere, particuliere leningverstrekkers werken wel mee aan herfinanciering door gemeente, maar dit heeft vanwege de geringe hoogte van die leningen slechts een beperkt effect; we gaan uit van een indicatief positief resultaat van € 5000 ten opzichte van de huidige exploitatie. Daarnaast zijn we - met name als gevolg van Corona - voor een bedrag van € 114.000 aangesproken op onze borgstelling van de lening van SAZA bij de BNG. Ad b.

Ten aanzien van het tweede onderdeel geldt dat het exploitatiejaar 2018/2019 een reëel perspectief geeft van de lopende exploitatiemogelijkheden van de hal (minus leningen en onderhoudslasten). Daarom stellen wij voor dit lopende exploitatieresultaat, zijnde een plus van € 200.000 - dat mede verantwoordelijk is voor een jaarrekeningresultaat van € 82.000 tekort ook voor de komende twee jaar als een taakstellend resultaat voor dat onderdeel te hanteren. Ad c. Het derde element betreft de onderhoudslasten. Deze onderhoudslasten waren tot nu toe niet meegenomen in de jaarrekeningen van de SAZA-hal. Voor een duurzaam gezonde exploitatie is dat ongewenst, zodat wij voorstellen de eenmalige en structurele kosten van beheer en onderhoud mee te nemen in een geactualiseerde exploitatiebegroting. Deze zijn respectievelijk - €173.000 (eenmalig) en - € 101.000 (structureel). In de Kadernota 2021 is voor het jaar 2021 incidenteel € 200.000 beschikbaar gesteld voor SAZA in Sportbedrijf (exploitatie en onderhoud). Ondanks dat het nu niet om het Sportbedrijf gaat, is dit hier nu wel betrokken. Het voorgaande leidt tot: SAZA herfinanciering borg leningen BNG exploitatie onderhoud kadernota 2021 Resultaat

Incidenteel Structureel 5.000 -114.000 -82.000 -173.000 -101.000 -287.000 -178.000 200.000 -87.000 -178.000

3.1. Een volledige gemeentelijk exploitatieverantwoordelijkheid betekent ook dat het huidige personeel van de SAZA-hal met behoud van rechten en plichten overgaat naar de gemeente Het huidige personeel heeft arbeidscontracten bij stichting SAZA. De inhoud van deze contracten verschillen op diverse punten van gebruikelijke arbeidscontracten binnen een gemeentelijke organisatie en sluiten slechts ten dele aan bij het gemeentelijk functiehuis.

3 Doetinchem, 17 februari 2021 De komende weken zullen gesprekken met betrokkenen worden gevoerd om te komen tot nieuwe arbeidsovereenkomsten, waarin zowel betrokkenen als gemeente zich kunnen vinden. Kanttekeningen 1.1. Zijn er geen andere opties denkbaar dan het inroepen van de erfpacht door gemeente en het overnemen van eigendom en exploitatieverantwoordelijkheid door gemeente? Ja, deze mogelijkheden zijn er. Het aanvragen van een faillissement is nog steeds een mogelijkheid, maar deze heeft te veel negatieve consequenties. Ook is een directe overname door een derde partij, bijvoorbeeld het Sportbedrijf, een mogelijkheid. De ruling-afspraak met de gemeente vervalt in dat geval. Daarnaast zouden onderhandelingen met die derde partij moeten worden opgestart, hetgeen de huidige situatie bestendigt van oplopende schulden en negatieve exploitatieresultaten. Daarbij zal ook een derde partij alleen exploitatieverantwoordelijk willen dragen als de huidige exploitatie wordt geschoond c.q. aangezuiverd. Financiën Om de SAZA-hal structureel financieel gezond te maken, zijn de consequenties voor de gemeentebegroting incidenteel: - € 87.000 en structureel - € 178.000. Wij stellen voor dit te betrekken bij de Eerste Bestuurlijke Monitor 2021 en de Kadernota 2022.

Ook stellen wij voor om over drie jaar te analyseren in hoeverre er een aanpassing kan plaatsvinden ten aanzien van deze gemeentelijke bijdragen. Dit advies heeft betrekking op het structureel weer financieel gezond maken van de exploitatie van de SAZA-hal en is gebaseerd op een langjarige analyse. In dit advies is niet het exploitatieresultaat betrokken van het lopende boekjaar 2020-2021. Mede vanwege de effecten van Covid-19 zal ook dit jaar een negatief resultaat worden geboekt. Zodra dit resultaat bekend is, zal hierover een apart worden gerapporteerd. Het huidig SAZA-personeel kent een andere CAO dan de gemeentelijke. De gemeente zou het huidig personeel direct, dan wel indirect kunnen overnemen. In het eerste geval trachten wij om de huidige rechtspositie van deze medewerkers zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij de gemeentelijke CAO. In het tweede geval wordt gebruikgemaakt van de diensten van een payroll-bureau. De gesprekken daarover moeten echter nog gevoerd worden. In beide gevallen zijn de financiële consequenties die hieruit voor de gemeente als exploitatieverantwoordelijke kunnen voortvloeien, nog onbekend. Dit is een risico. De eventuele omvang van dit risico is nu niet te kwantificeren.

Vervolg Meteen na positieve besluiten van uw raad zal uitvoering worden gegeven aan deze besluiten: overdracht eigendom en overgang personeel naar gemeente, direct dan wel indirect. Bijlage Rapport ‘Naar een gezonde toekomst voor de SAZA-hal’ Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris, De burgemeester, mr. G.A. Karssenberg

mr. M. Boumans MBA MPM

De raad van de gemeente Doetinchem; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders over Exploitatie SAZA-hal; gelet op artikel 108, eerste lid in samenhang met artikel 147, tweede lid van de Gemeentewet; besluit: 1. Akkoord te gaan met het aanvaarden van het eigendom van de SAZA-hal op basis van het inroepen van erfpacht en het overnemen van de exploitatieverantwoordelijkheid door gemeente. 2. De financiële consequenties van deze overname, die - conform de in de bijlage gegeven onderbouwing- neerkomt op een bijdrage van - € 87.000 incidenteel en - € 178.000 structureel te betrekken bij de Eerste Bestuurlijke Monitor 2021 en de Kadernota 2022. 3. Akkoord te gaan met de overgang van het personeel van de SAZA-hal naar de gemeente, direct dan wel indirect. Aldus besloten in zijn vergadering van 25 februari 2021,

, griffier

, voorzitter