Raadsvoorstel Begroting 2027 gemeente Doetinchem

1872087 / 2028027 Pagina 1 van 8 22 september 2026 Begroting 2027 gemeente Doetinchem voor beeldvormende raad naam opsteller: R. Rexwinkel en M. Huinink telefoonnummer: 377 185 en 399 640 e-mailadres: r.rexwinkel@doetinchem.nl en m.huinink@doetinchem.nl Te besluiten om: 1. De begroting 2027 vast te stellen, waarmee ook wordt besloten om: a. De kredieten voor nieuwe investeringen 2027, zoals benoemd in de paragraaf 4.2.1.4 van de begroting 2027, ter grootte van € 35.028.000 (bruto) beschikbaar te stellen; b. De kredieten vervangingsinvesteringen 2027, zoals benoemd in de paragraaf 4.2.1.4 van de begroting 2027, ter grootte van € 9.914.000 beschikbaar te stellen; c. Aan de reserves, zoals benoemd in paragraaf 4.1.1 de staat van baten en lasten van de begroting 2027 € 6.434.000 toe te voegen; d. Aan de reserves, zoals benoemd in paragraaf 4.1.1 de staat van baten en lasten van de begroting 2027 € 4.413.000 te onttrekken; e. Het negatieve begrotingsresultaat in jaarschijf 2027 ad € 1.412.000 ten laste van de algemene reserve te brengen; f. Geen wensen en bedenkingen uit te spreken tegen het verstrekken van een garantie door gemeente Doetinchem aan Buha bv om een lening van maximaal € 2.104.000 aan te gaan voor de vervanging van ondergrondse containers over de periode 2027-2030.

Inleiding Op basis van de Gemeentewet biedt het college van burgemeester en wethouders jaarlijks de begroting en meerjarenraming aan bij uw raad. In artikel 191 van de Gemeentewet staat dat uw raad de begroting vaststelt in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor deze dient. Ook is opgenomen dat het college de begroting binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 november van het voorafgaande jaar aan dat waarvoor de begroting dient, aan gedeputeerde staten zendt. Met de begroting 2027 leggen wij uw raad de eerste begroting van deze coalitieperiode voor. In deze begroting vertalen wij de ambities uit de coalitieagenda ‘Samen met lef’ naar concrete activiteiten, investeringen en resultaten voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wij bouwen voort op de rol van Doetinchem als economisch, maatschappelijk en cultureel centrum van de Achterhoek. Daarbij werken wij aan een sterke en vitale samenleving, aantrekkelijke stad en dorpen, een krachtige economische motor, een duurzame en gezonde leefomgeving en een sterk bestuur met een stevige organisatie. 1872087 / 2028027 Pagina 2 van 8 22 september 2026 Vanuit deze samenhangende programma’s investeren wij in de leefbaarheid van onze wijken, buurten en dorpen, de ontwikkeling van voorzieningen, woningbouw, een gezonde en veilige leefomgeving en een toekomstbestendige organisatie.

Deze ambities realiseren wij in een financieel uitdagende periode. Daarom besteden wij in deze begroting nadrukkelijk aandacht aan de financiële positie van de gemeente. Voor 2027 presenteren wij een structureel sluitende begroting. Tegelijkertijd staan de gemeentelijke financiën de komende jaren onder druk. De onzekerheid over de toekomstige financiering van gemeenten, de aanhoudende discussie over het zogenoemde ravijnjaar en de uitwerking van keuzes van een nieuw kabinet maken het financiële perspectief minder voorspelbaar dan in voorgaande jaren. Wij kiezen er daarom voor om nu te investeren in de opgaven die belangrijk zijn voor onze inwoners. Tegelijkertijd kiezen we ervoor om niet af te wachten, maar tijdig richting te geven aan de financiële opgaven die op ons afkomen. Bij de perspectiefnota 2028 brengen we de uitdagingen, scenario’s en mogelijke maatregelen in beeld, zodat uw raad tijdig keuzes kan maken wanneer dat nodig is. Daarmee versterken wij de wendbaarheid van onze gemeente en behouden wij ruimte om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen. Argumenten 1.1 Het vaststellen van de begroting 2027 is een bevoegdheid van de raad. Uw raad stelt met de begroting 2027 het beleids- en het financiële kader van de gemeente Doetinchem definitief vast voor het jaar 2027 en voor de volgende drie jaren indicatief.

1.2 Daarmee bieden wij een begroting aan die in 2027 structureel en reëel in evenwicht is. Volgens de Gemeentewet moet er voor 15 november 2026 een structureel en reëel sluitende begroting aan de provincie worden aangeboden om in aanmerking te komen voor de minst belastende vorm van toezicht, repressief toezicht. 1.3 In deze begroting is invulling gegeven aan de toezegging bij de begroting 2026. Tijdens de begrotingsraad 2026 is door de portefeuillehouder financiën de volgende toezegging gedaan: ‘Wethouder Bulten zegt toe dat in de volgende begroting een korte introductie komt over wat de gemeente doet in Wehl en Gaanderen.’ Deze toezegging is verwerkt in de begroting 2027. Wanneer in de begroting ‘Doetinchem’ geschreven staat, dan wordt nadrukkelijk Doetinchem, de dorpen Gaanderen en Wehl en de overige kernen en buurtschappen bedoeld. En wanneer de stad Doetinchem, de dorpen Gaanderen en 1872087 / 2028027 Pagina 3 van 8 22 september 2026 Wehl of de kernen en buurtschappen expliciet worden beschreven, dan wordt dit ook zo bedoeld. 1.1a/b Het autoriseren van een investeringskrediet is een bevoegdheid van de raad. In paragraaf 4.2.1.4 van deze begroting is een overzicht opgenomen van respectievelijk nieuwe investeringen en de voorgenomen vervangingsinvesteringen, waarvan u voor de jaarschijf 2027 met het vaststellen van de begroting de kredieten verstrekt.

Er wordt aan u gevraagd om de kredieten voor de nieuwe investeringen, ter grootte van € 35.028.000 beschikbaar te stellen en voor de vervangingsinvesteringen, ter grootte van € 9.914.000. In deze paragraaf worden de nieuwe investeringen toegelicht. Op basis van de financiële verordening 2025 kunt u bij de begrotingsbehandeling aangeven van welke nieuwe investeringen u op een later tijdstip een separaat voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. 1.1c/d/e Het toevoegen en onttrekken aan bestemmingsreserves is een bevoegdheid van de raad. De toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves maken onderdeel uit van de staat van baten en lasten zoals gepresenteerd in paragraaf 4.1.1. Over een groot deel van deze toevoegingen en onttrekkingen heeft u al bij vorige cyclusdocumenten besloten (bestaand beleid). In deze begroting wordt aan u gevraagd om aan de reserves € 6.434.000 toe te voegen, waaronder aan de bestemmingsreserve evenementen in 2027 € 250.000. Dit om incidenteel extra te sparen voor een groot evenement. Ook wordt aan u gevraagd om aan de reserves € 4.413.000 te onttrekken, waaronder aan de reserve onderwijshuisvesting € 11.000 ter dekking van de kapitaallasten als gevolg van het actualiseren van de benodigde investeringen in onderwijshuisvesting.

Daarnaast wordt in deze begroting aan u voorgesteld om het negatieve begrotingsresultaat in jaarschijf 2027 ad € 1.412.000 ten laste van de algemene reserve te brengen. In paragraaf 4.2.1.6 van deze begroting is een overzicht opgenomen met daarin de begrote toevoegingen en onttrekkingen per reserve. 1.1 g Met een garantstelling kan Buha bv goedkoper lenen dan op de reguliere markt De Wet Fido (financiering decentrale overheden) bepaalt dat gemeenten slechts leningen of garanties mogen verstrekken wanneer dit gebeurt ten behoeve van de uitoefening van de gemeentelijke publieke taak. Het vervangen van ondergrondse containers voldoet hieraan. Door een garantstelling te verlenen vanuit de gemeente kan Buha tegen lage kosten lenen en verslechtert de gemeentelijke solvabiliteitratio niet. Daarnaast past een door Buha op te nemen lening beter bij het uitgangspunt van een op afstand geplaatst Buha. 1872087 / 2028027 Pagina 4 van 8 22 september 2026 1.2 g Bij de garantstelling worden aanvullende zekerheden gevraagd De gemeente stelt voorwaarden aan het verstrekken van garanties en leningen. Uitgangspunt is dat de overeen te komen lening de investering niet mag overschrijden. Het aflossingsschema van de lening moet dus gekoppeld zijn aan de waardeverminderingen (= afschrijving van de activa). De aanvraag voor de lening van het ondergrondse containers voldoet hieraan.

De gevraagde garantstelling voldoet daarmee aan het gemeentelijk beleid. 1.3 g Het verstrekken van een garantstelling aan Buha past binnen het gemeentelijk beleid. In overeenstemming met artikel 21 van de financiële verordening wordt aan u gevraagd geen wensen en bedenkingen uit te spreken tegen het verstrekken van een garantie door gemeente Doetinchem aan Buha bv om een lening van maximaal € 2.104.000 aan te gaan voor de vervanging van ondergrondse containers over de periode 2027-2030. Met een garantstelling van de gemeente is het voor Buha mogelijk om hiervoor zelf een lening af te sluiten. Hiermee kan uitvoering worden gegeven aan ons gemeentelijk afvalinzamelingsbeleid. Financiën Ons financieel beleid is gebaseerd op twee uitgangspunten. Allereerst sturen we op een structureel sluitende begroting die voldoet aan de provinciale toezicht eisen. Daarbij hanteren we de uitgangspunten uit de begrotingsbrief van de VNG en beoordelen we onze financiële positie vanuit een integraal en realistisch meerjarig perspectief. Daarnaast zorgen we voor een voldoende weerstandsvermogen, zodat we financiële risico's kunnen opvangen zonder dat deze direct ten koste gaan van onze ambities en wettelijke taken.

In de volgende tabel is samengevat weergegeven hoe de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 zich ontwikkelt: 1872087 / 2028027 Pagina 5 van 8 22 september 2026 We beschikken in 2027 over voldoende financiële ruimte om onze ambities uit te voeren binnen een structureel sluitende begroting. Vanaf 2028 verandert dit beeld. Door de financiële uitdagingen die op gemeenten afkomen, staan de structurele baten dan niet langer in verhouding tot de structurele lasten en neemt de beschikbare financiële ruimte af. Tegelijkertijd blijft de ontwikkeling van het gemeentefonds en het rijksbeleid onzeker. Hierdoor kan de uiteindelijke omvang van de financiële opgave de komende jaren nog veranderen. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen biedt in de eerste jaren voldoende ruimte om risico’s op te vangen. De negatieve exploitatiesaldi zorgen er echter voor dat het weerstandsvermogen zich geleidelijk in 2030 onder de minimale norm beweegt. De hier geschetste ontwikkelingen vragen om een zorgvuldige balans: we bereiden tijdig maatregelen voor, maar voorkomen tegelijkertijd dat we onomkeerbare keuzes maken die achteraf niet noodzakelijk blijken. Door de opgave vroegtijdig in beeld te brengen en mogelijke oplossingsrichtingen uit te werken in de Perspectiefnota 2028, behouden we grip op onze financiën en werken we toe naar een duurzaam sluitend meerjarig perspectief.

Inzet surplus Bij de bespreking van de Jaarstukken 2025 heeft de gemeenteraad aangegeven het surplus van de algemene reserve te willen betrekken bij het opstellen van de begroting. De algemene reserve is op dit moment ruim voldoende om de financiële risico’s van de Omschrijving (bedragen x € 1.000) Begroting 2027 Meerjarenraming 2028 Meerjarenraming 2029 Meerjarenraming 2030 Baten (exclusief reservemutaties) 326.448 325.978 337.525 327.963 Lasten (exclusief reservemutaties) 325.838 331.474 344.897 333.732 Het saldo van baten en lasten vóór bestemming 610 -5.496 -7.372 -5.769 Onttrekkingen aan de reserves 4.413 4.118 4.312 5.695 Toevoegingen aan de reserves 6.434 6.430 4.673 4.673 Saldo mutaties in de reserves -2.021 -2.312 -361 1.022 Het saldo van baten en lasten ná bestemming (geraamd resultaat) -1.412 -7.808 -7.733 -4.747 Incidentele baten conform hoofdstuk 4.1.2.3 -15.382 -16.948 -27.510 -10.000 Incidentele lasten conform hoofdstuk 4.1.2.3 16.948 17.674 27.426 9.353 Incidentele onttrekkingen aan de reserves conform hoofdstuk 4.1.2.5 -2.042 -1.186 -1.134 -1.131 Incidentele toevoegingen aan de reserves conform hoofdstuk 4.1.2.5 6.039 6.053 4.315 4.315 Het structurele resultaat 4.151 -2.215 -4.636 -2.210 Het structurele resultaat uitgedrukt in de structurele baten 1,32% -0,71% -1,48% -0,69% 1872087 / 2028027 Pagina 6 van 8 22 september 2026 gemeente op te vangen.

Het surplus betreft het deel van de algemene reserve dat boven de benodigde weerstandscapaciteit uitkomt. Op grond van de geldende financiële spelregels mag jaarlijks maximaal 10% van dit surplus worden ingezet ter dekking van structurele lasten, mits de gemeente financieel gezond blijft en de solvabiliteit minimaal 20% bedraagt en ook boven deze grens blijft. Het gebruik van het surplus wordt daarbij aangemerkt als een structurele bate. Voor 2027 is inzet van het surplus niet nodig. Ondanks de extra investeringen uit de coalitieagenda, zoals de extra toezichthouders, de wijkregisseur, de wijken- en dorpendeals en de reserve evenementen, kan de begroting voor deze eerste jaarschijf structureel sluitend worden gepresenteerd zonder gebruik te maken van deze mogelijkheid. Voor 2027 doen we wel een extra impuls vanuit de Algemene Reserve om sluitend te zijn. Anders dan in voorgaande jaren is op dit moment echter niet de gehele meerjarenbegroting structureel sluitend. Vanaf 2028 laat het financiële beeld tekorten zien. Het surplus van de algemene reserve kan daarom in de komende jaren een belangrijk instrument zijn om te komen tot een structureel sluitende begroting.

Of en in welke mate inzet daarvan nodig is, hangt af van toekomstige ontwikkelingen, waaronder de uitkomsten van het rijksbeleid, toekomstige circulaires en de effecten van de maatregelen die de komende periode worden uitgewerkt. Daarom zetten wij gelijktijdig in op maatregelen die bijdragen aan een duurzaam financieel evenwicht op langere termijn. Kanttekeningen 1.1 Besluitvorming door uw raad kan mogelijk het structurele begrotingsevenwicht negatief beïnvloeden. Er bestaat een mogelijkheid dat er niet vóór 15 november a.s. een vastgestelde begroting aan de provincie kan worden aangeboden. Wanneer het structureel evenwicht als gevolg van de vaststelling van de begroting niet wordt gerealiseerd, kan de gemeente Doetinchem onder preventief in plaats van repressief provinciaal toezicht worden gesteld. Vervolg De planning tot aan de vaststelling van de begroting 2027 ziet er als volgt uit: Raadsbetrokkenheid Wanneer? Informatieve raad 1 oktober 2026 Beeldvormende raad 15 oktober 2026 Besluitvormende raad 5 november 2026 1872087 / 2028027 Pagina 7 van 8 22 september 2026 In de Gemeentewet is bepaald dat de gemeente vóór 15 november de begroting in dient bij de provincie. Na vaststelling van de begroting 2027 door uw raad op 5 november 2026, worden deze stukken met het vaststellingsbesluit namens het college ambtelijk naar de Provincie Gelderland gestuurd.

De voorliggende begroting 2027 dient als kader voor doelen, activiteiten en budgetten. Bijlagen 1. Begroting 2027 gemeente Doetinchem. 2. Begroting 2027 in één oogopslag. Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris De burgemeester ir. J.A. Wannink mr. M. Boumans MBA MPM 1872087 / 2028027 Pagina 8 van 8 22 september 2026 De raad van de gemeente Doetinchem; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders over Begroting 2027 gemeente Doetinchem; gelet op artikel 190 en artikel 191 van de Gemeentewet; b e s l u i t: 1. De begroting 2027 vast te stellen, waarmee ook wordt besloten om: a. De kredieten voor nieuwe investeringen 2027, zoals benoemd in de paragraaf 4.2.1.4 van de begroting 2027, ter grootte van € 35.028.000 beschikbaar te stellen; b. De kredieten vervangingsinvesteringen 2027, zoals benoemd in de paragraaf 4.2.1.4 van de begroting 2027, ter grootte van € 9.914.000 beschikbaar te stellen; c. Aan de reserves, zoals benoemd in paragraaf 4.1.1 de staat van baten en lasten van de begroting 2027 € 6.434.000 toe te voegen d. Aan de reserves, zoals benoemd in paragraaf 4.1.1 de staat van baten en lasten van de begroting 2027 € 4.413.000 te onttrekken e. Het negatieve begrotingsresultaat in jaarschijf 2027 ad € 1.412.000 ten laste van de algemene reserve te brengen; f.

Geen wensen en bedenkingen uit te spreken tegen het verstrekken van een garantie door gemeente Doetinchem aan Buha bv om een lening van maximaal € 2.104.000 aan te gaan voor de vervanging van ondergrondse containers over de periode 2027-2030. Aldus besloten in zijn vergadering van 5 november 2026, , griffier , voorzitter