Raadsvoorstel - Begroting 2023 Regio Achterhoek.pdf

Begroting 2023 Regio Achterhoek

voor beeldvormende raad naam opsteller: J.C. Teunissen telefoonnummer: 377 305 e-mailadres: h.teunissen@doetinchem.nl

Te besluiten om: 1. Een zienswijze op de Programmabegroting 2023 Regio Achterhoek bij het dagelijks bestuur van de Regio Achterhoek naar voren te brengen, welke in hoofdzaak behelst: a. dat het wenselijk is om het Investeringsfonds ruimhartig in te zetten on snelle vooruitgang te boeken op het gebied van wonen en mobiliteit; b. dat het inzetten van regionale gelden voor het co-financieringsdeel van gemeenten voor projecten een positieve impuls kan geven; c. dat het wenselijk is om te bediscussiëren of het overschot op de jaarrekening ook op de lange termijn in de begroting van Regio Achterhoek moet worden opgenomen; d. dat dit aanleiding is voor de gemeente Doetinchem om voor de begroting van de Regio Achterhoek te stemmen. 2. De stijging van de autonome kosten mee te nemen in de opbouw van de begroting 2023. Inleiding Doetinchem is deelnemer aan de samenwerkingsregeling Regio Achterhoek.1 De Regio behartigt de belangen van zeven Achterhoekse gemeenten op het gebied van onder andere economische en ruimtelijke ontwikkeling, energietransitie, mobiliteit, grensoverschrijdende samenwerking en lobby richting de provincie Gelderland, het Rijk en de Europese Unie. Met de programmabegroting 2023 besluiten de deelnemende gemeenten over de beleidsprioriteiten en de financiële kaders van het regionale samenwerkingsverband 8RHK Ambassadeurs.

De gemeenteraden mogen hun zienswijzen geven over de gepresenteerde begroting, voordat deze aan het algemeen bestuur (AB) van de Regio Achterhoek wordt aangeboden en door het AB op 6 juli 2022 kan worden vastgesteld. Wij stellen uw raad voor om een zienswijze te geven op de begroting 2023 van de Regio Achterhoek. Argumenten 1.1 De gemeenteraad is bevoegd om zienswijzen te geven In het stelsel van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)2 is de gemeenteraad bevoegd om zienswijzen te geven op de programmabegroting die het dagelijks bestuur van een openbaar lichaam (Regio Achterhoek) aanbiedt aan het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit burgemeesters van de zeven deelnemende gemeenten (Aalten, Bronckhorst, Berkelland, Doetinchem, Oost-Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk) en is als formeel bestuursorgaan in het kader van de Wgr verantwoordelijk voor de begroting. Het algemeen bestuur kan de gegeven zienswijze van de Doetinchemse raad vervolgens betrekken bij het definitieve besluit. 1.2 De programmabegroting 2023 is inhoudelijk in overeenstemming met afgesproken koers. In 2018 is de samenwerking in de Regio Achterhoek opnieuw ingericht, door naast de zeven gemeenten ook ondernemers en maatschappelijke organisaties nadrukkelijker een positie te geven.

Hiervoor heeft de samenwerking een aantal nieuwe organen geïntroduceerd: de Achterhoek Raad, Achterhoek Board en zes inhoudelijke Thematafels.

1

De Regio Achterhoek heeft gekozen voor "Achterhoek ambassadeurs" als titel van de samenwerking, ook wel gekenmerkt als 8RHK. 2 o.g.v. art. 35 lid 3 Wgr

Met de nieuwe samenwerkingsstructuur beoogt de Regio het volgende bereiken: 1. De betrokkenheid en sturingsmogelijkheden vergroten die raadsleden hebben voor regionale ontwikkelingen/besluitvorming. 2. De slagkracht in de bestuurlijke besluitvorming versterken (makkelijker en sneller tot een besluit komen). 3. De uitvoeringskracht versterken. De regionale 3O-samenwerking tussen overheid, maatschappelijke organisaties en ondernemers is terug te vinden in de opbouw van de programmabegroting 2023. De begroting is echter qua inhoud breder dan alleen de taken die Regio Achterhoek uitvoert. Op deze manier maakt de Regio zichtbaar wat er buiten de organisatie gedaan wordt door de partijen die samen de Achterhoek-ambassadeurs vormen. De begroting van de Regio Achterhoek bestaat in totaal uit vier programma's: • Programma 1 - Smart Governance • Programma 2 - Smart Economy • Programma 3 - Smart Living • Programma 4 - Bedrijfsvoering & rente De Regio Achterhoek is een organisatie die haar activiteiten uitvoert met behulp van menselijk kapitaal. Zo zijn op dit moment ongeveer 25 medewerkers in dienst van 8RHK Ambassadeurs. De werkzaamheden van de zes thematafels zijn per thematafel terug te vinden in de programma’s Smart Economy en Smart Living.

De werkzaamheden op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking zijn niet geformuleerd als een apart thema, maar vormen een integraal onderdeel van de Thematafels. De werkzaamheden van de Achterhoek Board, de Achterhoek Raad en het algemeen/dagelijks bestuur komen terug in het programma Smart Governance. Ook zijn hier de lobby, communicatie, monitoring en subsidiewerkzaamheden ondergebracht. Herijking Achterhoek Visie 2030 Belangrijk om op te merken is dat de begroting 2023 voor de programma’s ‘Smart Economy’ en ‘Smart Living’ uitgaat van de Visie 2030. In 2022 wordt deze visie echter herijkt. Afhankelijk van de uitkomst van deze herijking kan dit consequenties hebben voor de geformuleerde doelstellingen van Regio Achterhoek. Besluitvorming rondom de herijking van de Visie 2030 is pas voorzien in de Achterhoek Raad van september 2022. Uit de huidige voorstellen van de Thematafels wordt duidelijk dat vooral de SDG’s (Sustainable Development Goals) in ieder geval een prominentere rol gaan spelen. Investeringsfonds In totaal dragen de gemeenten op jaarbasis € 1.877.188. bij aan de exploitatie van de Regio, waarvan ongeveer € 417.000 voor rekening komt van de gemeente Doetinchem. In 2022 was dit nog € 403.000. Deze bijdrage staat los van eventuele (Doetinchemse) bijdragen die als cofinanciering voor Regio Deal-projecten aangemerkt worden.

De programma's 2 (Smart Economy) en 3 (Smart Living) vormen inhoudelijk de basis van de regionale samenwerking, omdat hieronder ook de projecten van de Thematafels vallen. De Regio ondersteunt deze projecten met menskracht (denk aan de programmaregisseurs) en met werkbudgetten vanuit het Investeringsfonds. Daarnaast wordt er voor sommige projecten ook cofinanciering geleverd vanuit het Investeringsfonds. De loon- en organisatiekosten vormen het overgrote deel van de begroting van Regio Achterhoek. Alleen voor ‘Smart Governance’ wordt concreet een bijdrage van gemeenten aan de organisatiekosten gevraagd. Daarnaast voegen gemeenten een eventueel overschot van het jaarresultaat van de Regio Achterhoek toe aan het investeringsfonds tot maximaal € 0,50 per inwoner (in 2023 max € 131.862). De provincie draagt eveneens bij in de organisatiekosten en doet daarnaast een bijdrage in het investeringsfonds. De Regio begroot het overschot a priori mee in nieuwe begrotingen; dit betekent concreet dat in de begroting van 2023 het hierboven genoemde maximale overschot toevloeit naar het Investeringsfonds.

Voor de begroting 2023 geldt dat begin 2023 ongeveer € 6,7 mln. in het Investeringsfonds zit. Uit het Investeringsfonds wordt jaarlijks € 350.000 ingezet als werkbudget voor de Board en Thematafels. In de jaren 2019, 2020 en 2021 is elk jaar ruim € 1,2 mln. toegevoegd aan deze reserve. Vanaf 2022 vervalt de bijdrage vanuit de krimpgelden en zien we dus een stabilisatie. De Regio geeft verder aan dat het Investeringsfonds langjarig een fors saldo kent. Begin 2026 is de verwachte stand bijna € 5,9 mln.

Hoewel de programmabegroting 2023 inhoudelijk in overeenstemming met de afgesproken koers is en ook in het Investeringsfonds vanwege het verdwijnen van de krimpgelden een verdere stabilisatie optreedt, is aan te bevelen om in de zienswijzenbrief kenbaar te maken dat het wenselijk is om het investeringsfonds ruimhartig en effectief in te zetten om snelle vooruitgang te boeken op het gebied van wonen en mobiliteit. Gemeenten staan op dit gebied de komende tijd namelijk voor grote uitdagingen. Hierbij is het van belang dat ook de Doetinchemse projecten hun plek krijgen in de strategische prioriteiten waarvoor Regio-gelden worden aangewend. Hierbij valt te denken aan de punten die Doetinchem vorig jaar inbracht bij de evaluatie van de regionale samenwerking (zoals meer stedelijke focus) en de prioriteiten vanuit Doetinchem 2036. In dit kader is het nadrukkelijk van belang een sterke koppeling te maken met de herijking van de Achterhoek Visie 2030, waarin de SDG’s (Sustainable Development Goals) naar verwachting een belangrijke rol gaan vervullen. Ook verdient het aanbeveling om bij 8RHK Ambassadeurs kenbaar te maken dat ook het inzetten van regionale gelden uit het Investeringsfonds voor het co-financieringsdeel van gemeenten in projecten een positieve impuls kan geven.

Daarnaast stellen wij u voor in de Doetinchemse zienswijzenbrief aandacht te vragen voor het bediscussiëren van de wenselijkheid om het overschot op de jaarrekening ook op de lange termijn in de begroting van Regio Achterhoek te blijven opnemen. Op deze manier wordt geborgd dat de gelden uit het Investeringsfonds door 8RHK Ambassadeurs ook in de toekomst blijvend op een krachtige en doelmatige manier kunnen worden ingezet. 2.1 De absolute stijging van de autonome kosten wordt verwerkt in de opbouw van de begroting 2023 De absolute stijging van de autonome kosten bedraagt € 57.941. Dit betreft € 0,21 per inwoner. Dit is hoger dan de indexatie. De stijging van de autonome kosten wordt verwerkt in de opbouw van de begroting 2023 van de gemeente Doetinchem. Financiën De begroting 2022 van de Regio Achterhoek is gebaseerd op bestaand beleid en meerjarig sluitend. Dit met een inwonerbijdrage voor gemeenten overeenkomstig de vastgestelde uitgangspunten en een bijdrage van de provincie. De financiële begroting is grotendeels solide en overzichtelijk en volgt de bestaande afspraken. Het maximaal te reserveren bedrag voor weerstandsvermogen is bepaald op basis van een weerstandsratio van 1,4 * de benodigde weerstandscapaciteit (AB 17 december 2021), ofwel op basis van de huidige begroting 2023 € 358.000. Op 31 december 2023 bedraagt het begrote saldo € 254.537.

Dat is volgens de gehanteerde norm voldoende3. Het algemeen bestuur heeft op 15 december 2021 ingestemd met een gewijzigde berekeningsmethodiek voor de absolute stijging van de inwonerbijdrage. De loonsom wordt verhoogd met een loonindex inclusief nacalculatie. De overige exploitatiekosten worden verhoogd met een prijsindex. De indexcijfers komen uit de septembercirculaire 2021. De totale stijging bedraagt € 69.000, waarvan € 58.000 voor de gemeenten en € 11.000 voor de provincie.

3

Ingevolge Raadsvoorstel Aanpassing uitgangspunten begroting Regio Achterhoek/8RHK ambassadeurs (doetinchem.nl) d.d. 25 november 2021.

De inwonerbijdrage voor 2023 is vastgesteld op € 7,12 per inwoner. Dit is gebaseerd op het bedrag in 2022 (€ 6,91), vermeerderd met een absolute stijging van de autonome kosten.

De Regio Achterhoek wordt (grotendeels) bekostigd door de zeven deelnemende gemeenten. 4 De inwonerbijdrage van de gemeente Doetinchem wordt in 2023 gedekt uit het daarvoor bestemde budget Bestuurlijke samenwerking Regio Achterhoek (fcl 40100301). Door de absolute stijging van de autonome kosten is een aanmelding in de begroting 2023 van € 6.200 noodzakelijk voor de gemeente Doetinchem. Dit wordt in de opbouw van de begroting 2023 meegenomen. Kanttekeningen 1.1. De zienswijze van de gemeente Doetinchem hoeft niet te worden overgenomen. Het algemeen bestuur van de Regio is zelfstandig bevoegd tot het vaststellen van de begroting. Dat betekent dat een zienswijze van Doetinchem niet overgenomen hoeft te worden. In dat geval wordt de begroting ongewijzigd vastgesteld. Vervolg Zoals uiteengezet in argument 1.2 is er een inhoudelijke aanleiding om een zienswijze te geven. Deze zienswijze is opgenomen in de concept-zienswijzenbrief (Bijlage IV). Als de raad instemt met dit voorstel, zenden wij deze brief toe aan het dagelijks bestuur van de Regio Achterhoek. De (al dan niet) ingediende zienswijzen van de andere gemeenteraden worden door het dagelijks bestuur van de Regio Achterhoek gevoegd bij de begroting. Het algemeen bestuur kan de zienswijze(n) vervolgens betrekken bij het vaststellen van de begroting (planning: 6 juli 2022). Bijlagen 1.

Programmabegroting 2023 Regio Achterhoek 2. Kaderbrief Programmabegroting 2023; 3. Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2023; 4. Concept-zienswijzenbrief gemeenteraad Doetinchem Programmabegroting 2023 Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris, De burgemeester, mr. G.A. Karssenberg

4

mr. M. Boumans MBA MPM

o.g.v. art. 29 lid 4 Samenwerkingsregeling Regio Achterhoek