Raadsvoorstel Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem.pdf

Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem

voor beeldvormende raad naam opsteller: E. de Haan telefoonnummer: 06 34665322 e-mailadres: e.dehaan@doetinchem.nl

Te besluiten om: 1. Kennis te nemen van het door het college vastgestelde Gebiedsprogramma Spoorzone Doetinchem 2025–2036. 2. De Nota van inspraak Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem vast te stellen. 3. Het Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem als beleidsregel voor het uiterlijk van bouwwerken, als bedoeld in de Omgevingswet, vast te stellen en te bepalen dat dit onderdeel voorrang heeft op de Welstandnota Doetinchem voor dit plangebied. 4. Het college op te dragen zorg te dragen voor een passende organisatie van kwaliteitsborging, waaronder het instellen van een kwaliteitsteam. Inleiding Uw raad heeft op 21 december 2023 het beleidskader Structuurschets Spoorzone Doetinchem vastgesteld. Daarmee is richting gegeven aan de transformatie van de spoorzone tot een gemengd, toekomstbestendig stadsdeel waar wonen, werken, leren en ontmoeten samenkomen. Het nu voorliggende Gebiedsprogramma Spoorzone 2025–2036 (bijlage 1) is de nadere uitwerking van deze structuurschets. Het programma vertaalt de visie naar concrete ontwikkelrichtlijnen, een programmatische uitwerking en een gefaseerde ontwikkelstrategie. Onderdeel daarvan is het Beeldkwaliteitsplan Spoorzone (bijlage 2), waarin de ruimtelijk kwalitatieve kaders voor bebouwing en openbare ruimte zijn vastgelegd. In december 2025 hebben wij ingestemd met het ontwerp-gebiedsprogramma en het ontwerpbeeldkwaliteitsplan.

De documenten hebben 6 weken ter inzage gelegen, waarbij eenieder de mogelijkheid had een inspraakreactie in te dienen. Wij hebben u hierover geïnformeerd (raadsmededeling 2025-95). De twee ingediende inspraakreacties zijn van reactie voorzien in een separate Nota van inspraak. Dit heeft geleid tot een beperkt aantal aanpassingen in zowel het gebiedsprogramma als het beeldkwaliteitsplan. De Nota van inspraak voor het beeldkwaliteitsplan is opgenomen als bijlage 3. Wij hebben op 21 april jl. het gebiedsprogramma vastgesteld. Wij stellen u voor, hiervan kennis te nemen. Het beeldkwaliteitsplan wordt ter vaststelling aan uw raad aangeboden, aangezien uw raad het bevoegde orgaan is om de ruimtelijk kwalitatieve kaders vast te stellen. Argumenten 1.1 Met het gebiedsprogramma geven we uitvoering aan de door uw raad vastgestelde beleidskader Structuurschets Spoorzone Doetinchem. In het gebiedsprogramma is de ruimtelijke visie in verschillende hoofdstukken vanuit verschillende insteken (thema’s) beschreven. Onderscheiden zijn: ontwikkelrichtlijnen, karaktergebieden, spelregels en ontwikkelstrategie. Gezamenlijk vormen ze daarmee tevens de onderlegger voor de per deelgebied te doorlopen planologische procedures. 1.2 De Spoorzone levert een substantiële bijdrage aan de groeiambitie van Doetinchem.

Binnen de groeiambitie richting 70.000 inwoners in 2036 vormt de Spoorzone een strategische binnenstedelijke locatie. Het gebied biedt ruimte tot 2036 voor ongeveer 1.600–2.200 woningen tot 2036, 2 tot 3 duizend arbeidsplaatsen, maatschappelijke voorzieningen en groen.

1842859 / 1992993

Pagina 1 van 4

Hiermee wordt invulling gegeven aan de woonvisie en regionale woonafspraken. Het is daarmee een belangrijk onderdeel in de propositie van de gemeente richting het Rijk. Intussen zo ook herkend en benoemd vormt de spoorzone een stevige pijler in de totaal te realiseren 4.000 woningen in het centrum van Doetinchem Stad met als titel het programma “Stad aan de Oude IJssel. 1.3 Het gebiedsprogramma versterkt de samenhang tussen wonen, werken, leren en mobiliteit en versterkt de centrumfunctie van Doetinchem in de regio. De spoorzone ontwikkelt zich tot een gemengd stedelijk milieu, met ruimte voor innovatieve maakbedrijven, onderwijs, zorg en dienstverlening. De ligging bij het station en de ontwikkeling van een mobiliteitshub als onderdeel van de totale opgave “Stationsknoop” versterken de regionale bereikbaarheid en economische positie van Doetinchem en daarmee ook van de gehele regio Achterhoek. De Spoorzone wordt het visitekaartje van Doetinchem en de Achterhoek, waar stedelijke dynamiek en Achterhoekse gemoedelijkheid samenkomen. Door functiemenging en hoogwaardige openbare ruimte wordt de binnenstad aangevuld en versterkt, zonder hiermee te concurreren. 1.4 Het participatieproces heeft geleid tot inhoudelijke verrijking en draagvlak. Bij de totstandkoming van het gebiedsprogramma is gewerkt met gebiedscafés, gesprekken met ondernemers en maatschappelijke partners.

De opgehaalde inzichten zijn verwerkt in bouwstenen en ontwikkelrichtlijnen. Tijdens de terinzagelegging zijn inspraakreacties ingediend, die hebben geleid tot gerichte aanpassingen. Dit versterkt de kwaliteit en het draagvlak van het programma. 2.1 Hiermee stemt u in met de voorgestelde reactie op de inspraakreacties. Op het beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem zijn twee inspraakreacties ingediend. De inspraakreacties zijn samengevat en van een reactie voorzien in de Nota van inspraak (bijlage 3). In de Nota van inspraak is ook aangegeven of de ingediende inspraakreacties aanleiding geven om het beeldkwaliteitsplan wel of niet aan te passen. Door de Nota van inspraak vast te stellen, stemt u in met de geformuleerde reactie. 3.1 Met het beeldkwaliteitsplan geeft u concreet invulling aan uw kaderstellende rol voor ruimtelijke kwaliteit. Het beeldkwaliteitsplan heeft een formele status als toetsingskader voor omgevingsvergunningen en welstand. Voor specifieke gebiedsontwikkelingen, zoals de spoorzone, worden beeldkwaliteitsplannen opgesteld om het gewenste kwaliteitsniveau te borgen. De gemeenteraad stelt op grond van artikel 4:19 van de Omgevingswet in samenspraak met artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht, het beleidskaders (i.c. beeldkwaliteitsplan) vast. Dit plan heeft voorrang op de algemene uitgangspunten van de gemeentelijke Welstandsnota.

Met de veststelling geeft uw raad expliciet richting aan het gewenste kwaliteitsniveau voor architectuur, openbare ruimte en samenhang in de spoorzone en wordt hiermee door u de gewenste ruimtelijke identiteit van de spoorzone bekrachtigd. 3.2 Met het beeldkwaliteitsplan borgt uw raad de gewenste ruimtelijke kwaliteit en beoogde identiteit. Het beeldkwaliteitsplan vormt het toetsingskader voor architectuur, openbare ruimte, bouwhoogten, rooilijnen en materialisering. Hiermee wordt de gewenste “Doetinchemse schaal en maat” en de samenhang tussen de karaktergebieden gewaarborgd. De spoorzone ontwikkelt zich tot een nieuw stedelijk gebied met een herkenbare eigenheid, geworteld in het landschap van de Oude IJssel en het industriële verleden van Doetinchem.

1842859 / 1992993

Pagina 2 van 4

Door het beeldkwaliteitsplan vast te stellen, borgt uw raad dat deze identiteit niet alleen ambitie blijft, maar daadwerkelijk richtinggevend wordt voor ontwerp en realisatie. Daarmee wordt de spoorzone geen optelsom van losse projecten, maar een samenhangend stadsdeel met een duidelijke signatuur. 3.3 Het beeldkwaliteitsplan borgt samenhang tussen de verschillende karaktergebieden en versterkt de kwaliteit van de openbare ruimte als drager van de gebiedsontwikkeling. In de spoorzone worden vier karaktergebieden onderscheiden, elk met een eigen profiel en ontwikkelopgave. Het beeldkwaliteitsplan zorgt ervoor dat deze gebieden herkenbaar van elkaar verschillen, maar tegelijkertijd onderdeel blijven van één samenhangend stedelijk geheel. Door uniforme uitgangspunten voor bouwhoogten, rooilijnen, materialisering en openbare ruimte wordt versnippering voorkomen en ontstaat een consistent stadsbeeld. De spoorzone wordt ontwikkeld vanuit een stevig ruimtelijk raamwerk van landschap, routes en pleinen. Het beeldkwaliteitsplan legt vast hoe bebouwing zich verhoudt tot dit raamwerk en hoe plinten, entrees en overgangen bijdragen aan levendigheid en sociale veiligheid. Hiermee wordt voorkomen dat individuele bouwprojecten uitsluitend op zichzelf worden beoordeeld; in plaats daarvan wordt elk initiatief getoetst op zijn bijdrage aan het totaalbeeld.

3.4 Het beeldkwaliteitsplan biedt duidelijkheid aan ontwikkelaars, marktpartijen en andere betrokkenen. Het gebiedsprogramma (inclusief beeldkwaliteitsplan) vormt een belangrijke basis voor kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren bij tenders en anterieure overeenkomsten. Door vooraf helder vast te leggen welke ruimtelijke kwaliteit wordt verwacht, ontstaat transparantie richting marktpartijen. Dit vergroot de voorspelbaarheid van procedures, vermindert interpretatieruimte en draagt bij aan een efficiënte planontwikkeling. Doordat het beeldkwaliteitsplan een formele status heeft als toetsingskader bij omgevingsvergunningen, worden aanvragen op een consistente en transparante wijze beoordeeld. Dit bevordert rechtszekerheid voor initiatiefnemers en omwonenden. Bovendien voorkomt het dat per project opnieuw fundamentele discussies moeten worden gevoerd over gewenste beeldkwaliteit, aangezien uw raad met dit besluit al het kwaliteitsniveau heeft vastgesteld. 3.5 Het beeldkwaliteitsplan stimuleert duurzaamheid en toekomstbestendig bouwen. In het plan zijn uitgangspunten opgenomen voor natuurinclusief bouwen, klimaatadaptatie, materiaalgebruik en energiebewuste ontwikkeling. Daarmee blijven we inzetten op de koploperspositie in Nederland en dragen we actief bij aan Toekomstbestendig bouwen op nationale schaal.

Door de betreffende principes vast te leggen in het toetsingskader wordt duurzaamheid niet vrijblijvend, maar integraal onderdeel van de ruimtelijke kwaliteit. Daarmee sluit het plan aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van klimaat, circulariteit en energietransitie. 4.1 Het in te stellen kwaliteitsteam bewaakt de integrale doelstellingen en biedt daarbinnen ruimte voor de actualiteit De kwaliteitscoördinatie namens de gemeente ligt bij een nog in te voeren kwaliteitsteam. Dit team vervult een adviserende rol bij nieuwe initiatieven, tenders en planontwikkeling en wordt vroegtijdig betrokken in het proces. Het kwaliteitsteam is verantwoordelijk voor de langetermijnsamenhang en kwaliteit van de spoorzone en beoordeelt plannen in alle ontwikkelfasen. Daarbij wordt integraal gekeken naar ruimtelijke, programmatische, duurzame en sociale kwaliteit, in samenhang met de context en aangrenzende ontwikkelingen. Het college van burgemeester en wethouders besluit op basis van het advies van het kwaliteitsteam en kan daarbij op basis van dit advies gemotiveerd afwijken van het Beeldkwaliteitsplan als dit past binnen c.q. bijdraagt aan de doelstellingen van de spoorzone.

1842859 / 1992993

Pagina 3 van 4

4.2 Logische bemensing en plek kwaliteitsteam Het kwaliteitsteam zal door in- en/of externe deskundigen worden bemenst in een samenstelling die de brede adviesrol (het ontwikkelkompas) op een goede wijze kan vervullen. De exacte positie van het kwaliteitsteam in relatie tot ook de welstandscommissie en de interne omgevingskamer zal als uitwerking en in samenspraak met deze andere adviesorganen worden geconcretiseerd. Financiën De vaststelling van het gebiedsprogramma en het beeldkwaliteitsplan heeft op zichzelf geen directe financiële gevolgen. De uitvoering van deelprojecten en grondexploitaties wordt per fase afzonderlijk aan uw raad voorgelegd. Financiële consequenties volgen gefaseerd per ontwikkelveld via afzonderlijke besluitvorming over grondexploitaties, anterieure overeenkomsten en investeringskredieten. Kanttekeningen 1.1 Is de financiële haalbaarheid van de totale gebiedsontwikkeling al zeker? Nee. Het gebiedsprogramma bevat een ontwikkelstrategie met globale haalbaarheidstoets. Per deelgebied worden separate grondexploitaties en investeringsvoorstellen opgesteld en ter besluitvorming aan u voorgelegd. Hiermee behouden we grip op risico’s en fasering. 3.1 Kan er worden afgeweken van het beeldkwaliteitsplan? Het beeldkwaliteitsplan vormt het toetsingskader.

Het college kan op basis van het advies van het kwaliteitsteam gemotiveerd afwijken van het Beeldkwaliteitsplan als dit past binnen c.q. bijdraagt aan de doelstellingen van de spoorzone. Vervolg Na vaststelling van het beeldkwaliteitsplan worden: • per deelgebied omgevingsplannen voorbereid; • intentie- en anterieure overeenkomsten gesloten met ontwikkelpartners; • investeringsvoorstellen en grondexploitaties gefaseerd aan uw raad voorgelegd; • omwonenden en ondernemers actief geïnformeerd via gebiedscommunicatie • zal bekendmaking plaatsvinden via www.officielebekendmakingen.nl en opgenomen worden in de lokale regelingenbank op www.overheid.nl . Wij informeren u periodiek over voortgang, fasering en financiële stand van zaken. Bijlagen 1. Gebiedsprogramma Spoorzone Doetinchem 2025–2036 2. Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem 3. Nota van inspraak Beeldkwaliteitsplan Spoorzone Doetinchem Burgemeester en wethouders van Doetinchem, De secretaris, De burgemeester, ir. J.A. Wannink

1842859 / 1992993

mr. M. Boumans MBA MPM

Pagina 4 van 4